Bir Vatan Meselesi, Meslek Lisesi!
@MSCANBAL@MuratCahidCINGI@Akparti@bbpgenelmerkez@DSPGenelMerkez@herkesicinCHP@iyiparti@rprefahpartisi@YeniYolTBMM@anahtarparti@EUDelegationTur@isikhanvedat@vedatbilgn@akbasogluemin@dbdevletbahceli@TCKulturTurizm@adalet_bakanlik@55erhanusta@ipekozkal
Sayın Mehmet Salih Canbal;
Mesleki eğitim sistemini anlatırken kullandığınız, “Reklam yapmıyoruz, iş yapıyoruz. Üretiyoruz.” ifadeleri, yıllardır dile getirdiğimiz hayati gerçeği bir kez daha ortaya koymaktadır.
Çünkü işin olduğu yerde çalışma vardır. Üretimin olduğu yerde emek vardır. Ekonomik değerin ortaya çıktığı yerde ise fiili katkı ve çalışma vardır.
Bugün tartışılan konu da tam olarak budur.
Federasyon olarak, yıllardır dile getirdiğimiz gerçeği bir kez daha hatırlatıyoruz: Mesleki eğitim süreçlerinde bulunan stajyer ve çıraklar eğitim görmekle birlikte aynı zamanda üretim süreçlerinin de aktif bir parçası olmuşlardır. Eğitim almak ile çalışma hayatına fiilen katılmak birbirini dışlayan kavramlar değildir. Tam sosyal güvenceden asla mahrum edilemez.
Görülmeyen Emek
“Reklam yapmıyoruz. İş yapıyoruz. Üretiyoruz.” Bu söylem, mesleki eğitim kurumlarının yalnızca eğitim verilen yapılar olmadığını, aynı zamanda ülke ekonomisine doğrudan değer ��reten alanlar olduğunu ortaya koyar.
Ne var ki bu üretim çarkı yalnızca sanayi sitelerinde veya fabrikalarda dönmüyor. Turizm ve hizmet sektöründe de gencecik ömürler benzer şekilde tüketiliyor. Otel mutfaklarında, kat hizmetlerinde ve en ağır operasyonlarda stajyerlerin emeği vardır. Bu gençler yalnızca meslek öğrenmiyor; bir sezonu sırtlanıyor, yetişkin işçi gibi çalışıyor.
“Ülkemize değer katıyoruz” söylemi, işte bu yoğun emeği en ucuza mal etme yaklaşımının örtüsüdür. Kurumların rekor ciroları doğrudan çırak ve stajyerlerin el emeğidir; bu, bir neslin hakkının sermayeye aktarılmasıdır.
Sabah 07.30’da başlayan mesai, çoğu zaman akşam 19.30’da bitmez, kimi gece 22.00’ye kadar denetimsiz bir düzen içinde uzanır. Milli Eğitim Bakanlığı’nın yıllık üretim verileri bu katkıyı rakamlarla gösterir. Ama asıl mesele ciro değil. Asıl mesele, bu gençlerin iş organizasyonu içinde işveren gözetiminde çalışması, üretim sürecine dahil olması ve ortaya çıkan değerde payının olmasıdır. Bu, fiili çalışmanın inkâr edilemez kanıtıdır.
Deprem felaketi gibi olağanüstü durumlarda bir üretim üssüne dönüşen meslek liselerinin bir VATAN MESELESİ olduğunu da unutmayalım. Yaraların sarılmasından sıcak çorba dağıtımına, barınma desteğinden maske ve dezenfektan üretimine, arama kurtarma çalışmalarına kadar her alanda VATAN EVLATLARI sahadaydı.
Hukuki Boyut ve Sosyal Güvenlik
14-15 yaşlarında SGK giriş kaydı yapılmış, iş kazası ve meslek hastalığı sigortası bildirimleri oluşturulmuştur. Buna rağmen bu süreler uzun vadeli sigorta başlangıcı sayılmamaktadır. Bu durum fiili çalışma ile hukuki statü arasındaki farklılıktan kaynaklanmaktadır.
Konu şu anayasal ilkelerle ilişkilidir:
· Anayasa Madde 2: Sosyal hukuk devleti
· Anayasa Madde 5: Sosyal refahın korunması
· Anayasa Madde 10: Eşitlik ilkesi
· Anayasa Madde 49: Çalışma hayatının korunması
· Anayasa Madde 50: Küçük yaşta çalışma koruması
· Anayasa Madde 60: Sosyal güvenlik hakkı
Staj ve Çıraklık SGK girişlerinin uzun vadeli sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesi ve hizmet süresine dahil edilmesidir.
Ulusal ve Uluslararası Çerçeve
TÜRK-İŞ, HAK-İŞ ve DİSK bu alanda sosyal güvenlik iyileştirmeleri çağrısı yapmaktadır. ILO, Avrupa Birliği ve UNICEF ise genç çalışanların korunması, güvenli çalışma ve sosyal güvenlik erişimini temel ilke olarak kabul etmektedir.
SGK kayıtlarındaki ilk işe giriş tarihimizin, sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesi ve staj-çıraklık sürelerimizin uzun vadeli sigorta kollarına sayılması için gerekli yasal düzenleme ivedilikle yapılmalıdır. Üretimi övenler, o üretimi yapan emekçilerin haklarını da korumak zorundadır. Alın teri kurumadan hakkı verilmelidir.
#Bursa
Staj ve Çıraklık
#BirVatanMeselesi
#MeslekLisesi
📍 Saadet Partisi ve Deva Partisi tarafından Kocaeli Yahya Kaptan'da düzenlenen Türkiye Buluşmaları programına, Sosyal Güvenlik Çıraklık ve Staj Sigortası Mağdurları Derneği adına davetli olarak katıldım.
🤝 Program kapsamında; Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Fatih Akdaoğlu,
Yeni Yol Grup Başkanvekili Bülent Kaya,
@avbulentkaya
Milletvekilleri Doç. Dr. Necmettin Çalışkan
@necmettincalisk@mehmetkaramansp ile görüşerek 3308 Mesleki Eğitim Kanunu'nda yıllardır devam eden eksiklikleri ve çıraklık-staj mağduriyetlerini dile getirdim.
⚖️ Çıraklar üretimin içinde çalışıyor, iş kazası riski taşıyor, ülke ekonomisine katkı sunuyor. Ancak aynı işyerinde, aynı şartlarda çalışmalarına rağmen sigortalılık hakları a��ısından farklı muamele görüyorlar. Bu adaletsizliğin giderilmesi gerektiğini ifade ettik.
✋ Kendi yaşadığım iş kazasında kaybettiğim parmağımı göstererek, çırakların çalışma hayatının gerçek bir parçası olduğunu ve bunun en somut delillerinden birinin bizzat yaşanmış hayatlar olduğunu anlattım.
🔧 Çünkü biliyoruz ki; usta bir gelenektir, çırak bir gelecektir.
📢 3308 Mesleki Eğitim Kanunu; geçmişin emek veren ustalarına hakkını teslim etmeli, bugünün çıraklarına ise insan onuruna yakışır ve adil bir sosyal güvenlik sistemi sağlamalıdır.
Mücadelemizi hak, hukuk ve adalet temelinde sürdürmeye devam edeceğiz.
@SaadetPartisi
@devapartisi
@CssmTurkiye
@CirakStajFED
Adalete Muhtaç Ettiniz
#StajyerinÇırağınHakkınıYediniz
Üretim ve Adalet Ekseninde Mesleki Eğitimin Gerçek İtibarı...
@MuratCahidCINGI@Akparti@bbpgenelmerkez@DSPGenelMerkez@herkesicinCHP@iyiparti@rprefahpartisi@YeniYolTBMM@devapartisi@GelecekPartiTR@SaadetPartisi@_DemokratParti@anahtarparti@zaferpartisi@EUDelegationTur@ilo@MSCANBAL@mehmetucum@oktay_saral@ejderacikkapi@profdrorhanates@MvDrHasanArslan@aerdemcantimur@isikhanvedat@vedatbilgn@akbasogluemin@dbdevletbahceli@MKalayci42@erkanakcay45@buyukataman@kamilaydinmhp@E_SemihYalcin@M_Levent_Bulbul@KarakayaMevlut@hlmdrgn@ismailozdemirrr@oozgurbayraktar@TCKulturTurizm
Mesleki Eğitimin Uluslararası Vizyonu ve Kayseri Örneği;
Kayseri’nin mesleki eğitimde Türkiye birincisi olması; İl Milli Eğitim Müdürü Coşkun Esen ve Yardımcısı Şemun Akman’ın kurumsal iş birliğinin sonucudur. 20 Haziran’da uğurlanacak 17 genç dahil 30 Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencisi; makina, metal, yazılım, elektrik, otomotiv ve otelcilik gibi kritik sektörlerde uluslararası uygulamalarla buluşmaktadır. Bu modelde AKİB Başkanı Ali Hızar, Avrupa'daki gurbetçiler ve işverenlerin desteği kıymetlidir. Yurt dışındaki gençlerin başarılı ve sağlıklı dönmelerini temenni ediyoruz.
"İşveren Merkezli" Bakışın Sınırları ve Uluslararası Standartlar
Asıl mesele öğrencinin nereye gönderildiği değil, alın terinin hangi haklarla karşılık bulduğudur. Türkiye’de tartışmalar çoğunlukla işverenin kalifiye eleman, ciro ve üretim hedefleri üzerinden yürütülmektedir. Sistemi sadece iş dünyasının beklentilerine sıkıştırmak, meslek okullarının itibarını iade etmeye yetmez. Sistemin gerçek itibarı, en ağır yükü sırtlayan çırak ve stajyerine sunduğu güvenceyle ölçülür.
Uluslararası standartlar bu güvenceyi zorunlu kılar:
EFQEA: Yazılı anlaşma, net öğrenme çıktıları, adil ücret, tam sosyal koruma ve iş sağlığı güvenliği gibi 14 kalite ölçütü belirler.
ILO 2023 Tavsiye Kararı: Staj/Çıraklığı yazılı sözleşmeye dayanmasını; çalışma saatleri, izinler ve eksiksiz sosyal güvenliği şart koşar.
Almanya Verileri: 2026'da mesleki eğitim alan bir gencin asgari eğitim ödeneği aylık 724 Avro'dur ve sosyal güvenlik kesintileri eksiksiz yapılır.
Avrupa güvenceleri saygın bir çalışma hakkı olarak görürken, ülkemizde maliyet unsuru sayılması büyük bir çelişkidir.
3308 Sayılı Kanun ve Birikmiş İhmal
1986'dan beri yürürlükte olan 3308 sayılı düzenleme, 40 yılda derin bir hak kaybı doğurmuştur. Çırak ve stajyerler sabah 07 :30'dan akşam 19 :30'a, bazen 22 :00 'ye kadar üretime katılmakta, işletme cirolarına ciddi katkı sunmaktadır. Buna rağmen süreçlerin sadece iş kazası ve meslek hastalığı sigortasıyla sınırlandırılıp uzun vadeli sosyal güvenlikten mahrum bırakılması, emeğin "bedava işçilik" konumuna düşmesidir. Ahilik geleneğinden gelen bu üretim kültürü, haklar teslim edilmedikçe körelecektir. Sanayideki eleman sorununun temelinde de gençlerin güvence sunmayan sisteme yönelmek istememesi yatmaktadır. Bu nedenle 3308 sayılı Kanun kökten güncellenmelidir.
Sayın Murat Cahid Cıngı’ya Açık Mesaj ve Sonuç
Sayın Cıngı, Kayserili gençleri yurt dışı imkânlarıyla buluşturma iradenizi teknik tecrübe açısından anlamlı buluyoruz. Ancak bu gençler, Avrupa’da çıraklık ve stajın adil ücret ve eksiksiz sosyal güvenlikle resmi bir işçilik dönemi kabul edildiğini yerinde göreceklerdir. Ülkeye döndüklerinde şu soruyu soracaklardır:
"Avrupa’da staj çıraklık tam bir sosyal güvenlik şemsiyesi altındayken, kendi ülkemizde neden 40 yıldır milyonlarca stajyer ve çırağın işe giriş tarihi uzun vadeli sigorta kolları bakımından başlangıç olarak tanınmıyor?"
Türkiye'nin geleceği için açık konuşuyoruz: Sorun fabrikalarda eğitilmeyen gençler değil, üretimin tam kalbinde ter döktüğü halde hakları eksiksiz tanınmayan çırak ve stajyerlerdir. Mesleki eğitimde başarı ne kadar önemliyse, toplumsal adalet de o kadar vazgeçilmezdir. Adalet tam olmadan, mesleki eğitimin itibarı da geleceği de eksik kalacaktır.
#Bursa
Stajyer Çırağa Muhtaçsınız
#TamSigortaYapmakZorundasınız
Değerli Sosyal Güvenlik Uzmanı Sayın Dilek Ete,
@dileketesgk
Staj ve çıraklık sigortası mağdurlarının yıllardır dile getirdiği haklı talepleri, hukuki boyutlarıyla ve kamu vicdanını yansıtan sorularla gündeme taşıdığınız için teşekkür ederiz.
Yargıtay kararının ortaya koyduğu tartışma, aslında yıllardır sorduğumuz sorunun yeniden teyididir:
⚠️Eğitim mi, fiili hizmetin ardına saklandı ?
⚠️Fiili hizmet mi, eğitimin ardına saklandı ?
Aslında cevap net, Fiili hizmetin olduğu yerde, sosyal güvence yarım olamaz.
Çocuk yaşta ülke ekonomisine katkı sunan stajyer ve çırakların emeğinin yok sayılmadığı, eşitlik ve adalet duygusunu esas alan bir sosyal güvenlik sistemi için mücadelemiz sürecektir.
Hak arayışımıza verdiğiniz destek ve konuyu kamuoyunun gündeminde tuttuğunuz için teşekkür ediyor, çalışmalarınızda başarılar diliyoruz.
#Bursa
Stajyer Çırağa Muhtaçsınız
#TamSigortaYapmakZorundasınız
📌 Çırak ve Stajyerlerin Emeklilik Mücadelesinde Yargıtay'dan Kritik Karar!
✍️Çıraklık ve staj dönemindeki çalışmalarının uzun vadeli sigorta kollarına tabi tutulmasını ve emeklilik başlangıcı sayılmasını isteyen binlerce kişi yargı yoluyla hak aramaya devam ediyor. Bu konuda Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nden emsal niteliğinde yeni bir karar çıktı.
✍️ 1987-1989 yıllarında, 16 yaşındayken MKE'de çırak olarak çalışan bir vatandaş, doğrudan üretimde çalıştığını belirterek hizmet tespiti davası açtı. Yerel mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesi, tanık ifadelerine dayanarak davacıyı haklı buldu ve talebi kabul etti.
✍️ Dava Yargıtay 10. Hukuk Dairesine geldi (Tarih: 04.02.2026, E: 2025/11878, K: 2026/725). Yargıtay, sosyal güvenlik hakkının Anayasal bir hak olduğunu vurgulayarak bu tür davaların özel bir duyarlılık ve derinlemesine bir araştırma ile yürütülmesi gerektiğinin altını çizdi.
✍️ Kararda çok önemli bir ayrım yapıldı: Çıraklık sözleşmesinde esas amaç çalışmak değil, meslek öğretilmesidir. Ancak çırak, iş yerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor ve meslek eğitimi arka planda kalıyorsa, orada artık "çıraklık ilişkisinden" söz edilemez.
✍️ Yargıtay; 16 yaşında işe başlayan davacının üretime nasıl katıldığının, nitelikli askeri malzeme üreten MKE’de bu yeterliliğe nasıl sahip olduğunun mahkemece somut delillerle, ücret bordroları ve puantaj kayıtlarıyla tam olarak netleştirilmediği gerekçesiyle kararı bozdu.
✍️ Özetle Yargıtay; "Çıraklık sigortası kesinlikle emeklilikte dikkate alınamaz" demiyor. Eğer eğitim geri planda kalmış ve çocuk işçi gibi bilfiil üretime katkı sağlanmışsa, bunun çıraklık sayılamayacağını öngörüyor; ancak durumun eksiksiz şekilde ispatlanmasını istiyor.
✍️ Fakat Çırak ve stajyer olarak çalışan bugün 5-10 yıl öncesinin evrakları bile sosyal güvenlik kurumunda bulunamazken, işçi işveren ilişkisinin fiili çalışma olup olmadığını ispatını 20-30 yıl öncesi için vatandaş nasıl yapacak?
✍️ Yıllarca bankadan ayrılanlar fazla mesai davası açıyordu. Mahkemelerde fazla mesainin ispatını istiyordu. Işçi yazılı belge sunsa banka bilgilerini ortaya dökmekten hakkında soruşturma açılabilir dava açılabilir. Ama ısrarla bankalarda fazla mesai için kanıt istiyorlardı.Halbuki mahkemelerin hakimleri hiç mi bir bankanın önünden saat 18'den sonra geçmiyordu ?Herkes biliyordu ki, bankacı saat 18'den sonra çıkmaz en erken saat 20'yi bulur Ama illaki ispat edilecek herkesin bildiği göze sokulacak!!
✍️ Aynı şey şimdi staj ve çıraklık için fiili çalışmamı? Yoksa eğitim mi ?diye sorgulayan yargı yapıyor.
✍️Hiç mi çıraklık ve Stajyerlik konusunda bir fikriniz yok. Hiçbir şey bilmiyorsanız avukat stajlarında da avukatlar bir şey öğreniyor ama o süreyi çalışma süresi olarak prim yatırma imkanı vererek çalışma süresi olarak kabul ediyorsunuz. Yani avukatlara fiili çalıştın mı? Yoksa iş mi öğrendin diye bir sorunuz yok öyle mi?
✍️ Özetle ;Eşitlik -Adalet duygusundan uzak bir sosyal güvenlik sistemi!!!
SGK diyor ki:
"18 yaş altındaki her çocuk, sosyal güvencesi olmasa da sağlık hizmetlerinden yararlanabilir."
@RTEdijital@RTErdogan@sgksosyalmedya@tcmeb_mtegm@kayserimem@akpartikayseri@Akparti@tcmeb@Yusuf__Tekin@iletisim@tcbestepe@csgbakanligi@HMBakanligi@adalet_bakanlik@tcmeb@ticaret@TCTarim@TCKulturTurizm@saglikbakanligi@iloankara@ilo@MHP_Bilgi@insanhaklariDB
PEKİ O HALDE SORUYORUZ:
14-15-16 yaşında sanayide, fabrikada, otellerde, atölyede, bir çok sektörde çalışan; üretime katkı sunan, alın teri döken vatandaşa yapılan staj ve çıraklık sigortasının anlamı nedir?
Zaten devletin sağlık güvencesi altında olan çocuklara, sadece sağlık primi yatırıp, emekliliğe esas sigorta başlangıcını yok saymak hangi sosyal devlet anlayışına sığar?
Çalışmayan çocuğun sağlık hakkı zaten vardır. Asıl mesele; çalışan, üreten, meslek öğrenirken ekonomiye katkı sunan,fiili hizmette bulunan insanların emeğinin ve sigorta başlangıcının neden yok sayıldığıdır.
Geçmişin enkazında kalmış olan bir nesil o dönemlerde, anne ve babasının sağlık güvencesi ile zaten sigortalıydı. Çalışırken iş kazasına ve meslek hastalığına maruz kalınıyor gerekçesiyle, kısa vadeli sigorta kolları kapsamına aldınız.
Geleceğimizi Çaldınız!
Stajyer ve çıraklar sağlık güvencesi için değil, emeklerinin, fiili hizmetlerinin karşılığı olan sosyal güvencesi, özlük hakları için mücadele ediyor.
#Bursa
Stajyer Çırağa Muhtaçsınız
#TamSigortaYapmakZorundasınız