Türkçe tercüme metni
Derecelendirme Eylemi
12 Ocak 2024
Moody's Yatırımcı Hizmeti
Londra, 12 Ocak 2024 -- Moody's Investors Service (Moody's) bugün Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'nin görünümünü durağandan olumluya çevirdi ve aynı zamanda B3 uzun vadeli yabancı ve yerli para ihraççısı ve döviz kurunu teyit etti. kıdemli teminatsız derecelendirmeler. Eş zamanlı olarak Hazine Müstesarlığı Varlık Kiralama A.Ş.'nin döviz destekli kıdemli teminatsız notu da B3 olarak teyit edildi. Hazine Müsteşarlığı Varlık Kiralama A.Ş., Hazine Müsteşarlığının sukuk sertifikası ihraç ettiği, tamamı Türkiye Cumhuriyeti mülkiyetinde olan özel amaçlı bir araçtır. Hazine Müsteşarlığı Varlık Kiralama A.Ş.'nin görünümü ise durağandan olumluya döndü.
Görünümün olumluya doğru değişmesinin ana nedeni, ekonomi politikasındaki belirleyici değişiklik, özellikle de ortodoks para politikasına dönüştür; bu, sürdürüldüğü takdirde, Türkiye'nin önemli makroekonomik dengesizliklerinin azaltılması olasılığını önemli ölçüde artırır. Manşet enflasyonun yakın vadede daha da artması muhtemel olsa da, enflasyon dinamiklerinin değişmeye başladığına dair işaretler var; bu da para politikasının güvenilirliğini ve etkinliğini yeniden kazandığının göstergesi. Parasal sıkılaştırma aynı zamanda Türkiye'nin büyük dış dengesizliğinin azaltılması ve merkez bankasının döviz rezervlerinin yeniden yapılandırılması olasılığını da artırıyor; her ikisi de ülkenin dış şoklara karşı kırılganlığını azaltacak. Yönetişim hususları bu derecelendirme eyleminin temel itici gücüdür.
B3 notunun onaylanması, bir yandan Türk ekonomisinde çözülmesi zaman ve politika tutarlılığı gerektiren büyük birikmiş dengesizlikleri, diğer yandan ise nispeten yüksek kişi başına düşen GSYİH ve ekonomik büyüme gibi Türkiye'nin ekonomik gücünü yansıtıyor. Dinamik ve girişimci özel sektör. Ayrıca, Türkiye'nin kredi profili sağlam kamu maliyesinden ve emsallerine göre düşük kamu borcundan faydalanmaktadır.
Eş zamanlı olarak Moody's, Türkiye'nin yerel para birimi cinsinden ülke tavanını daha önce B1'den Ba3'e yükseltti. Yerel para birimi tavanı ile ülke notu arasındaki üç çentiklik fark, para politikası etkinliğinin iyileştirilmesinin arka planına karşı dış dengesizliklerin azalması olasılığını ve hala yüksek olan yurt içi ve jeopolitik risklere karşı dengelenen ekonomideki nispeten sınırlı hükümet ayak izini yansıtıyor. riskler ve bir dereceye kadar politika öngörülemezliği. Döviz tavanı B3'ten B2'ye yükseltildi. Döviz tavanı ile yerel para birimi tavanı arasındaki iki derecelik fark, döviz rezervlerinin düşük seviyesinin devam etmesi ve yerel para birimine olan güvenin henüz tam olarak sağlanamaması nedeniyle oluşuyor. Bununla birlikte, merkez bankası, sağlam para birimlerine olan talebi kısıtlamak için uygulamaya konulan bozucu makro ihtiyati önlemlerin çoğunu aktif olarak kaldırıyor ve döviz rezervleri geçtiğimiz aylarda istikrarlı bir şekilde artıyor. Korumalı mevduat planının boyutundaki azalmanın da gösterdiği gibi, yerel para birimine olan güven yavaş yavaş geri dönüyor.
DERECELENDİRMELERİN GEREKÇESİ
GÖRÜNÜMÜN DURAKTAN OLUMLUYA DEĞİŞTİRİLMESİNİN GEREKÇESİ
SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR ŞEKİLDE DÜŞÜK ENFLASYON VE DIŞ KIRILGANLIĞIN AZALTILMASI İÇİN İYİLEŞMİŞ BEKLENTİLER
Olumlu görünümün temel itici gücü, para politikasındaki belirgin değişiklik olup, bu değişiklik, halihazırda oldukça yüksek olan enflasyon oranlarının daha sürdürülebilir seviyelere indirilmesine yönelik beklentileri önemli ölçüde artırmaktadır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Haziran 2023'ten bu yana politika faizini kararlı bir şekilde 34 puan artırarak %42,5'e yükseltti ve yakın vadede bir miktar daha sıkılaştırma sinyali verdi.
Yıllık enflasyon oranları şu anda çok yüksek (yıllık enflasyon Aralık 2023'te %64,8 seviyesindeydi) ve yakın vadede daha da artması muhtemel olsa da, enflasyon aylık bazda yavaşlamaya başladı ve Ekim-Aralık dönemindeki en son oranlar ortalama %3,2 oldu. Temmuz ve Ağustos aylarındaki %9'un üzerinde ve geçen yılın ilk dokuz ayı için ortalama %4,6 ile karşılaştırıldığında aylık. Moody's, enflasyonun bu yılın ikinci yarısında yavaşlamaya başlamas��nı ancak yüksek kalmasını ve enflasyonun yıl sonuna kadar %45 civarında olmasını bekliyor.
Merkez bankası ayrıca, finansal istikrarı olumsuz etkilemeden, son iki yılda uyguladığı birçok bozucu makro ihtiyati tedbiri kademeli olarak kaldırmaya başladı. Mevduat sahipleri tasarruflarını giderek artan bir hızla tekrar TL cinsinden mevduatlara kaydırıyor, böylece TCMB'nin ve nihayetinde hükümetin, TCMB'nin liradaki fazla değer kaybı nedeniyle tasarruf sahiplerine tazminat ödediği korumalı mevduat planının oluşturulmasından kaynaklanan büyük bir koşullu yükümlülüğü azaltıyor. . Altın ithalatının son birkaç aydır düşüş eğilimi göstermesi, yurt içinde Türk Lirası'na olan güvenin arttığının bir göstergesi.
Ayrıca, belirgin parasal sıkılaştırma, Türkiye'nin büyük cari açığının azaltılması ve büyümenin aşırı iç talepten uzaklaşarak yeniden dengelenmesi ihtimalini artırmakta ve enflasyonla mücadele çabalarını daha da desteklemektedir. Çok daha yüksek borç verme oranları (Mart'taki %26'nın altına kıyasla Aralık 2023 sonunda yaklaşık %60) ve bankacılık sektörüne tüketici kredisi büyümesini sınırlamaya yönelik teşvikler sonucunda tüketici talebinin önemli ölçüde yavaşladığına dair ilk belirtiler var. 2023 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre özel tüketim reel olarak %1,7 oranında düşerken, 2023 yılının son üç ayında mal ithalatı nominal olarak ortalama %5,3 oranında geriledi.
Sonuç olarak, cari açık, on iki aylık hareketli bazda Mayıs 2023'teki zirvedeki 60,3 milyar dolardan (tahmini 2023 GSYH'sinin %5,6'sına eşdeğer) 49,6 milyar dolara (GSYH'nin %4,6'sı) daralmaya başladı. Kasım ayına kadar olan on iki ay. Moody's, dış açıktaki azalmanın 2024'te daha da hızlanmasını, tüm yıl açığının 40 milyar doların (GSYH'nin %3,3'ü) altında olmasını, bu da tahmini 2023 açığından GSYH'nin tam yüzde puanının altında olmasını bekliyor. Dış şoklara karşı kırılganlığın önemli bir ölçütü olan merkez bankasının döviz rezervleri, son dönemde 36 milyar dolar artarak 85 milyar dolara çıktı ve net bazda (bankaların zorunlu karşılık yükümlülükleri ve TCMB'nin yurt içi bankalarla yaptığı takaslar çıkarıldığında) 16 milyar dolara yakın bir artış gösterdi. Mayıs 2023'teki en düşük noktadan bu yana Aralık ayı.
Olumlu görünüm aynı zamanda Moody's'in önceki alışılmışın dışındaki politika duruşuna geri dönme riskinin geçmişe göre daha düşük olduğu yönündeki değerlendirmesini de yansıtıyor. Merkez Bankası'nın sıkılaştırma konusunda iyi bir performans sergilemesi, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın mevcut politika duruşunu kamuoyu önünde onaylamasıyla, bankanın enflasyonu düşürme yetkisine sahip olduğunun kanıtıdır. 30 Mart'ta yapılması planlanan belediye seçimlerinin ötesinde, seçimlerin yapılmadığı yaklaşık dört yıllık uzun bir dönem var ve bu, politika yapıcılara, trendin altında bir ekonomik büyüme dönemi pahasına olsa bile, enflasyonu düşürme çabası için zaman tanıyacak.
B3 NOTLARININ ONAYLANMASININ GEREKÇESİ
B3 notunun teyit edilmesi Türkiye'nin kredi zayıflıklarını ve güçlü yönlerini dengeliyor.
İlkine ilişkin olarak, bu teyit, 2023 yılındaki politika duruşundaki değişikliğin henüz silmediği, uzun yıllardır süregelen kurumsal zayıflamanın geçmiş performansını yansıtıyor. Ayrıca, Türkiye ekonomisinde birikmiş dengesizliklerin boyutu büyüktür ve giderilmesi zaman alacaktır; büyümede ciddi bir yavaşlama potansiyeline rağmen sıkı politikaların devam etmesi muhtemeldir. Türkiye'de enflasyon beklentileri yüksek ve geriye dönük olup, ciddi parasal sıkılaştırmanın tam etkisi henüz görülmemektedir.
Uygulanmakta olan para ve kredi sıkılaştırması şüphesiz önümüzdeki aylarda ülkedeki ekonomik büyümenin hızını yavaşlatacaktır. Maliye politikası, kısmen Şubat 2023 depreminden sonra yeniden yapılanma ihtiyacının bir sonucu olarak daha genişletici bir hal aldı ve merkez bankası da yakın zamanda reel döviz kurunun değer kazanması ihtiyacı karşısında ihracatçıları desteklemek için yeni önlemler açıkladı. Moody's her ikisinin de ekonomiye bir miktar destek sağlamasını bekliyor ancak beklenenden daha keskin bir yavaşlama riski sürüyor. Moody's'e göre, çok keskin bir büyüme yavaşlamasına ilişkin işaretler, önceki alışılmışın dışında ve kredi-negatif politikalara geri dönülerek politikanın yeniden tersine çevrilmesi riskini artıracaktır.
Bu kredi zayıflıkları, Türkiye'nin nispeten yüksek zenginlik düzeyi, dinamik özel sektör, sağlam kamu maliyesi ve 2023'te GSYİH'nın tahmini %33'ü düzeyindeki nispeten düşük devlet borcu gibi ekonomik güçlü yönleriyle dengeleniyor.
ÇEVRESEL, SOSYAL VE YÖNETİŞİM HUSUSLARI
Türkiye'nin BDT-4'teki ÇSY kredi etki puanı, özellikle halen zayıf olan yönetişim olmak üzere ÇSY faktörlerinin genel olumsuz etkisini yansıtmaktadır. Türkiye aynı zamanda devletin, bankaların ve şirketlerin makul derecede güçlü bilançoları sayesinde bir dereceye kadar hafifletilen bir dizi çevresel ve sosyal riske de maddi olarak maruz kalmaktadır.
Türkiye, karbon geçişi, su temini, doğal sermaye, atık ve kirlilik gibi çeşitli kategorilerde çevresel risklere (E-3) orta derecede maruz kalmaktadır. Ülke, su stresine karşı hassastır ve son yarım yüzyıl boyunca ülkenin batı kesiminde kış yağışlarında azalmalar yaşanmıştır; bu durum, önemli bir su kaynağı olan Türkiye'nin nehirlerindeki suyun miktarı ve kalitesi üzerinde etkili olabilir. içme suyu, sulama ve elektrik üretimi. Karbon geçişi riskleri de önemlidir ve kömür ve gaz yakıtlı enerji üretiminin nispeten yüksek payını yansıtmaktadır.
Sosyal risklere maruz kalma da benzer şekilde orta düzeydedir (S-3). Türkiye'nin genç nüfusu demografik profilini desteklerken, genç işsizliği yüksek, işgücüne katılım düşük ve kayıt dışılık yaygın. Yüksek enflasyon yaşam standartlarını aşındırarak sosyal riskleri artırdı. Güvenli içme suyu ve sanitasyon hizmetleri gibi temel hizmetlerin nüfusa genel olarak sağlanması ülke genelinde eşitsizdir ve diğer birçok OECD ülkesine göre daha zayıftır.
Yönetişim riskleri daha yüksektir (G-4) ve bazen öngörülemeyen politika oluşturmanın geçmiş performansını yansıtır. Skor yakın zamanda zayıf G-5 düzeyinden değiştirildi; para politikasındaki ��nemli değişiklik ve bunun para ve makroekonomik politika etkinliğinin iyileşmesine yol açacağı beklentisi kabul edildi.
Kişi başına düşen GSYİH (SAGP bazında, ABD Doları): 39.314 (2022) (Kişi Başına Gelir olarak da bilinir)
Reel GSYİH büyümesi (% değişim): %5,5 (2022) (GSYİH Büyümesi olarak da bilinir)
Enflasyon Oranı (TÜFE, Aralık/Aralık değişim yüzdesi): %64,3 (2022)
Genel Hükümet Mali Dengesi/GSYİH: -%0,8 (2022) (Mali Denge olarak da bilinir)
Cari İşlemler Dengesi/GSYİH: -%5,4 (2022) (Dış Denge olarak da bilinir)
Dış borç/GSYİH: %50,6 (2022)
Ekonomik dayanıklılık: ba1
Temerrüt geçmişi: 1983'ten bu yana en az bir temerrüt olayı (tahviller ve/veya kredilerle ilgili) kaydedilmiştir.
09 Ocak 2024 tarihinde Türkiye Hükümeti'nin notunu görüşmek üzere derecelendirme komitesi çağrıldı. Tartışma sırasında öne çıkan ana noktalar şunlardı: İhraççının kurumları ve yönetişim gücü arttı. İhraççının yönetişimi ve/veya yönetimi arttı. İhraççının ekonomik gücü de dahil olmak üzere ekonomik temelleri önemli ölçüde değişmedi. İhraççının borç profili de dahil olmak üzere mali veya finansal gücü önemli ölçüde değişmedi. İhraççının olay risklerine duyarlılığı değişmedi.
NOTLARIN YÜKSELİŞİNE VEYA DÜŞÜŞÜNE NEDEN OLABİLECEK FAKTÖRLER
Moody's, mevcut para politikası duruşunun önümüzdeki yerel seçimlerin ötesinde de sürdürülmesi ve büyümedeki yavaşlamaya ilişkin kanıtların ortaya çıkması durumunda, enflasyonun yılın ikinci yarısında yavaşlamaya başlayacağına ve makroekonomik dengesizliklerin kalıcı bir şekilde devam ettiğine dair güveni artırması durumunda, muhtemelen Türkiye'nin notunu yükseltecektir. azaltılmış.
Yeni politika yöneliminin somut sonuçlar doğuracağına dair diğer olumlu göstergeler arasında, özellikle tüketim malları ithalatının kalıcı olarak azaltılması ve Lira cinsinden mevduatlara daha düzenli bir geçiş yer alacak. Döviz kurundaki istikrar ve merkez bankasının döviz rezervlerinin beklenenden daha hızlı bir şekilde yenilenmesine olanak sağlayacak daha güçlü sermaye girişleri de olumlu olacaktır.
Tersine, olumlu görünüm göz önüne alındığında, olumsuz bir not eylemi olası görünmüyor. Ancak Moody's, yetkililerin enflasyonu düşürme pahasına ekonomik büyümeye sürdürülemez bir şekilde öncelik veren önceki politikaya döndüklerine dair işaretler olması durumunda görünümü durağana döndürebilir. Çok yüksek enflasyon dönemini uzatacak ve enflasyondaki düşüş ihtimalini azaltacak güçlü kredi büyümesi veya daha fazla ücret artışı yönündeki baskı bu tür göstergeler olabilir.
TEMEL METODOLOJİ
Bu derecelendirmelerde kullanılan temel metodoloji, Kasım 2022'de yayınlanan ve https://t.co/wM9N2RFUBk adresinde mevcut olan Sovereigns'ti . Alternatif olarak, bu metodolojinin bir kopyası için lütfen https://t.co/lYisudPtuO adresindeki Derecelendirme Metodolojileri sayfasına bakın .
Tüm derecelendirme faktörlerinin ağırlıklandırması, mümkünse, bu kredi derecelendirme işleminde kullanılan metodolojide açıklanmaktadır.
DÜZENLEYİC�� AÇIKLAMALAR
Moody's'in temel not varsayımları ve duyarlılık analizinin daha detaylı açıklaması için, açıklama formundaki Metodoloji Varsayımları ve Varsayımlara Duyarlılık bölümlerine bakınız. Moody's Derecelendirme Sembolleri ve Tanımları https://t.co/XDeMuO4tIC adresinde bulunabilir .
Bir program, dizi, borç veya menkul kıymet kategorisi/sınıfı için ihraç edilen derecelendirmeler için bu duyuru, aynı seri, borç kategorisi/sınıfı, menkul kıymet veya bir mevzuata uygun olarak daha sonra ihraç edilen tahvil veya tahvilin her bir derecelendirmesine ilişkin belirli düzenleyici açıklamalar sağlar. Derecelendirmelerin yalnızca Moody's'in derecelendirme uygulamalarına uygun olarak mevcut derecelendirmelerden türetildiği program. Bir destek sağlayıcıya verilen derecelendirmeler için bu duyuru, destek sağlayıcıya yönelik kredi derecelendirme işlemine ve kredi notlarını destek sağlayıcının kredi notundan alan menkul kıymetlere yönelik her bir kredi derecelendirme işlemine ilişkin belirli düzenleyici açıklamalar sağlar. Geçici derecelendirmeler için bu duyuru, işlem yapısının ve şartlarının değişmediği her durumda, tahsis edilen geçici derecelendirmeye ve borcun nihai ihracını takiben atanabilecek kesin bir derecelendirmeye ilişkin belirli düzenleyici açıklamalar sağlar. Derecelendirmeyi etkileyecek şekilde kesin derecelendirmenin verilmesinden önce. Daha fazla bilgi için lütfen https://t.co/lYisudPtuO adresinde ilgili ihraççının ihraççı/anlaşma sayfasına bakın .
Bu kredi derecelendirme eyleminin ana kuruluş(lar)ından doğrudan kredi desteği alan ve bu kredi derecelendirme eylemi sonucunda derecelendirmeleri değişebilecek etkilenen menkul kıymetler veya derecelendirilmiş kuruluşlar için ilgili düzenleyici açıklamalar garantör kuruluşa ait olacaktır. Yargı yetkisine uygun olması halinde, aşağıdaki açıklamalar için bu yaklaşımın istisnaları mevcuttur: Yan Hizmetler, Derecelendirilen kuruluşa yapılan açıklamalar, Derecelendirilen kuruluşlardan yapılan açıklamalar.
Derecelendirmeler, derecelendirilen kuruluşa veya onun atanmış temsilcisine/temsilcilerine açıklanmıştır ve bu açıklama sonucunda herhangi bir değişiklik yapılmadan yayınlanmıştır.
Bu derecelendirmeler talep edilmektedir. Lütfen https://t.co/lYisudPtuO web sitesinde bulunan Moody's'in İstenmeyen Kredi Derecelendirmelerini Belirleme ve Tahsis Etme Politikasına bakınız .
Bu basın bülteninde yer alan düzenleyici açıklamalar, kredi notu ve varsa ilgili not görünümü veya not incelemesi için geçerlidir.
Yukarıda açıklanan ve açıklanan kredi notu eylem(ler)i için en az bir ÇSY değerlendirmesi önemliydi. Moody's'in kredi analizimizdeki çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) risklerini değerlendirmeye yönelik genel ilkelerine https://t.co/J7L0oqw2X8 adresinden ulaşılabilir .
Bu Kredi Derecelendirmesi Duyurusunda ele alınan Küresel Ölçekli Kredi Notu/Notları, Moody's'in AB dışındaki iştiraklerinden biri tarafından yayınlanmıştır ve AB CRA Tüzüğü uyarınca AB'de kullanılması onaylanmıştır.
Lider derecelendirme analisti ve derecelendirmeyi yayınlayan Moody's tüzel kişiliğindeki değişikliklere ilişkin güncellemeler için lütfen https://t.co/lYisudPtuO adresini ziyaret edin.
Her kredi notuna ilişkin ek düzenleme açıklamaları için lütfen https://t.co/lYisudPtuO adresindeki ihraççı/anlaşma sayfasına bakın.
Kathrin Muehlbronner
Kıdemli Başkan Yardımcısı
Sovereign Risk Group
Moody's Investors Service Ltd.
One Canada Square
Canary Wharf
London, E14 5FA
Birleşik Krallık
GAZETECİLER: 44 20 7772 5456
Müşteri Hizmetleri: 44 20 7772 5454
Dietmar Hornung
Associate Genel Müdür
Devlet Risk Grubu
GAZETECİLERİ: 44 20 7772 5456
Müşteri Hizmetleri: 44 20 7772 5454
İrtibat Ofisi:
Moody's Investors Service Ltd.
One Canada Square
Canary Wharf
London, E14 5FA
Birleşik Krallık
GAZETECİLER: 44 20 7772 5456
Müşteri Hizmetleri: 44 20 7772 5454