HOE KWAM NEDERLAND IN DE STIKSTOFKLEM?
Het verhaal begint niet bij de uitspraak van 2019.
De basis ligt bij de Europese Habitatrichtlijn en Natura 2000. Nederland probeerde vervolgens natuur én economische ontwikkeling mogelijk te houden met het Programma Aanpak Stikstof (PAS).
Vanaf 2015 kon ontwikkelingsruimte worden uitgegeven terwijl een deel van de stikstofvermindering en natuurwinst nog in de toekomst moest worden gerealiseerd.
Daar zag Johan Vollenbroek van MOB een juridische zwakke plek.
Samen met advocaat Valentijn Wösten vocht MOB vergunningen aan. De Raad van State legde vervolgens vragen voor aan het Europese Hof.
Na het Europese oordeel volgde op 29 mei 2019 de klap: het PAS mocht niet langer als basis voor vergunningverlening worden gebruikt.
Boeren, bouwers, bedrijven en overheden kwamen daardoor in grote problemen.
EN DAN JOHANS BROER FRANS
Dat maakt het verhaal extra opmerkelijk.
Frans Vollenbroek werkte jarenlang juist aan de andere kant: bij VROM en later bij DG Environment van de Europese Commissie.
Frans kende de milieubeleidswereld van binnenuit. Johan werd juist zeer succesvol in het juridisch afdwingen van milieuregels.
Later gingen de broers ook aantoonbaar samenwerken rond milieuvraagstukken en stikstof.
Maar één belangrijke nuance:
we hebben geen bewijs gevonden dat Frans Europese stikstof- of Natura 2000-regels hielp maken zodat Johan die later tegen Nederlandse boeren kon gebruiken. Ook een gezamenlijk plan met politici om boeren klein te krijgen is niet aangetoond.
De echte vraag ligt daarom misschien ergens anders:
Wat wist de Nederlandse politiek vóór invoering van het PAS in 2015 over de juridische risico's?
Juristen en de Landsadvocaat waren betrokken.
Welke waarschuwingen kregen de verantwoordelijke bewindslieden?
En waarom werd het PAS toch ingevoerd?
Want uiteindelijk ontwierp Johan Vollenbroek het PAS niet.
De overheid bouwde het systeem. MOB vond de juridische zwakke plek. De rechter trok uiteindelijk de stekker eruit.
Misschien ligt dáár de werkelijke oorsprong van de Nederlandse stikstofklem.
Met Zwarte September wordt verwezen naar de septembermaand van het jaar 1970 waarin een conflict tussen de Jordaanse staat en Palestijnse vluchtelingen werd uitgevochten. In de Arabische wereld wordt dit conflict ook wel de periode van betreurenswaardige gebeurtenissen genoemd.
Waar deze gasten opgevangen worden zijn er problemen.
@gewoonmerels@rubenbrekelmans David van Weel, gaat gelukkig wel Jan Roos en Dennis Schouten aanpakken en deze voor de 4-voudige raadkamer te laten verschijnen, in wat voor land leven wij?
@visegrad24 Tuig oppakken en naar Nederland sturen de politieke zijn er heel blij mee. Dan kunnen de Nederlandse wetten strengere worden en onze belastingdruk nog verder omhoog.
Een overheid die alles voor je regelt?! Mensonterend!
Een clip uit mijn gesprek op @blckbxnews met Ancilla van de Leest @ncilla en Willem Engel @dancalegria .
Toen Rob Jetten (D66) in 2022 minister voor Klimaat en Energie werd, was de afbouw van het Groningenveld al jaren eerder ingezet. Je kunt hem dus niet eerlijk de bedenker van de sluiting noemen.
Maar daarmee houdt de politieke vraag niet op.
Tijdens het kabinet-Rutte IV zaten D66-bewindspersonen Rob Jetten en Hans Vijlbrief op cruciale energie- en mijnbouwportefeuilles. En juist in die periode was bekend dat GasTerra nog langlopende verplichtingen had.
In juni 2023 schreef staatssecretaris Vijlbrief aan de Tweede Kamer dat bij het besluit over de afbouw van GasTerra al bekend was dat contractuele gasleveringsverplichtingen doorliepen tot 30 september 2029. Door de afbouw van Groningen moest GasTerra bovendien gas op de markt inkopen om aan verplichtingen te kunnen blijven voldoen.
Diezelfde Kamerbrief kwam mede voort uit een toezegging die Rob Jetten op 20 december 2022 aan de Tweede Kamer had gedaan over de afbouw van GasTerra. Het dossier speelde dus aantoonbaar tijdens zijn ministerschap.
En dan komt in 2026 de rekening achter de schermen duidelijker in beeld.
GasTerra stelde in de rechtszaak tegen GTS dat het over 2020 tot september 2029 circa ��322 miljoen aan overtollige transportcapaciteit had: capaciteit waarvoor volgens GasTerra geen overeenkomstige leveringsverplichting meer bestond. De rechtbank wees de vorderingen van GasTerra af.
GasTerra is bovendien voor 50% publiek bezit: 10% rechtstreeks van de Staat en 40% via EBN. Shell en ExxonMobil bezitten ieder 25%.
Om de bedragen begrijpelijk te maken:
€322 miljoen is ongeveer €38 per Nederlands huishouden.
Het publieke belang van 50% vertegenwoordigt puur rekenkundig €161 miljoen, ongeveer €19 per huishouden.
Dat betekent niet dat morgen bij ieder huishouden een rekening van €19 op de mat valt. De €322 miljoen bestrijkt meerdere jaren en is niet hetzelfde als een rechtstreekse belastingrekening. Maar als deze kosten de waarde of uitkeringen van GasTerra verminderen, raakt dat ook het publieke aandeel.
Daarom verdient vooral één vraag een duidelijk antwoord:
Als tijdens het ministerschap van Jetten bekend was dat GasTerra nog verplichtingen tot 2029 had, hoeveel wist hij dan over de financiële gevolgen van de achterblijvende transportcontracten — en welke maatregelen zijn genomen om die kosten te beperken?
Dat is kritischer én belangrijker dan simpelweg zeggen: “Jetten heeft €322 miljoen weggegooid.”
Voor die laatste beschuldiging is namelijk geen bewijs.
Maar dat het probleem tijdens zijn ministerschap bestond en dat de overheid wist van langlopende verplichtingen tot 2029, staat wél zwart-op-wit in de Kamerstukken.
Ik heb de beelden van deze Russische Geran-4 eens goed laten analyseren. Frame voor frame.
De hardware lijkt authentiek. Motor, camera, navigatie en elektronica komen overeen met eerder gedocumenteerde Geran-4’s.
Maar er blijft één grote vraag:
Hoe is deze drone zó compleet en vrijwel onbeschadigd in handen gekomen?
Geen zware vervorming van de romp. Geen grote brandschade. De turbine is opvallend intact. Geen schadebeeld dat je verwacht bij een harde crash of explosie.
Dat betekent niet dat hij niet gevlogen heeft. Een storing of relatief zachte landing is mogelijk.
Maar de reportage laat iets essentieels niet zien de vindplaats en de berging van juist deze drone.
Waarschijnlijk echte Geran-4-hardware.
Geen bewijs dat hij is geëxplodeerd of hard gecrasht.
Niet bewezen dat juist dit vrijwel intacte exemplaar de beweerde operationele vlucht heeft gemaakt.
Echte hardware is nog geen bewijs voor de geschiedenis van dat specifieke toestel.
En juist dát onderscheid ontbreekt in het verhaal.
@TimCoronel Ik hou er ook niet meer van, kijk nog wel maar haak ook heel snel weer af. Dit heeft geen zin meer. Heb trouwens mijn abbonement opgezet bij F1 als protest.
Voormalig Ahold-topman Cees van der Hoeven kreeg in hoger beroep uiteindelijk geen celstraf, maar €30.000 boete.
In de Rendo-corruptiezaak ging het om ongeveer €1 miljoen aan omkoping en valse documenten. Het hof vond daarvoor 28 maanden cel passend, uiteindelijk verlaagd naar 20 maanden vanwege de lange procesduur.
En dan Frits van Eerd: 24 maanden onvoorwaardelijk voor niet-ambtelijke omkoping, valsheid in geschrifte en het witwassen van €427.607,60. Je mag gewoon niets stelen of achterhouden voor de Nederlandse Roverheid.
Voormalig Ahold-topman Cees van der Hoeven kreeg in hoger beroep uiteindelijk geen celstraf, maar €30.000 boete.
In de Rendo-corruptiezaak ging het om ongeveer €1 miljoen aan omkoping en valse documenten. Het hof vond daarvoor 28 maanden cel passend, uiteindelijk verlaagd naar 20 maanden vanwege de lange procesduur.
En dan Frits van Eerd: 24 maanden onvoorwaardelijk voor niet-ambtelijke omkoping, valsheid in geschrifte en het witwassen van €427.607,60. Je mag gewoon niets stelen of achterhouden voor de Roverheid.
@RosasMarysol2 Ben helemaal niet tegen de letter bak mensen. Wat mij wel soort is dat ze niet willen begrijpen dat er slechts 2 genders zijn.
En wat binnenshuis doen mogen ze zelf weten.
🇳🇱 STEL: WE GEVEN AI DE MACHT OVER NEDERLAND
Niet links.
Niet rechts.
Geen verkiezingsprogramma.
We geven AI één opdracht:
“Zorg dat Nederland in 2040 economisch sterk, betaalbaar en veilig is — en dat gewone huishoudens daar daadwerkelijk iets van merken.”
Wat zou AI dan moeten doen?
⚡ Energiezekerheid bewaken
Niet afhankelijk worden van één land of één energiebron. Kernenergie, hernieuwbaar, import en strategische reserves worden beoordeeld op prijs, betrouwbaarheid én veiligheid.
🏭 Niet zomaar productie weggooien
Voordat industrie verdwijnt, berekent AI wat Nederland verliest aan productie, banen, belastinginkomsten en strategische zelfstandigheid — én wat eventuele vervuiling of andere maatschappelijke schade kost.
🌾 Voedselzekerheid meenemen
Landbouw is niet alleen een milieuvraagstuk. Voedselproductie, export, ruimtegebruik, natuur en afhankelijkheid van import horen in dezelfde rekensom.
👴 Voorbereiden op de vergrijzing
Richting 2040 zijn er veel meer ouderen. Zorg en AOW moeten door een relatief kleinere beroepsbevolking worden gedragen.
Daarom wordt productiviteit cruciaal.
🤖 AI en automatisering maximaal benutten
Niet om mensen simpelweg te vervangen, maar om met minder beschikbare werknemers meer waarde te kunnen produceren.
💰 Geen gratis geld
Iedere structurele nieuwe overheidsuitgave krijgt structurele dekking.
Lenen mag vooral voor investeringen die Nederland aantoonbaar sterker maken.
🏠 De burger wordt de belangrijkste economische graadmeter
Niet alleen:
“Het BBP groeit.”
Maar:
Wat houdt een huishouden werkelijk over na belasting, wonen, energie, zorg en vervoer?
En dan misschien wel de belangrijkste regel:
⚠️ Maak strategische beslissingen niet onomkeerbaar voordat de gevolgen voor de komende 20 à 30 jaar zijn doorgerekend.
Groningen definitief ontmantelen?
Eerst berekenen wat een strategische reserve waard is, wat behoud kost én welke veiligheidsrisico's en schade Groningers dragen.
Een fabriek sluiten?
Eerst berekenen wat productie, banen en belastinginkomsten verdwijnen, wat ervoor moet worden geïmporteerd én wat behoud maatschappelijk kost.
Landbouw verkleinen?
Dezelfde complete berekening.
Maar er hoort één belangrijke grens bij:
AI mag rekenen, alternatieven doorlichten en consequenties zichtbaar maken. Mensen moeten uiteindelijk beslissen.
Want een computer kan misschien uitstekend berekenen wat economisch efficiënt is.
Maar vragen als:
Hoeveel risico vinden we acceptabel?
Hoe verdelen we welvaart eerlijk?
Hoeveel natuur willen we beschermen?
Welke vrijheid willen we behouden?
zijn uiteindelijk geen rekensommen.
Misschien moeten we AI dus niet de macht over Nederland geven.
Misschien moeten we politici verplichten om vóór iedere grote beslissing dezelfde harde, transparante langetermijnrekening op tafel te leggen.
Eerst rekenen. Dan kiezen. En daarna kunnen burgers zien wat die keuze werkelijk kost.
🚨 BREAKING:
🇷🇺🇪🇺Russian President Vladimir Putin once again sent a message to European citizens:
“We don’t want to fight you, we want to cooperate with you”
“I want to say once again: Russia has no aggressive intentions toward Europe or European countries. We simply have no basis for this whatsoever.
We are ready for cooperation and for restoring relations with our European neighbors.”
🇳🇱 HOE EEN KLEINE GROEP VIA DE RECHTER GROTE INVLOED KREEG OP NEDERLAND
Wie bepaalt eigenlijk het Nederlandse stikstofbeleid?
Formeel zijn dat regering en parlement. Maar in de praktijk spelen ook milieuorganisaties, juristen en rechtszaken een grote rol.
Een van de bekendste namen is Johan Vollenbroek, voorzitter van MOB Mobilisation for the Environment.
MOB gebruikt bezwaarprocedures en rechtszaken om naleving van milieuwetten af te dwingen. De grote doorbraak kwam in 2019, toen de Raad van State het Nederlandse PAS-stikstofsysteem juridisch onderuit haalde.
De gevolgen daarvan waren enorm.
Vergunningverlening voor landbouw, woningbouw, wegen en industrie werd veel ingewikkelder.
Maar achter Johan staat ook zijn broer Frans Vollenbroek.
En zijn rol verdient aandacht.
Frans werkte vroeger als milieuambtenaar bij het ministerie van VROM en vervolgens bij de Europese Commissie, waar hij zich bezighield met milieubeleid.
Tegenwoordig is hij voorzitter van Stichting Advocaat van de Aarde.
Die stichting ontstond mede vanuit het succes van MOB. Het fonds was aanvankelijk bedoeld om geld voor het werk van Johan/MOB bijeen te brengen. Inmiddels ondersteunt Advocaat van de Aarde ook burgers en organisaties bij juridische milieuprocedures.
Frans noemt zichzelf de “stille kracht op de achtergrond”.
Hij schrijft brieven, mengt zich in discussies over wetgeving en handhaving en pleit voor sterkere en onafhankelijkere milieuhandhaving.
Daarmee ontstaat een interessante constructie:
Johan Vollenbroek / MOB
⬇️
procederen en handhaving afdwingen
⬇️
juristen en milieudeskundigen
⬇️
rechtbank en Raad van State
⬇️
overheid moet besluiten aanpassen
⬇️
Frans Vollenbroek / Advocaat van de Aarde
⬇️
fondsenwerving, ondersteuning en kennisnetwerk voor nieuwe juridische milieuacties
⬇️
nieuwe procedures en burgerinitiatieven
Advocaat van de Aarde noemt MOB tegenwoordig zelfs een partner en zegt dat MOB zijn opgebouwde kennisnetwerk beschikbaar stelt en dat Advocaat van de Aarde projecten van MOB ondersteunt.
Dat maakt een kritische vraag terecht:
Hoeveel invloed moet een relatief kleine groep via juridische procedures kunnen uitoefenen op besluiten met grote economische en maatschappelijke gevolgen?
Want uiteindelijk kunnen de gevolgen terechtkomen bij mensen die nooit aan zo'n rechtszaak hebben deelgenomen:
🚜 boeren
🏠 woningzoekenden
🏭 industrie en werknemers
🛣️ infrastructuur
✈️ luchtvaart
💶 belastingbetalers
Maar er hoort één belangrijke nuance bij.
MOB en Advocaat van de Aarde schrijven niet zelfstandig de wet en spreken geen vonnissen uit.
Zij maken gebruik van bestaande Nederlandse en Europese milieuwetgeving. Uiteindelijk zijn het rechtbanken en de Raad van State die beslissen of overheid en bedrijven zich daaraan houden.
De fundamentele discussie is daarom groter dan alleen Johan of Frans Vollenbroek:
Wie bepaalt uiteindelijk de koers van Nederland wanneer democratisch vastgesteld beleid door een kleine NGO juridisch kan worden aangevochten en de rechter vervolgens vaststelt dat de overheid zich inderdaad niet aan de geldende wet heeft gehouden?
Dat is waar de discussie over stikstof, economie, democratie en rechtsstaat werkelijk over zou moeten gaan.
🇳🇱 DE ECHTE REKENING VAN NEDERLAND RICHTING 2040
We praten voortdurend over stikstof, klimaat, boeren, Tata Steel en industrie.
Maar misschien stellen we de verkeerde vraag.
De belangrijkste economische vraag richting 2040 is:
Hoeveel waarde kan iedere werkende Nederlander straks produceren?
Waarom?
Nederland vergrijst sterk. Rond 2040 zijn er naar verwachting bijna 4,8 miljoen 65-plussers. Er komen dus relatief minder mensen die werken tegenover steeds meer ouderen.
En ergens moet het geld vandaan komen voor:
AOW, zorg, onderwijs, defensie, politie, infrastructuur en andere voorzieningen.
Daarom moeten we bij iedere fabriek, boerderij of andere economische activiteit die verdwijnt niet alleen vragen:
"Hoeveel banen verdwijnen?"
Maar vooral:
"Hoeveel Nederlandse toegevoegde waarde verdwijnt — inclusief leveranciers — en wat komt ervoor terug?"
Een simpel voorbeeld:
10.000 banen die gemiddeld €120.000 economische waarde produceren = €1,2 miljard per jaar.
Wanneer die mensen daarna werk doen dat gemiddeld €70.000 oplevert, verdwijnt in dit simpele voorbeeld ongeveer €500 miljoen economische productie per jaar.
Andersom kan verandering juist positief zijn wanneer nieuwe bedrijven en technologie méér waarde per werknemer produceren.
Dat is de discussie die Nederland richting 2040 veel nadrukkelijker zou moeten voeren.
Want als we straks relatief minder werkenden hebben, terwijl de kosten van vergrijzing en zorg stijgen, moet de productiviteit per werkende omhoog.
Gebeurt dat onvoldoende, dan zijn de mogelijkheden uiteindelijk beperkt:
➡️ hogere belastingen en premies
➡️ minder of soberdere voorzieningen
➡️ hogere staatsschuld
➡️ meer mensen aan het werk
➡️ langer werken
Er bestaat uiteindelijk geen gratis geld.
Daarom zou bij grote besluiten over landbouw, Tata Steel, industrie en energie altijd één economische vraag zichtbaar moeten zijn:
Wat kost of levert deze beslissing Nederland structureel per jaar op — inclusief de hele keten — en hoeveel toegevoegde waarde per werkende houden we over?
Dat is de rekening waar we richting 2040 veel meer over zouden moeten praten.
Niet alleen: wat willen we sluiten of veranderen?
Maar vooral:
Waar verdienen onze kinderen straks het geld mee waarmee Nederland zijn voorzieningen kan blijven betalen? #kabinet #2ekamer