🚨SONDAKİKA | ABD'den Avrupa Birliği'ni zora sokacak açıklama
ABD Başkanı Trump:
📍Yakında Avrupa Birliğine büyük gümrük vergileri uygulayacağız.
📍AB çok büyük bir bedel ödeyecek.
📍ABD, Avrupa Birliği için bir kumbara değil.
Dünkü otomobil fiyatları ve 2.el araçların, sıfır km olanlardan daha pahalı olmasının anlamsızlığı ve sürdürülebilir olamayacağı ile ilgili attığım tweete yorum yazan arkadaşlara, toptan cevap vermek ve geleceğe yönelik bir olasılığı da dile getirmek istedim.
Beni takip edenlerin çoğunluğunun genç olduğunu tahmin ediyorum. Bu sebeple de, ekonomik gelişmelerin sonucunda faizlerin artmasını, daha önce hiç tecrübe etmediklerinden de, nelere sonuç verebileceğini analiz edemeyenler çoktur diye düşünüyorum. Eğer faiz oranları, tahmin ettiğimiz gibi kademeli olarak ve önemli ölçüde artarsa olacakları anlatmak isterim.
Öncelikle artan faiz oranları, kredi faizlerini arttırır. Ardından yüksek faizlerin ödenebilme güçlüğü sebebiyle bankalar kredi vermede seçici olmaya ve krediye ulaşmak da zorlaşmaya başlar. Bankalar zamanında düşük oranlarla verdikleri kredileri geri çağırmaya başlarlar. Bunlar, taşıt ya da konut kredisi gibi vadesi belli krediler değil de, daha çok rotatif ve ticari kredilerdir. Küçük ve orta ölçekli şirketler ve esnafların bir çoğu, bu geri çağrılan kredileri hemen ödeyemezler. Ödenemeyen kredi miktarı yükseldikçe bu sefer bankaların kredi geri çağırması genele yayılmaya başlar. Genele yayıldıkça, ödenemeyen kredilerin oranı artmaya başladığı için bankalar bu borçları takibe almaya ve icraya vermeye başlarlar.
Zamanla daha çok işletme icralık olmaya ve malları haczedilmeye başlar. Borçlu şirketlerden bazıları, gayrimenkullerini, otomobillerini veya satılıp paraya çevrilerek borç kapatabilecek neleri varsa satmaya başlarlar. Bir yandan icradan satışlar, bir yandan borç kapatmak için satışlar sebebiyle bir anda satış piyasası oluşur ve psikolojik olarak maldan kaçış başlar. Satış furyası başladığında, fiyatlar ucuzlasa bile kimsenin psikolojik etmenler sebebiyle alım düşünemediğini borsadan da biliyoruz. Kapalı garajlarda bekletilen araçlar ve kiraya verilmeyen yatırım için alınan evler, satışa gelmeye başlar.
Vaktiyle yok sandığınız şeylerin aslında ne kadar çok olduğunu bir anda fark edersiniz. Prim yapacak diye alınan evlerin arabaların yüzüne kimse bakmaz. İlla ki ticaret olur ama hayal edilen rakamlardan değil. Bu sürecin oluşması ve etkileri 6-24 ay sürer. Önümüzde yerel seçimler olması belki bu gelişmelerin başlangıç sürecini öteleyebilir.
Bu durum, ekonomilerde bir döngüdür ve bu döngüler, 5-7-10 yıllık periyotlarda değişim gösterirler. 3-5 yıla bakarak yorum yapmak mümkün değildir. Fiyatların TL bazında aynı kalması bile, $ veya faiz bazında zarar ettirmesi demektir.
Bazen çıkıp Türkiye’de fiyatlar hiç düşmez diyorsunuz ya, o analizi bir de dolar bazında ve paranın alternatif maliyeti bazında yapmanızı öneririm. Paranın yatırım amacıyla girdiği her enstrüman, döngüsel bir hareket izler. Biz bazı enstrümanlarda döngünün tepesindeyiz.
Enflasyonu düşürmenin acı reçetesi tüketimi azaltmaktır. Dövizin artması sebebiyle maliyet enflasyonunu dizginleyemiyorsanız, tüketimi azalttırarak talep enflasyonunu engellemeye çalışırsınız. Önce hem fiyatlar artar, hem de faiz daha avantajlı olduğu için talep azalır ve stagflasyon olur, güçsüz şirketler silinir, rekabet gücü olan güçlü şirketler ayakta kalır.
Sonrasında yüksek faiz ortamında dövizin de zirvesinden gevşeyerek regüle olmasıyla maliyet enflasyonu; tüketimin azalmasıyla da talep enflasyonu yavaşlar, fiyatlar zamanla düşmeye ya da sabit kalmaya başlar ve enflasyon dizginlenir. Ülkede büyümenin devam edebilmesi için de ihracat ve turizmden medet umulur. Dövizin artması her iki tarafa da olumlu katkı yapar ama sonra gevşemesi ve regüle olması, büyümeye de sekte vurur.
Daha önce izlenen düşük faiz politikası, paranın faize değil de üretime / tüketime gitmesi ve büyümenin de devam etmesini sağlamak içindi. Bu politikadan geri dönülürse son 2 senede yaşananların tersi yaşanmaya başlar.
İpucu: Devlet bazı vergileri, o ürünün satışından daha çok gelir yaratmak için değil, o ürünün tüketimini azaltmak için koyar.
@BORSAIZINDE Bu işler sigara alkolün zamanları ile başlar kira ev araba gıda et giyecek ile devam eder...yani sigara kullanmiyorum diye sevinmeye gerek yok