Ahmet Kaya’nın hikâyesi, bazen bir insanın kendi ülkesinde bile kendine yer bulamayışının hikâyesidir. O, şarkılarında yoksulun sesini, ezilenin acısını, hasretin yükünü ve özgürlüğe duyulan özlemi anlattı. Söylemek istediklerini şarkılara sığdırdı ama bazı sözleri bu ülkeye fazla geldi. Memleketinden uzakta hayata veda etti, geride yarım kalmış bir özlem ve dinledikçe insanın yüreğine dokunan şarkılar bıraktı.
Belki de en acısı şuydu, Ahmet Kaya’nın bedeni Paris’te kaldı ama yüreği hep memleketinde yaşadı. Çünkü bazı insanlar ölür, fakat sesleri susmaz. Yıllar geçer, zaman değişir,yine bir şarkısı çalar ve insan anlar ki bazı ayrılıklar ölümle bile bitmez...
Kadınların Sessizliğe Sığmayan Direnişi 🤍
Güney Kürdistan Raperini’nin (1991) sembol isimlerinden, Hewlêr’deki ayaklanmanın ilk kadın şehidi Xece Bawe, cesareti ve öncülüğüyle Kürt kadınının özgürlük mücadelesindeki iradesini tarihe kazıdı.
1945 yılında Hewlêr’in Mela Qere köyünde doğan Xece Ana, sadece 1991’de değil, 1962’deki Eylül Devrimi’nden itibaren Kürt halkının özgürlük hareketine evini açarak, yaralı peşvergelere tedavi sunarak ve Lojistik destek örerek her zaman en ön saflarda yer aldı.
11 Mart 1991 sabahı, kardeşinin taziyesindeyken tüm kadınlara siyah elbiselerini çıkarıp ülkenin renkleriyle donatılmalarını söyleyen Xece, Birayetî mahallesinde sokak sokak, ev ev dolaşarak halkı meydanlara çağırdı. Baas rejiminin açtığı ateşle elinden yaralanmasına rağmen bir an bile geri adım atmadı.
Hewlêr Valilik binasına doğru yürüyen öfkeli halk kitlelerinin en önünde, eline bulaşan Baas askerinin kanını göstererek "Bu Baas kanıdır!" sloganıyla direnişin coşkusunu zirveye taşıdı. Ne yazık ki bu tarihi yürüyüşte bir Baas keskin nişancısı (kanas) tarafından hedef alınarak ölümsüzleşti.
Bugün, Hewlêr’deki Bakanlar Kurulu binası önünde yükselen heykeliyle; işgalci ve ataerkil zihniyete karşı Kürt kadınlarının direniş gücünün, korkusuzluğunun ve özgürlük tutkusunun yaşayan simgesi olmaya devam ediyor....✌🏻🕊
Dımdım Kalesi
Bir Halkın Direniş Hafızası
1609 yılında, Urmiye yakınlarında bulunan Dımdım Kalesi'nde Kürt tarihinin önemli direnişlerinden biri yaşandı. Bradost Kürtlerinin lideri Emir Xan Lepzerîn, Safevî Devleti'nin bölgedeki hâkimiyetine karşı kendi yönetimini ve topraklarını korumaya çalışıyordu. Bu mücadele, zamanla iki siyasi güç arasındaki çatışmanın ötesine geçerek Kürtlerin kendi iradelerini koruma mücadelesinin sembollerinden biri hâline geldi.
Safevî ordusu kaleyi kuşattı. Aylar süren savaşta yalnızca savaşçılar değil, kadınlar, çocuklar ve yaşlılar da kuşatmanın ağır bedelini yaşadı. Açlık, kayıplar ve saldırılar karşısında direniş sürdü. Ancak 1610 yılında kale düştü; büyük bir yıkım ve katliam yaşandı, bölgedeki Kürt toplulukları sürgün ve zorunlu göçlerle karşı karşıya kaldı.
Fakat Dımdım'ın hikâyesi kalenin düşmesiyle bitmedi. Dengbêjlerin dilinde destana, halkın hafızasında tarihî bir yaraya dönüştü.
Dımdım bize yalnızca geçmişte yaşanmış bir savaşı anlatmıyor, siyasi parçalanmışlığın, iktidar mücadelelerinin ve birlik eksikliğinin halklara nasıl ağır bedeller ödetebildiğini de hatırlatıyor. Çünkü bir halkın tarihini yalnızca kazandığı savaşlar değil, uğruna bedel ödediği mücadeleler de oluşturur.
Welatê mino henên esto ke
Zereyê mi de veşeno
Sey pêrodayîşî yo
Pêrodayîşê ma yo.
Rayê ma birnenê
Koyî wayîrênî kenê nêverdanê
Nêverdanê rayî bibirnê.
"Veng- Dêrsim"
Ez im generalê payîzê..
Payîz bêyî min sêwî ye
Û ez bûm min got belê meytê siya kesk e..
Pelê weşiyayî koçkirî
Bi tenê ez im ku di mihraba payîzê de..
Ji bo giyanê zindî yê pelan..
Nimêja şehîdan dikim..
Navê wê nadeynim nimêja miriyan