عـــاجل:
شروط وقف إطلاق النار الإيرانية، وهي جادةٌ للغاية:
— تسليم نتنياهو للمحكمة الجنائية الدولية
— الانسحاب إلى حدود 7 أكتوبر
— إلغاء خطة ترامب لغزة
— رفع جميع العقوبات، وإعادة الأموال المجمدة
— الاعتراف بالحقوق النووية الإيرانية
— الانسحاب من لبنان وسوريا واليمن
— إخلاء جميع القواعد الأمريكية من الأراضي العربية
— يجب ��لى ترامب تقديم اعتذار علني لخامنئي
— تعويض إيران عن كل ��قوبة فُرضت عليها
ثم ختموا كلامهم بالقول: "هذا ليس بالأمر العظيم عند الله".
هذه ليست قائمة لوقف إطلاق النار، بل وثيقة استسلام مُقدمة لأقوى جيش في العالم.
والأمر المثير للدهشة؟ بعد تعطيل الرادار الأمريكي، وتسليح مضيق هرمز، ورفض جميع دعوات وقف إطلاق النار، قد يكون لديهم بالفعل النفوذ الكافي للوفاء بوعدهم.
Trump 1985'i tekrar oynamak istiyor. Ama Çin 5 yıldır buna hazırlanıyor.
1985'te Japonya dünyanın en büyük 2. ekonomisiydi.
O dönemki büyüme hızıyla bugün dünyanın en güçlü üretim üssü olabilirdi.
Olamadı. Plaza Anlaşması her şeyi değiştirdi.
Bugün aynı pozisyonda Çin var.
Üretim hatlarında zirvede. Birçok alanda ABD'yi çoktan geçti.
Trump 1985'in kitabını yeniden açtı.
Ama bu kez karşısında okumuş bir Çin var.
Anlatıyorum...
Çin'in üretim hâkimiyeti
Sayılar net.
Çin bugün dünya üretiminin yaklaşık üçte birini gerçekleştiriyor. ABD'nin oranı %16. Çin üretimde ABD'nin iki katından fazla.
Enerji üretiminde Çin ABD'nin yaklaşık iki katı önde.
5G altyapısında dünya lideri. Robotik üretiminde dünya lideri. Yapay zekada her gün ABD'ye biraz daha yaklaşıyor.
Avrupa ve Amerikan pazar hakimiyeti Çin yüzünden çok zayıfladı.
ABD son aylarda neler yaptı
Trump bunu görüyor. Hamlelerini sırayla yapıyor.
Çin ürünlerine %60'a yaklaşan tarifeler.
Yarı iletken üzerinde ihracat kontrolleri. Nvidia gelişmiş çiplerinin Çin'e satışı yasak.
Çin solar paneline tarife.
Çin biyoteknoloji şirketlerine ihracat kısıtlamaları.
BRICS ülkelerine %100 tarife tehdidi.
Üstüne Venezuela, Küba, Pakistan baskısı. Çin'in stratejik ortaklarına dolaylı vuruş.
Hedefler büyük ölçüde Çin merkezli.
Bu Trump'ın "Çin'i şimdi durdur" hamlesi.
Çin'in en zayıf noktası emlak sektörü.
Evergrande çöktü. Country Garden çöküyor. Yerel yönetimlerin trilyonlarca dolarlık gizli borcu var.
Çinli tüketici tasarruf yapamıyor, harcama yapmıyor. İç pazar daralıyor.
ABD'nin elinde Çin'i sıkıştırmak için bir kart var. Bu kart emlak krizini derinleştirmek.
Çin Plaza Anlaşması'nı bekleyen ülke değil.
Çin son yıllarda altı stratejik hamle yaptı.
1. ABD tahvili satışı. 2013'te 1.3 trilyon dolar tahvili vardı. Bugün yaklaşık 690 milyar dolara düştü.
2. Çin Merkez Bankası altın rezervini sürekli artırıyor.
3. Çin 2024'te yaklaşık 1.03 trilyon dolar Ar-Ge harcamasıyla ABD'yi geçti. Para yapay zekaya, robotik teknolojiye, çip üretimine gidiyor.
4. Alternatif ödeme sistemi. BRICS genişledi, CIPS büyüdü.
5. Çin Avrasya'yı baştan sona kesen kara ticaret ağı kuruyor. Demiryolları, limanlar, otoyollar, boru hatları. Avrupa, Afrika, Orta Asya, Ortadoğu. Hepsiyle kara üzerinden bağlantı. Amerikan donanmasının kontrolündeki deniz yollarına bağımlılığı azaltıyor.
6. Afrika yatırımları. Çin 49 Afrika ülkesine altyapı yatırımı yaptı. Altyapıyı kuran kuralı koyar.
Çin çıkış kapısını şimdiden hazırlıyor.
İşin ilginç tarafı şu.
Trump'ın yanındaki ekip bu oyunu çok iyi biliyor.
Hazine Bakanı Scott Bessent. Yıllarca George Soros'un yanında çalıştı. 1992'de Soros'un İngiltere sterlinini yere indirdiği para savaşının içinde yer aldı. Para savaşları konusunda dünyanın en deneyimli isimlerinden biri.
Olası Fed Başkanı Kevin Warsh. 2008 krizinde Fed Yönetim Kurulu'nda görev yaptı. Bear Stearns ve Lehman kararlarının içinde bizzat bulundu. Krizleri içeriden yöneten adam.
Bu ekip rastgele toplanmadı. Trump 1985 oyununu kuracak isimleri yanına aldı.
İki taraf hamle hamle ilerliyor
1985'te Plaza Anlaşması bir gece imzalandı. Japonya 30 yıllık durgunluğa girdi.
Bugün Plaza yok. Anlaşma yok. Tek taraflı hamleler var.
Trump tarife uyguluyor. Çin altın alıyor.
Trump çip yasaklıyor. Çin Ar-Ge'ye 1 trilyon dolar yatırıyor.
Trump müttefikleri sıkıştırıyor. Çin BRICS'i genişletiyor.
İki taraf da diğerinin hamlesini bekliyor.
Mesele kim daha güçlü değil. Kim daha akıllı.
Bu kavganın sonu nereye çıkıyor
İki sonuç var.
Birincisi: Çin baskıya dayanamaz. Sonuç 30 yıllık bir durgunluk. Asya'nın merkezi yine ABD olur. Dolar 30 yıl daha krallığını sürdürür.
İkincisi: Çin baskıya dayanır. Yuan rezerv parası adayı olur. Altın yeniden küresel standart.
Son nokta
Trump 1985'i tekrar oynamak istiyor.
Çin 5 yıldır buna hazırlanıyor.
İki ekip de para savaşları kitabını okumuş. İki ekip de oyunun sonunu görüyor.
Bu benim şahsi analizim.
Gelişmeleri takip ediyorum, sizi bilgilendireceğim.
Trump İran'a "bütün kartlar bizde" dedi. İran'ın cevabı dahice.
İran Meclis Başkanı Ghalibaf dün bir tweet attı.
İçindeki tek bir analiz her şeyi açıklıyor.
Trump günler önce şöyle yazmıştı.
"Bütün kartlar bizde, onlarda hiç kart yok."
Bu cümleye cevap geldi.
Cevap kısaydı. Ama içinde Trump'ın hesaba katmadığı bir tablo vardı.
Anlatıyorum...
Trump'ın "bütün kartlar bizde" cümlesi rastgele atılmış değil.
Trump bu cümleyle üç şey söyledi.
ABD'nin elinde her türlü baskı aracı olduğunu vurguladı. Yaptırımlar, limanlara abluka, askeri kuvvet, müttefik desteği.
İran'ın elinde hiçbir şey olmadığını söyledi. Ekonomi zayıf, askeri olarak sıkışmış, müttefiksiz.
Bu yüzden İran'ın masaya ABD'nin şartlarıyla oturmak zorunda olduğunu ima etti.
Trump aslında iki kitleye birden seslendi.
Bir tarafa ABD halkı: "Korkmayın, biz kazanıyoruz."
Diğer tarafa İran liderliği: "Direnme, masaya gel."
Bu cümle aslında pazarlık masası açma hamlesi.
Ghalibaf cevabında iki şey yaptı.
Birincisi: kart örneğini kabul etti. "Tamam, kart oyunu oynayalım" dedi.
İkincisi: kartları tek tek saydı.
Ghalibaf Trump'a şu cevabı verdi.
Senin bahsettiğin kartlar zaten kullanılmış kartlar. Bizim bahsettiğimiz kartlar ise hâlâ kullanılmamış kartlar.
ABD üç önemli kartı çoktan oynamış.
- ABD'nin elinde stratejik petrol rezervi var. Bu rezerv petrol fiyatlarını kontrol etmek için piyasaya satılıyor. Son iki yılda büyük miktar satıldı. Rezerv şu an tarihte en düşük seviyede.
- Yüksek faiz ve yüksek fiyatlarla insanların tüketimi yavaşlatıldı. Bu petrol talebini düşürdü. Ama aynı zamanda ekonomiyi resesyona doğru sürükledi.
- ABD'nin elinde kalan seçenek bu baskıyı sürdürmek. Yani daha çok resesyon, daha az tüketim. Bu da kendi vatandaşına maliyet.
Üç kartın ortak özelliği var.
Hepsi büyük ölçüde kullanılmış. Hepsi ABD'nin kendi ekonomisine zarar veriyor.
İran'ın elinde ise üç önemli kart hâlâ duruyor.
- Hürmüz Boğazı: Dünya petrolünün yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçiyor. İran kısmen baskı yaptı, tankerlere yönelik müdahaleler oldu. Ama tam kapatma kapasitesi hâlâ duruyor.
- Bab el-Mendeb: Yemen'in kıyısındaki ikinci büyük deniz geçidi. Süveyş Kanalı'na giden petrol buradan geçiyor. İran etkisi altındaki Husiler bu geçide müdahale edebilir. Bu kart şu ana kadar tam oynanmadı.
- Bölgesel petrol boru hatları: Suudi Arabistan ve Irak'tan geçen boru hatları var. Bu hatlar Hürmüz'ü atlamaya yarıyor. İran etki alanındaki güçler bu hatlara dokunabilir. Henüz dokunulmadı.
Bu kartların ortak özelliği şu.
Hiçbiri ABD'yi doğrudan vurmuyor. Ama ABD'yi köşeye sıkıştırıyor. Üstelik üçü de büyük ölçüde duruyor.
Ghalibaf masaya bir kart daha koydu.
Yaz tatili.
Amerika'da yaz ayları en yüksek benzin tüketim dönemi. Milyonlarca aile araba ile tatile çıkıyor, petrol talebi tavan yapıyor.
Ghalibaf'ın kısaca söylediği şu: ABD kartlarını çoktan oynadı. Ama İran'ın elinde kartlar hâlâ duruyor.
Üstelik ABD'nin yeni kartları kendi vatandaşına zarar veriyor. İran'ın yeni kartları dünya piyasasını sallıyor.
Bir taraf bedeli içeride ödüyor. Diğer taraf bedeli dışarıya yansıtıyor.
Son nokta
Trump bir cümleyle "bütün kartlar bizde" dedi.
Ghalibaf bir tweet'le tablonun aslını gösterdi.
Bu Ghalibaf'ın ikinci stratejik mesajı.
Birincisi tahvil piyasasıydı.
İkincisi enerji piyasası.
Bu benim şahsi analizim.
Siz bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz?
Donald Trump: “Meloni eski Meloni değil Ondan şok oldum. Cesur biri olduğunu sanıyordum ama yanılmışım.”
Meloni: “İtalya Donald Trump’ın ne söylediği ile ilgilenmiyor.”
Victor Gao: ‘When China🇨🇳 got involved between Iran and Saudi Arabia🇸🇦, you got PEACE. When the US🇺🇸 and Israel got involved…you get hostility, WAR, confrontation, DESTRUCTION. So the choice is very obvious for Middle Eastern countries.
I hope when the dust settles after this war of aggression against Iran, the Iranians and the Arabs will shake hand again, preferably with Chinese intervention and mediation and they may cement their friendship and cooperation for decades and centuries to come.
Because it will be suicidal for the Sunni Arabs and Shiite Iranians to be at each other’s jugular.
It will be much better if they can recognise each other, respect each other, shake each other’s hand and engage in cooperation with each other rather than as some other countries are leading them in the wrong direction, being hostile with each other, trying to destroy each other, get to each other’s jugular.
That will not be a better Muslim world at large.’
—Victor Gao, President of the Center for China and Globalisation, on the latest episode of Going Underground
Watch the full interview in the quoted post below👇
China’s🇨🇳 contributions to the Middle East:
-Brokered peace between Saudi Arabia🇸🇦 & Iran, ending decades of hostility
-Involvement in the development of Saudi Arabia’s metro system and Iran’s Tehran Mashhad railway
-Investment into energy infrastructure in Iraq🇮🇶, UAE🇦🇪, Saudi Arabia, Iran, UAE
-Built desalination plants in Saudi Arabia
-Has helped build and operate major ports such as UAE’s Khalifa Port and Oman’s🇴🇲 Duqm Port
-China’s Huawei leads the Middle East’s building of 5G infrastructure and connectivity
The US’🇺🇸 contributions to the Middle East:
-Occupied and slaughtered in Afghanistan for 20 years to replace the Taliban with the Taliban
-Launched an illegal invasion of Iraq and turned the country into a failed state
-Turned Libya, once the richest country in Africa under Gaddafi, into a divided failed state
-Armed and funded jihadists in Syria to fight the Syrian government
-Caused the rise of ISIS through their actions in Iraq, Syria, Libya
-Enabled and armed Israel’s genocide in Gaza
-Enabled and armed Israel’s mass slaughter and occupation of Lebanon
-Launched a disastrous war of aggression against Iran which has destabilised not only the region, but also has put the world on the precipice of a major economic disaster
Photo 1: China’s Foreign Minister solidifies the Saudi-Iran peace agreement with handshakes
Photo 2: The funerals of the Minab 168, mostly schoolgirls, who were killed by US airstrikes