🅱️🅰️TJ🅰️

Экспортлогч, ЖДҮ

[Davaajav Gankhuyag @gankhuyagMP]

СУДАЛГААНД ҮНДЭСЛ��СЭН ДҮГНЭЛТ:
Монгол Улсын засаглалын үзүүлэлт дотроос бүс нутагтаа хууль дээдлэх буюу хуулийн хэрэгжилтийн индекс, авлигалын индекс, Засгийн газрын үйл ажиллагааны үр дүн, улмаар төсвийн хөрөнгө орууладтын үр өгөөж тун хангалтгүй байгаа нь нотлогдож байна!

[ӨДРИЙН СОНИН @DNN_MN]

Монгол Улсын 2027 оны төсвийн хуулиас гарч магадгүй үр дүнг “Комикс”-оор илэрхийлэн хүргэж байна!

https://t.co/w9uiRYJd4V

[🅱️🅰️TJ🅰️ @Batjargal_Ba]

@Tumenbayar3 Төрийн зүгээс хийх ёстой зүйл бол хувийн хэвшилд бизнесээ хийхэд саад болохгүй байх, бизнесийн орчныг нь сайжруулах, гадна дотнын хөрөнгө оруулалт ор��х боломжийг нь бүрдүүлэх юм.

[🅱️🅰️TJ🅰️ @Batjargal_Ba]

Төр хувийн хэвшил хийж чадах ажилд ордоггүй, оролцдоггүй байх хэрэгтэй. Юм болгоныг төр хийнэ гэдэг нь нөгөө л авилга нэмэгдэх үндэс, тэгээд ч төр муу менежер гэдэг олон арван жилээр нотлогдсон зүйл.

[Тumenbayar @Tumenbayar3]

Төр томорч, хувийн хэвшлийн бизнесийн орон зай хумигдсаар...сүүлийн 10-н жилд төсвийн зардал 4.3 дахин өсжээ..

[🅱️🅰️TJ🅰️ @Batjargal_Ba]

Авилгын байр 52 байраар ухарсан нь энэ улс орны хөгжлийг, боломжийг энэ хэмжээгээр хулгай хийсэн нь харагдаж байна. Харин энэ хэмжээгээр урагшилсан ��ол бид Азийн бар байтугай улс болсон байх байлаа. Өнөөдрийн нийгэм бидний буруу сонголтын үр дүн төлөөс юм даа...

[Тumenbayar @Tumenbayar3]

Инфляц бол нууцаар татдаг "далд татвар"...₮-н нийлүүлэлтйин үүдэлтэй инфляц 30-40% гэдэг...

[🅱️🅰️TJ🅰️ @Batjargal_Ba]

@Tumenbayar3 Энэ тоонуудыг харахаар нээрээ үнэхээр арай л байна аа. 3 хан ��ая хүн амыг яаж ингэж амьдруулж чадаж байна аа. Өөрсдөө тансаглаад иргэд нь ядуураад...

[🅱️🅰️TJ🅰️ @Batjargal_Ba]

Тоон дээр өслөө л гээд байдаг бодит амьдрал дээр иргэдийн амьдрал муудаа�� байдаг. Цалин тэтгэвэр нэмэгдсэн боловч нэмэр алга. Төгрөг нь сулраад хажуугаар нь бүр давхар дарамтан дотор 3 хан сая хүн ам үнэхээр хүндхэн амьдарч байна аа.

[Тumenbayar @Tumenbayar3]

МУ-н төсөв нь 2027 онд МУ-н 895 мянга орчм өрхн халаас зузаарах уу,дундрах уу гдгг шийднэ."..иргэдн амьдрал нь ам.$-той харьцах ₮-ний ханшны бууралтаас улбаатай ₮-ний худалдан авах чадварын уналт,инфляц ба үнийн өсөлт, өндөр зээлийн хүү гсн 3-н дармтд тэсэхн аргагүй "болж бна.

[Davaajav Gankhuyag @gankhuyagMP]

БОДИТ БАЙДАЛ:
ГАЛ ДЭЭР ТОС НЭМЭХ АРГА
Засгийн газар нь 2027 онд Тесвийн зардлыг 32.2%-иар огцом тэлж, төрийн албан хаагчдын цалин, ахмадуудын тэтгэврийг 15-20%-иар нэмэх тухай Төсвийн багц хуулийг УИХ-д өргөн барьсан. Цалин, тэтгэврийг нэмэх нь зөв!
Гэвч одоо 13%-тай байгаа инфляц 20%-д хүрвэл ГАЛ ДЭЭР ТОС НЭМЭХ-тэй адил Цалин, тэтгэврийн нэмэлт нь инфляц-д идэгдээд дуусна. Үр дүнд нь улс,нийт иргэдээрээ хохирно. Сүүлийн 6 жилийн алдаа давтагдана. Иймд төсвийн үрэлгэн, үр өгөөжгүй зардлаа хасч, түүгээрээ цалин тэтгэврийг нэмэх нь ЗӨВ!
Ер нь Манай улсад сүүлийн 8 жил инфляц өндөр байсан. Хүнсний тухайлбал мах,гурил, цаашилбал бензин, цемент, барилгын төмөр хийц зэргийн үнийн өсөлтийн инфляцид нөлөөлөх нь харьцангуй бага. Гол нь төсвийн зардлын огцом тэлэлт, үүнийг дагуулсан мөнгөний нийлүүлэлтийн хэт их өсөлт нь инфляцийг жинхэнэ өдөөгч өрдөгч нь юм билээ. Үүнээс гадна Монгол банкны бодлогын хүүгийн өсгөлтөөс үүдэлтэй иргэд, компаниудын авдаг арилжааны банкны зээлийн өндөр зээлийн хүү, ₮-ийн ам$-тай харьцах ханшны уналтаас улбаатай ₮-ын худалдан авах чадварын уналт зэрэг нь бараа, үйлчилгээний үнийн өсөлт, ялангуяа иргэдийн амвжиргааны чанарын уруудалтанд голлох нөлөөтэй байсаар байна.
Тодруулбал сүүлийн 10 жилд ₮-ийн худалдан авах чадвар 2.1 дахин унажээ.Гэтэл үе үеийн УИХ-ын удирдлага нь инфляцийн асуудлаар Монгол банкны удирдлагатай уулзаж чиглэл өглөө гэж мэдээлэгддэг. Энэ нь одоо юу гэсэн үг вэ?УИХ өөрөө Төсвийн бодлого түүнчлэн
мөнгөний бодлогын хуулиудыг зангидаж баталчихаад, Нөгөө “Бусдын гараар могой бариулна” гэдэгтэй агаар нэг сонсогдохгүй байна уу? Энэ утгаараа 2019-2024 оны хоорон дахь УИХ маш тааруу ажилласан! https://t.co/vwKQdO3D75

[Davaajav Gankhuyag @gankhuyagMP]

БОДИТ САНАЛ: Сошиал Хэрэглэгч Иргэд Та Бүхнийг доорх Тайлбараас Сүүлийн 10 жилд
ЗГ, Монгол банк, энэ 2 байгуулагын бодлогыг зангидаж нийт иргэдийг төлөөлж төрийн эрх барьж хууль баталдаг УИХГишүүд, улмаар УИХ-ын олонхын шийдвэрийн үр дүнг харна уу? Иймд төрийн бодлогоо засах талаар тойргоосоо сонгогдсон эрхэм УИХГишүүддээ хандахад зүгээр байхаа!УИХ-ЫН ГИШҮҮД ТӨСВИЙН БУРУУ БОДЛОГОО ЗАСАЖ, ИРГЭДИЙГ ТӨЛӨӨЛЖ, ТӨРИЙН ЭРХ БАРИЛЦАХ ҮҮРГЭЭ ХЭЗЭЭ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ ВЭ?
Парламентын засаглалтай олон оронд УИХ-ын үйл ��жиллагааг УИХ-аас гарсан шийдвэр нь Монгол Улсын хөгжлийг хааш нь хөтлөсөн бэ. Тодруулбал энэ шийдвэрүүд нь ард,иргэдийн амьдралд ямар үр дүн авчирсан бэ.?УИХ нь гаргасан шийдвэрээ хэрэгжүүлүүлэхэд ЗГ-ыг хэр сайн шахаж, хяналт тавьж ажилласан бэ” гэсэн хоёрхон том үзүүлэлтээр дүгнэгддэг. Мэдээж үүнээс ч олон үзүүлэлтээр ч дүгнэх боломжтой.
УИХ-ын гаргасан шийдвэрийг Засгийн газар нь хэр хэрэгжүүлсэн болохыг олон улсад Government Effectiveness буюу Засгийн газрын үйл ажиллагааны үр ашиг гэх үзүүлэлтээр хэмждэг.Энэ нь товчхондоо "засгийн газар УИХ-ын болон өөрий�� гаргасан бодлогуудаа хэр үр дүнтэй хэрэгжүүлж, иргэддээ төрийн үйлчилгээг хэр сайн үзүүлж байгааг" харуулдаг үзүүлэлт юм.Гэвч,энэ үзүүлэлт 2017 онд 41хувьтай байсан бол 2025 онд 34 хувь болж даруй 7 хувиар буурчээ. 2026 онд энэ үзүүлэлт сайжрахгүй.Энэ үзүүлэлтээр 2025 оны байдлаар Япон 96.7, Өмнөд Солонгос 90.6 , Хятад 73.6, Вьетнам ойролцоогоор 56, Монгол Улс 34 хувьтай л байна.
МУ-н энэ үзүүлэлт 50 хувиас доош байгаа нь тун дааруу дүн авч байна гэсэн үг. Дараагийн УИХ-ын гишүүд гол нь олонхын бүлгийн гишүүд, энэ Засгийн газрын ажлыг хэмждэг үзүүлэлт нь төсвийн хөрөнгө оруулалтын үр өгөөжийн үзүүлэлт ( Public Investment Efficiency Gap) юм.Энэ үзүүлэлт 2016 онд 54 хувьтай байсан бол 2025 онд 41хувьтай болж даруй 13хувиар буурч, олон улсын хэмжээнд сүүл мушгиж байна.Төсвийн хөрөнгө оруулалтын үр өгөөжийн үзүүлэлт нь ийм муу байгаа нь Засгийн газар улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтын арга хэмжээгээ ач холбогдлоор нь ЭРЭМБЭЛЭХГҮЙ-гээр УИХ-д өргөн барьж ирсэнтэй шууд холбоотой.Эрэмбэлэх г��дэг нь хамгийн чухал зүйлээс эхлэн хязгаарлагдмал цаг хугацаа,хүн, мөнгө гм нөөцийг хуваарилах тухай нийтлэг аргачилал юм. Тухайлбал төсвийн хөрөнгө оруулалтан дээр эдийн засгийн үр өгөөж,нийгмийн үр өгөөж, төсвийн тогтвортой байдал, зардал ба үр дүнгийн оновчтой байдал,э/з-н аюулгүй байдал гэсэн хүчин зүйлүүдийг ашиглаж эрэмбэлнэ.Төсвийн хөрөнгө оруулалтын үр өгөөж ийм муудсан байгаа нь Эрх баригч нам, түүнийЗГ ньтатвар төлөгчдийн хөрөнгөнд үнэхээр сэтгэлгүй, үрэлгэн хандаж ирсэний нотолгоо юм.��р нь хөгжилтэй орны иргэд парламентийн гишүүдийнхээ ажлыг тэр тойрогт хийгдсэн хөрөнгө оруулалтаар дүгнэдэггүй. Иймээс л “төрийн мөнгөөр буюу таны татварын мөнгөөр санхүүжүүлж, дахиад хувийн компаниар сургууль зам барилга барьж өглөө гэж улс төрчдийг магтах ньтаны мөнгийг гаргаж өгсөн АТМ-ийг магтахтай адил юм” гэсэн онч үг гарсан байх.Сөрөг хүчний ажлыг ардчилсан, хөгжилтэй орнуудад олонхын Засгийн газарт хяналт тавьж, бодлого өрсөлдүүлэн алдааг нь засч чадаж байсан уу. Хууль зөрчсөн улс төрийн албан тушаалтантай болон төрийн албан хаагч, хууль сахиулах байгуулагын ажилтан,ТӨК-иудын удирдах ажилтан зэрэг хүмүүстэй холбогдох хуульд заасан хүрээнд хариуцлага тооцуулж байсан уу?зэргээр хэмждэг. Тэрнээс юун хамтарсан ажлын хэсэг, эрх баригчдад ундааны улаан ногоон лазаар дохиулж төсвийн хөрөнгө оруулалтын үр өгөөжгүй арга хэмжээг дэмжих.Энэ нь улс төрийн ёс зүй тааруу байгааг илтгэнэ.Харин нь Засгийн газар төсвийн хуулиар цөөнхийн гишүүдийн тойргийн хөрөнгө оруулалт зэрэгт ялгавартай хандсан байвал ҮХ зөрчсөнд тооцогдож холбогдох сайдыг огцруулах асуудал зүй ёсоор тавигддаг нь улс төрийн соёл ба зарчим.Тэрнээс цөөнхийн гишүүн нь тойргийнхоо хөрөнгө оруулалтын асуудлаар эрх баригч намын сайд, дарга нарт тал засах, хувийн ашиг сонирхлоор асуудлаа шийдүүлэх нь улс төрийн ёс зүйгүй байгаагаас гадна, ард иргэдийн сонголтонд хүндэтгэлгүй хандсанд тооцогдоно…Үргэлжлэлийг face-ээс
https://t.co/aVSstJezCT

[ӨДРИЙН СОНИН @DNN_MN]

УИХ-ын гишүүд ээ, төсвийн буруу бодлогоо засч, ард иргэдийг төлөөлж төрийн эрх барилцах үүргээ хэзээ хэрэгжүүлж эхлэх юм бэ

https://t.co/v5NGipMrfY

УИХ-ын гишүүн асан, судлаач Д.Ганхуягийн нийтлэлийг хүргэж байна.

Парламент��н засаглалтай Монгол улсад УИХ-ын үйл ажиллагаа нь “УИХ-аас гарсан шийдвэр нь Монгол Улсын хөгжлийг хааш нь хөтлөсөн бэ? тодруулбал УИХ-аас гаргасан шийдвэр нь ард,иргэдийн амьдралд ямар үр дүн авчирсан бэ? УИХ нь гаргасан шийдвэрээ хэрэгжүүлүүлэхийн ЗГ-ыг хэр сайн шахаж, хяналт тавьж ажилласан бэ?”гэсэн хоёрхон том үзүүлэлтээр дүгнэгддэг. Мэдээж үүнээс ч олон үзүүлэлтээр ч дүгнэх боломжтой. Ардчилсан, зах зээлийн эдийн зас��гтай, хуулийн болон парламентын засаглалтай оронд Төр,засаг ард түмнийг удирдана гэж ярих нь ихээхэн хоцрогдсон ойлголт. Харин улс орны хөгжлийг төрийн бодлогын шийдвэр нь хааш нь хөтлөх вэ? гэдэг нь чухал. Тодруулбал төр, засгийн ажлын үндсэн чиг үүрэг нь иргэдийн ажиллаж, амьдрах таатай, өрсөлдөх чадвартай орчныг бүрдүүлэх юм.

Гэтэл төр, засаг долоон хоног бүр л ТӨК-иудын удирдлагын холио солио луйврын асуудал ярина. Одоо болиоч ээ, ЗГ аж ахуй бизнесийн ажилд хутгалддаг хоцрогдсон ажлаасаа татгалзсан нь дээр гэж хэлэх байна! Бусад хөгжилтэй орныг судлаасай! Тэгвэл өнөөдөр “Ард иргэдийн амьдрал нь ам.доллартай харьцах төгрөгийн ханшны огцом бууралтаас улбаатай төгрөг худалдан авах чадварын уналт,инфляц ба юмны өсөлт, өндөр зээлийн хүү зэрэг гурвалсан дарамтанд тэсэхийн аргагүй” болж байна. Энэ байдал нь сүүлийн 10 жилд сонгуулийн мөчлөг бүрээр (УИХ-ын болон ерөнхийлөгчийн сонгуулийн өмнөх болон сонгуулийн жил ) төсвийн зардлыг 25-35 хувиар арай дэндүү огцом тэлж ирсэнтэй шууд холбоотой нь судалгаагаар тогтоогддог. ЗГ төсвийн зардлын их хэмжээгээр тэлэхэд Монголбанк(МБ) нь ��өнгөний нийлүүлэлтээ өсгөнө, энэ өсгөлт нь инфляцийг өдөөж, инфляц өсөөд ирэхээр, МБ энэ инфляцийг хязгаарлахын тулд бодлогын хүүгээ өсгөдөг үр дүнд арилжааны банкны зээлийн хүү өндөр хэвээр буюу 24 хувь болон түүнээс дээш хувьтай байна...

[Тumenbayar @Tumenbayar3]

Заан Жимниг Улсын заан Алтанцоожид гардууллаа. https://t.co/h9JFtggtIL

[Davaajav Gankhuyag @gankhuyagMP]

САНАЛ: Монгол улс дахь АНУ-ын элчин сайд маш чухал сэдвүүдийг хөнджээ. Ашигт малтмалын тухай хууль(АМТХ)-д
”төр стратегийн ордод 34 хүртэл%-г эзэмшихээр болсон тохиолдолд
уг 34%-даа оногдох хөрөнгө оруулалтыг төр өөрөө гаргахаас гадна(2007 оны АМТХ-д байгаа заалт), энэ “34% хүртэл хувиа ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрөөр ( АМНАТ)орлуулж болно” гэсэн заалтыг 2014 онд АМТХ-д оруулсан өөрчлөлтөөр нэмж батлуулсан юм. 2024 онд Ураны орд дээр Францын Орано хк-тай байгуулсан хөрөнгө оруулалтын гэрээнд энэ төрийн эзэмшлийн %-г АМНАТ-аар орлуулсан нь зөв байсан гэж боддог,

[Zorig @ZorigZora]

УИХГишүүн асан, судлаач Д.Ганхуяг: ТӨСВИЙН ЗАРЛАГЫГ ХЭТ ИХ ТЭЛСЭН СҮҮЛИЙН 10 ЖИЛД МОНГОЛ УЛСАД ЯГ ЮУ БОЛЖ ӨНГӨРСӨН БЭ?

БОДИТ ДҮГНЭЛТ:
Доорх Нийтлэлээс Сүүлийн 8 Жилд Судлаачдын Үздэгээр “Эдийн Засгийн Өсөлтийг Иргэдийн Амьдралд Хүртээмжгүй Бөгөөд Халтай, Эрх Баригч Намын Дарга Улс Төрчид, Тэдний Тойрон Хүрээлэгчдэд Ашигтай Эдийн Засгийн өсөлт болжээ”гэж хэлэхэд хилсдэхгүй байх. Иймд төрийн сүлдэндээ өргөсөн тангарагтай 126 УИХГишүүнтэй УИХ н�� энэ алдаатай буруу бодлогыг засахгүй юм уу?
Эрх баригч МАН-ын улс төрчид маань шунал, хувийн эрх ашиг үнэртсэн албан тушаалын төлөөх байнгын зодооноо зогсоож сонгогч ард, иргэдийнхээ амьдралын чанарыг нэн тэргүүнд тавьсан төрийн бодлогыг гаргах болоогүй юм уу?

3/Сүүлийн 8 жилд судлаачдын үздэгээр Монгол улсад ХҮРТЭЭМЖГҮЙ буюу ЗГ-ын эдийн засгийн өсөлт үргэлжилж байна гэх. Тодруулбал эдийн засаг өсөөд байна гэж дарга нар ярьдаг. Сонгууль угтуулж хэт огцом ихээр тэлж ирсэн улсын төсвийн зардал зэргийг агуулдаг ДНБ-ээр тооцоход өссөн нь үнэн. Гэвч иргэдийн бодит орлого нэмэгдсэн үү? Иргэдийн худалдан авах чадвар өссөн үү?
Энд 2-3 ��оо бичихэд хангалттай байх. Өнгөрсөн 10 жилд иргэдийн ам$-оор илэрхийлсэн цалин 46.1%-иар тодруулбал, 2016 онд 2.5 сая₮-н цалин 1280 ам$ байсан бол, өнөөдөр 690 ам$ байна.Импортын барааны үнэ дунджаар 3 дахин өссөн байна. 10 Монгол хүний 5 нь нэн ядуу,ядуу амьдрах болсон гэсэн мэдээлэл гарсаар байна. Төв банк нь хэт их тэлсэн төсвийн зардлаас үүсэх
₮-ийн ханшны уналтыг тогтворжуулахын тулд бодлогын хүүгээ өсгө�� ирсэнээр, иргэд байгуулагын авдаг арилжааны банкны зээлийн хүү бүс нутагтаа хамгийн өндөр жилийн 24 % болон түүнээс дээш байгаа нь иргэд, компаниуд томоохон дарамт болж байна. Төрөөс олон тэрбумтан төрж, улсын төсвөөс болон төрийн өмчит компаниас луйвар хулгай хийсэн талаар байнга өөрсдөө болон хэвлэлийнхэн ярьсаар бичсээр байна. Олон улсын хэмжээнд авилгал, хуулийн хэрэгжилтийн, өрсөлдөх чадварын зэрэг индекс буурсан хэвээр байна. Баян хоосны ялгаа ихэсч, олон 10 мянган залуус гадагш дайжсаар байна. Эндээс “Эдийн Засгийн Өсөлтийг Иргэдийн Амьдралд Х��ртээмжгүй Бөгөөд Халтай, Эрх Баригч Намын Дарга Улс Төрчид, Тэднийг Тойрон Хүрээлэгчдэд Ашигтай Эдийн Засгийн өсөлт” болжээ гэхэд хилсдэхгүй байх!
Инфляци нь орлого багатай иргэдэд илүү хүнд тусч, улмаар орлого багатай давхаргыг нэмэгдүүлж, дундаж орлоготой давхаргыг нимгэлдэг.Хөрөнгөтэй, орлого өндөртэй манай дарга нар шиг хүмүүсд инфляци бараг мэдрэгдэхгүй. Тэд хөрөнгө болон орлогын шилжүүлэлт хийгээд явчихдаг. Дээрх бүх мэдээлэл нь судалгаанд үндэслэсэн, түүнчлэн албан ёсны мэдээлэлд суурилсан. Иймд сүүлийн 10 жилийн эдийн засаг, төсөв, мөнгөний бодлого зөв нь яваагүй гэдэг нь хэнд ч ойлгомжтой байх. Иймд 126 УИХГишүүнтэй УИХ энэ буруу бодлогыг засахгүй юм уу? Буруу явж ирсэн төсвийн бодлогыг өөрчлөх шаардлагатай байна https://t.co/yz0DZg7h8Q via @DNN_MN

[Оюуннар☀️ @oyuinnr]

Энэ кассчин ажиллаж байх үедээ ариун цэврийн цаас худалдаж авчээ.

Тэр өөрийн мөнгөөр төлж, хариултаа авсан бөгөөд энэ бүх үйлдэл нь хяналтын камерын өмнө ил тод явагдсан байна.

Тэр ямар нэгэн буруу зүйл хийгээгүй, сэжигтэй хөдөлгөөн ч гаргаагүй.

Гэсэн ч түүний үйлдэл нэг л сэжигтэй санагдаж, “Энд ямар нэг учир байна уу?” гэж бодоход хүргэнэ.

Яагаад гэж та бодож байна?

Бид муу муухай, ёс бус, буруу зүйлсийг байнга харсаар байгаад эцэст нь түүнийг хэвийн зүйл мэт хүлээж авдаг болжээ.

Тиймээс бүр энгийн, зөв зүйл хүртэл бидэнд сэжигтэй, эвгүй санагдах болсон байна.

Ингээд бид нэгэн ноцтой урхинд ордог — ил тод байдлыг хүртэл буруутгах.

Тэр эмэгтэй буруу зүйл хийгээгүй. Ердийн худалдан авагчийн адил мөнгөө төлөөд ариун цэврийн цаас авсан. Гэсэн ч бид түүнд 100% итгэж чадахгүй, бүр “ямар нэг юм нууж байгаа юм биш биз?” гэж бодоод бичлэгийг дахин үзэхийг хүсэх хэмжээнд хүрчээ.

Өөрөөр хэлбэл, үнэнч, зөв зүйл хийж байгаа хүмүүсийг гэ�� буруугүй гэдгээ нотлох хүртэл нь буруутай мэт хардаг болж байна.

Та байсан бол яах байсан бэ?

Ажлынхаа үеэр шууд аваад мөнгөө төлөх үү, эсвэл ямар нэгэн зүйл тайлбарлаж, “нотлох” шаардлага гарахгүйн тулд ажлаа тараад авах байсан уу?б

[Davaajav Gankhuyag @gankhuyagMP]

Бодит Үнэн: Ирэх Оны Улсын Төсөв нь тухайн онд Монгол улсын“895мянга” орчим өрхийн хэтэвч( орлого) Зузаарах уу? Дундарахуу гэдэгт хамгийн ихээр нөлөөлдөг!

Ард иргэдийн амьдрал төгрөгийн ханшны буюу худалдан авах чадварын уналт,инфляц, өндөр зээлийн хүү зэрэг гурвалсан дарамтанд тэсэхийн аргагүй болж байна уу гэмээр. Шалтгаан нь сүүлийн 10 жилийн эдийн засаг, төсөв, мөнгөний бодлогын хэрэгжилтийн үр дүнг харахаар буруу явж ирсэн нь илт тодорхой харагддаг. Энэ талаар доор тайлбарлав. Мөн 2027 оны Төсвийн тухай багц хуулийг хууль санаачлагч нь буцааж татаж аван Үндсэн хууль болон бусад холбогдох хуульд нийцүүлэх учиртай гэж үзэж байна.

Тухайн жилийн улсын төсөв нь
тэр жилд ард иргэдийн амьралд хамгийн их нөлөөтэй төрийн бодлогын шийдвэр юм.
Тодруулбал тэр жилд тухайн орны иргэдийн хэтэвч зузаарах уу, эсвэл дундрах уу гэдгийг шийддэг.
Хэрэв ЗГ-аас өргөн барьсан 2027 оны төсөв энэ чигээрээ батлагдвал Монгол улсын “895 мянга орчим өрхийн хэтэвч( орлого) нь15-аас дээш хувиар нимгэрэн дундарч” болзошгүй байна.
Үндэслэл нь 2026 онд ЗГ-ын саналаар инфляцийг 6%-ийн голчтой байх хуулийг баталсан.
Гэвч өнөөдөр инфляц 13%-д хүрсэн. Энэ нь төлөвлөснөөс 2 дахин илүү байна.
2027 онд инфляцийн голчийг 8-иар төлөвлөжээ. Хэрэв энэ нь 2026 онтой адилхан хэрэгжилттэй байвал ��нфляц 16%-иас давж магадгүй байна.
Шалтгаан нь ЗГ 2027 оны төсвийн төсөлд төсвийн зардлыг 32.2%-иар огцом тэлж , төсвийн алдагдлыг 2 их наяд₮ байхаар тусгасантай холбоотой! Инфляц өндөр байхад төсвийн зардлыг огцом тэлнэ гэдэг нь инфляцийг Өрдөн Хурдасгаж байгаатай агаар нэг юм. Инфлц нь орлого багатай иргэдэд илүү хүнд тусч, улмаар орлого багатай давхаргыг нэмэгдүүлж, дундаж орлоготой давхрагыг нимгэлдэг.
Ийм буруу бодлогыг үргэлжлүүлж ирсэнээр 10 Монгол хүний 5 нь ядуу, ядуувтар амьдрах болж олон 10 мянган залуус гадагш явсаар байгаа бусуу?
2027 оны төсвийн т��сөлд төрийн албан хаагчдын цалин, ахмадуудын тэтгэврийг 15%-иар ч юмуу үүнээс илүү хувиар нэмэх санал байх шиг байна. Энийг нэмэх нь буруу гэж хэн ч хэлэхгүй.
Гэхдээ 2027 онд инфляц энэ 15%-иас давах юм бол ямар ч үр дүнгүй, нийт иргэд, улсад хохиролтой шийдвэр болоод дуусна. Эндээс харахаар 2027 оны төсвийн төсөл нь сонгууль угтсан бодлого байхыг ч үгүйсгэхгүй.

Иймд ЗГ төсвийн зардлаа хэмнэн хасч, энэ хэмнэсэн зардлаараа төсвийн зардлын тэлэлтээ хумих нь зөв гарц болов уу!Ийм байдалд УИХ болон Засгийн газар нь Бүтцийн Өөрчлөлт болон Эдийн Засгийн шинэчлэлийг олон улсад байдаг сонгодог загвараар нь хийх.Тухай��бал 20 яамыг үсрээд 14 яам болгох бүрэн боломж бий.

[Zorig @ZorigZora]

УИХГишүүн асан, судлаач Д.Ганхуяг;
Ард иргэдийн амьдрал төгрөгийн ханшны буюу худалдан авах чадварын уналт,инфляц, өндөр зээлийн хүү зэрэг гурвалсан дарамтанд тэсэхийн аргагүй болж байна уу гэмээр. Шалтгаан нь сүүлийн 10 жилийн эдийн засаг, төсөв, мөнгөний бодлогын хэрэгжилтийн үр дүнг харахаар буруу явж ирсэн нь илт тодорхой харагддаг. Энэ талаар доор тайлбарлав. Мөн 2027 оны Төсвийн тухай багц хуулийг хууль санаачлагч нь буцааж татаж аван Үндсэн хууль болон бусад холбогдох хуульд нийцүүлэх учиртай гэж үзэж байна.Тухайн жилийн улсын төсөв нь тэр жилд ард иргэдийн амьралд хамгийн их нөлөөтэй төрийн бодлогын шийдвэр юм. Тодруулбал тэр жилд тухайн орны иргэдийн хэтэвч зузаарах уу, эсвэл дундрах уу гэдгийг шийддэг.
Хэрэв ЗГ-аас өргөн барьсан 2027 оны төсөв энэ чигээрээ батлагдвал Монгол улсын “895 мянга орчим өрхийн хэтэвч( орлого) нь15-аас дээш хувиар нимгэрэн дундарч” болзошгүй байна.
Үндэслэл нь 2026 онд ЗГ-ын саналаар инфляцийг 6%-ийн голчтой байх хуулийг баталсан. Гэвч өнөөдөр инфляц 13%-д хүрсэн. Энэ нь төлөвлөснөөс 2 дахин илүү байна. 2027 онд инфляцийн голчийг 8-иар төлөвлөжээ. Хэрэв энэ нь 2026 онтой адилхан хэрэгжилттэй байвал инфляц 16%-иас давж магадгүй байна.
Шалтгаан нь ЗГ 2027 оны төсвийн төсөлд төсвийн зардлыг 32.2%-иар огцом тэлж , төсвийн алдагдлыг 2 их наяд₮ байхаар тусгасантай холбоотой! Инфляц өндөр байхад төсвийн зардлыг огцом тэлнэ гэдэг нь инфляцийг Өрдөн Хурдасгаж байгаатай агаар нэг юм. Инфлц нь о��лого багатай иргэдэд илүү хүнд тусч, улмаар орлого багатай давхаргыг нэмэгдүүлж, дундаж орлоготой давхрагыг нимгэлдэг.
Ийм буруу бодлогыг үргэлжлүүлж ирсэнээр 10 Монгол хүний 5 нь ядуу, ядуувтар амьдрах болж олон 10 мянган залуус гадагш явсаар байгаа бусуу?
2027 оны төсвийн төсөлд төрийн албан хаагчдын цалин, ахмадуудын тэтгэврийг 15%-иар ч юмуу үүнээс илүү хувиар нэмэх санал байх шиг байна. Энийг нэмэх нь буруу гэж хэн ч хэлэхгүй.Гэхдээ 2027 онд инфляц энэ 15%-иас давах юм бол ямар ч үр дүнгүй, нийт иргэд, улсад хохиролтой шийдвэр болоод дуусна. Эндээс харахаар 2027 оны төсвийн төсөл нь сонгууль угтсан бодлого байхыг ч үгүйсгэхгүй. Иймд ЗГ төсвийн зардлаа хэмнэн хасч, энэ хэмнэсэн зардлаараа төсвийн зардлын тэлэлтээ хумих нь зөв гарц болов уу!Ийм байдалд УИХ болон Засгийн газар нь Бүтцийн Өөрчлөлт болон Эдийн Засгийн шигэчлэлийг олон улсад байдаг сонгодог загвараар нь хийх.Тухайлбал 20 яамыг үсрээд 14 яам болгох бүрэн боломж бий. Буруу явж ирсэн төсвийн бодлогыг өөрчлөх шаардлагатай байна https://t.co/yz0DZg7h8Q via @DNN_MN

[Davaajav Gankhuyag @gankhuyagMP]

АНХААРАЛ ТАТСАН МЭДЭЭЛЭЛ:
Айлын хүүхдүүд ч гялалзуулах юм даа!
Японы анхны эмэгтэй ерөнхий сайд Такаичи санае-ийн ЗГ өнгөрсөн чуулганаар “ Хүчирхэг Эдийн Засаг” цогцлоон бүтээхтэй холбогдсон хуулиудыг парламентаараа батлуулсан.

Энэ "хүчирхэг эдийн засаг"-ийг
бүтээхэд "санхүү болон хөрөнгийн зах зээл"-ийн тогтолцоог сайжруулах, Санхүүгийн хэрэгсэл, биржийн тухай хууль болон Төл��өрийн үйлчилгээний тухай шинэ хуулийн хэрэгжилтийг хангаж байна. "Хүчирхэг эдийн засаг"-т хүрэх "өсөлтийн стратеги"-ийн хэрэгжилтийг эрчимжүүлэхэд санхүү болон хөрөнгийн зах зээл дээр гарч буй өөрчлөлтөд нийцүүлэн "санхүүгийн хүч "-ийг бий болгох, энэ хүчийг ашиглахад тогтолцооны шинэтгэлийг хийж байна.

"Крипто хөрөнгийн зохицуулалтыг хянан үзэх" тухайд, дотоод болон гадаадын хөрөнгө оруулагчид "крипто хөрөнгө"-ийг "хөрөнгө оруулалтын объект" гэж үзэх болсон өнөөгийн нөхцөл байдлыг харгалзан, бид инновацыг дэмжихэд анхаарахын зэрэгцээ "хэрэг��эгчийн хамгаалалал"-ыг бэхжүүлж байна.

Хөрөнгө оруулагчдын хувьд чухал мэдээлэл болох "компанийн тогтвортой байдлын талаарх мэдээллийг ил тод болгох, баталгаажуулах" асуудлын хүрээнд, бид уур амьсгалын өөрчлөлт болон бусад хүчин зүйлстэй холбоотой тогтвортой байдлын мэдээллийн ил тод байдлыг сайжруулж, найдвартай байдлыг хангах үүднээс,харьцуулах боломжийг нэмэгдүүлж байна.
"Гарааны бизнесүүдийн санхүүжилтийг дэмжих" тухайд, бид хөрөнгө оруулагчдыг хамгаалахад анхаарахын зэрэгцээ, мэдээлэлийг ил тод байлгах��ай холбоотой зохицуулалтыг хөнгөвчилж, мэргэжлийн хөрөнгө оруулагчдын хүрээг өргөжүүлж байна.

"Үнэт цаасны шударга бус арилжаа болон холбогдох асуудлын зохицуулалтыг хянан үзэх" тухайд, сүүлийн жилүүдэд хууль зөрчсөн үйлдэл гэж тодорхойлох боломжгүй шударга бус арилжаа,түүнтэй төстэй үйл ажиллагаа гарах, торгуулийн арга хэмжээ нь таслан зогсооход хангалтгүй байх, мөрдөн шалгах ажиллагаанд хамтран ажиллах боломжгүй болох зэрэг тохиолдолууд гарч байсан учраас бид холбогдох зохицуулалт, болон бусад арга хэмжээг хянан үзэж байна.

Эдгээр санаачилагуудаар дамжуулан бид "өсөлтийн стратегид хөрөнгийн нийлүүлэлт"-ийг нэмэгдүүлэхийг зорьж байгаа бөгөөд "зах зээлийн шударга, ил тод байдал" болон "хөрөнгө оруулагчийн хамгаалалалт "-ыг хангаснаар "хөрөнгийн эерэг хурдацтай,эргэлт"-ийг нэмэгдүүлэх юм гэжээ!

[🅱️🅰️TJ🅰️ @Batjargal_Ba]

Хууль жур��ын дагуу эзэмшиж байгаа газрыг хэн нэгэн дарга шууд цуглана гэдэг бол ардчилсан нийгэмд байж болохгүй зүйл юм. Хувь хүн болоод компанийн хөрөнгөнд хэн ч халдах эрх байхгүй...

[Zorig @ZorigZora]

ҮХ-д Өмчлөгчийн эрхийг гагцхүү хуульд заасан үндэслэлээр хязгаарлаж болно. гэж тодорхой заасан. Газрын тухай хуульд ч цуцлах тодорхой журамтай. гэтэл иргэдийн хууль ёсны эрх "цаг үеийн шийдвэр" болбол эрх зүйт төрийн ноцтой зөрчилhttps://t.co/LNDtGeMfw1 https://t.co/LNDtGeMfw1

[Davaajav Gankhuyag @gankhuyagMP]

ТОД МЭДЭЭ:
Япон улс нь төмөр, метал, гэр ахуйн цахилгаан хэрэгсэл, агааржуулагч , хуучин автомашин зэрэг бараа бүтээгдэхүүний үйлдвэрийн хог хаягдлыг дахин боловсруулах үйлдвэр( Recycling Industry)-ийн хөгжил нь олон улсын түвшинд дээгүүрт ордог.

"Хотын уурхай-city mining-хот суурин газрын хог хаягдлаас ашигт малтмалыг ялгах- боловсруулах" бизнесийн хүрээнд газрын ховор элемент( ГХЭ)-ийг цөмийн түлшний дахин боловсруулах технологийг ашиглан олборлож эхэлнэ.
Японы Цөмийн Эрчим Хүчний Агентлаг (JAEA) болон бусад байгууллагууд хамтран ус, тос(нефтийн бүтээгдэхүүн)-онд агуулагдах ГХЭ-ийг гаргаж авах, нөхөн сэргээх технологийг бий болгосон байна. JAEA нь компаниудтай хамтран үйлдвэрийн хаягдал бохир уснаас ГХЭ-ийг ялгаж авах юм байна.Энэ нь "хотын уурхай”-гаар ГХЭ-ийг олборлож эхэлнэ гэсэн үг.

Боловсруулах арга нь шингэнээс ГХЭ-ийг гаргаж авахын тулд тодорхой металлуудтай холбогддог химийн бүтэцтэй Adsorbent( наалдуулагч)
-ийг ашигладаг гэнэ

[Davaajav Gankhuyag @gankhuyagMP]

САНАЛ: Уг санаа нь зөвч хэрэгжих нь хүндрэлтэй байх. Зэс,алт, төмөр, нефт,молибедин зэрэг ашигт малтмал дээр биржийн үнээр явах бүрэн боломжт��й.
Гэвч нүүрсэн дээр бараг л боломжгүй байх.Шалтгаан нь нүүрсний үнэ нь боомтын байр��ил, уурхайн ам нөхцөл,тээврийн төрөл( төмөр зам, далайн тээвэр, авто тээвэр),нүүрсний төрөл, боловсруулалтын түвшин зэргээс хамаараад маш их хэлбэлзэлтэй тогтдог. Хамгийн сайн арга нь тухайн боомтод хамгийн ойрхон нүүрсний агуулахад нүүрсээ нөөцлөөд тэндээсээ аль болох өрсөлдөөн үүсгэж борлуулах юм гэсэн.Залуу ерөнхий сайдын ярьж байгаа энэ биржийн үнэ нь нүүрс бол, түүнийг хэн нэг нь буруу тийш залж байгаа ч юм уу? Хэн мэдлээ,