Nowy Ład

O Polsce i polskości w XXI w.

[Nowy Ład @nowylad]

❗PREMIEROWY ODCINEK NOWEJ SERII❗

💂‍♀️Czy narody powstały w XIX wieku? Naród nowoczesny i przednowoczesny | FUNDAMENTY odc. 1

🔹 Czy narody naprawdę powstały dopiero w XIX wieku, czy to tylko współczesny mit?
Czy nowoczesne narody są kontynuacją dawnych, przednowoczesnych wspólnot, czy całkowicie nowymi bytami?
🔹 Kto ma rację – Ernest Gellner czy Anthony Smith? Moderniści, etnosymboliści, a może jeszcze ktoś inny? Gdzie mylił się Anthony Smith?
🔹 Czy średniowieczny patriotyzm był patriotyzmem narodowym? Co łączy Joannę d'Arc, husytów i abp. Jakuba Świnkę z nowoczesnym nacjonalizmem?
🔹Kiedy tak naprawdę powstał nacjonalizm? Dlaczego mówimy, że charakteryzuje on wyłącznie epokę nowoczesną?
🔹Na czym polega przełomowa rola rewolucji francuskiej i przemian XIX-wiecznych w definiowaniu narodu? Czy chodziło wyłącznie o umasowienie poczucia narodowego?
O tym mówi Jakub Siemiątkowski w 1. odcinku nowego cyklu „Fundamenty” na kanale Nowy Ład. Zespół redakcyjny będzie się w nim pochylał nad kwestiami związanymi z podstawami idei narodowej.

🔴LINK DO NAGRANIA: https://t.co/dcmJwHbrAE🔴

[Nowy Ład @nowylad]

🗣️ „Pokazuje, że świat, do którego aspirowały i dążyły elity lewicowo-liberalne, faktycznie się kończy” - pisze o najnowszej książce @KacperKita @Pacholik_K.
👉 Nie jako ideologiczna teza, tylko jako opis strukturalnej zmiany, którą „Epoka chaosu” stara się rozłożyć na czynniki pierwsze.

https://t.co/uPk6hZMrO4

[Nowy Ład @nowylad]

Przysięga Hipokratesa nie jest już od dawna składana przez lekarzy. Tekst Anastazji Przytockiej wyjaśnia, co ją zastąpiło.
https://t.co/ddAslpI90a

💬 „Sama przysięga nie jest już składana od zeszłego wieku. Jest ona dziś przedmiotem kpin bardziej liberalnych lekarzy, którzy uważają, że przywołujący ją konserwatyści w rzeczywistości nigdy jej nie czytali”.

💬 „Miejsce tego fundamentalnego porozumienia zajął już w zeszłym stuleciu radykalny pluralizm światopoglądowy, który wciąż się pogłębia wraz z nowymi osiągnięciami nauki”.

💬 „To sam pacjent definiuje swoje dobro, a lekarza traktuje jako rzecznika czy doradcę”.

💬 „Można w ten sposób odmówić nawet tak podstawowych zabiegów podtrzymujących życie jak żywienia przez sondę”.

[Nowy Ład @nowylad]

Nowy Ład jest patronem medialnym Kampanii Kocham Polskę 2026, która wspiera Polaków na dalekich Kresach 🇵🇱

[Rafał Buca 🇵🇱 @Rafal_Buca]

Polska młodzież w Naddniestrzu kocha Ojczyznę tysiąc kilometrów od Polski 🇵🇱

Poznajcie zespół Swobodzianki ze Swobody Raszków w Naddniestrzu. To również do nich trafi pomoc, którą organizujemy przez Kampanię Społeczną Kocham Polskę.

Jesteśmy nadal w Naddniestrzu, którego część wchodziła niegdyś w skład I Rzeczypospolitej. Zobaczcie jak pięknie przywitali nas nasi rodacy z dawnych kresów!

Na pomoc potrzebującym rodakom i wspieranie nauki polskiego zebraliśmy wraz z @MWszechpolska i @StowMarszN ponad ćwierć miliona złotych!

[Stanisław Łapiński 🇵🇱 @StanisLapinski]

Świetne spotkanie organizowane przez @MWszechpolska oraz @nowylad nt suwerenności Polski w relacjach z Niemcami.

Bardzo dziękuję za spotkanie prof. Nowakowi, prof. @StZerko oraz red. @a_fedorska.

[Nowy Ład @nowylad]

📚 Centroprawica i centrolewica zbierały kiedyś wspólnie ponad 80% głosów. Ten porządek się kończy. Nowa recenzja @Pacholik_K bierze na warsztat „Epokę chaosu” @KacperKita, książkę o tym, dlaczego prawicowy zwrot to nie przypadek: https://t.co/uPk6hZMZDC

💬 „Kacper Kita pokazuje proces globalny, czyli rozpad dwupartyjnego porządku - tego, w którym centroprawica i centrolewica wspólnie zbierały często ponad 80% głosów”.

💬 „Autor tłumaczy, że wzrost poparcia dla ugrupowań określanych jako alt-prawicowe, populistyczne lub skrajnie prawicowe jest logiczną reakcją na realne problemy - utratę poczucia sprawczości przez zwykłych ludzi, erozję więzi społecznych (w dużej mierze w wyniku powszechności smartfonów i mediów społecznościowych), globalizację oraz zmiany demograficzne i migracyjne”.

💬 „Kita pokazuje, jak te nowoczesne narzędzia przyspieszyły atomizację społeczeństw, polaryzację i „zombifikację mas””.

💬 „Pokazuje, że prawicowy zwrot nie jest chwilową aberracją, tylko efektem głębokich, strukturalnych zmian”.

[Nowy Ład @nowylad]

Link do wydarzenia na Facebooku: https://t.co/QTdsCN9NXv

[Kacper Kita @KacperKita]

Serdecznie polecam!

[Nowy Ład @nowylad]

JUŻ JUTRO W KRAKOWIE

🇵🇱🇩🇪 Zapraszamy na panel dyskusyjny
„Suwerenna Polska wobec Niemiec. Wczoraj i dziś”

📅 Niedziela, 19 lipca
🕝 Godz. 14:30
📍 Dom Handlowy Jubilat w Krakowie
al. Zygmunta Krasińskiego 1, [ 7. piętro ]

⚔️ Spotykamy się kilka dni po 616. rocznicy bitwy pod Grunwaldem. Nawiązując do tego wydarzenia, porozmawiamy o polskiej podmiotowości wobec Niemiec — dawniej i dziś.

🎙️ O tym, jak Polska powinna układać relacje ze swoim zachodnim sąsiadem, dyskutować będą:

👤 prof. Andrzej Nowak - UJ, PAN - jeden z najwybitniejszych polskich historyków, autor monumentalnych „Dziejów Polski”, doradca Prezydenta RP Karola Nawrockiego i kawaler Orderu Orła Białego. Przedstawi historyczne ujęcie omawianych tematów.

👤 prof. @StZerko - Instytut Zachodni @IZPoznan
Czołowy polski znawca relacji polsko-niemieckich. Opowie o niemieckiej pamięci historycznej i jej wpływie na dzisiejszą politykę Berlina.

👤 red. @a_fedorska - publicystka od lat komentująca politykę niemiecką. Przybliży bieżącą sytuację polityczną i społeczną w Niemczech.

🎤 Rozmowę poprowadzi red. Lidia Frankowska z portalu Nowy Ład.

📌 Dyskusja obejmie trzy bloki tematyczne:

🤝 relacje polsko-niemieckie,
🌍 niemiecką politykę wschodnią wobec Rosji i Ukrainy,
🏛️ wewnętrzną kondycję oraz przyszłość Niemiec w Europie.

❓ Całość zakończy seria pytań od publiczności.

🎟️ Wstęp wolny

Organizatorzy:
🔹 Nowy Ład
🔹 @MWszechpolska

cc @orestes_weimar @HannaMSz @Rafal_Buca @KacperKita

[Nowy Ład @nowylad]

Link do wydarzenia na Facebooku: https://t.co/QTdsCN9NXv

[Nowy Ład @nowylad]

JUŻ JUTRO W KRAKOWIE

🇵🇱🇩🇪 Zapraszamy na panel dyskusyjny
„Suwerenna Polska wobec Niemiec. Wczoraj i dziś”

📅 Niedziela, 19 lipca
🕝 Godz. 14:30
📍 Dom Handlowy Jubilat w Krakowie
al. Zygmunta Krasińskiego 1, [ 7. piętro ]

⚔️ Spotykamy się kilka dni po 616. rocznicy bitwy pod Grunwaldem. Nawiązując do tego wydarzenia, porozmawiamy o polskiej podmiotowości wobec Niemiec — dawniej i dziś.

🎙️ O tym, jak Polska powinna układać relacje ze swoim zachodnim sąsiadem, dyskutować będą:

👤 prof. Andrzej Nowak - UJ, PAN - jeden z najwybitniejszych polskich historyków, autor monumentalnych „Dziejów Polski”, doradca Prezydenta RP Karola Nawrockiego i kawaler Orderu Orła Białego. Przedstawi historyczne ujęcie omawianych tematów.

👤 prof. @StZerko - Instytut Zachodni @IZPoznan
Czołowy polski znawca relacji polsko-niemieckich. Opowie o niemieckiej pamięci historycznej i jej wpływie na dzisiejszą politykę Berlina.

👤 red. @a_fedorska - publicystka od lat komentująca politykę niemiecką. Przybliży bieżącą sytuację polityczną i społeczną w Niemczech.

🎤 Rozmowę poprowadzi red. Lidia Frankowska z portalu Nowy Ład.

📌 Dyskusja obejmie trzy bloki tematyczne:

🤝 relacje polsko-niemieckie,
🌍 niemiecką politykę wschodnią wobec Rosji i Ukrainy,
🏛️ wewnętrzną kondycję oraz przyszłość Niemiec w Europie.

❓ Całość zakończy seria pytań od publiczności.

🎟️ Wstęp wolny

Organizatorzy:
🔹 Nowy Ład
🔹 @MWszechpolska

cc @orestes_weimar @HannaMSz @Rafal_Buca @KacperKita

[Stanisław Żerko @StZerko]

Niedziela, Kraków.
https://t.co/CWKmN9yUmF

[Stanisław Żerko @StZerko]

Zaprasza @nowylad w tę niedzielę
https://t.co/BjFtElzxWy

[Nowy Ład @nowylad]

🗽Kiedy pojawiły się narody? Cykl „Fundamenty” na kanale Nowego Ładu

💂‍♂️Narody to zjawisko XIX-wieczne, nie istniały wcześniej – z pewnością nieraz zetknęli się Państwo z tego typu sformułowaniami. Ale przecież znamy różne przesłanki każące twierdzić, że narody jednak istniały także w czasach wcześniejszych.

⚔️Każdy kto zajmował się historią dawnych epok – z łatwością wskaże w nich przejawy patriotyzmu, i to patriotyzmu o zabarwieniu narodowym. Patriotyzmu momentami bliskiego temu, który znamy z wieku XIX czy XX. Z drugiej strony, trudno zanegować przemiany, które miały miejsce w dobie nowoczesnej.

🎥Kiedy więc narodziły się narody? Co o tym zadecydowało? Temu poświęcony jest pierwszy odcinek nowego programu „Fundamenty” na kanale Nowy Ład.

📨Ta formuła jest odpowiedzią na Państwa prośby – prośby, by pojawiało się na Nowym Ładzie więcej materiałów dotyczących zagadnień ze świata idei. Dziś odpowiadamy na te apele. A więc: historia idei narodowych, dzieje polskiego obozu narodowego, podstawy teoretyczne nacjonalizmu, jego relacje z innymi nurtami myśli politycznej – tymi zagadnieniami będziemy zajmować się w cyklu „Fundamenty”.

🎥Premierowy odcinek nowego cyklu ukaże się w poniedziałek.

📅Kolejne jego odcinki publikowane będą na naszym kanale na Youtube co trzy tygodnie.

[Nowy Ład @nowylad]

🇵🇱 Czy polskie prawo premiuje kopiowanie zamiast wynalazczości?
https://t.co/jpXDtvijbm

[Nowy Ład @nowylad]

🗽Narody to zjawisko XIX-wieczne, nie istniały wcześniej – z pewnością nieraz zetknęli się Państwo z tego typu sformułowaniami...
❗️Już dziś o 20:00 ogłosimy coś bardzo ważnego.
📩Obserwujcie nasze media społecznościowe!

[Kacper Kita @KacperKita]

Kilka dni przed decydującym głosowaniem ws. legalizacji eutanazji we Francji z apelem przeciw temu wystąpił znany pisarz Michel Houellebecq, który rzadko zabiera głos w debacie publicznej. Houellebecq w eutanazji widzi "samozniszczenie nowoczesności" oraz tryumf "najczystszego egoizmu" i zezwierzęcenia - powrót do stanu porzucania najsłabszych przez stado, by umierali. Pisze też o "morzu sczerniałym od krwi", które zaleje Francję. Jego zdaniem "arogancja progresizmu", odrzucającego całą mądrość wcześniejszych pokoleń, jest bezprecedensowa w historii ludzkości.

Poniżej tłumaczenie najważniejszych fragmentów jego długiego i wyrazistego artykułu w "Le Figaro".

Istniała cywilizacja zachodnia; ale faktem jest, że w dużej mierze mamy ją już za sobą. Mówienie o „cywilizacji” w odniesieniu do stanu rzeczy w Europie sprawia wrażenie, jakby nadużywało się wielkiego słowa. W głębi duszy czujemy to, choć przyznanie się do tego pozostaje trudne. Przepadło.

Nasi następcy, jeśli tacy będą, i jeśli za kilka stuleci przyjdziemy im do głowy, nie poczują ani oburzenia, ani gniewu; nie będą się już tym przejmować. Prawdopodobnie poczują nieokreślony wstręt, a przede wszystkim ogromne zakłopotanie. Najbardziej uczeni spośród nich spróbują to złagodzić, pisząc opasłe dzieła, czego "Historia schyłku i upadku Cesarstwa Rzymskiego" pozostaje klasycznym przykładem. Uproszczone streszczenie tez Gibbona wyjaśniających upadek Cesarstwa Rzymskiego poprzez rozwój chrześcijaństwa, oprócz tego, że jest przekonujące i jasne, ma tę zaletę, że można je łatwo rozszerzyć o tezy Augusta Comte'a o przejściu od państwa teologicznego do metafizycznego, którego jedyną funkcją była destrukcja. Upadek Zachodu znajduje zatem swoje naturalne wytłumaczenie w upadku chrześcijaństwa zapoczątkowanym przez protestantyzm, a dopełnionym przez oświecenie. Nietzsche mówi mniej więcej to samo, dodając zabawne efekty specjalne z akrobatami i orłami. Nie do końca jednak pasuje to, że w Azji sytuacja nie jest lepsza. Spadek demograficzny w krajach najbardziej zaawansowanych technologicznie – Japonii, Korei, a ostatnio w Chinach – postępuje jeszcze szybciej, do tego stopnia, że ​​ich populacji grozi zagładą w niedalekiej przyszłości. To nowoczesność jako taka dokonuje samozniszczenia na naszych niezdolnych do pojęcia tego oczach.

„Wszystko się rozpada; centrum nie może już dłużej utrzymać / Czysta anarchia rozpętuje się na świecie” – pisał Yeats w 1919 roku, przeczuwając, że dla Europy niedawno zakończona wojna była jedynie zwiastunem innych, poważniejszych katastrof. Wojna rodziła wojnę, nazizm otworzył mroczne drzwi, które nigdy do końca się nie zamknęły, a dwie wojny światowe jedynie przyspieszyły rozpad krajów, które popełniły głupotę wkraczając do nich. Sto lat po wierszu Yeatsa centrum nie przetrwało – i jest to szczególnie widoczne w przypadku europejskiego centrum politycznego, Brukseli. W Belgii eutanazja, dostępna dla „osób cierpiących na choroby psychiczne” od 2002 roku, jest dostępna dla nieletnich od 2014 roku. Nadal utrzymuje się kilka marginesów, ale tamy jedna po drugiej pękają, a my jesteśmy zanurzani w tym „morzu poczerniałym od krwi”, o którym Yeats pisze w następnym wersie.

Francja prawdopodobnie będzie kolejną tamą, którą to morze porwie; nadal można tego uniknąć, ale nadzieja gaśnie. Od kilku lat walczę z eutanazją i w miarę jak narasta we mnie przekonanie, że toczę przegraną walkę, czuję się, jakbym rozegrał wszystkie karty, a nawet zaczął oszukiwać. Po raz ostatni uważam, że warto zalecić tym, których głos będzie miał moc prawną, aby zastanowili się nad nielicznymi filozofami na przestrzeni wieków, którzy aprobowali samobójstwo – to dość zdumiewające: „progresywizm” z pogardą, machnięciem ręki, odrzuca nie tylko wszystkie istniejące tradycje religijne, ale niemal wszystko, co myśleli poprzedni filozofowie; takiej arogancji, jak sądzę, nigdy wcześniej nie widziano w historii ludzkości.
(...)
Nie jestem pewien, czy chcę należeć do społeczeństwa, które legalizuje eutanazję. Obrona Zachodu - jak najbardziej, ale pod warunkiem, że jest on wart obrony.
Wystarczy przyjrzeć się argumentom zwolenników eutanazji, by ogarnęło nas obrzydzenie, a z tego obrzydzenia rodzi się moralny bunt.Te argumenty sprowadzają się zasadniczo do jednego: godności. Słowo to było jednak używane tak często i w tak przewrotny sposób, że jego znaczenie stało się trudne do uchwycenia. Z perspektywy zwolenników eutanazji, pragnienie godności wyrażane przez osobę umierającą, o czym świadczą słowa jej bliskich, jest zazwyczaj przekazywane za pomocą sformułowań takich jak: „Nie mógł znieść myśli, że stanie się warzywem”. Twierdzenie byłoby bardziej przekonujące, gdyby mogli dodać: „Nie mógł znieść myśli, że stanie się warzywem; wolałby stać się trupem”. Co więcej, metafora warzywa ujawnia boleśnie pragmatyczny pogląd na istotę ludzką. W idealnym świecie ludzie powinni się poruszać, wykonywać czynności i ostatecznie prowadzić aktywne życie. A jeśli jest to definitywnie niemożliwe, powinni przynajmniej komunikować się, demonstrować zdolność do interakcji, przynajmniej werbalnych, z resztą społeczeństwa. Istota ludzka jest tu sprowadzona do swojej wartości użytkowej, czyli wartości początkowej pomniejszonej o współczynnik osłabienia. (...)
Trudno wyobrazić sobie bardziej bezpośrednią opozycję wobec godności ludzkiej w rozumieniu Immanuela Kanta, wobec kantowskiej idei, że człowieczeństwo, zarówno w swojej własnej osobie, jak i w osobie innych, należy zawsze uważać za cel sam w sobie, a nigdy jedynie za środek.
(...)
Każdy, kto pisał, a nawet po prostu próbował pisać, wie, że czasami można – trudno to wytłumaczyć, ale tak jest – wyrazić w piśmie rzeczywistości niedostępne mowie. A każdy, kto rzeczywiście pisał, wie coś jeszcze, coś jeszcze smutniejszego: że to, co się napisało, będzie zaledwie nikłym śladem tego, o czym się marzyło. Nawet ktoś tak płodny w twórczości literackiej jak Balzac przyznaje to: książki, które się napisało, są mniej piękne niż te, o których się jedynie marzyło. Mowa jest zaledwie ułamkiem pisma, które samo w sobie jest zaledwie ułamkiem życia wewnętrznego. Sprowadzanie ludzkiego umysłu do umiejętności komunikacji ustnej jest po prostu głupotą.
(...)
Od prawie dwóch stuleci widmo nihilizmu dręczy Europę Zachodnią. Teraz nadeszło, oto jest. Nie spodziewaliśmy się nihilizmu w tej formie, nie jest on ani mroczny, ani zmierzchowy; jest raczej kolorowy i radosny.
(...)
Owa godność, w istocie, ma tylko jedno zastosowanie: legitymizację nieustannego praktykowania najczystszego egoizmu.
(...)
Cóż, co dość bolesne, być może nie jesteśmy już w pełni ludźmi. Po kilku tysiącleciach błądzenia Zachód zdaje się powracać do starożytnej zwierzęcej mądrości, która u niemal wszystkich gatunków nakazuje stadu pozostawienie chorego zwierzęcia na śmierć w samotności – doskonale wiedząc, że nie ma ono prawa oczekiwać współczucia od swoich bliźnich.
(...)
Pewne jest w każdym razie, że progresywizm działa dokładnie jak mechanizm zapadkowy. Kiedy następuje „postęp społeczny” (aborcja, kara śmierci, małżeństwa osób tej samej płci, in vitro, macierzyństwo zastępcze, cokolwiek) – nie ma mowy o cofaniu się, nikt nawet o tym nie myśli. To błędne rozumowanie jest antydemokratyczne: co jedno prawo uczyniło, inne może cofnąć; przynajmniej tak rozumiem prawo. Pozwala nam to jednak utożsamić progresywizm z tym, czym on naprawdę jest: przeznaczeniem.

Być może słusznie sądzimy, że walka z przeznaczeniem jest daremna i że każda tragedia musi się wypełnić do końca. Nie mogę się jednak oprzeć wrażeniu, że domagając się dostępu do eutanazji dla swoich obywateli, Francja w rzeczywistości domaga się własnej eutanazji. Niektórych może zaskoczyć moja wrogość wobec tego projektu ustawy, zważywszy na to, że często obarczano mnie dziwacznym neologizmem: rzekomo jestem depresyjny. Przyznajmy to. To prawda, że ​​poświęciłem się badaniu symptomów samobójstw na Zachodzie, wzrostu nihilizmu; ale nie przypominam sobie, żebym kiedykolwiek się tym cieszył. Wkraczamy w świat, w którym łatwiej będzie umierać. Wolałbym świat, w którym da się żyć.

[Nowy Ład @nowylad]

Otwieramy zapisy! 🎉
📢 Startuje Akademia Liderów Społecznych!
Szukasz narzędzi, żeby skuteczniej działać w swojej społeczności? Chcesz nauczyć się prowadzić zespół wolontariuszy, organizować wydarzenia i mówić tak, żeby ludzie chcieli słuchać? To właśnie dla Ciebie.

🗓️ 11–13 września 2026 r. (piątek–niedziela)
📍 Sieniawa

Trzy dni intensywnego, praktycznego szkolenia w gronie osób, które – tak jak Ty – chcą realnie działać. W programie https://t.co/yE1UdYakuC.:
🔹 przywództwo w czasach polaryzacji;
🔹 zarządzanie zespołem i wolontariuszami;
🔹 komunikacja publiczna i wystąpienia;
🔹 organizacja wydarzeń obywatelskich;
🔹 social media i wideo w działaniach społecznych.

Zapewniamy nocleg, wyżywienie i materiały szkoleniowe – całkowicie bezpłatnie. Dojazd we własnym zakresie. A dla osób, które po szkoleniu zechcą zrealizować własną inicjatywę – mikrogrant do 1500 zł i wsparcie mentora! 💪

Liczba miejsc ograniczona – 15 osób.
👉 Zgłoś się już dziś: https://t.co/hXCvkNNYnh

Nabór trwa do 14 sierpnia 2026 r.

[Nowy Ład @nowylad]

16 lipca 1953 roku umiera Hilaire Belloc, twórca dystrybucjonizmu, który obalenie kapitalizmu porównywał do ścinania drzewa sekatorem. Czy jego wizja gospodarki bez wielkiego kapitału i bez socjalizmu miała szansę się ziścić?
https://t.co/EjXnvzpUS3

💬 „Zadanie obalenia kapitalizmu przyrównywał do sytuacji, w której ktoś chce ściąć drzewo, mając do dyspozycji jedynie sekator”.

💬 „Choć wydaje się to niemożliwe, to jednak sekator wystarczy, aby przez szereg mozolnych ruchów obciąć wszystkie liście, aż drzewo w końcu uschnie”.

💬 „Sam Belloc zauważał, że szanse na stworzenie we współczesnym świecie całościowego, odgórnego programu odejścia od systemu kapitalistycznego w kierunku innym niż socjalistyczny są bardzo niewielkie”.

💬 „Do lektury wydanej niedawno przez Alexandra Saltera książki traktującej o dystrybucjonizmie zachęcał Marco Rubio, obecny sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych”.

[Nowy Ład @nowylad]

Katolicki Zachód był przez wieki centrum chrześcijaństwa. Dziś to kraj likwidowanych i łączonych parafii, którymi hierarchia zarządza jak masą upadłościową. Adam Twaróg szuka źródła tego kryzysu.

🔗 Link do artykułu: https://t.co/zcMlNddE4i

💬 „Katolicki Zachód, który przecież był przez wieki centrum chrześcijaństwa, to dziś kraina likwidowanych i łączonych, umierających parafii oraz hierarchii, którą tą masą upadłościową zarządza i nie bardzo rwie się do poprawy sytuacji”.

💬 „Kościół traci więcej wiernych, niż zyskuje z zewnątrz, nawet jeśli sama liczba dalej rośnie, co w dużej mierze jest zasługą krajów, w których demografia utrzymuje się na wysokim poziomie”.

💬 „Można wręcz zadać pytanie, czy po drodze nie doszło do zamiany ról - czy nie doszliśmy do punktu, w którym zamiast wiary zmieniającej świat, to świat zaczął zmieniać wiarę”.

💬 „Tak jakby teocentryczny katolicyzm w latach sześćdziesiątych został zastąpiony przez antropocentryczny, ochrzczony humanizm”.