Batkhuu Idesh

💯 буцааж дагана. Яаж ч түгжирсэн жолоо барихдаа жиргэдэггүй жиргээч.

[Batkhuu Idesh @BatQ10]

МУ-ын хөгжлийн түнш ОУ-ын байгууллагуудын хамтын ажиллагааны талаар сонирхолтой мэдээллүүд жиргэх үү? Сонирхож байвал РТ, Лайк. АХБ, ДБ …

[Batkhuu Idesh @BatQ10]

Өнөөдөр дэлхийн дугуйн өдөр гэнэ дээ

[Khurelbaatar Chimed @KhurelbaatarCh]

Эрхэм хүндэт аав, ээжүүд Таны хүүхэд багачууд эрүүл энх, баяр баясгалан, аз жаргалтай байж хүсэл мөрөөдөл бүхэн нь биелэхийн ерөөлийг дэвшүүлье. 👧👦❤️ 🌺

[Khurelbaatar Chimed @KhurelbaatarCh]

Монгол Улс уул уурхайн бүтээгдэхүүнээ Хөрөнгийн Биржээр 2023 оны 1 дүгээр сарын 12-оос эхлэн нээлттэй борлуулж эхэлснээс хойш нийт 81.5 сая тн уул уурхайн бүтээгдэхүүнийг 28 их наяд төгрөгөөр арилжаалжээ.

Биржээр уул уурхайн бүтээгдэхүүнээ борлуулж эхэлснээр:
✅ Худалдаа ил тод, нээлттэй боллоо.
Үнэ хаалттай тохиролцоогоор биш, зах зээлийн өрсөлдөөнөөр тогтож байна.
✅ Валютын нөөц, төсвийн орлого нэмэгдлээ. Уул уурхайн бүтээгдэхүүнийг зах зээлийн бодит үнээр худалдаалснаар валютын орох урсгал нэмэгдэж, валютын нөөц, төсвийн орлого нэмэгдэж байна. Биржийн арилжаа нь зах зээлийн эрэлт, нийлүүлэлтийг илүү бодит болголоо.
✅ Авлига, хээл хахуулийн эрсдэл буурлаа.
Нээлттэй арилжаа нь олон нийтийн хяналт, хариуцлагыг сайжруулж байна.
✅ Бүтээгдэхүүн борлуулах биржийн тогтолцоо нь бизнес эрхлэгчдийн итгэ��ийг бэхжүүлж байна.

Биржийн худалдаа бол Монголын эдийн засгийг илүү нээлттэй, илүү шударга, илүү өрсөлдөх чадвартай болгох бодлогын нэгэн чухал хэсэг юм.

[Khurelbaatar Chimed @KhurelbaatarCh]

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын Хятадад хийсэн айлчлалын үеэр БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин Америкийн томоохон технологийн компаниудын удирдлагуудад
“Хятадын зах зээл улам нээлттэй болно. Америкийн компаниудад Хятадад маш их боломж бий.” гэсэн чухал мессеж өглөө.

Энэ уулзалтад Nvidia-ийн Женсен Хуанг, Apple-��йн Тим Кук, Tesla-ийн Элон Маск зэрэг АНУ-ын бизнесийн том төлөөлөгчид оролцсон нь олон нийтийн анхаарлыг маш ихээр татаж байна.

Энэхүү айлчлал нь дэлхийн эдийн засаг, зах зээлд хэд хэдэн чухал дохио өглөө.

1. Хятад эдийн засгийн нээлттэй бодлого явуулахаа мэдэгдлээ. Хэдийгээр АНУ-тай технологи, тариф, геополитикийн өрсөлдөөн үргэлжилж байгаа ч Хятад улс гадаадын хөрөнгө оруулалт, түүний дотор Америкийн бизнесүүдэд нээлттэй гэдгээ илэрхийллээ.

2. Хятад “тогтвортой зах зээл” гэсэн мессеж өгч байна. Сүүлийн жилүүдэд үл хөдлөх хөрөнгө, дотоод эрэлтийн буур��лт, дефляцитай нүүр тулж буй ч Хятад улс гадаадын хөрөнгө оруулагч нарт төрийн бодлого тогтвортой үргэлжилнэ гэсэн маш чухал дохио өглөө.

3. Хиймэл оюун ухаан (AI), цахилгаан автомашин, хэрэглээний зах зээл, үйлдвэрлэлийн сүлжээний хувьд Хятад дэлхийн хамгийн том зангилаа хэвээр байх тул Вашингтон, Бээжингийн улс төрийн өрсөлдөөнөө�� үл хамааран том бизнесийн хамтын ажиллагаа үргэлжлэх нь ойлгомжтой болж байна.

Товчхондоо АНУ-ын Ерөнхийлөгч Трампын БНХАУ-д хийж буй айлчлал дэлхийн эдийн засаг, зах зээлд эерэг дохио өглөө гэж дүгнэж болохоор байна.

[Khurelbaatar Chimed @KhurelbaatarCh]

Мөнгөний үнэ өндөр байгаа энэ цаг үед Асгатаа ашиглаад эхэлчих юмсан…

[Монгол Улсын Засгийн газар 🇲🇳 @zasag_mn]

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал:
-Монгол Улс хувийн хэвшлийг эдийн засгийн өсөлтийн хөдөлгөгч хүч, хөрөнгө оруулагчдыг урт хугацааны хөгжлийн стратегийн түнш гэж үздэг. Энэхүү үзэл баримтлал дээрээ хатуу зогсоно.
Өнөөдрийн уулзалтын гол зорилго бол бизнесийн орчныг хүндрүүлэх биш, харин олон жил хуримтлагдсан тодорхойгүй байдлыг нэг мөр шийдвэрлэж, тогтвортой ойлгомжтой, урьдчилан тооцоолох боломжтой эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх юм.
***
Prime Minister of Mongolia N. Uchral:
“Mongolia sees the private sector as the engine of growth and investors as long-term strategic partners.
The Government is focused on building a predictable and business-friendly legal environment.”

[Khurelbaatar Chimed @KhurelbaatarCh]

Дэлхийн алдартай эдийн засагчдыг Та бүхэнд танилцуулж байна:

1. 🇬🇧Адам Смит (1723–1790)
📖 Алдартай бүтээл: Үндэстнүүдийн баялаг (1776)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Абсолют давуу тал, Хөдөлмөрийн хуваарь, “Үл үзэгдэх гар”, Чөлөөт зах зээл
⭐ Гол хувь нэмэр: Эдийн засгийн ухааны эцэг. Орчин үеийн эдийн засаг болон классик либерализмын суурийг тавьсан. Чөлөөт худалдаа, өрсөлдөөн, төрийн оролцоо хязгаарлагдмал байхыг онцолсон.

2. 🇬🇧 Давид Рикардо (1772–1823)
📖 Алдартай бүтээл: Улс төрийн эдийн засаг ба татварын зарчмуудын тухай (1817)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Харьцангуй давуу тал, Газрын рен��ийн онол, Буурах өгөөжийн онол
⭐ Гол хувь нэмэр: Харьцангуй давуу талын онолыг хөгжүүлсэн. Орлогын хуваарилалтыг (рент, ашиг, цалин) тайлбарласан. Чөлөөт худалдааг тууштай дэмжигч.

3. 🇬🇧 Томас Малтус (1766–1834)
📖 Алдартай бүтээл: Хүн амын зарчмын тухай эссе (1798)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Хүн амын онол, Мальтусын хавх
⭐ Гол хувь нэмэр: Хүн ам хүнсний нөөцөөс хурдан өсдөг гэж үзсэн. Ядуурал болон хүн амын өсөлтийг хязгаарлах хүчин зүйлсийг онцолсон.

4. 🇬🇧 Жон Стюарт Милл (1806–1873)
📖 Алдартай бүтээл: Улс төрийн эдийн засгийн зарчмууд (1848)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Утилитаризм, Хор хөнөөлийн зарчим, Төрийн үүрэг
⭐ Гол хувь нэмэр: Классик эдийн засгийг нийгмийн шинэчлэлийн санаатай хослуулсан. Хувь хүний эрх чөлөө, боловсрол, хязгаарлагдмал төрийн оролцоог дэмжсэн.

5. 🇩🇪 Карл Маркс (1818–1883)
📖 Алдартай бүтээл: Капитал (1867)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Хөдөлмөрийн үнэ цэнийн онол, Илүүдэл үнэ цэнэ, Ангийн тэмцэл, Түүхэн материализм
⭐ Гол хувь нэмэр: Капитализмыг шүүмжилж, хөдөлмөрийн мөлжлөгийг тайлбарласан. Марксизм болон коммунист онолын үндс��йг тавьсан.

6. 🇬🇧 Алфред Маршалл (1842–1924)
📖 Алдартай бүтээл: Эдийн засгийн зарчмууд (1890)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Эрэлт ба нийлүүлэлт, Хэрэглэгчийн илүүдэл, Эрэлтийн уян хатан байдал
⭐ Гол хувь нэмэр: Орчин үеийн неоклассик эдийн засгийн үндэслэгч. Эрэлт (ашиг) ба нийлүүлэлт (зардал)-ын шинжилгээг нэгтгэсэн.

7. 🇬🇧 Жон Мейнард Кейнс (1883–1946)
📖 Алдартай бүтээл: Ажил эрхлэлт, хүү болон мөнгөний ерөнхий онол (1936)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Нийт эрэлт, Төсвийн бодлого, Үржүүлэгч нөлөө
⭐ Гол хувь нэмэр: Макро эдийн засгийн эцэг. Эрэлт, ажил эрхлэлтийг зохицуулахад төр оролцох ёстой гэж үзсэн.

8. 🇺🇸 Милтон Фрийдман (1912–2006)
📖 Алдартай бүтээл: Капитализм ба эрх чөлөө (1962)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Монетаризм, Мөнгөний тооны онол, Чөлөөт зах зээлийн капитализм
⭐ Гол хувь нэмэр: Бага төр, чөлөөт зах зээлийг дэмжсэн. Инфляцад мөнгөний нийлүүлэлтийн үүргийг онцолсон.

9. 🇦🇹 Жозеф Шумпетер (1883–1950)
📖 Алдартай бүтээл: Эдийн засгийн хөгжлийн онол (1911)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Инноваци, Бүтээлч устгал, Энтрепренёршип
⭐ Гол хувь нэмэр: Эдийн засгийн хөгжлийг инноваци, бизнес эрхлэгчид хөтөлдөг гэж үзсэн. “Бүтээлч устгал” ойлголтыг нэвтрүүлсэн.

10. 🇮🇳 Амартиа Сен (1933– )
📖 Алдартай бүтээл: Хөгжил бол эрх чөлөө (1999)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Чадварын хандлага, Халамжийн эдийн засаг, Нийгмийн сонголтын онол
⭐ Гол хувь нэмэр: 1998 оны Нобелийн шагналт. Хүний хөгжил, эрх чөлөө, тэгш бус байдлыг бууруулахад анхаарсан.

11. 🇦🇹 Фрийдрик Хайек (1899–1992)
📖 Алдартай бүтээл: Боолчлол руу хүрэх зам (1944)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Зах зээлийн дэг журам, Аяндаа бий болох дэг, Хязгаарлагдмал төр
⭐ Гол хувь нэмэр: Төвлөрсөн төлөвлөлтийн аюулыг анхааруулсан. Хувь хүний эрх чөлөө, зах зээлийн дэг журмыг хамгаалсан.

12. 🇺�� Пол Самуелсон (1915–2009)
📖 Алдартай бүтээл: Эдийн засаг (1948)
💡 Гол онол, ойлголтууд: Неоклассик синтез, IS-LM загвар, Нийтийн эдийн засаг
⭐ Гол хувь нэмэр: Америкийн анхны Нобелийн шагналт эдийн засагч (1970). Микро ба макро эдийн засгийг нэгтгэсэн.

[Khurelbaatar Chimed @KhurelbaatarCh]

Энэ жил дэлхий даяар аялал жуулчлал буурах төлөвтэй байна… Ормузын хоолойгоор газрын тос, хийн тээвэр саатсанаас болж онгоцны түлшний үнэ хоёр дахин өсч, нислэгийн зардал огцом нэмэгдэж байна. Үүний үр дүнд тийзний үнэ өсч, дэлхий даяар аялал жуулчлал буурах нөхцөл бүрдэж эхэллээ.

Европ–Ази чиглэлийн аяллын гуравны нэгийг холбодог Персийн булангийн нисэх буудлууд хаагдсанаар дамжин өнгөрөх (transit) урсгал тасалдаж, дэлхийн аялал жуулчлалын сүлжээ доголдож байна.

Дээрх шалтгааны улмаас
* Нислэгүүд олноор цуцлагдаж байна
* Аяллын зардал нэмэгдэж, жуулчдын тоо буурах эрсдэлтэй
* Урт зайны аяллууд (Европ–Ази, Ази–Америк) хамгийн ихээр өртөж байна

Жишээлбэл, Германы Lufthansa 5-р сараас 10-р сар хүртэл 20,000 нислэг цуцалсан бол Air China мөн олон тооны нислэгээ цуцалж байна.

АНУ–Ираны зөрчил нь зөвхөн эрчим хүчний зах зээл төдийгүй аялал жуулчлалын салбарт сөргөөр нөлөөлж байна.

[Khurelbaatar Chimed @KhurelbaatarCh]

Ормузын хоолойд байдал хурцадмал хэвээр байна. Ираны тал АНУ-ын цэргийн хөлөг онгоцыг пуужингаар харвасан гэж мэдээлсэн бол АНУ-ын Төв командлал “манай ямар ч хөлөг онгоц оногдоогүй” гэж няцаав. Энэ нь дэлхийн газрын тос, хий, тээвэр ложистикийн зах зээлд эрсдэл хэвээр байгааг харуулж байна.

Дэлхийн улс орнуудын эдийн засгийн өсөлт буурч, инфляц өсөх эрсдэл нэмэгдсээр л байна.

[Batkhuu Idesh @BatQ10]

2026.05.05-ны байдлаар гадаад вальютын нөөц 7.3 тэрбум ам.доллар хүрсэн байна

[Batkhuu Idesh @BatQ10]

Монгол Улсын хүн ам 93-р нэмэгдэж 3,601,912 болжээ.

[Khurelbaatar Chimed @KhurelbaatarCh]

Увс аймгийн МАН-ын даргын сонгууль болоод өнгөрчээ. Сайд 1, аймгийн хурлын төлөөлөгч 2 гэсэн 3 хүн нэр дэвшээд Одгэрэл төлөөлөгч аймгийн МАН-ын дарга болсон гэнэ. Унасан хүмүүсийн өмнөөс Женкочид их гом��оод, гоншигноод сүйд майд. Сурсан зангаараа Ч.Хүрэлбаатар гээд шүлсээ үсчүүлэн гүтгэж доромжилж байх шив.
Худалдагдаггүй итгэл үнэмшил гэж бий. Энэ итгэл үнэмшил цаашдаа хүмүүсийн зүрхэнд улам асна аа, харж байгаарай. Идсэн эрүү хувхайрч, идүүлсэн бут ургадаг гэдэг дээ…

[Batkhuu Idesh @BatQ10]

Худалдагдаггүй итгэл үнэмшил гэж бий. Энэ итгэл үнэмшил цаашдаа хүмүүсийн зүрхэнд улам асна аа

[Khurelbaatar Chimed @KhurelbaatarCh]

Увс аймгийн МАН-ын даргын сонгууль болоод өнгөрчээ. Сайд 1, аймгийн хурлын төлөөлөгч 2 гэсэн 3 хүн нэр дэвшээд Одгэрэл төлөөлөгч аймгийн МАН-ын дарга болсон гэнэ. Унасан хүмүүсийн өмнөөс Женкочид их гомдоод, гоншигноод сүйд майд. Сурсан зангаараа Ч.Хүрэлбаатар гээд шүлсээ үсчүүлэн гүтгэж доромжилж байх шив.
Х��далдагдаггүй итгэл үнэмшил гэж бий. Энэ итгэл үнэмшил цаашдаа хүмүүсийн зүрхэнд улам асна аа, харж байгаарай. Идсэн эрүү хувхайрч, идүүлсэн бут ургадаг гэдэг дээ…

[Khurelbaatar Chimed @KhurelbaatarCh]

Өнөөдөр буюу 4-р сарын 23-ны өдрийг дэлхий даяар Англи хэлний өдөр болгон тэмдэглэдэг. Энэ өдрийг Уильям Шекспирийн төрсөн (мөн нас барсан) өдөртэй давхцуулан сонгожээ.

Англи хэл бол НҮБ-ын албан ёсны 6 хэлний нэг төдийгүй дэлхийд хамгийн өргөн хэрэглэгддэг хоёрдогч хэл юм. Дэлхий даяар 1.5 тэрбум гаруй хүн англи хэлээр ярьдаг бөгөөд 400 орчим сая хүний төрөлх хэл гэж тооцогддог. Хамгийн сүүлийн үеийн эдийн засаг, шинжлэх ухаан, техник, технологи, сонирхолтой кино, дуу хөгжим, спортын мэдээний дийлэнх нь англи хэл дээр байна. Гадагш явж аялж зугаалах, ажил хэрэг ярих, гэрээ хэлэлцээр байгуулахад англи хэл голлосоор байна.

Та англи хэлтэй бол дэлхийн асар их мэдээлэл, боломж таны өмнө нээлттэй гэсэн үг ээ. Англи хэл сурцгаая.

[Uchral Nyam-Osor @NyamUchral]

Ормузын хоолойн нөхцөл байдал дэлхийн зах зээлийг савлуулж, дизель түлшний үнэ огцом өсөж байна.

Манай улс сарын өмнө 3200 төгрөг байсан түлшийг өнөөдөр 4400 төгрөгөөр авч байна.

Ирэх сард 6400 төгрөг хүрэх эрсдэл үүслээ.

Засгийн газраас цаг алдалгүй арга хэмжээ авч, гаалийн татварын 5% тэглэхээс эхлээд салбарын сайд Г.Дамдиннямыг ОХУ, Казахстанд яаралтай хэлэлцээр хийхээр томилж явуулсан.

Сайн үр дүн гарна гэж найдаж байгаа ч хамгийн муу нөхцөл байдалд ч бид бэлэн байх ёстой.

[Khurelbaatar Chimed @KhurelbaatarCh]

Өнөөдөр 🌏 Эх дэлхийн өдөр.
Дайн дажингүй, том гүрэн жижиг улс орныг дээрэлхэхгүй байхад бусад нь аяндаа болчихно. Эх дэлхий энхтайван оршиг ээ!

[Uchral Nyam-Osor @NyamUchral]

Засгийн газрын хуралдаанаар Туулын хурдны замын төслийг зогсоолоо.