Ministry of Information, Eritrea

Official Twitter Account of the Ministry of Information, The State of Eritrea

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

#Eritrea - ሃገር ኣብ ረዚን ዝኽሪ ሓበን!

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

Eritrea’s Martyrs Day Commemorated with Patriotic Zeal

Eritrea’s Martyrs Day was commemorated with patriotic zeal by nationals inside the country and abroad.

At the commemorative event held at Asmara Martyrs Cemetery, President Isaias Afwerki laid a wreath in tribute to the heroic martyrs. The commemorative event commenced with a public procession from Shida Square to the Martyrs Cemetery, accompanied by a marching band.

The ceremony was attended by senior Government and PFDJ officials, Army Commanders, members of the diplomatic community, and thousands of Asmara residents.

The official ceremony, which was broadcast live on Eri-TV and Radio Dimtsi Hafash, featured cultural and artistic performances highlighting the deep meaning of the day and the invaluable sacrifices made by the gallant freedom fighters for Eritrea’s independence and national sovereignty.

Martyrs Day was also marked with patriotic zeal on 19 June by Eritrean nationals inside the country and abroad with a candlelight vigil.

The commemorative event in Asmara was conducted with a candlelight vigil and walkathon from Martyrs Avenue to Bahti Meskerem Square, accompanied by a marching band. The event drew thousands of Asmara residents.

Mr. Tekie Qeleta, Director General of Administration and Finance of the Central Region, noting that Eritrea’s martyrs are the source of national pride who ensured the country’s independence and national sovereignty, underlined that Martyrs Day, 20 June, is a reminder for every national to support families of martyrs and live up to their expectations by redoubling efforts in the nation-building process.

The ceremony at Bahti Meskerem Square was broadcast live on Eritrean Television and Radio Dimtsi Hafash.

Martyrs Day, 20 June, was also enthusiastically commemorated nationwide with various events in remembrance of Eritrea’s heroes and heroines who paid the ultimate price for independence and national sovereignty.

At exactly 1:00 p.m. today, a minute of silence was observed across the country in memory of the martyrs.

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

Monetary Support to Families of Martyrs

Monetary support in connection with Martyrs Day, 20 June, has been extended to families of martyrs in the Central Region.

Accordingly, members of the Central Region administration disbursed 5,000 Nakfa each to 60 families of martyrs.

Mr. Tekie Qeleta, Director General of Administration and Finance of the Central Region administration, noting that supporting families of martyrs is the responsibility of every citizen, commended the initiative taken by members of the administration.

The event, in which Mr. Yusuf Saiq, Head of Organizational Affairs of the PFDJ, and other Government and PFDJ officials took part, featured cultural presentations depicting the significance of the day.

In the same vein, students of Mai-Nefhi College of Science extended 75,000 Nakfa in support of 50 families of martyrs, while the Akria sub-zonal administration extended financial support to 30 families of martyrs and to Grade 11 students who are set to go to Sawa to pursue their 12th-grade education.

Similarly, members of line ministries and Government institutions in the port city of Massawa extended 252,000 Nakfa in support of 42 families of martyrs.
Noting that the initiative to support families of martyrs is growing from time to time, Mr. Ismail Osman, representative of the Ministry of Labor and Social Welfare branch in the Northern Red Sea Region, said that this year alone about one million Nakfa is being distributed to over 160 families of martyrs.

Commending the initiative, Mr. Haile Asfaha, administrator of the port city, called for reinforced participation by every citizen.

The workers’ organization of the Ministry of Education in the Northern Red Sea Region extended 42,000 Nakfa in support of seven families of martyrs in Buya administrative area, Gelalo sub-zone.

Workers of various institutions in Sheib sub-zone extended 72,000 Nakfa in support of 12 families of martyrs, while workers of Gedem Cement Factory contributed 36,000 Nakfa to support six families of martyrs. #Eritrea

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

Commemorative Events and Popular Campaigns in Connection with Martyrs Day

Commemorative events and popular campaigns in connection with 20 June, Martyrs Day, have been carried out by various Government institutions, regions, national associations, and cooperative associations.

Accordingly, members of the Ministry of Agriculture central office organized a commemorative event featuring a candlelight vigil as well as cultural programs depicting the deep meaning of the day. The program was attended by Mr. Arefaine Berhe, Minister of Agriculture, and other officials of the Ministry.

Members of the PFDJ central office also conducted tree cultivation and environmental sanitation popular campaign at the Biet-Gergis area on 16 June.

The coordinator of the liberation fighters’ associations also organized a walkathon and commemorative event in connection with Martyrs Day, 20 June.

The walkathon program was attended by Gen. Filipos Woldeyohannes, Chief of Staff of the Eritrean Defense Forces, and other senior Government and PFDJ officials.

Martyrs Day, 20 June, was also commemorated with commemorative events and popular campaigns in the Gash Barka Region.

The event in Barentu featured cultural and artistic performances depicting the deep meaning of the day and the heavy sacrifice paid for independence and safeguarding national sovereignty.

Environmental sanitation popular campaigns were also carried out at the Martyrs Cemeteries in Barentu and Golij, with the participation of members of the Defense Forces.

According to Mr. Gebremicael Mengisteab, head of social services in Golij sub-zone, 140,000 Nakfa and 500 quintals of grain have been extended to families of martyrs in the sub-zone. #Eritrea

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

OCHA Delegation Holds Discussions with Senior Government Officials

A United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA) delegation led by Ms. Edem Wosornu, Director of the Response Division, met and held talks on 18 and 19 June with senior Government officials focusing on mutual cooperation and development programs.

The delegation, accompanied by Ms. Nahla Valji, Resident Coordinator of UN offices in Eritrea, held discussions with Mr. Osman Saleh, Minister of Foreign Affairs; Mr. Arefaine Berhe, Minister of Agriculture; Mr. Yemane Gebremeskel, Minister of Information; as well as Mr. Yemane Gebreab, Head of Political Affairs of the PFDJ.

The objective of the visit of the OCHA delegation was to observe national development priorities and challenges, assess first-hand the impact of climate change, strengthen cooperation modalities, and review program activities.

The delegation also visited nutrition prevention and treatment services in Adi-Tekelezan; a water supply project operating with a solar energy system in Embadorho, Serejeka sub-zone; as well as the Akria National Model of Integrated Organic Agriculture. #Eritrea

[Yemane G. Meskel 🇪🇷 @hawelti]

Candle Vigil Procession yesterday evening in Asmara in solemn remembrance of Martyrs Day. Similar and other various activities held throughout the nation.

ሃገር ኣብ ረዚን ዝኽሪ ሓበን!

[Yemane G. Meskel 🇪🇷 @hawelti]

President Isaias Afwerki laid a Wreath at Asmara's Patriots Cemetery in the morning hours today in tribute & remembrance of #Eritrea's heroic Martyrs.

Ceremony included public procession from Sheda Square to the Cemetery as well as cultural shows on the precious sacrifices paid for ascertaining and safeguarding national sovereignty/territorial integrity and human dignity.

ሃገር ኣብ ረዚን ዝኽሪ ሓበን!

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

Prayer Service in Connection with Martyrs Day

Sermons and prayers in commemoration of Martyrs Day, presided by His Reverend Abune Basilios I, 5th Patriarch of the Orthodox Tewahdo Church , was held at St. Michael’s Church in Asmara during the mid-morning hours today. The prayer service was attended by religious leaders of the Tewahdo Orthodox, Catholic, and Lutheran Christian denominations.

Merigeta Mulugeta Simon from the Office of the Patriarch, indicating that the martyrs who paid with their precious lives attested to their love for their people and country, urged citizens to renew their pledge to live up to their expectations.

Similarly, in the afternoon hours, Salat and Dua services were conducted at the Al-Khulafae Al-Rashideen Grand Mosque, led by Sheik Salem Ibrahim Almukhtar, Mufti of Eritrea.

Sheik Salem Ibrahim, noting that 20 June, Martyrs Day, is a day on which the Eritrean people proudly commemorate their martyrs who brought independence and safeguarded national sovereignty, urged every citizen to strengthen contributions in support of families of martyrs. #Eritrea

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

Monetary Contribution by Nationals in Support of Families of Martyrs

In continuation of the support they are extending to families of martyrs, #Eritrea|n nationals residing in Germany have contributed over 140 thousand Euros in support of families of martyrs and towards augmenting the Martyrs Trust Fund.

The contribution included 21 thousand 517 Euros in support of families of martyrs and 18 thousand 547 Euros towards augmenting the National Martyrs Trust Fund.

Accordingly, the martyrs group in Bielefeld and its environs contributed 470 Euros, nationals in Giessen and its environs 1 thousand 820 Euros, the ‘Handay’ group in Giessen 1 thousand 115 Euros, the national committee in Stuttgart and its environs 3 thousand 982 Euros, the Eritrean community in Berlin 1 thousand Euros, the Eritrean community in Kassel and its environs 1 thousand 350 Euros, the Eritrean community in Waiblingen and its environs 900 Euros, nationals in Esslingen 2 thousand 700 Euros, nationals in Wiesbaden 2 thousand Euros, and nationals in Reutlingen and its environs 1 thousand 400 Euros in support of families of martyrs, while nationals in Bodensee contributed 1 thousand 850 Euros towards augmenting the National Martyrs Trust Fund.

[Yemane G. Meskel 🇪🇷 @hawelti]

Sermons & Prayers in Commemoration of Martyrs Day presided by Religious Leaders of the Tewahdo Orthodox; Catholic; & Luthern Christian denominations held at St. Michael's Church in Asmara in mid-morning hours today.

Similar ceremony at Asmara Grand Mosque scheduled for later in the day

ሃገር ኣብ ረዚን ዝኽሪ ሓበን!

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

Eritrea Alhaditha 19 June 2026
https://t.co/604mqD8L35

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

Haddas Ertra 19 June 2026
https://t.co/mcN3XWvA6V

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

የማነ ኣብ ባሕሪ ጥበባት
ኣብርሃም ዘርአ (ወዲ-ሃለቃ)

20 ሰነ መዓልቲ ሰማእታት ምስቶም ሓይሊ ህላወና ዘጽንዑ ምዑታት ጀጋኑ ብመንፈስ እናተራኸብና ከም ብሓድሽ ነብስና ከም ንፍትሽ እትገብረና ረዛን ዕለት እያ። ህዝቢ ኤርትራ ወርቃዊት ናጽነቱ ንምርግጋጽን ልኡላውነት ንምውሓስን ዝኸፈሎ መስዋእቲ መዳርግቲ ኣልቦ እዩ። ብሉጻት ጀጋኑኡ እናዘከረ ዘኽብራ ዕዝዝቲ ዕለት ከኣ እምበር። እዛ ዕለት እዚኣ ድማ፡ መብጸዓኡ እናሓደሰ፡ ሃነጽቲ ሓሳባት እናሃንደሰ ሕድሪ ሰማእታቱ ብልምዓት ዝድብሰላ ክብርቲ ሃገራዊት ዕለት እያ። ስለ’ዚ ድማ እዩ ህዝብና ነዛ ዕለት ብዝተፈላለዩ ዘደንቑን ዘድምቑን ትርጕም ዘለዎም ባህላዊ መሰናድኦታትን ማእቶታዊ ንጥፈታትን ወዲቡ ብዓቢ ክብሪ በዓሉ ዘማዕርግ። ምኽባር እዛ ዕለት፡ ምኽባር ሰማእታትና ስለ ዝዀነ።

ንዝኽርን ክብርን እቶም ህይወቶም በጅዮም ህይወትና ዘስረሩ ሰማእታት፡ ንኽብሮም ሓያሎ ዜማታት ተቓንዩን ተዘይሙን እዩ። ግጥሚ ተሓዲሙሎም፡ ንሞሳኦም ዝበቅዕ ማሰን ድርሳንን ተደርጒሑሎም፡ ልቢ ዝሰርቕ ዜማታት ተቓሊሑሎም። ነናሻዕ ኣብ ከበሮ እዝንኻ ሰሚዕካዮም ዘይምነዉ ብዛዕባ ውዕለታቶም ዝገልጽ ትረኻታት ተተንቲኑሎም። ብቕንያቱ ዶዓን እዝግዮታን ጸሎተ ፍትሓት ነብሲ ይግበረሎም። ኰታ ንሰማእታትና ዘይግበር ንጥፈታት የለን። ኩሉ ሰብ በቲ ዝኽእሎን ዝውንኖን ነገራት ንሕድሪ ሰማእታት ይፍጽምን ቃሉ ድማ ደጊሙ የሐድስን።

ኣብ ኩሉ ኵርንዓት ዓለም ዝርከብ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ፡ ልደት በዓል ናጽነቱ ብድምቀት እዩ ጸንቢሉ። ኣብ’ዛ ወርሒ ዕልልታን እምብልታን፡ ከበሮን ዝላን ጓይላን የድህዩ፣ ደስታን ፌስታን ዓሲሉ፡ ዝተሓብአ ከበሮ ሃሚሙ፡ መቝሕ ተሰቢሩ ከርከባን ግፍዒታትን ኣብቂዑ ሽታ ሽላንን ሰላምን’ውን ሃጊጉ። ኣይሂ ዝናብ ቦምብ ብማይ ኣባጅጎ ተተኪኡ፡ ዓሻ ድነ ሞት ኣብቂዑ ኤርትራዊ ሰብ ከም ሕሱም ብፍስሃ ተወንጅሩ። ኰታ ጸሓይና በጣዕጣዕ ኢሉ በሪቑ። ዝቓደረ መሬት ጐላጉልናን ጐቦታትናን ሳዕሪን ኣቚጽልትን፡ ዕንባባታትን ጽገን ዳግም ሂወቶም መሊሶም ኣብ ግዜ ወቕቶም ግጥም ክብሉ ጀሚሮም። ማዕበል ባሕሪ ሃዲኡ፡ ኣባይ ርዖኡ ጠቕሊሉ ጠፊኡ። ሃሱስ ግዜ ጠሊምዎ ተቓሊዑ፡ ሽሻይ ሓርነትና ድማ ጐሲዑ። እዚ ኹሉ ሳላ እቶም ኣብ ጽንኩር ዝስውዱ ሰማእታትና ዝተረኽበ ኒሻን ክብሪ እዩ።

ህዝብን ሰራዊትን ኤርትራ ነዛ ክብርቲ ዕለት፡ ሕልፈይ ንጹፈይ ኢሉ ብዓቢ ክብርን ብክብ ዝበለ መዓርግን ከብዕላ እንከሎ ድማ፡ ዓቢ መልእኽትን ትርጕምን ኣለዎ። ምኽንያቱ ናጽነት ብዋጋ ኣእላፍ ትንፋስ ስለ ዝተረኽበት። ክቡር ነገር ንኽትረክብ ክቡር ነገር ክትከፍል ኣለካ። ብሓጺሩ ናጽነት መስዋእቲ ዝሓትት’ዩ። መስዋእቲ ብመስዋእቱ ነታ መተካእታ ዘይብላ ህይወት ትኸፍል። እዚ መስዋእቲ እዚ ክብደቱን ምረቱን፡ ሓይሉን ዕምቆቱን፡ መንፈሱን ርዝነቱን፡ ... ክትልክዕ ብቓላት ክትገልጾ ኣይትኽእልን።

ንርዝነት መስዋእትን ገድልን ንምግላጽ በብእዋኑ ብዙሓት ሃገራውያን ደርፍታት ፈርዮምን ይፈርዩ ኣለዉን። ካብቶም ነዚ እንገልጾ ዘለና ክቡር መስዋእቲ ዝገልጹ ሃገራውያን ደርፍታታና ኣብ’ዚ ስዉኣትና ብሓባር እንዝክረሉ ዘለና ቅንያት 20 ሰነ ድማ፡ ካብተን ንዝኽሪ ሰማእታትና ተባሂለን ዝተሓደማ ባሕሪ ጥበባት ናይ ገዲም ድምጻዊ የማነ ገ/ሚካኤል (ባርያ) ነታ “ሰገናይ” እትብል ንኽብሪ ጀጋኑና ዝደረሳን ዝወፈያን ምዝካር ይከኣል። ንሱ ኣብ መእተዊ ናይዛ ደርፊ ከምዚ ብምባል እዩ ዝጅምር፥

ሰገናይ ነዊሕ ክሳዳ
ስጉሚ ርግቢት ቆንጆ ኣካይዳ
ተጻዋሪት ሽግር ዘይከብዳ
ሓብሩኒ ሓብሩኒ’ንዶ ናበይ እያ ከይዳ።
ምልምለይ ሕብሩ ከደራይ
ብዓል ድርብ ሓሞት ጎልጎል ዓራዳይ
ሓላይ እዩ ነይሩ፡ ውዒሉ ምሳይ
ኣበይ ኣበለ - ኣበይ ከይዱ እቲ ብጻይ።

እዛ ደርፊ ብጽቡቓት ኣበሃህላታትን ውክልናታትን ተነዲቓ እትርከብ ህንጻ ሕደማ እያ። ኩሉ ሳዕ ብዓል ዝኽሪ 20 ሰነ ኣብ ዝመጸሉ እትቃላሕን ኣብ ከበሮ እዝንና ካብ ዝመላለሳ ደርፍታት እያ። ብወሓለ ከሻናይ ከም ዝተሰርሐ መግቢ፡ ደስ ካብ ዘብላ ተፈተውቲ ሕደማታት ድማ እያ - ደርፊ ሰገናይ። እዛ ደርፊ ንኽብሪ ጀጋኑ ስዉኣትናን ዋጋ መስዋእቲን እተጕልሕ እያ። ኣብ መቕድም ናይዛ ደርፊ ከም ንዕዘቦ፡ ንጅግንነት ኤርትራዊት ጓል- ኣንስተይቲ ብምድናቕ እዩ ዝፍልም። ደቂ- ኣንስትዮ ኣብ ዕጥቃዊ ቃልሲን ምዕቃብ ልኡላውነት ሃገርን ዝፈጸምኦ ቅያታት መዳርግቲ የብሉን። ነቲ ቃልስን መኸተን ሓይልን ሞቶርን ኰይነን ቀሊሰንኦ እየን። ነቲ ገድሊ ከኣ ዝያዳ መቐረት ወሲኸናሉ። ዕምሪ ገዛእቲ ስርዓታት ኢትዮጵያ ኣብ ምሕጻር ተቓሊሰን። ብሓጺሩ ምቁር ግዜ ቈልዕነት ከይመነዋ፡ ትምህርተን ከየስተማቐራ፡ ኣካለንን ሕልናአንን ንገድሊ ዘወፈያ ሓርበኛታት እየን። ንቕሎን ትብዓትን ኣደታትና ድማ፡ ፍርቂ ናይቲ መሪርን ነዊሕን ዕጥቃዊ ቃልሲ እዩ ነይሩ። ኣብኡ ዝተፈጸመ ኣደናቒ ዓወታት ድማ፡ ንክብሪ ደቂ-ኣንስትዮና ዘንጸባርቕ እዩ። ነዚ ብምስትብሃል እዩ ድማ፡ እቲ ጅግና ገጣሚ፡ ንድንቂ ውዕሎ ታሪኽ ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ ንምግላጽ፡ “ሰገናይ ነዊሕ ክሳዳ፡ ስጉሚ ርግቢት ቆንጆ ኣካይዳ” እናበለ ብኣድናቖት ኣብ ቀዳማይ ነግሑ ክገልጽ ዝረአ። ንጽንዓትን ኒሕን፡ ጅግንነትን ተወፋይነተንን ንምግላጽን መላኺት ሕሰምን ሽግርን ምዃና ንምትንባህን “ሽግር ዘይኸብዳ” ይድርብ። ብተወሳኺ፡ ኣብ’ዚ ግራት ግጥሚ፡“ሰገናይ ነዊሕ ክሳዳ፡ ርግቢት ቆንጆ ኣካይዳ” ዝብል ውክልናታት ንመሸከልን ጽባቐን ናይታ ዕድመ ዘይጸገበት ስውእቲ ክገልጽ ይረአ። ነታ ዋዕሮ ብስእለ ኣእምሮ ከም ትቐርጻን ከም ትስእላን ይገብር። እዚ ድማ፡ ሓይሊ ናይ ሓደ ስነ-ጥበበኛ እዩ። ምኽንያቱ ጥበብ መራሒ ህዝቢ ስለ ዝዀነ።

ብምቕጻል፡ ነቶም ኣናብር ሓርነታዊ ቃልስና ዝዀኑ ደለይቲ ናጽነት፡ “ምልምለይ፡ ኣበይ ከይዶም” እናበለ ድማ ንገዛእ ነብሱ ክሓትት ይስማዕ። እዚ ኣበሃህላ’ዚ ንዕዘትን ዝኽርን ናይቲ በዓል በቲ ሰባዊ ኣገላልጻኡ ዝያዳ ልዕል ከም ዘብሎ ይነግረና።

ስዮማይ ቀይሕ ሓወይ ዕሸለ
ኣብ ዓውደ ኲናት ኰይኑ ዝደበለ
ካብታ ብራሾይ ዝተኻፈለ
ቃል ዘእተወኒ ከይንፋላለ ...
እናበለ ከኣ፡ ኣድናቖት ብኣድናቖት እናመላለሰ ንኽብሪ ስዉእ/ስውእቲ ጥርዚ ከብጽሖ ይረአ። ንጽንዓትን ትብዓትን፡ ቅያን ጅግንነትን ማህደር ውዕሎ ተጋዳላይ ኣጣሚሩ ድማ ንእስነቱ እናዘከረ ንቆራጽነት ተወፋይነቱ የጉልሕ። ሕሰም ስቅያትን ዓውደ ውግኣትን እናገለጸ ናጽነት ንምርካብ ዝተኻየደ ጉዕዞን ዝሓተተ ሓሞትን ኣብ ውሽጢ መልእኽቱ ኣሎ። ተጋዳላይ ንክብደትን ምረትን ኲናት ተጻዊሩ ኣብ ወሳኒ ጽዕጹዕ ኲናት “ተሓምበለ” እናበለ ኣብ ልዕሊ ጸላእቱ ዓወታቱ ከም ዘረጋገጸ እውን ተደሪዑ ንረኽቦ። ስዉእ ኣዕጽምቱን ደሙን ንሃገሩ ዝወፈየ ሞባእ ብምዃኑ፡ ሓሞቱ እኹላት መሰኻኽሩ እዮም። ብዋጋ ክቡር ህይወቱ ድማ ሓርነትና ተረጋጊጹ።
ጀብጀብ ቁናኖ እታ ደናኒቶ
ቅድሚ ኩልና ሃጃሚት ፎርቶ
ለጋሲት ምኽሪ ወትሩ ትፍቶ
ኣይረኸብኩዋን በሉ ደሓን ትእቶ ...

ንጽንዓት ኤርትራዊት ጓል-ኣንስተይቲ ኣብ’ዚ ሕጂ እዋን‘እዚን እትን’ ኢልካ ክትንትን ኣብ ትፍትነሉ እዋን፡ ክንዮ ክብደት ካልእ መዐየሪ ኣይትረኽበሉን። ምብልሻው ቃላት ጥራሕ እዩ። ኤርትራዊት ጓል-ኣንስተይቲ ንጸላኢ ጥራሕ ኣይኰነትን ስዒራ። ንጭቆናን ድሑር ባህልን እምነትን፡ ንግጉይ ኣረኣእያታት ሕብረተ-ሰብና ኣሰኒፋ በሎኽ ዝበለት ኮኾብ እያ። ጅግንነታ መስፈሪ ኣይርከቦን። ሳላ ተጻዋርነታን ትብዓታን፡ ሓይላን ብልሓን ማዕርነታን ክብረታን ብማዕረ ዘረጋገጸት ፍጥርቲ እያ። ብፍላይ ኤርትራዊት ኣደ ብኩልንትናዊ ትዕግስታን ሓልዮታን እትልለ ፍጥርቲ እያ። ካብ ጐድኒ ብጾታ ፈልከት እንከይበለት ትብዓት ዝሕላገታ ፍጥርቲ። እዚ ገጣሚ ድማ ንምስላን ተግባራን እናዘከረ፡ ንዳሕረዎት ወለዶታት ዝኸውን ምሉእ ስንቂ ታሪኽ ንምግዳፍ፡ “ጀብጀብ ቁናኖ፡ እታ ደናኒቶ፡ ለጋሲት ምኽሪ ወትሩ ትፍቶ” ብምባል ኣብ ከብሒ ታሪኽ ኣቐሚጡዋ ኣሎ። ንሱ ብምቕጻል፡

እቶም ተዋዘይቲ ኣዕሩኽ ሰለስተ
መታዓቢቲ ካብ ቀደም ታተ
ዘይተፋላለዩ በርሀ ጸልመተ
ሓደስ እንሆለ ኣበይ’ለዉ ክልተ
ኣበይ’ሎ ኣቤላ ሕቶይ መልሱ
ኣነ ክምለስ ዘይተመለሱ
ብዓል ስዮማይ ብዓል ሰገናይ
ሓሊፎም ድዮም ወይዛ ዓለም ግናይ።

ኣብዘን ተኸታተልቲ ተጠቒሰን ዘለዋ ቃጽዖ ማይቤታት እንተደኣ ርኢና፡ ካብቶም ሰለስተ እቶም ክልተ ገንሸል ሓርነት ብምዃን ጥዋፍ ናጽነትና ከም ዝዀኑ ይጠቅስ። ምካኽ ስምዖም ድማ፡ ጸርጊ ብርሃን መንገዲና ኰይኑ የገልግለና ኣሎ። እቲ ሓደ ድማ፡ ዝፈትዎም መጋድልቲ ብጾቱ ሓዲጉ ከም ዝኣተወ ይነግረና። ካብ ብሱል ጥረ ኰይኑ፡ ነቲ ብጾቱ ዝፈጸምዎ ቅያ ባሕሪ ታሪኽ ክትርኽ ከም ዝተዓደለ ኣብ’ዚ ነግሒ እኹል ምስክር እዩ። ባርያ ኣብ ነፍሲ- ወከፍ ዝሓልፎምም ማይ-ቤታት ናይ’ዛ ሕደማ፡ “ኣበይ ኣላ፡ ኣበይ’ሎ” እናበለ፡ ሕቶ ብጾት ስዉኣት ብድፍንቕ ንሓፋሽ ክሓትትን ከጣይቕን ይረአ። ነታ ኣብ ሓደ እዋን ናብ ሲኦል እትቕየር ዓለም ብምግንዛብ ድማ፡ “ግናይ” እናበለ ዘይ ዕግበቱ ክገልጸላ ይስማዕ።

ኣንታ ብዓል ዝና ዝወዓልካ ኣብኡ
ናበይ ደኣ ኣበለ ዘይተመልሰ ገዛኡ
ዝተሃንጠኹሉ ግንባሩ ክስዕሞ
ምሳኻ ዘይመጸ ሓቚፈ ክስዕሞ...

ነታ መተካእታ ዘይብላ ኩልንትናዊ ክብርቲ ሂወቱ ዝመጠወልካ ፍጡር፡ ምስዓም ጥራሕ ማንም ሰብ ዝብህጎ እዩ። ሰማእታትና ከም’ዚ ብምዃኖም እዮም ከኣ፡ ኣብ ልብና ፍሉይ ሰፈር ዘለዎም። ካብ ገዛኻ ሓንሳብ ምስ ወጻኻ ዳግማይ ተመሊስካ ስድራኻን ብጾትካን ንኽትርኢ ዘየፍቅድ ዕምሪን ዕድላትን። ምኽንያቱ፡ ናጽነትና ሰብ እዩ ሓቲቱ። ሰብ ብሰቡ ዘይትክኡ ብሉጻት ሰባት። ልዕሊ ኩሉ እቲ ሓመድ ዓድና ክብሩ ንምርግጋጽ ብሉጻት ሰባት ይናፍቕን ይወስድን። ጋዕ ገልጠም ጸላእትና ዘይመሬቶም ክብህጉ፡ ንሕና ድማ ብሉጻት ክንከፍልን ልኡላውነትና ከነውሕስን ተረባሪብና።

ብመስዋእትኹም ኣትሪርና ረጊጽና
በቲ ተሓጒስና በቲ’ውን ጒሂና
ዘይከኣል ኰይኑ ክልተ ደሊና
ዘልኣለማዊ ዝኽሪ ንስዉኣትና።

ኣብ’ዚ ምስ እንዕዘብ፡ እዚ ስነ- ጥበበኛ ሓደ ብልጫ ከርእየና እንከሎ ነስተብህል። ጥበብ ኣነዳድቓን ትርጉምን ዘልዓሎ ቀንዲ ዛዕባ ሕደማኡ እቲ ዘንቀሎ ምስቲ መዛዘሚ ክጠምሮ ይረአ። ክትብሎ ዝደለኻ ትልሚ ዕላማታት ሕደማኻ ብኸምኡ ስለዝውቀር። ካብ ትሕዝቶኡ’ውን ኣየንደልህጽን። ነቲ ኣብ መእተዊ ዛንታ ሰማእታትና ብፍሉይ ኣበሃህላታትን ኣገላልጻታትን ዘልዓሎ ዛዕባ “ ዘልኣልማዊ ዝኽሪ ንስዉኣትና፡ ኣብ ዘለዉዎ ሰፈር ይቕሰኑ ብዝብል ደምዳሚ ሓሳብ የጠቓልል። እዚ ከምዚ ዓይነት ጥበብ ኣብ ተራ ዘረባ ዘይኰነስ፡ ብዙሓት ስነ-ጥበበኛታት ኣብ ሕደማዊ ጥበባቶም ክጥቀሙሎም ይረኣዩ እዮም። እዚ ከኣ፡ ነቲ ስነ-ጥበብ ዘስተማቕር ሓፋሽ ብቐሊሉ ንኽርደኦ ሓጋዚ እዩ።

ኣብዛ ዓለም ድሌታት ደቂ-ሰብ ኣዝዩ ብዙሕ እዩ። ከም ዝሓሰብካዮን ከም ዝበሃግካዮን ግን ኣይኰነን፡ ህይወት ናታ መንገዲ ኣለዋ። ከምቲ ነፍሲሄር ድምጻዊ ኣብርሃም ኣፈወርቂ ዝበሎ እዩ። “ከም ዝሓሰብካዮ ዘይኰነ፡ ከም ዝዀነልካ እምበር” ኢሉ ነይሩ ኣብ ሓንቲ ሕደማኡ። ህያብ ሰማታትና ዝዀነት ናጽነት ድማ፡ ብገንዘብን ንዋይን ኣይትልካዕን። ኩሉ ኣብ ቅድሚ ህይወት ዝስራዕ የለን። ቀንጠመንጢን ብላሽን እዩ። ሰማእታትና ድማ፡ ነዚ ነባሪ ክብርን ህያብን ሓዲጎምልና እዮም ሓሊፎም። ሳላኦም ኣደልዲልና ረጊጽና። ሰማእታትና ወትሩ ይዘከሩን ብልምዓት ይደበሱን - ዓወት ንሓፋሽ። #Eritrea

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

ኣይነበረን በይኑ

እምባ ደንደን ኳዕናን
ዘይፈልጥ ምድናን
እተን ዝደየባኦ ሸኾና
ተሓጊዘን ድየን ወይሲ ንበይነን ይኾና፧

ነቲ ሃሩር ህሮሩማ ቀትሪ
ነቲ ከትከት ቀዝሒ በረድ ቁሪ
ዝተጻወሮ ቆርበት
መን ኮን ሓጊዙዎ
ንቀዝሒ ኣሚቚ ንሃሩር ዘብርድ፧

እቲ ጉንዲ እቲ ጥሉል ዓንዲ
እቲ ደናጉላ እቲ ጐዳጉዲ
እንግድዓ ድዩ ተሰኪሙዎ፣ ንሱ ድዩ ኩዒቱዎ
ወይስ ዝሕግዞ ካልእ ነይሩዎ፧

እቲ ቦምባታት ኣኻውሕ ዘምክኽ
እቲ ምረት ንኹሉ ዝመልኽ
ከመይ ገይሩ ኣዳም ሰጊሩዎ
ንበይኑ ድዩስ ሓጋዚ ነይሩዎ፧

እንግድዓ ድኣ ሕቖ ከም ሰቡ
እሞ ድማ ማይ ጨው ዝቐለቡ
ሸኾና ድኣ መሓውር ከም ዓለሙ
ዝሕምሸሽ ብጥይት ተሃሪሙ
ቆርበት ድኣ ቆርበት’ዩ ከም ህዝቡ
ዝቃጸል ጸሓይ ተሃሪሙ
ዝጨማደድ ማይ እንተሃሪሙ
ከመይ ገይሩ ሓጋዚ ዘይብሉ
ተኣምራት ክፍጽም ንበይኑ፧

ነይሩዎ እምበር፡ ሓጋዚ ደጋፊ
ኣብ ቆርበቱ ንባሩድ ዝነፊ
ከይመስለኩም ጉልበት ተቓለስቲ
ንበይኑ ዝፈጸመ ትእምርቲ።

ነቲ ኣኻውሕ ነቲ ተሪር መሬት
መንፈስ እምበር ኣይኳዓቶን ጉልበት
ኣብቲ እምባ ዓቐበ ቁልቁሉ
ሞራል እምበር እግሪ’ዶ ዘሊሉ
እቲ ሸልቊ እሳቱ ሃሩሩ
ብጽንዓት እምበር ብጽላል’ዶ ተሰጊሩ
እቲ ኣይሂ ዝናብ ጥይት ሓዊ
ብዕላማ’ዩ ሰጊሩዎ መርሃዊ
ኣይነበረን በሉ ከም ሰብ ንበይኑ
ንጥይት ዘስሕት ፍጥነት ብርሃን ኮይኑ
ኣይምሰልኩም ተኣምር ፍጥረቱ
ዕላማ’ዩ ብልሒ ናይ ስሕለቱ።

ኣማኑኤል በርሀ - 2010

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

ካብ ደብሪ ናብ ገድሊ (2ይ ክፋል )
መብራህቶም ገብረሂወት (ህዝባዊ ርክባት ሚ/ሪ ሕርሻ - ጋሽ-ባርካ)

- ኣብ ገዳም እንከለኻ፡ ደሃይ ወይ ሃለዋት ስድራኻ ነይሩካዶ፧

ቅንጣብ ደሃይ ኣይነበረንን። ባሕታዊ ገዳም ምዃን ሕራይ ገይረ ተላቢሰዮ፡፡ ኩሉ ነገራተይ ማለት ብመንፈስ፡ ብሞራልን ስነ-ልቦናን ኣብ እምነት ዝጠሓለ ሂወት ወኒነ፡ ኣነን ገዳመይን እየ። እንተኾነ ካልእ ውዒሉ ሓዲሩ ጸገም ሓላፋይ ብምዃኑ፡ ስድራቤትና ሓደ ክረምትን ቀውዕን ኣሕሊፎም ብግዝያውነት (ብስደት) ካብ ዝነበሩዎ ‘ቅንሓየላ’ ናብ ዓድና ‘ሰርሓ’ ተመሊሶም ክኾኑ ከምዝኽእሉ ይስሕቶ ኣይነበርኩን። ካብ ዝነበርናዮ ዓዲ ቅንሓየላ፡ ሕቘይ ሂበዮም ምስ ተሰወርኩ ግና ደሃይ ዝብሃል ኣይነበረንን።

ካብ ዓለማዊ ናብ ሃይማኖታዊ ሂወት ተሳጊረ’የ። እቲ ምርጫ’ውን ወይ ዓድኻ ወይ እምነትካ እዩ። ሂወት ገዳም ሂወት እምነት ስለዝኾነ፡ ጫሌዳ ሓሳብ ዝብሃል የብሉን። ደሃይ ስድራ ዝብሃል የሎን። ግዜ ተወንጫፊ እዩ። ኣብ ገዳም ኣቡነ- ብሩኽ 4 ዓመታት ጽንቅቕ ኣቢለዮ። “ወድና ጠፊኡ፡ ኣበይ ኮን ኣትዩ ይኸውን፧” ዝብል ሻቕሎት ስድራቤትና ፈሊሑ ከም ዝገረረ ውሽጠይ ሕሹኽ ይብለኒ ነበረ። ናይ ኣቦይ፡ እደለ ምኾነ፣ ናይ ነገረ ሰብኣይ ‘ደንጎላ ኣብ ከብድኻ ኣእቲኻ’ እዩ። ናይ ምጽማም ዓቕሚ ኣሎ። ናይ ወላዲት ከብዲ ግና ሓለፋ ኣለዎ። ምሒር ርህራሀን ብቝባቘን ንሻቕሎታ መጢጡ ጥርዚ ከብጽሖ ናይ ግድን እዩ። ብትምህርቲ እናወሰኽኩ ብቑመት እናበረኽኩ ከድኩ። ወዲ 16 ዓመት ኮይነ። ብጩቕ ኢለ ኣይዛረብን። ብቓለይ ኣይገልጾን፡ ኣፈይ ኣየውጽኦን እምበር፡ ብውሽጠይ ኣደይ፡ ኣቦይ፡ ኣሕዋተይ፡ መተዓብይተይ እናዘከርኩ እናፍቕ። ሓቂ ይሓይሽ ዓድኻን ዓውድኻን ይርኣዩኻ፣ ዋላ እቲ ቅርጺ መሬት ኢኻ ትናፍቖ። ሂወት ገዳም ስሩዕ ብምዃኑ ግና ኣብ ትምህርትን ገዳማዊ ንጥፈታትን ስለ እትጽመድ፡ ዝበዝሕ እዋን ካብ ናፍቖት እልይ የብለካ እዩ። በቲ ይኹን በቲ ግና ኣርባዕተ ዓመታት ኣቑጸርኩ። ከምቲ ልሙድ ኣብ የኔታ ገብረክርስቶስ ክምሃር ጸኒሐ ተፈዲሰ። ኣብ መዕረፍየይ ወይ መደቀስየይ ከይደ በይነይ ኣብ ውሽጠይ ገለ ዕላል ኣበጊሰ ሓሳብ እናሰላሰልኩ፡ ሻቡ ድቃስ ሰመም ኣቢሉ ወሲዱኒ። ኣይደንጎኹን ብር-ቋሕ ኢለ፡ ግና ኣይነቓሕኩን። ሓሳበይ እቕጽሎ፡ ኣብ እግሪ ዳዕሮ ዝርከብ ዛራዪ ማይ ነብሰይ ከበራብር ክሕጸብ ደኒነ፡ ንገጸይን ርእሰይን ማይ ክግጭቦ ጀመርኩ። ካብ ገጸይ ማይ ጸረር እናበለ ወዝቢ ቅንዕ ኢለ ናብ ፊተይ ጥምት እንተ ኣበልኩስ፡ ኣብ ቅድመይ ሓደ ፍጹም ዘይተጸበኽዎ ኣጋጣሚ ተኸስተ።

- ቀጽል…

ኣብ ፊት ጠመተይ ሃንደበት ምስ ኣቦይ ገጽ ንገጽ ተራኺብና “ወደይ!” ዝብል ድምጺ ሰሚዐ። ጠሚተ፡ ኣለልየ ሰንቢደ ተደናፊቐ ብናህሪ ከይደ “ኣቦይ!” ኢለ ጥምጥም ኢለ ተሓቚፈዮም። ሽዑ “ዋይ ዝወደይ ዝጠፋእካ መሲሉና፡ ናይ ሰማያት ኣላዪና እግዚኣብሄር ኮይንካ ጸኒሕካ፡ ድንቂ ዝወደይ እታ ዝመሃርኩኻ ተግቢርካያ” ርእሰይ እናደረዙ ዝተዛረብዎ ቃላት እዩ። ምስ ኣቦይ ብሓባር ናብ’ቲ ፈለስቲ ዝነበሩዎ ስፍራ ከይድና። ኣቦይ ድልየት ሃይማኖታዊ ትምህርቲ ስለዝነበሮም፡ ኣብ’ቲ ገዳም ትምህርተይ ክቕጽል ድልየት ነበሮም። ኣደይን ኣሕዋተይን ኣዝዮም ናፊቖሙኒ ምህላዎም ግና ኣይሓብኡለይን። ኣነ’ውን ኣብ ውሽጠይ ተደጒሉ ዝጸንሐ ናፍቖት ደሪኹኒ ከምኡ’ውን ሃንደበት ምስ ኣቦይ ብምርኻበይ ግዲ እቲ ስንባደ ዘይወጽኣለይ ኮይኑ፡ ካብ እግሪ ኣቦይ ክተርፍ ኣይመረጽኩን። ፈለስትን ተመሃሮን ሕደግ ደኣ ኣይትኺድ ኢሎም ዝመኸሩ እንተመኸሩ፡ ነጸላ ኣቦይ ምስ ሓዝኩ፡ ፍጹም ምሳኹም እየ ዝኸይድ ኢለ ኣቕቢጸ። በቃ ኣይተርፍን እየ ኢለ ስለ ዝሓንገድኩ፡ ኣቦይ ምስ ገዳም ተመያይጦም “ንኺድ በል ዝወደይ፡ ንበገስ” ምስ በሉኒ፡ ብሓጎስ ፍንጭሕ ክብል ደለኹ። ዝበዝሐ ጉዕዞና ብመኪና እዩ ዝነበረ። ኣነ ዝጐዓዞ ዝነበርኩ ብእግሪ እዩ። ጉዕዞ ብጉዕዞኡ ብዘይ ሳእኒ ጥራሕ እግረይ። ኣብ ጎድኒ ዝፈትዎም ክቡር ወላድየይ ብምዃን ብመኪና ምጉዓዘይ ንዓይ ኣብ ሂወተይ ሓደ ደርቢ ከም ምውሳኽ ቈጸርክዎ። ከምዚ እናበልኩ ድሕሪ ኣርባዕተ ዓመታት ዓደይ ተመሊሰ። ገዛ ምስ ኣተኹ ተደናፊቐ፣ ኣቦይ ንዓይ ከናድዩ ኣብ ዘይብጽሕዎ ኣድባራት ኣይነበረን። ኩሉ ሃልኮምን ድኻሞምን ተራእዩኒ፡ ኣብ ገዛ ንብዓት ስዒሩኒ። ምስ ኣደይን ኣሕዋተይን ክራኸብ ከለኹ’ውን ፊቕ ኢለ ነቢዐ። ክርእዩኒ ዝመጽኡ ሰባት “ባሕታዊ ደብሪ እንቋዕ ዓድኻ ኣፍተወካ፣ እንቋዕ ብሰላም መጻእካ” እናበሉ ይስዕሙኒ። ገዛና ፌስታ ብፌስታ ሓጎስ ብሓጎስ ኮነት። ከም’ዚ እናሃለወ ባሕታዊ ገዳም ኮይነ ክነብር ናብ ደብሪ ክምለስ ግና ድጉል ድልየት ነይሩኒ እዩ። እንተኾነ ብእተፈላለዩ ድርኺታት “ኣብ ጫካ ደብሪ እናነበርካ መንገዲ ጽድቂ ከም ምንዳይ፡ ኣብ ጫካ በረኻ እናተቐመጥካ መንገዲ ናጽነት ምንዳይ እውን ኣሎ ድዩ፧” ዝብል ሓሳብ ኣብ እእምሮይ ክቀላቐል ጀመረ። ኣብ ሃይማኖታዊ ትምህርቲ “ምእንቲ ህዝብኻ መስዋእቲ ብምኽፋል ጽድቂ ይርከብ እዩ፣ የጽድቕ’ውን እዩ” ዝብል ጽሑፍ አንብብ እውን ነይረ እየ። በዚ ምኽንያት ሓሳበይ ካብ ደብሪ ናብ ገድሊ መኣዝኑ ቀየረ።

- ኣብቲ እዋን ብዛዕባ ግፍዕታት ጸላኢ እንታይ ትዝክር፧

ኣዝዩ ብዙሕ ዝኽሪ ኣሎኒ። ኣብ 1975 ዓ/ም ብምኽንያት መገሻ ኣስመራ ነይረ። ኣብኡ ዝርኣኽዎ ብጸላኢ ኣብ ንጹሃን ዜጋታትና ዝወረደ ግፍዕን ቅትለትን ብዓይነይ ተዓዚበዮ፡ ኣዝዩ ዘሰንብድን ኣብ ዓሚቝ ትዝታን ጓህን ዝሸምምን ሕማቕ ተግባራት ሰራዊት ኢትዮጵያ ብዓይነይ ስለዝርኣኹዎ፡ ከም ኩሉ ዜጋ ሕማቕ ተሰሚዑኒ። ካልእ፡ ካብ ዝዝክሮ፡ ንኣሽቱ ከለና ኮለኛ ናይ ሰራዊት ጸላኢ መካይን ተሰሪዐን ወተሃደራት ኢትዮጵያ ጽዒነን ብጽርግያ ክሓልፋ ከለዋ ንርእየን ነይርና። ወተሃደራት እናደረፉን እናፈከሩን ይሓልፉ። ኣብ እተፈላለዩ እዋናት ኩሎም ወሪዶም ዘዝረኸብዎም ከብቲ ናይ ህዝቢ ወይ ሓረስቶት ሓሪዶም፡ እቲ ናይ ውሽጢ ጉሒፎም፡ እቲ ቀይሕ ስጋ ኣብ መኪና ጽዒኖም ይወስድዎ ነበሩ። “እምቢ ያለ ሰው ጥይት ኣጉርሰው” ማለት፡ “እምቢ ዝበለ ሰብ ጥይት ኣኾልሶ” ኢሎም ሆ እናበሉ፡ ብብርቱዕ ድምጺ ይፍክሩ። ካብኡ ሓሊፎም ሰላማውያን ሰባት ይቐትሉን የጋፍዑን ነይሮም። እዚ ኣሰቃቒ ግፍዕታት ጦር ሰራዊት ኢትዮጵያ ንዓና ስንና የንክሰናን ኣዝዩ ይስምዓናን ነይሩ እዩ። ናይ ህዝቢ ነድርን ቁጠዐን እውን ኣብ ዓይነይ ተሳኢሉ ይነብር ኣሎ።

- ብዛዕባ ገድልን ተጋደልትን፡ ትዝታኻ ከመይ ይመስል፧

ኣብቲ እዋን ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ተጀሚሩስ ዓመታት ኣቑጺሩ ነይሩ እዩ። ብዕድመ ንእሽቶ ብምንባረይ ብዛዕባ ቃልሲ እዚ ዝብሃል ኣፍልጦ ኣይነበረንን። እንተኾነ ኣብ ገዛ ስድራና ኣብ ዘረባኦም “ደቅና” ክብሉ እሰምዕ ነይረ። መን ደቅና ኢልካ እንተ ሓቲትካ “በረኻ ዘለዉ” ትብል እንኮን ሓንትን ቃል እያ ትወሃበካ። ውጽእ ኢልካ ኣብ ምንቅስቓስካ’ውን ከምኡ ይስማዕ እዩ። ዳሕራይ ዕድመ ምስ ወሰኽኩ፡ ክሓስቦ ከለኹ ግና፡ ህዝቢ ኣብ ውሽጢ ጸላኢ ኮይኑ “ተጋደልቲ” ዝብል ቃል ክጽውዕ ወይ ክጠቅስ ስግኣት ከምዝነበሮን ጉዳይ ድሕነት ምንባሩን ክግንዘብን ክፈልጥን ክኢለ።

ካብኡ፡ ብዝተፈላለየ ድርኺታት ተጸልየ፡ ብዛዕባ ገድሊ ክሓስብ ጀሚረ። ሃመይን ቀልበይን ናብ ገድሊ ምቁማት ኣብ ደብሪ እዩ ዝጅምር። ብኸመይ፧ እንተ ደኣ ኢልካኒ፡ ኣብ ገዳም እቕመጥ ኣብ ዝነበርኩሉ፡ ዘጋጠመ ተርእዮ ከዕልለካ፣ ድሕሪት መሊስካ ደኣ ኣብ ዝኽሪ ሸሚምካኒ እምበር። ዛንታ፡ ኣብ ኣእምሮ ሰባት ዝነብር ብ‘ጥቕላል ፈትሊ’ ክውከል ይክኣል’ዩ። ከም’ቲ ዝብሃል “ሰባት ኣብ ውሽጦም ዛንታ ኣለዎም፡ እቲ ፍልልይ ኣብ ምጽሓፍን ዘይምጽሓፍን ዘሎ ዓቕሚታት ወይ ክእለታት እዩ” ዝብል ኣገላልጻ ሓቅነቱ ደሚቑ እዩ ዝርኣየኒ።

- ብትኽክል! እስከ ናብ’ቲ ዘጋጠመ ተርእዮ ንመለስ፧

ሓደ እዋን ጸላም ተጎልቢቦም ብረት ተሓንጊጦም ዕጥቂ ዓጢቖም ኣብ ውሽጢ ገዳም ኣትዮም ርኢናዮም። ንፈለስቲ “ንሕና ጀብሃ ኣልታሕሪር ንብሃል፡ ናጽነት ኤርትራ ከነምጽእ፡ ብዕጥቂ ብረት ንጋደል ኣሎና” ኢለምዎም። ፈለስቲ ገዳም ብሕቡእ ኣድሪሮምዎም። ድሕሪኡ እቶም ተጋደልቲ ናበይ ገጾም ከይዶም ኣይፈለጥናን። ሻቡ ንሕና ምሉቕ ምሉቕ ኢልና መደቀሲና ሒዝና። ንዓና ተመሃሮ ሓድሽ ክስተት እዩ ነይሩ። ብወገንና ብዛዕባ እንታይነቶምን ዕላማኦምን ንሓድሕድና ሕሹኽ ሹኽ እናበልና ብዙሕ ተዘራሪብና። ከመይ’ሲ ሰራዊት ሰማያት እምበር ሰራዊት መሬት ክብሃል ኣይሰማዕናን። ብዛዕባ ገድሊ ቅዱሳን መላእኽቲ እምበር ብዛዕባ ገድሊ ደቂ ሰብ ንፈልጦ ኣይነበረናን። ሓደ ካባና ዕብይ ዝበለ ተመሃራይ “ስቕ በሉ እዚ ምስጢር እዩ” ኢሉና። ካብኡ ሓሊፉ’ውን እቶም ተጋደልቲ ብስቱር ቀስ ኢሎም “ገዛኹም ኣይትዕጸዉ ኣፍኩም ዕጸዉ” ክብልዎም ብእዝኑ ከምዝሰምዖም እውን ኣተንቢሁልና። ሽዑ ንሓድሕድና “ዎ..ስቕ ንበል ስቕ ንበል” ተበሂህልና ደቂስና።

- ብወገን ወተሃደራት ጸላኢ ወይ ጦር ሰራዊትከ ምንቅስቓሳት ይርአ ነይሩዶ፧

እወ ይርኣዩ ነይሮም እዮም። ብፍላይ ጽባሕ ናይቲ ተጋደልቲ ዝመጽእሉ ዕለት፡ ብጽንጽንታ ወይ ብገለ ኣንፋቲ ሓበሬታ ወይ’ሲ ብኣጋጣሚ መጺኦም ኣይፈለጥናን። ቀትሪ ፍርቂ መዓልቲ ምስሌነ ድርኮ ሸቃ ተኽለሃንስ፡ በቕሊ ተሰቒሎም ምስ ኮማንድስ ዕጡቓት ሰራዊት ብዓዲ ጋርፋ ወሪዶም፡ ናብ ገዳም ኣቡነ-ብሩኽ ኣትዮም ፈለስቲ ኣኪቦም። ኣብቲ ገዳም ተመሲሖም። ድሕሪ’ዚ ምስሌነ ድርኮ ሸቃ ተኽለሃንስ ብዓዲ ጋርፋ ንመራጉዝ ተመሊሶም። ሓደ ኣቦ ፈላሲ “ደቀይ ብሩኻት መንገዲ ሓብርዎም” ኢሎምና፡ ኮማንድስ (ኣባላት ሰራዊት ኢትዮጵያ ነበር) ከኣ ንሕና መንገዲ መሪሕና ‘ንሻኻ እያሙ’ ኣብጺሕናዮም። ካብ’ዚ ኣትሒዘ እምበኣር’የ ብዛዕባ ‘ደብርን ገድልን’ ኣድሂበ ማንታ ሓሳብ ክሓስብ ዝጀመርኩ።

ብተወሳኺ ደብሪ ከይምለስ ዝዓግቱ ኣብ ኣእምሮይ ዝቕስቅሱኒ ነገራት ክስተታት ነይሮም። ግፍዕታት ጸላኢ ኣብ ሰብዓታት እናገደደ እዩ ዝኸይድ ዝነበረ። ህዝቢ ብሕሰም ገዛእቲ ይበሳበስን ይሳቐይን “ሰባት ተረሺኖም፡ ኣደታት ጡበን ተቖሪጸን፡ መንእሰያትን ቈልዑን ተሓሪዶም፡ ዓዲታት ብኣልማማ ተቓጺሎም” ወዘተ ዝብሉ ዘረባታት ንሰምዕ ነይርና። ንዓና ንመንእሰያት ድማ ሕማቕ ስምዒት ይፈጥረልና ነበረ። ሓደ እዋን ብዛዕባ ሰራዊት ኢትዮጵያ ዝፍጽምዎ ግፍዕታት እናኣዕለልና፡ ሃንደበት ብርቱዕ ድምጺ ንወግዕና ቆሪጽዎ። ካብ ንዛላ-ኣንበሳ ዝኣተዋ ‘ኮለኛ’ ሰራዊትን ስንቅን ዝጸዓና መካይን እየን። ኣቦይ ቀሺ ሰርሓ ዝምቕማጦም ካህን ነቲ ድምጺ ሰሚዖም “… ዕግርግር በዚሑ፡ ህውከት ኮይኑ፡ ሳምንተኛ ሽሕ በጺሑ” ተዛሪቦም። “ጸሎትን ምህልላን እዩ ፈውሱ” ከኣ ወሰኹ። ሓደ ካብ ደቂ ገዛውትና ኣድሓኖም ተኽለ “ሓቅኹም” ብምባል ንኣቦይ ቀሺ ደጊፍዎም። ሓደ ካልእ ካብ ደቂ ገዛውትና ግና ርእሱ ኣድኒኑ ዝጸንሐ ወዲ ምስግና ተመሃራይ ኣስኳላ “ኣቦይ ቀሺ ምህለላ እያ ፈውሳ ኣይትበሉ” ብምባል ትብዕ ኢሉ መሊሱሎም። ኣልግብ ኣቢሉ ድማ “ሓዊ ሒዙ ንዝመጸካ ሓዊ ኢኻ ትርኳዓሉ፡ ካልእ መድሃኒት የብሉን” እውን ወሰኸ። ኣቦይ ቀሺ ”ወዲ ምስግና ብዘይካ ሎሚ ተጋጊኻ ኣይትፈልጥን፡ እዛ ዘረባ ኣርማ” ኢሎምዎ። ንሱ ግና ክግሃድ ዝደለዮ፡ ኣነጺሩ ስለ ዝደርጉሖ ዳግማይ ምላሽ ኣይነበሮን።

ኮለኛ ብዛላ ኣንበሳ ተቐልቂለን መሬት ኤርትራ ረጊጸን። ንሕና ኣብ ዝነበርናሉ ቦታ በጽሓ። ብዝሒ ዘለወን መካይን ካብ ኣዲስ ኣበባ ዝመጽኣ ብሸነኽ ዛላ ኣንበሳ ኮለኛ ኣብ ጽርግያ ተር ኢለን ተተቲዐን ይርኣያ። ብዓዲ ቀይሕ ዝመጽኡ ጦር ሰራዊት ብብርቱዕ ድምጺ ‘ሆ!’ እናበሉ ይፍክሩ። ኮነ ኢሎም ብተመልከተለይ ብመኪና ጥሪት ይረግጹ፡ ኣርባዕተ መሓውሮም ቆሪጾም ኣብ መኪና ይጽዕንዎ።

ኣብ ካልኣይ ግዜ መካይን ኮለኛ እናሓለፋ ከለዋ ተጋደልቲ ጀብሃ ማለት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ተኲሶም ጉድኣት ኣውሪደሙለን። እቶም ተጋደልቲ ቦታኦም ተመሊሶም። ሽዑ ሕነ ንምፍዳይ፡ እቶም ሰራዊት ሰላማውያን ሰባት ቀቲሎም። ህዝቢ ነብሱ ከድሕን ሃዲሙ ኣብ በዓቲታት ክሰፍር ተቐሲቡ። ግዳያት ሞት ዝቐብረሉን ንቡር ሓዘን ዘሕልፈሉን ዕድል’ውን ኣይረኸበን።

ይቕጽል

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

ግፍዒ 3-ዓድታት ደቂድግና

ስርዓት ደርግ ብዕልዋ ስልጣን ድሕሪ ምጭባጡ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሰውራን ኤርትራ ዝተኸተሎ ናይ ጎነጽ ፖሊሲ ካብቲ ቅድሚኡ ዝጸንሐ ስርዓት ዝፍለ ገጽ ኣይነበሮን። እቲ ስርዓት፡ ነቲ ኣብ 1967 ብሃጸይ ሃይለስላሰ ዝጀመሮ ዓድታት ናይ ምድምሳስ ተግባራት ብምቕጻል፡ ኣብ ዓመተ 1975 ንህዝቢ ኤርትራ ንምንብርካኽ ካብ ክፉእ ዝኸፍአ ናይ ሽበራን ራዕድን ወፍርታት ኣካየደ። ኣብ ውሽጢ ኣስመራን ኣብ ከባቢኣ ዝርከባ ዓድታትን ይዅን ኣብ መታሕት ኤርትራ፡ ህዝቢ ከም ጤለበጊዕ ይሕረድ ነይሩ። ሕርጊጎ ትርከበን ዓድታት ሰምሃር፡ ወኪድባ፡ ኦምሓጀር … ዓበይቲ ዓድታት ኤርትራ ሓሪረን። ኣሽሓት ህዝቢ’ውን ሃሊቑን መንገዲ ስደት ኣምሪሑን። ኣብዛ ስርዓት ደርግ ናይ ጥፍኣት ዘመተ ዝጀመረላ ዓመት፡ ህዝቢ ዓድታት ተራእምኒ፡ ጒላን ታኼታን’ውን ካብቶም ቀዳሞት ግዳያት እዮም።

ብ9ን 11ን መጋቢት 1975 ፈረንጂ፡ ኣብዘን ዝተጠቕሳ ሰለስተ ዓድታት ዝተፈጸመ ሃንደበታዊ ተግባር፡ ኣሰቃቒ ምንባሩ ካብ ዝኽሪ ደቂ’ዘን ዓድታት ገና ኣይሃሰሰን ዘሎ። ሰንበት ትሽዓተ መጋቢት ነዳዲ ዝጸዓነት ቦጥ ትርከበን ኣርባዕተ ብወተሃደራት ጸላኢ ዝተዓጀባ መካይን ካብ ድባርዋ ናብ መንደፈራ ክሓልፋ ኸለዋ፡ ሓንቲ ኣሃዱ ተጋደልቲ ተጋድሎ ሓርነት ኣብቲ በሪኽ ቦታታት ኮይና ተዓዘበተን። ንሳተን ናብ መንደፈራ ምስ ሓለፋ ድማ፡ እቶም ተጋደልቲ ካብ በሪኽ ቦታ ዓዲ ታኼታ ወሪዶም ናብ ጒላ ኣትዮም።

ኣብቲ ግዜ’ቲ ተጋደልቲ ተሓኤ ናብቲ ኸባቢ ክትቀላቐል ዳርጋ መጀመርታኣ ስለ ዝነበረ፡ ህዝቢ ብኽልተ ጕዳይ ሓሰበ። በቲ ሓደ ወገን ደቅና መጺኦም ኢሉ ክሕጎስ ከሎ፡ በቲ ኻልእ ገጽ ድማ ናብቲ ተኣፋፊ ከባቢ ብብርሃን ጸሓይ ናብ ማእከል ዓዲ ምእታዎም ክስዕብ ዝኽእል ሓደጋ ተራእዩዎም ስግኣት ሓደሮም። መዓልቱ ቀበላ (ጾም ዝኣትወሉ ግዜ) ስለ ዝነበረ፡ ስዋ ዘይጸሞቐት ስድራ ኣይነበረትን። እቶም ተጋደልቲ ኣጸልምት ኣቢሎም እንተዝኣትዉ፡ እቲ ህዝቢ እኽለማይ ክቕርብ ክንደይ ምተሓጎሰ። ብጨው ቀትሪ ብጎላጕል ሕርሻ ታኼታ ሰንጢቖም ናብታ ኣብ ማእከል ጽርግያ መስመር ኣስመራ መንደፈራ ትርከብ ዓዲ ጒላ ምምጽኦም ግን ዘይ ናይ ድሓን ምዃኑ ብሩህ ነበረ። ምኽንያቱ፡ ጸላኢ ጽርግያ ሒዙ ሃንደበት እንተመጺኡ፡ ኣብ ማእከል ዓዲ ውግእ ክኽፈትን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ጕድኣት ክስዕብን ከም ዝኽእል ዘጠራጥር ኣብነት ኣይነበሮን።

በዚ ጕዳይ’ዚ ስግኣት ካብ ዝሓደሮም ኣቦታት፡ ኣቶ ወልደገርግስ ገብረሙሴ ዝርከቦም ገለ ሰብኡት፡ ምስ ሓላፊ ናይታ ኣሃዱ - ዝተፈላለዩ ሰባት እቲ ሓላፊ ባዕሉ ስዒድ ሳልሕ ነይሩ ይብሉ - ኣብ ማእከል ዓዲ ውግእ ንኸይክፈት እቲ ሰራዊት ካብ ቃልዕ ቦታ ተኣልዩ ኣብ ለጋስ ቦታ ወሲዶም እኽለማይ ክቕርቡ ሓተቱዎ። ካብቲ ሓላፊ ዝተረኽበ መልሲ ድማ፡ ውግእ ክኸፍቱ መደብ ከም ዘይብሎም ዘረጋግጽ ነበረ። እንተኾነ፡ ኣብኣ ብደዎም እናተዘራረቡ ከለዉ እተን ኣቐዲመን ካብ ድባርዋ ንመንደፈራ ሓሊፈን ዝነበራ ኣርባዕተ ብወተሃደራት ዝተዓጀባ መካይን፡ ተመሊሰን ኣብ ከባቢ ሰዓት 3፡00 ድ/ቀ ብሻኻ ወድብስራት ተቐልቀላ። እቲ ምስ ብዓል ኣቶ ወልደገርግስ ክዘራረብ ዝጸንሐ ተጋዳላይ ከኣ፡ “ያላ በቦታኻ ሓዝ!” እናበለ ሰራዊቱ ከመሓድር ጀመረ።

እተን ካማዝ ዝዓይነተን መካይን ጠበልበል እናበላ ጒላ በጽሓ። ቀዳመይቲ ንጒላ ወዲኣ ናብ ተራእምኒ ገጻ ክትሰግር ከላ፡ እቶም ኣድብዮም ዝጸንሑ ተጋደልቲ ተዅሲ ከፈቱ። ቀዳመይቲ መኪና ተሳሒታ ከይተሃርመት ንድባርዋ ገጻ ተመርቀፈት። ኣሳፊራቶም ካብ ዝነበረት ወተሃደራት ግን ብርግጽ ብዙሓት ተሃሪሞም እዮም። ካልአይቲ ተሰሪዓ ዝነበረት መኪና ግን ብዘይ ምሕር ኣገባብ ስለ ዝተሓምሸሸት፡ ምስ ኣሳፊራቶም ዝነበረት ወተሃደራት ናብ ፍሓም ተቐየረት። ኣብተን ድሕሪት ተሰሪዐን ዝመጽኣ ዝነበራ ክልተ መካይን ግን ዝሰዓበ ጕድኣት ኣይነበረን። ኣብኣተን ተሳፊሮም ዝነበሩ ወተሃደራት ግን፡ ኣብተን ክልተ ቐዳሞት መካይን መጥቃዕቲ ከም ዝተኸፍተ ምስ ኣረጋገጹ፡ ካብ መካይኖም ወሪዶም ናብቶም ተጋደልቲ ግብረመልሲ ሃቡዎም።
እታ ስርሒት ንሓጺር ግዜ ተኻየደት። ተጋደልቲ ካብ ጒላን ከባቢኣን ቀልጢፎም’ዮም ስሒቦም። ብታኼታ ኣቢሎም ንዘመር ክሓልፉ እንከለዉ፡ “እሾኽ ዝተወግአ የብልናን” ክብሉ ስለ ዝተሰምዑ፡ ኣብታ ስርሒት’ቲኣ መስዋእትን መውጋእትን ከምዘይ ኣጋጠሞም እቲ ህዝቢ ይምስክር።

እቶም ወተሃደራት’ውን ደድሕሪ ተጋደልቲ ስለ ዘይሰዓቡ፡ ናይ ምትህልላኽ ግጥም ኣይተራእየን። ሰራዊት ደርግ፡ ሻንብቆ ብረቶም ኣብ ክንዲ ናብ ከምኣቶም ዕጡቓት ዘቕንዑ፡ ቀጥታ ናብቲ ሰላማዊ ህዝቢ’ዮም ኣዚሮሞ። ንዝረኸቡዎ ሰላማዊ ሰብ፡ ቆልዓ፡ ሰበይቲ ትዅን ንሽማግለ ብጠያይት ቀዘፉ። እቲ ኣብ ግዳም ዝጸንሐ ሰብ፡ ናብ ይሓይሽ ዝበሎ ኣንፈት ክነፍጽ ከሎ፡ እቲ ኣብ ገዛ ዝጸንሐ ኸኣ ገዝኡ ዓጽዩ ከብዱ ሓቖፈ። እቶም ወተሃደራት ግን ንኹሉ ድኣ ኣረኻኸቡሉ፣ ነቲ ክሃድም ዝፈተነ ብጥይት እናውደቑ ማዕጾ ገዛውቲ ሰይሮም ክኣትዉ ጀመሩ።

ንማዕጾ ገዛ እንዳ ቀሺ ወልደኪሮስ ብሓይሊ ሃሪሙ ንውሽጢ ዝኣተወ ወተሃደር፡ ወይዘሮ ዛይድ፡ ወይዘሮ ሮማ (ሰይቲ ቀሺ ደብረጼንን) ምስ ካልኦት ቆልዑ ብፍርሒ ክሕቆና ጸንሓኦ። ልኣከ ንዝተባህለ ህጻን (ሕጂ ቀሺ ልኣከ) ክርሽን፡ ካብ መንጎ’ተን ኣንስቲ ስሒቡ ከውጽኦ ፈተነ፣ ኣብ ልዕሊ’ታ ስድራ ደው ኢላ ተጸጊዓ ዝነበረት ወይዘሮ ዛይድ፡ “እውይ! ህጻን እንድዩ፡” ኢላ ንልኣከ ወዲ ቐሺ ደብረጼን ተኸላኸለትሉ። እቲ ወተሃደር ድማ ንልኣከ ገዲፉ ንዛይድ ሓንቲ ጥይት ኣብ ግንባራ ሃሪሙ ረፈጥ ኣበላ። ብርእሳ ዝወጽአ ብዙሕ ደም ነታ ኣብ ትሕቲ ሕቝፎኣ ዝጸንሐት ስድራ ኣጠልቀየን።

ኣብ እንዳ ንጉሰ ካሕሳይ፡ 17 ትንፋስ ቆልዓ ሰበይቲ ነቲ ገዛ ብውሽጢ ረጊጠን ዓራት ኣለጋጊበን ብትሕቲኡ ተሓቢአን። ወተሃደራት ናብቲ ገዛ መጺኦም ነቲ ማዕጾ ንምኽፋት ብጥይት ምስ ሃረሙዎ፡ በቲ ጠያይት ሓንቲ ሰብ ተወግአት። ጫቝጫቝ ክብላ ስለ ዝተሰምዓ ብፍኒስትራ ተጠውዮም “ክፈቱ!” ክብሉ ሃደዱወን። ምስ ከፈታኦም ንውሽጢ ኣትዮም ካብቲ ገዛ ኮብኲቦም ናብ ጽርግያ ኣውጽኡወን። ሓደ ሓላፍነት ዘለዎ ዝመስል ወተሃደር ናብተን ቆልዓ-ሰበይቲ ቀሪቡ፡ “ንስኻትኩም ሰኣን ሓደ መልእኽተኛ ሰዲድኩም ‘ሸፋቱ መጺኦም ኣለዉ’ ምባል ብላሽ ህይወትኩም ትስእኑ ኣለኹም፡” በለን።

ካብ መንጎ’ተን ቆልዓ ሰበይቲ ሌተሱስ ንጉሰ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ትነብር ዝነበረት’ሞ፡ ኣምሓርኛ ትሰምዕ ስለ ዝነበረት፡ “ንሕና ወላ ሓንቲ ንፈልጦ ነገር የብልናን፣ ተዅሲ ክትኮስ ኢና ሰሚዕና’ምበር፡ መን መጺኡ መን ከይዱ ኣይረኣናን ኣይሰማዕናን!” በለቶ። እቲ ወተሃደር ከኣ፡ ድሕሪ ብዙሕን ውሑድን ዘረባ፡ “ኪዳ በላ ጥፍኣ!” ኢሉ ምስ ፈነወን፡ ፋሕ ኢለን። ገለ ካብኣተን ቅድሚ ብዘለዋኦ ንበረኻ ምህዳመን ጨርቀ መርቂ ክማልኣ ንገዛ ክምለሳ ከለዋ፡ ብኻልእ ወገን ካብ ዝነበሩ ወተሃደራት ጠያይት ክትኩስለን ምስ ጀመረ፡ ብዘለዋኦ ንበረኻ ሃደማ። ንእግረ መንገደን ብጥይት ተሃሪሞም ዝሞቱን ዝተወግኡን ደቂ ማእከል ዓዲ እናርኣያ ካብቲ ዓዲ ወጽኣ።

ኣቶ ወልደገርግስ ገብረሙሴ ካብታ ምስ’ቲ ተጋዳላይ ዝዘራረበላ ዝነበረ ቦታ ብዙሕ ከይረሓቐ፡ ብጥይት ናይቶም ወተሃደራት ወደቐ። ኣቶ ገብሪሄት ካሕሳይ፡ ወይዘሮ ኣመተ (ሰይቲ ኣቶ ገብረ ነማርያም፡) ንባዕሎም ኣቶ ገብረ ነማርያም - ሰብኣይን ሰበይትን ኣብ ውሽጢ ገዛኦም ብሓዊ ሓሪሮም፣ ወይዘሮ ለተስላሰ ገብረስላሰ - ሰይቲ ኣቶ ተኽላይ ገረሙሴ፡ (ኣብ ውሽጢ ገዝኣ ብሓዊ ዝሓረረት) ኣቶ ወልደገርግስ ገብረሙሴ - ኣብ ማእከል ዓዲ ውግእ ንኸይውላዕ ምስ ሓለፍቲ ተጋደልቲ እናተዘራረበ። ወይዘሮ ማህሌት ፍስሓጼን (ሰይቲ ኣቶ በየነ፡) ቀሺ ወልደኪሮስ በየነ - ብኻራ ኣብ ደንበ ገዝኡ መዓንጥኡ ዝተዘልዘለ፣ ኣቶ ተላ መዘንግዕ፡ መንእሰይ ብርሃነ መሓሪ ሓድጉ፡ ወይዘሮ ዛይድ መሓሪ ህጻን ቆልዓ ከይቅተል ክትከላኸል ኣብ ዝፈተነትሉ ብጥይት ዝተቐትለት። ኣብዚ ግዜ’ዚ እቲ ወይዘሮ ዛይድ በጃ ብምዃን ካብ ሞት ዘትረፈቶ ቀሺ ለኣከ ወዲቐሺ ደብረጼን ብህይወት ኣሎ። ወይዘሮ ኣብርሀት ተላ (ሰይቲ ባሻይ ገረንስአ ተራእምኒ) ኣብ ጒላ ጸኒሓ ንዓዳ ተራእምኒ ክትከይድ ተዅሲ ምስ ተኸፍተ ኣብ ቢንቶ ምስ ኣተወት ኣብታ ቢንቶ እንከላ ብጥይት ዝተቐትለት እዮም። ብሓፈሻ ኣብዛ ዕለት’ዚኣ ኣብ ጒላ ጥራይ 11 ሰላማውያን ሰባት ተቐቲሎም።

ሽዑ መዓልቲ፡ ንሓሙሽተ ዝኾና ገዛውቲ ሓዊ ረኲዖምለን። ንሳተን ከኣ ኣብ ወሰን ጽርግያ ዝተደኮና ኮይነን፡ እንዳ ኣቶ ገብረ፡ እንዳ ኣቶ ተኽለ፡ እንዳ ቀሺ ደብረጼን፡ እንዳ ኣቶ ኣብርሃን እንዳ ኣቶ ኣብርሃም በይንን ገዛውቲ እየን። ሰንበት መዓልቲ ጸላኢ ኣብ ልዕሊ ጒላ ነዚ ዝመስል መዓት ኣውሪዱላ ምስ ወዓለ፡ ሰዓት 8፡00 ምሸት ውጉኣቱን ምዉታቱን ሒዙ ናብ መዓስከር ሻኻ ወዲብስራት ከደ።

ዝበዝሕ’ቲ ክሃድም ዕድል ዝረኸበ ህዝቢ ንጸበላ (ሸነኽ ገርገራ) እዩ ሃዲሙ። ሰኑይ 10 መጋቢት፡ ጸላኢ ናብ ጒላ ከይተንቀሳቐሰ ወዓለ። ህዝቢ ድማ ነዛ ዕድል’ዚኣ ተጠቒሙ ሰማእታቱ ክቐብርን፡ ዘድልዮ ናይ ስንቅን ክዳውንትን ካብ ገዛ ኣውጺኡ ናብቲ ዝተዓቝበሉ ከባቢ ከግዕዝን ውዓለ። ጸላኢ፡ መዓልቲ ቀይሩ ብምምጻእ ንገዛውቶም ከቃጽሎ ስለ ዝኽእል፡ ካብ ቆፎታቶም ኣውጺኦም ናብ ካልእ ከግዕዙዎ ውዓሉ። ብቐንዱ ከኣ፡ ኣብ ማእከል ዓዲ ተዅሲ ምስ ተኸፍተ ሰብ በብዝሕሾ ሃዲሙ ስለ ዝሓደረ፡ መን ኣበይ ኣሎ፧ ድሃይ ኣብ ምፍላጥ ውዓለ። ግን፡ እዛ መዓልቲ’ዚኣ ንብዙሕ ሰብ ጌጋ ግምት ክወስድ ደሪኻ እያ። ብዘይካ ውሑዳት ሰባት፡ ሰሉስ መዓልቲ’ውን ከም ሰኑይ መዓልቲ ሰላም ክውዕል ግምት ስለ ዝወሰደ፡ ንዳግማይ መጥቃዕቲ ተቓሊዑ።

ጸላኢ፡ ሰሉስ 11 መጋቢት ኣንጊሁ ናብ ጒላ ወፊሩ። ኣበጋግሳኡ፡ ብወጀሃላይ ኣይነበረን፣ ነቲ ክድምስሶ ዝወጠነ ህዝቢ ኣብ ከበባ ንምእታው፡ ከም ሃዳናይ ብሜላን ጥበብን ተጓዕዘ። በዚ መሰረት፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ካብ ሻኻ ወዲብስራት ክነቅል ከሎ ጀሚሩ፡ ንጽርግያ መንደፈራ-ኣስመራ ንጸጋም ገዲፉ፡ ብገዳም እንዳቦናን ማይልሓምን ገስጊሱ፡ ንመንገዲ ጒላ ጸበላ ብምዕጻው፡ ንህዝቢ ጒላን ተራእምንን ብምብራቕ ድምር በሎም። ገለ ክፋል ሰራዊት ናብቲ በረኽቲ ቦታታት ብምድያብ ነተን ክልተ ዓድታት ኣብ ምሉእ ምቍጽጻሩ ኣእተወን። ዝተረፈ ድማ ናብ ውሽጢ ዓዲ ኣትዩ ህዝቢ ከበሳብስን ህንጻታት ከንድድን ጀመረ። #Eritrea

ይቕጽል....
ምንጪ ትረኻ፥ ገብረመድህን ደብረጽዮን ገብረሚካኤል
ምሕረት ንጉሰ ካሕሳይ
እያሱ ሓጎስ
ኮሎኔል ግርማጼን (ሃጸይነት)
ነጋሲ ገብረእግዚኣብሄር
መጽሓፍ ታሪኽ “ምስክር ጽንዓት” ተጋዳላይ ዓንደመስቀል ክፍለ፡

[Yemane G. Meskel 🇪🇷 @hawelti]

#Eritreancycling: Congrats to All!

What a sprint! What a stellar performance! Biniam Girmay wins Stage 1 of Baloise Belgium Tour (https://t.co/Vm3CPd8jI7) 188.3 km

https://t.co/kI0wegeDOR

[Yemane G. Meskel 🇪🇷 @hawelti]

The Ministry of Labour and Social Welfare has stated that GOE has disbursed, through monthly installments, over 6.2 billion Nacfa in tribute to, and, for the support of the families of Eritrea's Martyrs in the past twenty years (2004-2025).

ሃገር ኣብ ረዚን ዝኽሪ ሓበን!

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

Government of Eritrea Disbursed Over 6.2 Billion Nakfa to Families of Martyrs

The Ministry of Labor and Social Welfare announced that, from 2004 to 2025, the Government of Eritrea disbursed over 6.2 billion Nakfa in support of families of martyrs.

Noting that the Government of Eritrea began extending support to families of martyrs in 1995, Mr. Zerai Tekleab, Director of Families of Martyrs’ Welfare at the Ministry, said that initially 10 thousand Nakfa was distributed to families of martyrs for each martyr.

Mr. Zerai went on to say that following the issuance of Proclamation No. 137/2003, aimed at sustainably extending support to families of martyrs, 500 Nakfa has been distributed monthly to families of martyrs for each martyr since January 2004.

Mr. Zerai also said that, as part of efforts to enable families of martyrs to become self-supportive, over 27 million Nakfa has been invested in rehabilitating families of martyrs through livestock and small-scale trade activities.

Regarding the contribution of nationals inside the country and abroad, Mr. Zerai said that every national in the Diaspora has taken the initiative to contribute 720 US dollars over two years, while others have assumed the responsibility of permanently supporting individual families of martyrs.

Mr. Zerai indicated that over the past 22 years, nationals inside the country and abroad have contributed over 202 million Nakfa, benefiting 24 thousand 545 families of martyrs.

Noting that nationals inside the country, including students, Government and PFDJ workers, as well as associations, are making valuable contributions in support of families of martyrs, Mr. Zerai called on every citizen to follow the noble initiative.

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

Activity Assessment Meeting of National Organizations in Italy

National organizations in Italy have conducted a virtual activity assessment meeting for the first half of 2026.

The meeting was attended by Mr. Fesehatsion Petros, #Eritrea’s Ambassador to Italy and non-resident Ambassador to Scandinavian countries, Mr. Teklesenbet Imam, Eritrea’s Consul General, and Mr. Ghirmay Habtemicael, head of Public and Community Affairs, as well as about 80 heads of PFDJ, the National Union of Eritrean Women, YPFDJ, Eritrean communities, and media and diplomacy committees. The meeting reviewed activities implemented over the past half year and adopted various recommendations and resolutions.

Ambassador Petros gave an extensive briefing on the objective situation in the homeland as well as regional and global developments. Noting that Eritrea, while ensuring its sovereignty, is making its modest contribution to realizing peace and cooperation in the region, he called for reinforced participation of national organizations.

In the same vein, a seminar on administration and leadership was provided to over 100 heads of national organizations from all cantons in Switzerland in the city of Bern. The seminar, focusing on the “Political Ideology of PFDJ,” was organized in collaboration with the Eritrean Embassy and the Eritrean professionals’ association in Switzerland.

Mr. Habtom Zeray, Chargé d’Affaires at the Eritrean Embassy in Switzerland and Eritrea’s Permanent Representative to the UN and other international organizations in Geneva, noted the significance of heads of national organizations equipping themselves with knowledge, enhancing their political awareness, and transferring the knowledge they gained from the seminar to their respective organizations.

Mr. Isaias Hadgu, chairman of the Eritrean professionals’ association in Switzerland, underlined the importance of the seminar in enabling national organizations to identify their strengths and challenges and become more effective in their activities.

Likewise, nationals residing in the Swiss cities of Lugano and Thurgau conducted public diplomacy activities aimed at acquainting others with the culture and traditions of Eritrean society.

The Eritrean community in Qatar also conducted an assessment meeting on programs presented at the 35th Independence Day anniversary celebration. The activity assessment meeting was attended by Mr. Ali Ibrahim, Eritrea’s Ambassador to Qatar.