IPN Gdańsk

Oficjalny profil Oddziału IPN w Gdańsku redaguje zespół prasowy.
#IPNGdańsk #pamiętamy

[IPN Gdańsk @IPNGdansk]

🇵🇱 W 80. rocznicę śmierci Zdzisława Badochy „Żelaznego”, żołnierza 5 Wileńskiej Brygady AK, zapraszamy na uroczystość odsłonięcia jego symbolicznego nagrobka.

O wydarzeniu opowiada i do udziału zachęca dr Marek Szymaniak. 🎥

Zapraszamy do obejrzenia materiału!

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

📣 Komunikat o zakończeniu prac poszukiwawczych w Hucie Pieniackiej

➡️ Instytut Pamięci Narodowej zakończył prace poszukiwawcze na terenie dawnej miejscowości Huta Pieniacka w byłym województwie tarnopolskim (obwód lwowski, Ukraina). Były to pierwsze tego typu specjalistyczne działania prowadzone w tej lokalizacji, w której doszło do jednej z najtragiczniejszych zbrodni popełnionych na ludności polskiej w okresie II wojny światowej.
Działania realizowane były przez Instytut Pamięci Narodowej we współpracy z ukraińskim wyspecjalizowanym przedsiębiorstwem „Wołyńskie Starożytności”. W pracach uczestniczyli również przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP oraz członkowie Stowarzyszenia Huta Pieniacka.

➡️ Tło historyczne i cel badań

Przed wybuchem II wojny światowej Huta Pieniacka była polską wsią, zamieszkiwaną niemal wyłącznie przez Polaków. 28 lutego 1944 roku miejscowość stała się obiektem brutalnego ludobójstwa. Zbrodni dokonali Ukraińcy służący w 4 Galicyjskim Pułku Policji SS, związanym z 14 Dywizją Grenadierów SS „Galizien”, członkowie Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz lokalnych ukraińskich bojówek. Wymordowano ponad 850 osób – kobiet, dzieci i mężczyzn. Miejscowość nigdy nie została odbudowana. Dziś o istnieniu Huty Pieniackiej przypomina jedynie pomnik.
Głównym celem działań interdyscyplinarnego zespołu była lokalizacja miejsc pochówku Polaków. Prace charakteryzowały się wysokim stopniem trudności ze względu na fakt, że dawna zabudowa wsi została niemal całkowicie zatarta, a typowanie obszarów badawczych opierało się na przybliżonych, archiwalnych relacjach świadków sprzed wielu dekad.

➡️ Przełomowe odkrycia i przebieg prac

Już na początkowym etapie działań zespół archeologów odsłonił zarys fundamentów dawnej kaplicy parafialnej. Świątynia ta była bezpośrednim świadkiem tragicznych wydarzeń z 1944 roku. Jej wymiary oraz lokalizacja były zgodne z zapisami w dawnych księgach parafialnych oraz relacje ocalałych osób. Stała się także punktem odniesienia w dokładnej lokalizacji mogił.
Czwartego dnia prac, w bliskim sąsiedztwie kaplicy natrafiono na zbiorową mogiłę. Szczątki ofiar pogrzebano tam w nieładzie, bez trumien, bezpośrednio w jamie grobowej. Wiele kości nosi wyraźne ślady nadpaleń co w pełni koresponduje z historycznymi przekazami o przebiegu zbrodni.

➡️ Podsumowanie wyników terenowych

W toku zakończonych działań poszukiwawczych zespół zrealizował założony plan badań szerokopłaszczyznowych i sondażowych, osiągając następujące rezultaty:

🔷 Przebadano łącznie ponad 4000 metrów kwadratowych terenu dawnej wsi za pomocą metod archeologicznych, w tym sondaży.
🔷 Szczątki ludzkie zlokalizowano w 25 lokalizacjach na obszarze ponad 200 metrów kwadratowych (w tym mogiła na obszarze 72 metrów kwadratowych i liczne szczątki poza obszarem głównej mogiły).
🔷 Wczesny etap badań nie pozwala na precyzyjne oszacowanie dokładnej liczby ofiar spoczywających w odkrytych miejscach, jednak skala i rozległość obszaru potwierdzają masowy charakter mogiły mogącej skrywać nawet kilkaset osób.
🔷 Uzyskane wyniki stanowią materialny dowód zbrodni popełnionej na polskiej ludności w Hucie Pieniackiej.

➡️ Po formalnym i merytorycznym podsumowaniu zebranych informacji, Instytut Pamięci Narodowej niezwłocznie złoży do władz ukraińskich wniosek o udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie prac ekshumacyjnych. Celem kolejnego kroku będzie podjęcie szczątków ofiar, poddanie ich badaniom antropologicznym i genetycznym, a następnie zapewnienie im godnego, chrześcijańskiego pochówku.
O wynikach oraz postępach formalnych będziemy na bieżąco informować na naszej stronie internetowej oraz w mediach społecznościowych.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

🕯️ Instytut Pamięci Narodowej zakończył pierwszy tydzień prac poszukiwawczych prowadzonych w Hucie Pieniackiej.

➡️ W wyniku podjętych działań przebadano kilkaset metrów kwadratowych terenu, ujawniając mogiłę o powierzchni co najmniej 40 mkw. Wczesny stan badań nie pozwala określić na ten moment liczby pogrzebanych tam osób, ale z pewnością jest to zbiorowy dół śmierci.

➡️ Odnalezione ofiary zostały pogrzebane w nieładzie, bez trumien, a szczątki noszą ślady nadpaleń i urazów. Na ten moment nie ujawniono elementów ubrań ani przedmiotów osobistych.

➡️ Lokalizacja mogiły, sposób ułożenia szczątków oraz ślady spalenia wskazują, że jest to mogiła ofiar zbrodni popełnionej zimą 1944 r. na Polakach przez żołnierzy 14 dywizji SS „Galizien”, złożonej z ukraińskich ochotników, wspieranych przez oddziały UPA oraz lokalne ukraińskie formacje paramilitarne.

➡️ Prace będziemy kontynuować od poniedziałku, 15 czerwca, do piątku, 19 czerwca.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

ℹ️❗️Pierwsza mogiła odkryta w Hucie Pieniackiej 

W czwartym dniu prac terenowych w Hucie Pieniackiej, w pobliżu wczoraj odkrytych fundamentów świątyni, odkryliśmy pierwsze szczątki osób pomordowanych. Zakładamy, że jest to miejsce pochówku zbiorowego. Wczesny etap odkrywania jamy nie pozwala na ten moment określić jej całkowitej powierzchni. Ujawniono szczątki ludzkie, częściowo spalone.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

📣 Huta Pieniacka – rozpoczęcie prac poszukiwawczych ofiar Zbrodni Wołyńskiej

➡️ Instytut Pamięci Narodowej rozpoczął prace poszukiwawcze w Hucie Pieniackiej na Ukrainie, w dawnym województwie tarnopolskim. Działania te są realizowane we współpracy z ukraińskim partnerem Instytutu, przedsiębiorstwem „Wołyńskie Starożytności”, oraz przy udziale @kultura_gov_pl i Stowarzyszenia Huta Pieniacka.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

📣 W siedzibie delegatury #IPN w Bydgoszczy odbyło się spotkanie Klubu Historycznego im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” pt. „Polska szuka bohaterów. Prace Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN”.

W spotkaniu wziął udział zastępca prezesa IPN dr hab. Krzysztof Szwagrzyk, który opowiedział o działaniach związanych z poszukiwaniem i identyfikacją miejsc pochówku polskich bohaterów zamordowanych przez reżimy totalitarne. Uczestnicy spotkania mieli okazję poznać kulisy prowadzonych prac badawczych, najnowsze działania Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN oraz plany na przyszłość.

[IPN Gdańsk @IPNGdansk]

🕯️ Punktualnie o 21:30 — w godzinę zamordowania przez komunistycznych oprawców rtm. Witolda Pileckiego — zapaliliśmy znicze przy pomniku Rotmistrza Pileckiego przed Muzeum II Wojny Światowej.

Dziękujemy wszystkim za wspólne oddanie hołdu jednemu z największych Bohaterów 🇵🇱

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

🎗️ W Zapceniu odbyły się uroczystości upamiętniające śp. Edwarda Hajduka „Mewę” – żołnierza 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej.

ℹ️ W wydarzeniu wzięli udział zastępca prezesa #IPN dr hab. Karol Polejowski, dyrektor @IPNGdansk dr Marek Szymaniak oraz dyrektor @MuzeumWykletych Adrianna Garnik.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

📰 Dowiedz się więcej: https://t.co/S2ulQvAhgD

[IPN Gdańsk @IPNGdansk]

🎓 W Bibliotece Głównej @Uniwersytet_GD odbywa się ogólnopolska konferencja naukowa „Walka 5. Wileńskiej Brygady AK na Pomorzu na tle dziejów powojennego pomorskiego podziemia niepodległościowego” organizowana przez #IPNGdańsk 🇵🇱

[IPN Gdańsk @IPNGdansk]

W Lubichowie odsłonięto odrestaurowany pomnik żołnierzy 5. Wileńskiej Brygady AK dowodzonej przez mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszkę”.

W wydarzeniu uczestniczył Dyrektor Oddziału IPN w Gdańsku dr Marek Szymaniak. Inicjatorem odnowienia miejsca pamięci był Piotr Szubarczyk.

[IPN Gdańsk @IPNGdansk]

106 lat temu w Wadowicach urodził się Karol Wojtyła – św. Jan Paweł II, papież wolności i solidarności, który odegrał ważną rolę w obaleniu komunizmu. 🌹 Z okazji rocznicy Zastępca Dyrektora #IPNGdańsk Waldemar Szulc oddał hołd Ojcu Świętemu, składając kwiaty w miejscach pamięci.

[IPN Gdańsk @IPNGdansk]

🇵🇱 125 lat temu urodził się rotmistrz Witold Pilecki — symbol odwagi, honoru i bezgranicznego oddania Polsce. Hołd Bohaterowi oddał Zastępca Dyrektora #IPNGdańsk Waldemar Szulc wraz z pracownikami IPN. Cześć i chwała Bohaterom! 🇵🇱

[IPN Gdańsk @IPNGdansk]

🇵🇱 Już 21–22 maja 2026 r. w Gdańsku odbędzie się ogólnopolska konferencja naukowa: „Walka 5. Wileńskiej Brygady AK na Pomorzu na tle dziejów powojennego pomorskiego podziemia niepodległościowego”. 📚📍Biblioteka Główna UG. Wstęp wolny! #IPNGdańsk #AK #HistoriaPolski

[IPN Gdańsk @IPNGdansk]

Noc Muzeów 2026 w Oddziale IPN w Gdańsku już 16 maja w godz. 18:00–22:00. W programie https://t.co/31hZ99JgMf. spotkanie o Zdzisławie Badosze „Żelaznym”, projekcje filmowe, zwiedzanie archiwów IPN, warsztaty, wystawy oraz atrakcje rodzinne. Zapraszamy serdecznie!

[IPN Gdańsk @IPNGdansk]

📣 Rocznica powstania WZZ Wybrzeża! To od nich zaczęła się droga do „Solidarności”. Sprawdź nasz dodatek przygotowany z @Histmagorg .

👉 https://t.co/fDvbH5o9c0

[IPN Gdańsk @IPNGdansk]

🇵🇱 48. rocznica powstania WZZ Wybrzeża. Pracownicy #IPNGdańsk – Karolina Dąbrowska i Marcin Adamiak – oddali hołd bohaterom, składając kwiaty 🌹 pod tablicami działaczy oraz pod tablicą Anny Walentynowicz. 🕯️ Cześć Ich Pamięci #WZZ #Solidarność

[IPN Gdańsk @IPNGdansk]

🚨Prokuratorzy #IPNGdańsk odnaleźli masowe groby ofiar niemieckich zbrodni z jesieni 1939 r. oraz ślady ich zacierania w ramach Aktion 1005 🕯️ Zidentyfikowano jedną z ofiar – Pawła Nawrockiego. Apelujemy do rodziny o kontakt z IPN Gdańsk 🇵🇱
https://t.co/iyatBv2grh #IPN #Gdańsk

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

📣 W Gdańsku odbyła się konferencja prasowa, w czasie której zostały przedstawione nowe ustalenia w śledztwie dotyczącym śmiertelnego postrzelenia Antoniego Browarczyka 17 grudnia 1981 roku.

W konferencji wzięli udział: zastępca prezesa #IPN dr hab. Karol Polejowski, dyrektor Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu prok. Andrzej Pozorski i dyrektor oddziału @IPNGdansk dr Marek Szymaniak.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

💬 – Czy to w ogóle można nazwać powstaniem? Chodziło przecież o to, żeby się nie dać zarżnąć, kiedy po nas przyszli. Chodziło tylko o wybór sposobu umierania – wspominał po latach walkę z niemieckim okupantem Marek Edelman, jeden z przywódców Żydowskiej Organizacji Bojowej.

8⃣3⃣ lata temu Żydzi z getta warszawskiego, wyniszczani przez Niemców i świadomi beznadziejności swego losu, chwycili za broń.

💬 „Wiedzieliśmy, że nasz koniec już nadszedł. Wiedzieliśmy już wcześniej, że nas pokonają, ale wiedzieliśmy też, że oni zapłacą wysoką cenę za nasze życie. Rzeczywiście tak się stało. To trudne do opisania i znajdzie się pewnie wielu, którzy nie uwierzą w to, ale kiedy Niemcy podeszli blisko, znaleźli się u stóp naszej mocno obsadzonej placówki i minęli nas w szyku i kiedy my wtedy rzuciliśmy bomby i granaty ręczne i kiedy zobaczyliśmy niemiecką krew przelewającą się po ulicach Warszawy, po tym jak tak wiele żydowskiej krwi i łez wcześniej popłynęło ulicami Warszawy, poczuliśmy w sobie wielką radość i już nie było ważne, co się stanie następnego dnia” – zapamiętała pierwsze walki z Niemcami Cywia Lubetkin, działaczka żydowskiego podziemia, uczestniczka dramatycznych wydarzeń.

🟥 Bojownicy z Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB) i Żydowskiego Związku Wojskowego (ŻZW) postanowili stawić zbrojny opór oddziałom niemieckim, które likwidowały getto. Był to ostatni akt tragedii warszawskich Żydów, masowo wywożonych na śmierć do Treblinki.

💬 „Toczy się walka o Waszą i naszą Wolność. O Wasz i nasz – ludzki, społeczny, narodowy – honor i godność. Pomścimy zbrodnie Oświęcimia, Treblinek, Bełżca, Majdanka. Niech żyje braterstwo broni i krwi walczącej Polski ‼” – napisano w odezwie ŻOB.

‼ Wybuch powstania był prawdziwym aktem heroizmu. Nie miało ono żadnych szans na powodzenie, a jego uczestnicy na przeżycie. Byli nieliczni i mieli słabe uzbrojenie, ale stawili opór, którego Niemcy się nie spodziewali.

💬 „Bo oto słychać i oto widać. Ponad murem cmentarza, nad najświeższą drobniutką zielenią drzew czarne chmury, niby kłęby dymu, wstępują w górę. Czasami widać płomienie – jak czerwona, szybka migocąca szarfa na wietrze. I słuchać tego tam nad ciemnymi bratkami grobu. I myśleć o tym. I żyć” – pisała Zofia Nałkowska 25 kwietnia 1943 roku.

💥 ✡️ Powstanie trwało niespełna miesiąc, a jego tragicznym epilogiem było wysadzenie 16 maja 1943 roku przez Niemców Wielkiej Synagogi na Tłomackiem. To właśnie wtedy dowodzący akcją tłumienia powstania generał SS Jürgen Stroop – autor raportu dokumentującego przebieg walk w getcie – mógł obwieścić, że „żydowska dzielnica w Warszawie już nie istnieje”.