İspanya ve Portekiz’de yaşanan büyük elektrik kesintisi Türkiye için ciddi bir uyarı niteliğinde.
Dün İspanya ve Portekiz’de öğlen saatlerinde başlayan ve saatler süren geniş çaplı bir elektrik kesintisi meydana geldi. Bu kesinti Madrid, Barselona ve Lizbon gibi büyük şehirlerde ulaşım, iletişim ve sağlık hizmetlerini durma noktasına getirdi ve 55 milyondan fazla insanı etkiledi.
Elektrik kesintisinin nedeni henüz kesinleşmemiş olsa da ilk bulgular İspanya’nın Fransa’ya elektrik ihraç ettiği iletim hattında bir kopma yaşandığını gösteriyor.
Bu hattın devre dışı kalmasıyla Fransa’ya gönderilmekte olan fazla elektrik aniden İspanya’nın kendi şebekesine yöneldi.
O sırada İspanya’nın elektrik üretimi büyük ölçüde güneş enerjisine dayalıydı ve esnekliği düşük olan bu üretim yapısı fazladan yükü dengeleyecek enerji depolama sistemlerine sahip değildi.
Sonuç olarak şebeke aşırı frekans artışını kontrol edemedi ve sistem tamamen çöktü.
Türkiye de benzer bir riskle karşı karşıya.
Bugün Türkiye’nin güneş enerjisi kurulu gücü 22 GW, rüzgârenerjisi ise 13 GW seviyesine ulaşmış durumda.
Bu yenilenebilir enerji santralleri birlikte ülkemizin yıllık elektrik üretiminin yaklaşık %21’ini karşılıyor.
Önümüzdeki yıllarda, sadece yürürlükte olan 5.1.h düzenlemesiyle birlikte 24 GW’a yakın yeni lisanssız GES’indevreye gireceği tahmin ediliyor.
Üstelik bu santrallerin enerji depolama sistemi olmadan kurulacak olması, bu denli büyük ve kesintili üretimin şebekeye entegrasyonunda ciddi frekans dalgalanmaları ve arz-talep dengesizlikleri yaratma riski taşıyor.
Nitekim dün İspanya’da yaşanan elektrik kesintisi de benzer bir tabloyu gözler önüne serdi.
Güneş enerjisinin yoğun üretimde olduğu bir anda yaşanan arıza sonrası şebekeye binen fazla yük kontrol edilemedi ve ülke çapında elektrik şebekesi çöktü.
Türkiye de benzer bir üretim yapısına hızla yaklaşıyor ve gerekli önlemler alınmazsa aynı senaryo burada da yaşanabilir.
Bu nedenle enerji depolama sistemleri yalnızca teknik bir tercih değil, enerji güvenliğimizin temel dayanağı haline gelmiştir.