Dat Europa niet eindeloos kan blijven rekenen op Amerikaanse bescherming, was al langer duidelijk. Maar stilaan groeit ook het besef dat we daar zelf de nodige structuren voor zullen moeten uitbouwen. Dat merkte ik vorige week ook op de parlementaire bijeenkomst van de NAVO in Vilnius, waar ik het Europees Parlement mocht vertegenwoordigen. Achter de schermen groeit het besef dat de huidige veiligheidsarchitectuur niet langer aangepast is aan de geopolitieke realiteit waarvoor we staan.
In mijn nieuwe opinie voor Knack geef ik een aantal aanzetten over hoe die Europese defensie er dan moet uitzien: starten met een afzonderlijk defensieverdrag voor een coalition of the willing, waar ook niet-EU-landen kunnen aansluiten, dat meteen een aanzet kan vormen tot een Europese pijler binnen een NAVO 3.0 waarin Europa eindelijk meer verantwoordelijkheid opneemt voor zijn eigen veiligheid.
🗞️ https://t.co/fOC5xqh20o
🇪🇺 De Europese Commissie lanceert vandaag de Chips Act 2.0, een belangrijke stap om Europa technologisch sterker en onafhankelijker te maken van de VS en
China. Mijn reactie staat vandaag op de voorpagina van De Standaard 👇
Microchips zijn vandaag even strategisch voor onze economie als energie of grondstoffen. 💻📱
Technologische soevereiniteit betekent niet dat Europa zich afsluit van de wereld, wel dat we sterk genoeg worden om niet afhankelijk te zijn van anderen. Daarom moeten we blijven investeren in de domeinen waar Europa vandaag al wereldtop is, zoals het onderzoek van Imec en de technologie van ASML. Als we die sterktes slim uitbouwen, beschermen we onze economie zonder ons af te schermen van de wereld.
🔬 Industrialisatie en commercialisering zijn belangrijk, maar uiteindelijk begint alles bij innovatie, onderzoek en ontwikkeling.
Eerder dit jaar hield Mark Carney, premier van Canada, een beklijvende speech in Davos: "Middelgrote mogendheden moeten de krachten bundelen, want wie niet aan tafel zit, staat op het menu." Vandaag lees ik in de krant dat Canada ons land wil betrekken bij een nieuwe 'democratische defensiebank', met hoofdkwartier in Montréal. Het bewijst dat de woorden van Carney geen retoriek zijn, maar dat er effectief beweging zit in het kamp van de middle powers.
In mijn boek 'Houvast of houdgreep. Naar een Europa dat moet beschermen zonder af te schermen' pleit ik daar expliciet voor: de EU moet het voortouw nemen in een 'coalitie van de redelijken', met onder meer het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, Zwitserland, Canada, Japan, Zuid-Korea, Australië en Nieuw-Zeeland. Samen vormen we in theorie de vierde economie ter wereld. Oud-NAVO-secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen schreef recent over een 'D7'. Ik spreek liever van een D9, met Noorwegen en Zwitserland erbij. Een democratische alliantie met, bijvoorbeeld, een overeenkomst waarbij economische dwang of chantage tegen één lid een onmiddellijke en evenredige reactie van alle anderen uitlokt, naar analogie met artikel 5 van de NAVO. Dat zou niet alleen een groep zijn met gedeelde waarden, maar ook een economische supermacht die effectief gewicht in de schaal kan leggen.
De partners zijn er, de ideeën zijn er, en de urgentie is duidelijk. Trump kondigt op de komende NAVO-top in Turkije allicht opnieuw hogere eisen aan, China gebruikt economische afhankelijkheden als breekijzer, en Denemarken ligt openlijk overhoop met Washington over Groenland. Europa kan zich niet langer verschuilen achter de sterke arm van Washington, maar mag zich ook niet laten intimideren door Moskou of Peking. De tijd van monogame geopolitiek is voorbij, zoals ik het in mijn boek omschrijf. Het is tijd voor een polyamoureuze geopolitieke agenda van de EU: respectvol investeren in meerdere relaties tegelijk, vertrekkend vanuit de eigen belangen, zonder exclusiviteit te eisen. Een D9 van zogenaamde middle powers zou een uitstekende aanzet zijn. Wie in de huidige context blijft wachten op betere tijden, kiest impliciet voor het menu in plaats van voor de tafel. De democratische defensiebank van Canada moet een eerste signaal zijn dat de middle powers elkaar beginnen te vinden. Het is leiden of geleid worden. En Europa kan daar maar beter het voortouw in nemen.
With the Deputy Minister of Industry and Commerce Mr Vongsay, the DASE delegation led by @wbeke highlighted the new EU programme of support to private sector development and trade.
This will include support for a first Lao–EU Business and Investment Forum, in 2027/28.
Successful closing of the European film festival of @euinlaos in cooperation with @EPinASEAN and @luxaward last Sunday in Vientiane.
Screening with the special participation of @Europarl_EN ASEAN del. Chair @wbeke of Irish movie Christy.
In Vientiane, Chair @wbeke and MEPs @IneseVaidere & @daniel_freund met Mr Silaphom, Dep. Minister of Technology & Communications.
On the agenda: cyber capacity building, secure digital transformation, as well as access to secure, reliable and trusted online public services.
🇪🇺 🇱🇦 The 7th EU-Lao PDR Inter-Parliamentary Meeting took place today in Vientiane.
The Members of Parliament on both sides had an exchange of views on the defense of the rules-based international order, the economic & trade relations as well as the human rights’ situation.
In a meeting with the Speaker of the National Assembly of Laos, DASE Chair @wbeke and his delegation discussed our common regional and international challenges.
A clear eyed attitude towards Russia regarding its war of agression in Ukraine was high on the agenda.
With Laos Deputy PM and F.A. Minister Mr Phomvihane, the DASE MEPs underlined the attractiveness of regional cooperation entities like the EU and ASEAN.
Mutual respect and rules-based order are stronger than the use of force in the long run.
The @Europarl_EN Chair of DASE @wbeke & MEPs @IneseVaidere@daniel_freund began their working visit in Vientiane with a meeting with EU Ambassador @MarkGallagher71 and EU Member States Amb.
Exchange of views on current state of play of EU-Laos cooperation and the steps ahead.
Een jaar geleden klonken de signalen uit de Europese #staalindustrie zeer zorgwekkend. Vandaag zien we opnieuw perspectief.
Het toont aan dat een doordacht industrieel beleid van uit Europa kan werken.
De uitdagingen blijven groot: energie, vergunningen, administratieve lasten en verwerkers verder in de keten die blootgesteld blijven aan enorme oneerlijke concurrentie uit China.
Laat dit een les zijn voor onze staalindustrie én voor andere strategische sectoren: Europa moet zich beschermen zonder zich af te schermen. 🤝
De tweede aflevering van mijn podcast staat online. 🎙️
Samen met politicoloog en Europa-expert @hendrikvos heb ik het over de toekomst van de Europese Unie, en over de vraag of Europa ook in 2050 nog zal bestaan.
Europa beweegt niet altijd elegant. Vaak met geruzie, gestrompel en compromissen. Maar volgens Hendrik Vos zit er iets “kleverigs” in het Europese project. Telkens wanneer het echt spannend wordt, slagen Europese leiders erin om het niet te laten ontsporen.
We hebben iets opgebouwd dat de moeite waard is om intact te houden.
Misschien blijft Europa daarom onze beste levensverzekering voor welvaart, veiligheid en waarden.
Deze vragen staan ook centraal in mijn boek 'Houvast of Houdgreep?', waarin ik schrijf over hoe Europa opnieuw richting en bescherming kan bieden in een wereld die snel verandert.
Benieuwd wat jullie ervan vinden.
Nu te bekijken op YouTube en te beluisteren op Spotify.
🎙️ Spotify: https://t.co/xV05A8ZaRW
📺 YouTube: https://t.co/FWlmqaRuOa
Vannacht werd een Europees akkoord bereikt over de EU-US deal. Met deze Trump kan je geen goede deals sluiten. Je kan hoogstens proberen de schade te beperken. In die context is dit wellicht de minst slechte uitkomst. Voor onze Europese bedrijven waren stabiliteit en voorspelbaarheid absoluut noodzakelijk, want de voortdurende onzekerheid en dreiging van nieuwe tarieven beginnen zwaar door te wegen.
Tegelijk moeten we ons hoeden voor de grillen van de man in het Witte Huis. Deze deal is maar zo sterk als de bereidheid om ze na te leven. Daarom is het cruciaal dat de Europese Commissie voldoende grendels heeft ingebouwd. Zo loopt de overeenkomst automatisch af eind 2029, een duidelijke versterking tegenover het oorspronkelijke voorstel, en kan de Commissie de deal opschorten wanneer afspraken niet worden nageleefd of wanneer de VS opnieuw economische chantage gebruikt.
Die dreiging is allerminst theoretisch. We zagen de voorbije maanden dreigingen van 100 procent invoerheffingen op farma, 25 procent op auto’s en vandaag geldt al 50 procent op staal en aluminium. Als die tarieven niet opnieuw richting het afgesproken niveau van 15 procent gaan, moet Europa ook bereid zijn de deal stil te leggen.
Dit akkoord toont opnieuw aan dat Europa versneld moet investeren in zijn eigen economische en strategische weerbaarheid.
Vandaag reikt het Europees Parlement voor het eerst de Europese Orde van Verdienste uit aan mensen die een uitzonderlijke bijdrage hebben geleverd aan Europese integratie, democratie en waarden.
Onder de laureaten zijn onder meer Angela Merkel, Lech Wałęsa en Volodymyr Zelenskyy. Drie namen met elk hun eigen historische betekenis voor Europa.
Angela Merkel verdient deze erkenning voor wat ze heeft betekend voor Europa. Door haar tegenstanders wordt ze vaak herleid tot Wir schaffen das, maar Merkel is veel meer dan die ene uitspraak.
“Scheitert der Euro, dann scheitert Europa,” heeft ze ooit gezegd. Als de euro faalt, faalt Europa. Die zin typeert hoe zij naar Europa keek: als een project dat je alleen samen overeind houdt.
De Zweedse premier Ulf Kristersson getuigde ooit over de werking van de Europese Raad:
“You never know when the meeting starts, you never know when it ends. The only thing that you know is that when Angela Merkel is in the room, it’s on. After Merkel, nobody took over this role.”
Ook Lech Wałęsa en Volodymyr Zelenskyy tonen elk op hun manier wat Europa sterk maakt.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog zou Stalin cynisch hebben gevraagd hoeveel divisies het Vaticaan eigenlijk had. Toch was het tientallen jaren later wel Paus Johannes Paulus II die, samen met Lech Wałęsa en de Solidarność-beweging, het communistische regime in Polen moreel en politiek mee op de knieën kreeg. Niet de macht van tanks of divisies bleek uiteindelijk doorslaggevend, maar de kracht van overtuiging en volharding.
Met diezelfde overtuigingskracht vecht Volodymyr Zelenskyy vandaag al meer dan vier jaar tegen Rusland. Poetin dacht Oekraïne in enkele dagen te kunnen breken. Zelenskyy liet hem in het zand bijten.
Volgens The Economist wordt het aantal Russische doden en gewonden intussen geschat tussen 1,1 en 1,5 miljoen. Dat is meer dan de omvang van het Russische leger bij het begin van de oorlog.
Het Oekraïense leger is vandaag het echte Europese leger. Het vecht voor de soevereiniteit van Oekraïne en voor de veiligheid van ons hele continent.
Vanavond vinden wellicht de laatste onderhandelingen plaats over de EU-US deal. De grote vraag is of we erin slagen om onze Europese bedrijven voldoende stabiliteit en voorspelbaarheid te geven, terwijl we tegelijk genoeg grendels inbouwen tegen de grillen van Trump.
Het is zeker geen goeie deal, maar gezien de omstandigheden wellicht wel de minst slechte. Met deze Trump kan je geen goede deals maken, alleen proberen de schade te beperken. De deal moet onze bedrijven minstens beschermen tegen de onvoorspelbaarheid van de man in het Witte Huis.
Tegelijk moet de Commissie een stok achter de deur houden om de deal op te schorten als Trump opnieuw economische, of godbetert militaire, druk probeert op te voeren.
Benieuwd naar de uitkomst.
Op #Europadag denk ik terug aan een gesprek in Kiev dat mij is bijgebleven.
Begin dit jaar sprak ik met burgemeester Vitali Klytsjko en tijdens dat gesprek zei hij iets dat ik sindsdien niet meer ben vergeten.
Het vat voor mij perfect samen waar Europa vandaag voor staat.
📘 Daar schrijf ik over in mijn boek Houvast of houdgreep? En daar ga ik binnenkort ook verder op in in mijn podcast.
Ik geloof dat Europa opnieuw houvast kan bieden. Maar alleen als we samenwerken en onze krachten bundelen.
Vandaag legt Péter Magyar officieel de eed af als de nieuwe premier van Hongarije. Op 9 mei, Europadag. Symbolischer kan het niet zijn, na de zestien jaar van Viktor Orbán. 🇪🇺🇭🇺 👏🏼
Congratulations to the 🇪🇺 MEP’s for pushing forward the idea of creating European Defence Union!
That’s how Europe will become more united and stronger in defence.
🔗 https://t.co/tp1uVydjkp
.@wbeke: 'Voor Europa zou het een goede zaak zijn als de belangrijkste as in de toekomst door Parijs, Berlijn, Rome en Warschau loopt. Want hoe je het ook draait of keert, het evenwicht in Europa is verschoven. En daar kan je maar beter op anticiperen om sterke beslissingen te nemen.'
Over zijn nieuwe boek 'Houvast of houdgreep?' @ErtsbergB
https://t.co/OL9UYPKlEq