Mehmet Ali Samur

Research Assistant at @UniBogazici,
PolSci&IR MA,

Uluslararası Rejimler 🌐
Türk Dış Politikası 🇹🇷

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

https://t.co/FFPBD99MRc

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

@GokerGiresunlu Still, just more fallacies and no response to my argument. Now you need to understand what propositional logic is.

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

@bariserturk_ Ne yapacaksın, “demokratik devriminden” sonra yeni 147’ler listesini sen mi hazırlayacaksın?

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

"Officers from 37 police forces made 12,183 arrests in 2023, the equivalent of about 33 per day."

https://t.co/yB0nNOGYP3

https://t.co/wUzjU1PHPt

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

Dr.Ayşe and liberal or left-leaning academics like, fail to understand that the mistake lies in evaluating the UK and Turkiye through the same categorical lens of democratic standards.

As most Western academic accounts of democratic history narrate it, the United Kingdom represents the beginning of democratic politics crowned by the parliamentary victory of 1688, and the birthplace of freedom of expression articulated by thinkers such as John Locke, Mill and David Hume. It is not only that. In debates on republicanism and democracy, Britain is also presented as one of the rare democracies that retains a monarchy while functioning as an exemplary representative system.

Therefore, this is not simply a case of comparative politics measured by V-Dem or Freedom House. At a much deeper level, Britain represents one of the sociopolitical ideals embedded in historical and institutional knowledge production in western sense. Consequently, Britain’s apparent failure in its confrontation with Zionist networks (assuming there is even a genuine confrontation at all) becomes a far more interesting and theory-disrupting case from an academic perspective. isn't it? :)

So, in very basic terms, why is it that in the United States and the United Kingdom, even prime ministers, presidents, and their policies can be criticized, yet criticism concerning Zionism or alleged genocide is often subjected to intense suppression? Is that not a highly intriguing case to look at in itself?

Turkey, by contrast, has long framed itself differently. Even during the periods when it defined itself as most Western, secular republican-oriented, the guiding slogan was “reaching the level of contemporary civilizations.” without addressing fully democratic standards rather only highlighting the cultural and economic modernization projects. According to your assessment, the current experience of the government and the trajectory of Turkiye over the last twenty-five years have long surpassed the liberal democratic goal, and the situation has turned into a complete disaster.

First, if one were to take almost any period in the history of the Republic, one would struggle to find a genuinely sincere orientation toward liberal democracy as such. One-rule period, late Democrat Party, 60 coup afterwards, Evren's 80s, chaotic 90s and its Kemalist military-bureaucracy clientage relationship-led to 28 February? Which one does represent the democratic trajectory? Would you like to choose one to compare with Erdogan "regime"?

Second, especially after 2016-as with previous radical system changes, the system that has been constructed does not possess a vision, a rhetoric , or an ambition of becoming one of the world’s rare liberal democracies.

Instead, currently it seeks to build a new conception of state and nation relationship that minimizes the secular-religious and Turkish-Kurdish identity divisions under the unified nation-building framework. Whether this project can succeed remains to be seen over time. But there is simply nothing resembling the picture can be compared that Dr.Ayşe and other liberal-left academics portray right now.

[Ayşe Baltacıoğlu-Brammer @BrammerAyse]

What you are saying changes nothing. The problem is that you seem to recognize only one form of academic repression: the repression of pro-Palestinian voices in the UK (and the US).

Those cases are real and deserve attention. But academic repression does not suddenly stop being repression when the targets are critics of Erdoğan, opponents of the Turkish government, signatories of peace petitions, academics, journalists, students, or protesters.

You are describing one form of repression while ignoring (or excusing) another.

Do you know what has happened to academics, journalists, students, and ordinary citizens who criticized Erdoğan and his policies over the last decade or so? Do you know what happened to people who protested the government’s continued business relations with Israel while keeping a fake pro-Palestinian facade? I suspect you know this perfectly well. Which is why your attempt to present Turkey as some kind of haven for academic freedom is so difficult to take seriously.

As for income, weren’t you a postdoc at Oxford and aren’t you now a full-time faculty member at Boğaziçi? Comparing a temporary postdoctoral position in the UK to a permanent faculty appointment in Turkey is comparing apples and oranges. Even then, claiming that academics generally enjoy greater disposable income in Turkey than at Oxford, given inflation, currency collapse, and declining purchasing power, is simply not a serious argument.

You can criticize the UK (and the US) all you want. What is ridiculous is using those criticisms to whitewash what has happened to Turkish academia.

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

Dün gece savaşın gidişatında inanılmaz bir gelişme yaşandı. Dışarıdan bakan biri için füze salvoları sıradan bir sataşma gibi görünebilir.

Ancak İran-İsrail-ABD üçgenindeki güç mücadelesi açısından bakıldığında, ilk kez İran tırmanma dinamiğini kendi lehine çevirmeyi başardı. Bu ne demek, açıklıyım.

Birincisi, İran tarihinde ilk kez İsrail’in doğrudan kendisine saldırmasını beklemeden bir saldırı gerçekleştirdi. Dolayısıyla bu oyunu defanstan ofansif tarza geçirdiğinin bir işareti olabilir.

İkincisi ve daha önemlisi, saldırısının gerekçesi olarak İran anakarasına yönelik bir tehdidi değil, Güney Lübnan’daki İsrail operasyonlarını gösterdi.

Bu, aslında çok önemli bir stratejik mesaj içeriyor. İran diyor ki;

“Ben artık kendimi, yalnızca misilleme yapan bir aktör olarak görmüyorum. Gerekirse önleyici saldırılar da gerçekleştirebilirim. Bunun için gerekli kapasiteye ve siyasi iradeye sahibim. Ayrıca bu hamleyi yaptığımda savaşın daha üst bir seviyeye taşınmayacağını da hesaplıyorum.”

Mesaj bununla da sınırlı değil.

İran aynı zamanda kendisine dayatılan çatışma çerçevesini de reddettiğini ilan ediyor. Savaşın yalnızca İran topraklarını ilgilendiren bir mesele olmadığını, kendi nüfuz alanı olarak gördüğü coğrafyaları da kapsadığını ortaya koyuyor. Üstelik bunu yalnızca diplomatik söylemlerle değil, sahada somut askerî karşılıklar üreterek gösteriyor.

İran’ın bu saldırıyla vermek istediği temel mesaj tam olarak buydu.

Fakat asıl dikkat çekici gelişme bundan sonra yaşandı.

İran’ın yaptığı hesaplamanın önemli ölçüde doğru olduğu ortaya çıktı. Normal şartlarda İsrail’in, kendisine yöneltilen bu tür bir meydan okumaya çok daha sert bir karşılık vermesi beklenirdi. Böylece İran bir daha anlaşma masasını bozmaya cesaret edemesin.

Ancak bu kez ABD devreye girdi.

İran saldırısının hemen ardından Donald Trump’ın yaptığı açıklamalar dikkat çekiciydi:

“Each of them had their fun. Israel had its strike and Iran had its strike. We don’t need another one.”

Ve ardından şu ifadeyi kullandı:

“If Bibi strikes them back it’s just gonna keep going like the last 47 years, or the last 3000 years.”

Bu açıklamalar, Washington’un artık bölgesel savaşı daha fazla büyütmek istemediğine işaret ediyor.

Savaşın seyri açısından asıl önemli sinyal de burada yatıyor. ABD’nin önceliği giderek daha net biçimde çatışmayı sınırlandırmak ve yeni bir bölgesel savaşın önüne geçmek haline geliyor. Bu nedenle İsrail’in İran’a “pişman edici” ölçekte yeni bir misilleme gerçekleştirmesine sıcak bakılmıyor.

Bundan sonraki süreç büyük ölçüde Amerikan iç siyasetindeki güç mücadelesine bağlı olacak.

Bir tarafta İsrail’e koşulsuz desteği savunan, Siyonizmi destekleyen ve Cumhuriyetçi dış politika çizgisini temsil eden kadrolar bulunuyor. Diğer tarafta ise yeni MAGA hareketinin temsil ettiği, Ortadoğu savaşlarından uzak durmayı ve Amerikan kaynaklarını iç politikaya yönlendirmeyi savunan kanat yer alıyor.

Önümüzdeki dönemde savaşın yönünü belirleyecek temel faktör, Washington’daki bu mücadelenin hangi taraf lehine sonuçlanacağı olacak.

[Trita Parsi @tparsi]

The magnitude of what just happened may take some time to sink in.

This is the first time Iran has struck Israel after Israel struck another country's territory (that is, not Iran).

This means that the battle lines have been moved.

Iran's deterrence had already been restored in the sense that Israel knew that any strike on it would be responded to.

But now, Iran has proven that it will also respond to Israeli strikes on Lebanon.

This is the first time in decades that a regional power has the means, capacity, and willingness to put hard power against Israeli military maneuvers or aggression against a third party.

Read full analysis here: https://t.co/CPawJ4TYdr

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

@zuhurat_baba Turn back to the argument, do not mess with the textual analysis.

Fetishization of deconstruction what you’re making ≠ Marxist revolution.

"Конкретный анализ конкретной ситуации"

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

This is about as bad a categorical fallacy as one can make. Would you like to use the same reasoning when discussing wealth discrepancy?

“The law, in its majestic equality, forbids rich and poor alike to sleep under bridges, to beg in the streets, and to steal their bread.”

Oh, that might put you in trouble with Smith's laws.

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

@BrammerAyse https://t.co/TtDWPbjlEo

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

Dr.Ayşe and liberal or left-leaning academics like, fail to understand that the mistake lies in evaluating the UK and Turkiye through the same categorical lens of democratic standards.

As most Western academic accounts of democratic history narrate it, the United Kingdom represents the beginning of democratic politics crowned by the parliamentary victory of 1688, and the birthplace of freedom of expression articulated by thinkers such as John Locke, Mill and David Hume. It is not only that. In debates on republicanism and democracy, Britain is also presented as one of the rare democracies that retains a monarchy while functioning as an exemplary representative system.

Therefore, this is not simply a case of comparative politics measured by V-Dem or Freedom House. At a much deeper level, Britain represents one of the sociopolitical ideals embedded in historical and institutional knowledge production in western sense. Consequently, Britain’s apparent failure in its confrontation with Zionist networks (assuming there is even a genuine confrontation at all) becomes a far more interesting and theory-disrupting case from an academic perspective. isn't it? :)

So, in very basic terms, why is it that in the United States and the United Kingdom, even prime ministers, presidents, and their policies can be criticized, yet criticism concerning Zionism or alleged genocide is often subjected to intense suppression? Is that not a highly intriguing case to look at in itself?

Turkey, by contrast, has long framed itself differently. Even during the periods when it defined itself as most Western, secular republican-oriented, the guiding slogan was “reaching the level of contemporary civilizations.” without addressing fully democratic standards rather only highlighting the cultural and economic modernization projects. According to your assessment, the current experience of the government and the trajectory of Turkiye over the last twenty-five years have long surpassed the liberal democratic goal, and the situation has turned into a complete disaster.

First, if one were to take almost any period in the history of the Republic, one would struggle to find a genuinely sincere orientation toward liberal democracy as such. One-rule period, late Democrat Party, 60 coup afterwards, Evren's 80s, chaotic 90s and its Kemalist military-bureaucracy clientage relationship-led to 28 February? Which one does represent the democratic trajectory? Would you like to choose one to compare with Erdogan "regime"?

Second, especially after 2016-as with previous radical system changes, the system that has been constructed does not possess a vision, a rhetoric , or an ambition of becoming one of the world’s rare liberal democracies.

Instead, currently it seeks to build a new conception of state and nation relationship that minimizes the secular-religious and Turkish-Kurdish identity divisions under the unified nation-building framework. Whether this project can succeed remains to be seen over time. But there is simply nothing resembling the picture can be compared that Dr.Ayşe and other liberal-left academics portray right now.

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

Teşekkür ederim, mevcut hükümet sistemi CB Erdoğan'a göre dikilmi�� bir sistem. Bundan sonra lider olarak kim gelirse gelsin bu gücü dolduracak kapasitede olmayacaktır. Radikal bir değişiklik olmasa da sistem içerisinde revizeler yapılacağını düşünüyorum. Tabi bunu parlementonun güçlenerek demokratik siyasetin açılması anlamında değil de devlet mekanizması içerisinde power-sharing olarak görürürüz diye tahmin ediyorum. Devlet Bahçeli'nin CB yardımcılığı ile alakalı açıklamaları bu bakışla takip edilebilir.

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

https://t.co/Y3opRIfDM4

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

Muhalif kamusal figürler inanmak istemese de bugün Türkiye Cumhuriyeti'nde çerçevesi 2016 sonrasında inşa edilen yeni bir devlet aklı var.

Fakat bu akıl, ne devletin âli ve değişmez çıkarlarını gözeten gizli bir grubun eylemleri olarak açıklanmalı ne de tek başına Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın şahsi siyasi ikbali olarak görülmeli.

Devlet aklı dediğimiz olgu, benim “tespih analojisi” üzerinden anlatmaya çalıştığım “hiyerarşik karar alma ittifakı” ile açıklanmalıdır.

Aşağıdaki yazımda kısaca örnekler üzerinden bu yeni siyasal mekanizmayı açıklamaya çalıştım.

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

https://t.co/Y3opRIfDM4

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

Does that count as de-democratization though?

Oh wait, that only applied to developing countries.

[Oxford Union @OxfordUnion]

A statement from the President, Arwa Elrayess:

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

Açık olalım, bunun diğer ismi Türk-Kürt-Arap ittifakıdır. Kimse açık açık konuşamasa da CB Erdoğan ve Tom Barrack esasında aynı şeyleri söylüyor. Aynı jeopolitik hatta referans veriyor. Aynı dengeleme arayışını ifade ediyor. Tabii herkes kendi dili ve meşrebince bunu yaptığı için kimse bu iki ufku yan yana getirmek istemiyor.

ABD’nin elde etmek istediği maksat ‘paketle barıştır’ politikası. Üç ülkeyi aynı mozaiğin unsurları gibi düşün, onları bir paket halinde değerlendir. Daha sonra Türkiye önderliğinde bu unsurları birbirleri ile barıştır.

Çözüm sürecini de bu minvalde değerlendirmek gerekir. ABD niçin bir anda keskin bir dönüş ile 12 sene milyar dolarlık destek yaptığı YPG müttefikini 1 haftada “sattı”? Çünkü denge değişti ardından hızlıca oyun planı değişti.

Tabii aktörler bu konuda uzlaştığında aynı tehdit algılarıyla hareket etmiyor. İşte burası çok dillendirilmek istenmeyen bir ayrım.

ABD’nin derdi İran. Varıyla yoğuyla direniş eksenini parçalamak istiyor. Bunun da bu üçlü ittifaktan geçtiğine yürekten inanıyor. Türkiye ise bu aşamada İran’ı ana tehdit olarak algılamaktan çok uzaklaştı, belki 2015’te bu denklem geçerliydi artık değil.

Türkiye’nin artık Orta Doğu'da tek grand strategy'si var. O da İsrail’i dengelemek. Ne pahasına olursa olsun İran’da olanları önümüzdeki 10 yıl içinde yaşamamak. Gördüğün kadarıyla Türkiye bunu sağlamak için varını yoğunu ortaya koyuyor, ve esasen doğru da yapıyor. İsrail artık bir retorik değil, kapımızda her gün tehditler savuran ortalığı yıkıp dağıtan bir komşu.

[Ambassador Tom Barrack @USAMBTurkiye]

In the tradition of those who have long studied the Levant and Anatolia — Iraq, Syria, and Turkey remain the strategic fulcrum upon which any enduring Middle East stability must pivot. Balancing these three nations requires a single, consistent point of American contact and leverage — transcending tribal, religious, or sectarian differences. This vital mission, embraced by President Trump, seeks to aid the region in aligning itself toward shared prosperity by weaving its disparate threads into one coherent tapestry of order and mutual interest.

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

Adama gidici dediler, daha sağlam oturdu.

[Clash Report @clashreport]

Trump:

I am pleased to announce that United States Ambassador to Türkiye, Tom Barrack, who has done an outstanding job, will be named Special Presidential Envoy to Syria and Iraq, as we advance our strategic cooperation with both Governments.

Tom will remain Ambassador to Türkiye, with the full backing of the State Department.

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

ABD, Çin ile olası bir savaşa gerçekten hazır mı?
CSIS’ten yeni çok çarpıcı bir rapor çıktı. ABD’nin en önemli düşünce kuruluşlarından olan CSIS’e göre cevap pek iç açıcı değil: “Uzun soluklu bir çatışmada ciddi zorluk çekeriz” diyorlar.

Asıl sorun şu: ABD’nin silah depoları zaten boşalmaya başlamıştı. İran’a yaptığı “Epic Fury” operasyonunda Tomahawk, ATACMS, GMLRS gibi kritik füzeleri ve Patriot-THAAD önleyicilerini inanılmaz bir hızla harcamıştı. Öyle ki THAAD stoklarının yarıdan fazlası bitmiş, üstelik önemli radarlarından bir çoğu da hasar görmü��tü.

Şimdi yerine yenisini koymak ise biraz zor gözüküyor.
SM-3 füzesi 51 ay, Tomahawk 36 ay, THAAD önleyicisi 33 ay süreceği ifade ediliyor. Yani savaş çıksa ilk haftalarda cephane bitecek, yenisi yıllarca yetişmeyecek.

Ancak Çin ile savaşta en önemli unsur donanma. Medyada çok dillendirilmese de İran Savaşın’da ABD donanması bir hayli yıprandı: Yüzey filosunun yüzde 40’ı İran operasyonunda, yüzde 25’i Venezuela’da kullanıldığı ifade ediliyor. Gerald R. Ford uçak gemisinde yangın çıktığı, Girit’e demir atmak zorunda olduğu artık bilinen bir gerçek.

Öbür tarafta Çin ise tam gaz üretimde. Kara, hava, deniz, uzay… her alanda devasa hızda silah döküyor. ABD’nin Japonya, Guam, Filipinler’deki üsleri ise neredeyse savunmasız. Birkaç gün içinde yüzlerce füze ve dronla ezilebileceği tahmin ediliyor. İran Savaşıyla beraber buradaki bazı sistemler Orta Doğu'ya kaydırıldı. Bu durum savunmasızlığı daha da arttırdı.

Raporun en çarpıcı kısmı: Simülasyonda Tayvan savaşı çıksa ABD ilk haftada binlerce uzun menzilli füzeyi bitiriyor, Tayvan da kendi gemisavar stoklarını bir haftada tüketiyor.

Peki çözüm? ABD Hint-Pasifik Komutanlığı “Hellscape” (Cehennem Ortamı) diye bir planı var. Tayvan Boğazı’nı insansız hava, denizaltı ve su üstü araç sürüleriyle dolduracaklar. Bunlar mayın döşeyecek, keşif yapacak, Çin gemilerine saldıracak ve ana Amerikan kuvvetlerine zaman kazandıracak.

Ama bunun için acilen şu 4 şeye ihtiyaç var:
1.Daha fazla Virginia sınıfı denizaltı + ucuz insansız sualtı araçları
2.Bombardıman uçakları ile birlikte yüz binlerce ucuz saldırı dronu
3.Milyon dolarlık füzeler yerine 250 bin dolarlık daha ucuz uzun menzilli mühimmat
4.Mikrodalga, lazer ve ucuz anti-drone sistemleri (Merops, Coyote gibi)

Sonuçta rapor net bir şekilde şuna dikkat çekiyor. İkinci Dünya Savaşı’ndaki gibi bir sanayi seferberliği lazım. Çok yıllı sözleşmeler, Tayvan’a bekleyen silahların hemen teslimi ve üslerin sığınaklarla güçlendirilmesi öncelikler arasında.

https://t.co/hAMOSRZDjn

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

Dediğiniz Kıyas-Evla’ya girer. “CB için bile kamusal alanda saygı ifadeleri kullanılırken peygamberimize hayli hayli kullanılması gerekir” çıkarımına bizi götürür. Müslümanlar için kastınız kesinlikle doğru. Burada bir denkleştirme yapılamaz. Ancak dikkat ederseniz muhatap burada inananlar değil İslam dışı olanlar, bundan dolayı “velev ki inanmıyor veya içinizden saygı duymuyor olsanız bile ismiyle hitap edilmemesi gerektiğini” ifade ediyorum. Bunun illiyeti ise diğerlerinden farklı, toplumsal huzur ve dayanışmayı zedeleyen, infial yaratan bir davranış olduğu için yapılmaması gerektiğini savunuyorum.

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

Peki, gerçekten bir tur rehberi sadece “Muhammed” (s.a.v.) diye hitap edemez mi?

Hayır, edemez; çünkü bu ülkede yaşayan insanların kâhir ekseriyetinin tarif edilemez bir sevgi ve saygı beslediği Peygamberimize “kamusal alanda” asgari saygının gösterilmesi gerekir. Bu kişi İslam dinine mensup olmasa ve hatta hiçbir inancı olmasa bile bu durum geçerlidir.

Nasıl ki Cumhurbaşkanı hakkında konuşacak olsa “Recep” yahut “Tayyip” diyemeyecekse, Atatürk hakkında konuşurken “Mustafa” yahut “Kemal” demeyecekse; Efendimiz hakkında konuşurken de sadece ismini söylememesi gerekir.

Şahıs bir dost meclisinde veya tanıdıklarıyla bir arada olduğu bir aile ortamında konuşmuyor. Kamusal alanda, Ayasofya Camii’nin içinde, herkese hitap edecek şekilde tur rehberliği yapıyor. Her ne kadar özel bir gruba rehberlik yapsa da kamusal alanın içerisinde ve hatta Müslümanlarca kutsallığı olan bir mekânın içinde, diğer Müslümanların da rahatlıkla duyabileceği bir ortamda bunu yapıyor. Buna tepki gelmesinden daha doğal bir şey olamaz.

Bu durumun hukuki bir karşılığı olup olmadığını bilemiyorum —ki bence yoksa da olmalıdır— ancak en basit şekliyle toplumsal hassasiyetleri rencide edici bir saygısızlık olduğu muhakkaktır.

Ayrıca, bir tur rehberinin üzerinden para kazandığı ve tanıtımını yaptığı bir inancın veya kültürün en mukaddes değerine lakayt bir şekilde hitap etmesi de ayrı bir garabettir.

[SİYAH SANCAK @siyahsancakx]

⚪️ Bayram gününde Ayasofya’da iki vatandaş arasında tartışma çıktı;

“Muhammed diyince askerlik arkadaşı gibi anlatıyor. ‘Ben Hz. Muhammed S.A.V demek zorunda mıyım?’ diyor. Demek zorundasın tabi, hayırdır ya!”

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

@MemoAkincilar Müslüman olmayan bir kişinin bu şekilde ifade etmesinde bence bir mahzuru yok. Bu kullanım bana daha ziyade teknik bir tanımlamayı çağrıştırıyor. Müslümanlar için ise bildiğim kadarıyla meseleyi açıkladım yukarıda.

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

Samimiyetle anlamak isteyenlere,

Müslümanların bu konuyu neden mesele ettiğine gelecek olursak; bu durum, Peygamber Efendimize hürmet göstermenin aynı zamanda doğrudan ayet ve hadislerle emredilmiş olmasından kaynaklanıyor. Dolayısıyla, bu bir dini vecibe.

"Peygamberi çağırmayı (ona hitap etmeyi), kendi aranızda birbirinizi çağırmanız gibi tutmayın..." (Nûr Suresi, 63)

Bedevi Arapların, Efendimizin evinin yanına gelerek “Muhammed, Muhammed!” diye bağırmaları üzerine Hucurât Suresi'nin 4 ve 5. ayetleri nazil olmuştur.

Benzer şekilde, birçok sahih hadiste de isminin anıldığı yerde salat ve selam getirilmesi teşvik edilmiş (Müslim, Salât, 70); bunun yapılmaması ise "cimrilik" olarak nitelendirilmiştir (Tirmizî, Daavât, 100). Doğrudan isimle hitap etmek İslam dinince yadırganan ve kınanan bir davranış olduğu için, onu kasıtlı olarak sadece ismiyle anmak Müslümanları rencide eden bir hitap şeklidir.

Bundan dolayı Müslümanlar, doğrudan ismini zikretmek yerine ona birçok takdis edici isimle hitap ederler. İlim eserlerinde ve halk arasında "Resûlullah, Resûl-i Ekrem, Nebiyy-i Muhterem, Habîb-i Ekrem, Peygamberimiz, Peygamber Efendimiz" gibi ifadeler yaygın olarak kullanılması buna güzel bir işarettir.

Ayrıca ismi geçtiği zaman muhakkak salat ve selam getirilmesi de ayette açıkça bildirilmektedir.

"Şüphesiz Allah ve melekleri Peygamber’e salât ediyorlar. Ey iman edenler! Siz de ona salât edin ve tam bir teslimiyetle selam verin."
(Ahzâb Suresi, 56).

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

@yenisafak https://t.co/Mlz4Ccgebc

[Mehmet Ali Samur @MA_Samur]

Peki, gerçekten bir tur rehberi sadece “Muhammed” (s.a.v.) diye hitap edemez mi?

Hayır, edemez; çünkü bu ülkede yaşayan insanların kâhir ekseriyetinin tarif edilemez bir sevgi ve saygı beslediği Peygamberimize “kamusal alanda” asgari saygının gösterilmesi gerekir. Bu kişi İslam dinine mensup olmasa ve hatta hiçbir inancı olmasa bile bu durum geçerlidir.

Nasıl ki Cumhurbaşkanı hakkında konuşacak olsa “Recep” yahut “Tayyip” diyemeyecekse, Atatürk hakkında konuşurken “Mustafa” yahut “Kemal” demeyecekse; Efendimiz hakkında konuşurken de sadece ismini söylememesi gerekir.

Şahıs bir dost meclisinde veya tanıdıklarıyla bir arada olduğu bir aile ortamında konuşmuyor. Kamusal alanda, Ayasofya Camii’nin içinde, herkese hitap edecek şekilde tur rehberliği yapıyor. Her ne kadar özel bir gruba rehberlik yapsa da kamusal alanın içerisinde ve hatta Müslümanlarca kutsallığı olan bir mekânın içinde, diğer Müslümanların da rahatlıkla duyabileceği bir ortamda bunu yapıyor. Buna tepki gelmesinden daha doğal bir şey olamaz.

Bu durumun hukuki bir karşılığı olup olmadığını bilemiyorum —ki bence yoksa da olmalıdır— ancak en basit şekliyle toplumsal hassasiyetleri rencide edici bir saygısızlık olduğu muhakkaktır.

Ayrıca, bir tur rehberinin üzerinden para kazandığı ve tanıtımını yaptığı bir inancın veya kültürün en mukaddes değerine lakayt bir şekilde hitap etmesi de ayrı bir garabettir.