Codziennie mnie zaskakuje, jak wiele osób zupełnie nie rozumie, o co chodzi w polityce klimatycznej.
A chodzi o niezależność.
Ale po kolei. Te prawie 700 mld funtów, którymi straszy się poniżej, wygląda jak jakiś ciężar nie do udźwignięcia, a tymczasem:
🇬🇧Tylko w latach 2021-2024 sama Wielka Brytania wydała dodatkowe 90 mld funtów na zakupy gazu ze względu na kryzys gazowy. Podkreślmy: to nie jest całościowy rachunek za gaz (ten sięgnął 140 mld funtów) tylko kwota samej nadpłaty wynikająca z kryzysu energetycznego.
🇬🇧Według raportu Energy&Climate Intelligence Unit, bezpośrednie koszty kryzysu paliw kopalnych z lat 2021-2024 sięgnęły w Wielkiej Brytanii 183 mld funtów, z czego ok. 1/3 to koszty pomocy odbiorcom energii. Zestawcie sobie te koszty, które paliwa kopalne wygenerowały w kilka lat z kosztami, jakimi straszy się w artykule.
🇬🇧Ze względu na zaburzenia rynku gazu ceny tego surowca dla gospodarstw domowych wzrosły w Wlk. Brytanii w latach 2021-2022 o prawie 130%. Ceny gazu miały też wpływ na ceny prądu, które wzrosły w tym czasie o prawie 70%.
🇬🇧Kryzys paliw kopalnych przełożył się na najwyższy odczyt brytyjskiej inflacji CPI od 40 lat (październik 2022, 11,1%).
🇬🇧W pierwszych 6 miesiącach kryzysu związanego z Cieśniną Ormuz Brytyjczycy wydali dodatkowe 9,8 mld funtów na paliwa i surowce energetyczne.
To część kosztów, które Brytyjczycy ponieśli TYLKO w latach 2021-2026 za poleganie na paliwach kopalnych. To właśnie kryzysowe ceny gazu, węgla, ropy oraz benzyny czy diesla uderzyły tak mocno w budżety brytyjskich gospodarstw domowych. Nie polityka klimatyczna.
Ale nawet w znacznie stabilniejszym cenowo roku 2025 gospodarka Wlk. Brytanii musiała wydać ok. 63 mld funtów na import surowców energetycznych, czyli towarów, które po zaimportowaniu praktycznie od razu się spala.
I teraz: celem polityki klimatycznej jest dekarbonizacja czyli odejście od spalania paliw kopalnych.
A więc niezależność od tych właśnie kosztów, które są znacznie większe niż koszty polityki klimatycznej.
Dziwnym trafem zupełnie bez echa przeszło w Polsce bardzo ważne śledztwo dziennikarskie, które opisywało jak Rosja wykorzystywała europejskich komentatorów do rozpowszechniania swoich narracji. Na liście ponad 500 nazwisk jest siedmioro Polaków, w tym jeden bardzo ciekawy ekspert od energetyki.
O co chodzi? Już tłumaczę.
Artykuł opisuje międzynarodowe śledztwo dziennikarskie zasadzone na wycieku danych z rosyjskiego portalu propagandowego Recent Reliable News. Ujawnione dzięki niemu materiały zawierały m. in. zestaw wywiadów z ok. 500 osobami z 50 krajów, które to wywiady stały się elementem rosyjskiej wojny informacyjnej.
Spójrzmy, jak to działało, bo jest to szalenie ciekawe.
Rosjanie, za pośrednictwem kontrolowanych przez siebie mediów, nawiązywali kontakt z komentatorem (dziennikarzem, politykiem, naukowcem), który głosił tezy zbieżne z ich celami propagandowymi. Następnie proponowano mu wywiad, który miał ukazać się w określonych mediach (niekiedy fikcyjnych). Tak pozyskany materiał był następnie kolportowany przez cały mechanizm propagandowy, zazwyczaj na trzy sposoby: albo tworzono treści podszywające się pod zachodnie media typu BBC lub CNN, albo tworzono całe fikcyjne portale informacyjne udające zachodnie redakcje, albo podbijano treści za pomocą farm botów.
Generalnie Rosjanom chodziło o pchanie określonego przekazu i uwiarygadnianie go konkretnymi twarzami - czyli np. chcieli wmówić Europejczykom, że muszą wrócić do rosyjskiego gazu ustami ekspertów czy naukowców. Co ważne, ludzie, którzy udzielali tych wywiadów mogli zupełnie nie wiedzieć, w czym biorą udział. To, że ich wypowiedzi zostały wykorzystane przez Rosjan nie oznacza, że zdawali sobie sprawę, co jest grane i godzili się na to. Niemniej, warto zwrócić uwagę na nieszablonowe podejście rosyjskiej propagandy, sprawnie wpasowujące się w zachodnią przestrzeń informacyjną.
Kolejną rzeczą, na którą trzeba zwrócić uwagę jest dobór komentatorów. Z mojej perspektywy w oczy rzuca się szczególnie jedno nazwisko - Andrzej Szcześniak. To ekspert od energetyki i ongiś popularny komentator tych spraw. Przyjrzyjmy się natomiast jego tezom.
W 2012 r. nawoływał do tego, by „odpolitycznić” negocjacje gazowe Polski i Rosji przez zostawienie ich wyłącznie spółkom, tj. PGNiG i Gazpromowi, bo „między Rosją a Polską nie ma chemii”. Nie wiem, jak ktokolwiek zajmujący się na poważnie gazem, może twierdzić, że włącznie w coś Gazpromu, który jest de facto dodatkowym resortem rosyjskiego rządu udającym spółkę jest „odpolitycznieniem”. W 2013 r. mówił, że „rosyjski gaz jest najtańszy i dobra współpraca z Rosjanami po prostu jest lepsza, niż jakikolwiek Gazoport” oraz, że „powstający w Świnoujściu gazoport doprowadzi do zwiększenia cen gazu”. W 2014 r. twierdził, że LNG dostarczane do Polski z Kataru będzie o 50% droższe od gazu rosyjskiego. W 2017 r. mówił, że dostawy amerykańskiego LNG do Świnoujścia są dla Polski niekorzystne. W 2019 r. straszył tym, że Polska „oddaje Danii powierzchnię” ze względu na budowę Baltic Pipe (w rzeczywistości regulowaliśmy spór graniczny dot. wytyczenia wyłącznych stref ekonomicznych). W tym samym roku komentował też dla Sputnika sprawę „drogiego amerykańskiego gazu”. W 2020 r. twierdził, że gazociąg Baltic Pipe „nie ma uzasadnienia ekonomicznego” i jest „przedsięwzięciem zbytecznym”. To „zbyteczne przedsięwzięcie” odpowiada teraz za 1/3 naszych dostaw gazu. W 2021 r. kwestionował to, że Gazprom ogranicza dostawy gazu do Europy podnosząc jego ceny. „Jak cena idzie w górę, (…) media odgrywają rolę bębna (…). Polska: zły Gazprom, blokuje dostawy (…)” - mówił. Jak się okazało (i to dosłownie kilka miesięcy później) dla Rosjan była do podgotowka pod uderzenie na Ukrainę.
W lutym tego roku Andrzej Szczęśniak wziął udział w kongresie KINGS zorganizowanym przez środowisko Grzegorza Brauna, a konkretnie w panelu poświęconym energetyce.
Powtórzę: śledztwo wprost wskazuje, że osoby, których wypowiedzi wykorzystali Rosjanie, nie musiały wiedzieć o tym procederze. Mogły one wierzyć, że po prostu udzielają jednego z wielu wywiadów dla jakiegoś medium; komentator nie jest oficerem kontrwywiadu. Natomiast warto zwrócić uwagę na dobór metod, tematów i osób do przeprowadzenia tychże działań.
Polecam Państwu lekturę całego śledztwa dziennikarskiego opracowanego przez Organized Crime and Corruption Reporting Project. Link zostawię w komentarzu do tego wpisu.
Kochani, przejrzałem uzasadnienie projektu ustawy ws. wyjścia z ETS przygotowanego przez PiS no i powiem Wam: wywaliło mnie z kapci.
Po pierwsze: wiecie, że w uzasadnieniu posłowie PiS twierdzą, że to nie CO2 powoduje ocieplenie? I że nie ma fizycznych dowodów na CO2 ociepla?
Tym samym negują ustalenia nauki z… XIX wieku. Serio, od dwóch stuleci wiemy, że CO2 ma właściwości cieplarniane. Kwestionowanie tego to jest wyraz obskurantyzmu. Co więcej: w czasach rządów PiS na stronach Ministerstwa Klimatu i Środowiska można było znaleźć rzetelne materiały tłumaczące, jak postępuje obecna zmiana klimatu. Wtedy jakoś CO2 ocieplał. Teraz przestał ocieplać, bo.. Peter Ward napisał tak na swoim blogu.
Ale patrzcie dalej, co my tam mamy w tym uzasadnieniu:
PiS powołuje si�� na Craiga D. Idso, czyli szefa Center for the Study of Carbon Dioxide and Global Change, a więc organizacji finansowanej przez ExxonMobil (firmę naftową) i Peabody Energy (największy w USA koncern węglowy). Zadaniem tej organizacji jest szerzenie dezinformacji klimatycznej (co za zaskoczenie!).
Mamy też odwołanie do ustaleń Nongovernmental International Panel on Climate Change, czyli takiej karykatury IPCC, którą współtworzy… Craig D. Idso. Tutaj tylko powiem, że NIPCC od 2003 roku stara się wykazać, że klimatolodzy się mylą, a ich prognozy się nie sprawdzą. Problem polega na tym, że w tym czasie jeśli jakaś prognoza IPCC dot. klimatu się nie sprawdzała, to dlatego, że ocieplenie postępowało szybciej niż zakładano.
I wisienka na torcie: w uzasadnieniu mamy też przywołany Heartland Institute, czyli organizację, która w latach 80. dostawała pieniądze od koncernu Philip Morris za to, by podważać negatywne efekty biernego palenia. W ostatnich latach HI zajmuje się głównie kwestionowaniem globalnego ocieplenia, bo - nie uwierzycie - dostaje pieniądze od… ExxonMobil. Ale ciekawe jest również to, kogo Heartland Institute finansuje. Otóż organizacja płaciła regularnie panu… Craigowi D. Idso oraz była partnerem organizacyjnym dla Nongovernmental International Panel on Climate Change!
Mam nadzieję, że widzicie, iż ten układ powyżej to po prostu sieć dezinformacyjna, hojnie podlewana pieniędzmi od firm wydobywczych, której zadaniem jest produkować materiały kwestionujące - obojętnie od faktów - zmianę klimatu. Potem te materiały lądują np. w słabej prasie, „kontrowersyjnych” podcastach, a w Polsce: w uzasadnieniach poselskich projektów ustaw.
Ale to nie wszystko: w kilkudziesięciostronicowym dokumencie nie ma żadnej podstawy prawnej dla uchylenia ustaw implementujących w Polsce dyrektywę ETS. Nic, zero, null.
Bardzo podobał mi się również fragment o skutkach regulacji dla budżetu. Nie zostały one w ogóle wyliczone, bo posłowie PiS musieliby przyznać, że z kasy państwa wyparowałoby rocznie kilkanaście-kilkadziesiąt miliardów złotych. Dlatego rzucili tylko, że „ETS stanowi co do zasady dochód budżetu państwa”, a potem popłynęli w nieostre i ogóle sformułowania, że „likwidacja obciążeń dla gospodarki jest zawsze w sposób naturalny bardziej korzystna niż jakakolwiek redystrybucja”. Tym samym wywalili na głowę np. logikę programu 500+, który był programem redystrybucyjnym i z jakiegoś powodu przyznawał świadczenie, a nie obniżał podatki.
A najśmieszniejsze jest ostatnie zdanie projektu: „Projektu ustawy jest zgodny z prawem Unii Europejskiej”. Otóż nie, nie jest. Bo takie wyjście z ETS jest wprost sprzeczne z prawem UE.
In the 35 years of my career as a climate scientist, I’ve read “climate alarm cancelled!” well over 100 times. All the while global temperatures have risen exactly as predicted since the 1980s, with all the expected effects of increasing extremes, melting ice and rising seas.
Mili Państwo, dla wszystkich, którzy mówią o „normalnym lecie”, powiem krótko:
dzień upalny to taki, w którym temperatura maksymalna powietrza osiąga wartość co najmniej 30 st. C.
🌡️Na stacji pomiarowej Warszawa Okęcie w latach 1965-1984 notowano średnio 3,3 dnia upalnego w ciągu roku, przy czym najwięcej (14) w roku 1971.
🌡️W latach 1985-2004 było to już średnio 6,45 dnia upalnego w ciągu roku, przy czym najwięcej (19) w roku 1994.
🌡️W latach 2005-2024 było to już średnio 12,75 dnia upalnego w ciągu roku, przy czym najwięcej (24) ex aequo w latach 2015 i 2024.
Czyli we wskazanych okresach nastąpił trzykrotny wzrost średniej liczby dni upalnych w ciągu roku.
W samym 2024 roku na tej stacji zanotowano tyle dni upalnych, ile łącznie w latach 1972-1981.
W dekadzie 2015-2024 na tej stacji zanotowano więcej dni upalnych niż łącznie w trzech dekadach 1965-1994, a liczba dni upalnych na tej stacji w dekadzie 2015-2024 zwiększyła się o ok. 50% w stosunku do dekady 2005-2014.
Stacja Warszawa-Okęcie nie jest tu rekordzistą, są stacje (np. we Wrocławiu czy Opolu), które wykręciły lepsze wyniki.
Nauka przestrzegała przed tym scenariuszem od lat przewidując co do joty rozwój wypadków.
Potwierdzam, że upały, których doświadcza Europa, a które wkrótce dotrą do naszego kraju są wynikiem zmiany klimatu spowodowanej spalaniem paliw kopalnych.
We Francji zanotowano dziś najcieplejszy dzień w historii tamtejszych pomiarów.
Wiele miejscowości odnotowało temperaturę powyżej 40°C (widać to na poniższej mapie).
Od początku fali upałów (18 czerwca) utonęło tam 40 osób szukających ucieczki od gorąca w wodzie.
Służby wciąż zbierają dane o zgonach ze względu na upały, wiadomo już o śmierci dwójki dzieci, które doznały udaru cieplnego w nagrzanym samochodzie.
Luwr i wieża Eiffla zamykają się wcześniej ze względu na temperatury, władze zalecają pracę zdalną, mamy też pierwsze ograniczenia generacji elektrowni jądrowych z uwagi na problemy z ich chłodzeniem.
Ostrzegano nas przed tym.
Mili Państwo, a to jest świeżo otwarta fabryka pomp ciepła Daikin w Ksawerowie pod Łodzią.
Jest to największy taki zakład produkcyjny w całej Europie.
Fabryka ma produkować 800-900 tys. pomp ciepła rocznie, poza nią w Polsce działa 14 podobnych zakładów. Mają one zagospodarować dynamicznie rosnący europejski rynek tych urządzeń. W 2025 r. w UE sprzedało się ok. 2,34 mln pomp ciepła.
Wartość inwestycji w Ksawerowie sięgnęła 1,5 mld złotych, a zakład zajmuje 110 tys. metrów kwadratowych. Do 2030 roku ma zatrudnić 3000 osób.
I tak właśnie możemy korzystać na transformacji.
Chciałbym pokazać dziś Jezioro Kamińskie, a w zasadzie to, co z niego zostało.
Lustro wody obniżyło się tu o 2,5 metra. Dlaczego?
Wykorzystaliśmy przyrodę zbyt mocno.
Woda - a w zasadzie jej brak - to temat, o który ostatnio jestem pytany bardzo często.
Susza, pożary na Lubelszczyźnie, wysychające jeziora - to skutek kilku wystąpienia czynników.
Zmiana klimatu odgrywa w nim rolę, ale ważne jest na przykład wykorzystywanie naszych zasobów przez górnictwo i przemysł.
Warto pamiętać, że nic nie jest dane na zawsze, a po przekroczeniu pewnej granicy bardzo trudno będzie nam odtworzyć to, jak nasz kraj wyglądał jeszcze niedawno.
O kosztach takiej operacji nawet nie wspominam.
Spiralling global temperatures (1850-2026)
It is exactly 10 years since I first put this animated graphic of changes in global temperature online. #ClimateSpiral
It instantly went viral.
People watched it over and over again.
It still offers the power to shock a decade on.
Tak na koniec dnia:
wszyscy już chyba odnotowali samokrytykę Wojciecha Cejrowskiego względem Donalda Trumpa, wiele osób zwróciło uwagę, że od pewnego czasu szereg środowisk odcina się od prezydenta USA z różnych powodów - jedni dlatego, bo widzą, co robi i są przerażeni, inni dlatego, że widzą co robi i uważają, że to za mało.
Ale ja nie o tym.
Dzisiejsza sytuacja pokazuje, że przyjdzie taki moment, gdy podobne głosy (myślę, że z przewagą tonu „jo nie wiedzioł”) będą płynąć w kwestii zmiany klimatu.
Fizyka, Kochani, ma bowiem gdzieś nasze poglądy, a właściwości gazów cieplarnianych będą robić swoje obojętnie od tego, ile razy okrzykniemy ich działanie ściemą, spiskiem i lobbingiem. To jest piękne i straszne zarazem.
Natomiast za jakiś czas - niestety, prędzej niż później - konsekwencje tych procesów zaczną się coraz mocniej odbijać na światowej, europejskiej i polskiej gospodarce. Będzie to widać gołym okiem: nasze otoczenie się po prostu zmieni, stanie się mniej przewidywalne, bardziej kosztogenne. Początki tych zmian już są dostrzegalne gołym okiem, także w Polsce.
I kiedy stanie się ewidentnie jasne, że ci cholerni klimatolodzy jednak nie kłamali, to myślę, że wielu dzisiejszych poszukiwaczy zielonego spisku będzie mówić coś w stylu „tak, oszukiwałem was, ale ja też zostałem oszukany”. Inni będą pewnie tłumaczyć wszystko jakimś HAARP i podobnymi bajkami prosto z bunkra pod CPK.
Niestety, skutki tej nawijki o fikcyjnym globalnym ociepleniu będziemy odczuwać wszyscy (choć nie w różnym stopniu), a nie tylko osoby, które taką nawijkę stosowały.
I to jest w tym wszystkim chyba najsmutniejsze.
Co łączy akumulację osadów w oceanach, węgiel i klimat?
W nowym odcinku Akademii Zrównoważonego Rozwoju opowiadam, jak mierzymy tempo odkładania osadów, skąd bierze się w nich węgiel i jaką rolę pełni w jego obiegu w przyrodzie.
Zapraszam:
https://t.co/wMODeaPpXI
Nowe filmy w Akademii Zrównoważonego Rozwoju @UAM_Poznan :
Środowiskowe DNA w wodzie https://t.co/TStZhApi76
Kluczowe znaczenie zwykłego piasku https://t.co/ukOQxFwLnU
Geologia a współczesne wyzwania cywilizacji https://t.co/1tTkniGQkH
Kolejnych kilkanaście odcinków wkrótce!