Siddiq Omar

governmental staff

[Darwish Zadran @darwishzadran31]

د ویاند صاحب ډېره جالبه کیسه ده وایې وری 😍❣️🫡
حفظه الله🌹

[افغـان غــږ 𝗔𝗳𝗴𝗵𝗮𝗻 𝗩𝗼𝗶𝗰𝗲 @afghan_voice1]

د ا.ا. مؤسس رحمه الله :
که امریکا حمله کوي نو په موږ
او تاسو څه شوي دي دوې امپراتورۍ
په تاريخ کې دا دى پر افغانستان
باندې ړنګې سوې دي دا به هم ړنګیږي .

[PositiveParentingAfghanistan @PosparentingAfg]

مجازات فزیکی اطفال، راه درست تربیت نیست!
کودکان با محبت، توجه و رفتار مثبت رشد سالم میکنند، نه با خشونت، ترس و تحقیر.
مجازات فیزیکی نه تنها به وجود طفل آسیب میرساند، بلکه روان، احساسات و شخصیت او را نیز تخریب میکند.
بیایید از روش‌های سالم انضباط مانند؛ گفتگو، گوش دادن، وقت دادن و راهنمایی کردن استفاده کنیم.
اطفال کوچک ‌اند، اما شایسته‌ی احترام، توجه و مهربانی‌ هستند، پس بیایید به جای مجازات، تربیه‌ی مهربانانه را رایج دهیم تا نسل سالم، بااعتم��د و آگاه را داشته باشیم.

[Ariana News @ArianaNews_]

د روسیې پر سترو نفتې شرکتونو امریکا تازه بندیزونه ولګول

د راپورونو له مخې؛ امریکا د چارشنبې پر ورځ( د تلې دېرشمه) د روسیې پر سترو نفتې شرکتونو( «روس‌نیفت» او «لوک‌اویل» ) تازه بندیزونه لګول شوي دي.
امریکا مسکو تورن کړی، چې د اوکراین د جګړې په پای ته رسولو کې یې خپلې ژمنې پوره کړې ندي.
دا بندیزونه په داسې حال کې لګول کېږي، چې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د روسیې د ولسمشر ولادیمیر پوتین لیدنه لغو شوې او روسیې د اټومي وسلو په ګډون، پراخ پوځي تمرینونه ترسره کړي دي.

#آریانانیوز #روسیه #امریکا #پرروسیې‌دامریکاتازه‌بندیزونه #روس‌نیفت #لوک‌اویل

[حزب التحریر افغانستان @HTAFMediaOffice]

سخن هفته؛ امریکا از پایگاه هوایی بگرام چه می‌خواهد؟!

نویسنده: ابراهیم منیب
ریس جمهور امریکا بتاریخ 27 سنبله در یک نشست خبری در بریتانیا گفت " آمریکا در تلاش است تا این پایگاه را به دلیل موقعیت استراتژیک آن که نزدیک به چین است، دوباره در اختیار بگیرد."، او گفت: "پایگاه هوایی بگرام فقط یک ساعت با جایی که چین تسلیحات هسته‌ای خود را می‌سازد، فاصله دارد." پس از آن ترامپ در دو جای دیگر با لحن هشدارآمیز در مورد این پایگاه خبر داده و از مذاکره بر سر آن نیز یادآوری نموده است. دونالد ترامپ از زمان خروج امریکا از افغانستان تا به قدرت رسیدن آن نیز در مورد پایگاه بگرام و موقعیت استراتیژیک آن صحبت‌های نموده و خواستار دسترسی به آن شده است. اکنون به ادامه صحبت‌های قبلی در مورد آن اشاره نموده است.

با توجه به خروج امریکا از افغانستان در سال 2021 و تمرکز سیاست خارجی امریکا بر سر مهار چین و روسیه، یکبار دیگر موضوع بازگشت محدود امریکا در پایگاه بگرام بر زبان‌ها آمده است. موقعیت استراتیژیک افغانستان از یک طرف و از طرف دیگر موقعیت این پایگاه که در بیست سال تحت اشغال امریکا قرار داشت و از آن منحیث مرکز مبارزه در مقابل مجاهدین افغانستان استفاده می‌گردید و در آن هزاران فرد ��سلمان به جرم جهاد فکری و نظامی در مقابل اشغال امریکایی زندانی می‌شدند، در شرایط بین المللی امروزی قابل تامل است.

از یک طرف جهان امروز که بسوی چند قطبی شدن میان امریکا، چین و روسیه جریان دارد و از طرف دیگر موقعیت جغرافیایی افغانستان که در همسایگی دو قدرت یعنی چین و روسیه قرار دارد، روز در روز به اهمیت آن می‌افزاید. در شرایط که امریکا سیاست مهار چین در منطقه اندو-پاسفیک را اتخاذ نموده و سیاست فشار بر روسیه و جدایی آن از چین را تعقیب می‌کند، از جهت دیگر خروج نظامی امریکا از افغانستان حیثیت قدرت امریکا را صدمه زده است، چند نکته نیاز به یادآوری دارد:

1. تصمیم‌گیرندگان در امریکا بر سر این موضوع اختلاف نظر عمیق دارند. بیشتر دموکراتان حضور فعال امریکا درین پایگاه را عاری از منفعت دیده و آنرا موضوع تحریک آمیز برای چین و روسیه می‌دانند. ولی تعدادی از جمهوری خواهان بشمول ترامپ تخلیه این پایگاه را ضعف استراتیژیک امریکا دیده و دسترسی به آنرا نوعی اعاده حیثیت امریکا در منطقه می‌بینند.

2. خروج ذلیلانه امریکا از افغانستان نه تنها ��ینکه رقبای بین المللی امریکا را تضعیف ننمود، بلکه آنان را برای قدرت‌گیری بیشتر جرات داده است. روسیه با حمله به اوکراین و ضمیمه نمودن 20 فیصد آن سرزمین به خود و مانورهای نظامی نزدیک مرزهای شرقی ناتو و برسمیت شناسی نظام حاکم در تلاش برای احیای قدرت خویش برآمده است. چین نیز با افزایش توانایی‌های اقتصادی و نظامی در سطح جهانی و فعالیت‌های نسبتا اقتصادی در افغانستان، سعی در ایجاد بازدارندگی قوی هم از لحاظ امنیتی و هم از لحاظ اقتصادی در سطح جهانی و منطقوی می‌نماید. به این لحاظ امریکا با توجه به نزدیکی جغرافیایی افغانستان به این دو قدرت، در تلاش بیشتر از قبل خود بوده ��ا نفوذ از دست رفته خویش را از طریق تعامل غیر رسمی با نظام حاکم در افغانستان اعاده نماید. طوری که گفته می‌شود امریکا مذاکره بر سر موضوع پایگاه بگرام با نظام حاکم را از ماه مارچ سال جاری میلادی آغاز نموده است.

3. با روی کار آمدن نظام حاکم در افغانستان و ترس از بیداری اسلامی و مبدل نشدن این سرزمین به مرکز احیای قدرت اسلامی در منطقه، امریکا از سال 2021 به این طرف تلاش‌های مختلف نموده است تا نظام حاکم را در مسیر آنچه که بنام مبارزه با تروریسم یاد می‌کند، کشانیده و مشغول سازد. امکان آن می‌رود ترامپ تلاش نماید درین مسیر با اسلوب‌ متفاوت از گذشته تحت عنوان دسترسی به پایگاه هوایی بگرام، نظام حاکم را در مبارزه مشترک علیه تروریزم در منطقه و مبارزه علیه گروه‌های مخلص جهادی که زمانی دوشادوش مجاهدین نظام حاکم می‌رزمیدند، بکشاند. اکنون که استراتیژی امریکا در قبال آنچه که بنام تروریسم یاد می‌گردد، از طریق کنترول از راه دور (Over the Horizon) و تبادل اطلاعات (Intelligence Data Sharing) با دولت‌های هم پیمان آن صورت می‌گیرد، دسترسی به پایگاه هوایی بگرام در افغانستان می‌تواند امریکا را در زمینه آنچه بنام مبارزه با تروریسم یا�� می‌کند کمک می‌نماید.

آنچه که مهم است موقف عملی و صریح نظام حاکم در افغانستان است. نظام حاکم با توجه به موقف‌های صریح و واضح خویش مبنی بر عدم موافقت بر سر موضوع بگرام، این را بخاطر داشته باشد که محاسبات امریکا درین زمینه مهم است. دولت امریکا این را بخوبی درک می‌نماید که حضور نظامی امریکا درین پایگاه خطوط سرخ و غیرقابل معامله برای نظام حاکم در افغانستان است. ولی یادآوری از مذاکره در مورد واپس گیری این پایگاه از سوی ترامپ نوعی ادعای بلندی است که از طریق تعامل سیاسی، اقتصادی و استخباراتی محدود تلاش می‌نمایند به خواسته مطلوب و مورد هدف خویش برسند. امریکا همیشه این را ثابت نموده است که در مذاکرات، خواسته‌های بلند پروازانه را از جانب مقابل تقاضا نموده تا طرف مقابل را به خواسته مطلوب تنازل دهد. اکنون که امریکا از مذاکره بر سر واپس گیری پایگاه هوایی بگرام با نظام حاکم صحبت می‌نماید در واقعیت امکان آن بعید نیست که شکل دیگری از حضور سیاسی، اقتصادی (منابع عناصر کم‌یاب)، استخباراتی و زیرساخت‌های نظامی خویش را تحت چتر تعامل دو طرف تقاضا نماید.

وحی الهی (قرآن و سنت رسول الله صلی‌الله علیه وسلم) و تاریخ این را ثابت نموده است، هرگونه تعامل با دولت‌های محارب از جمله امریکا راس الکفر جهان که عملا در جنگ با مسلمانان در فلسطین، یمن، سرزمین‌های اسلامی در افریقا قرار دارد، حرام بوده و تکیه بر تار عنکبوت است. این همان امریکایی‌ است که 20 سال تحت عنوان مبارزه با تروریسم هزاران مسلمان را در افغانستان شهید می‌نمود و جایزه بالای سر رهبران مجاهدین تعیین می‌کرد. نظام حاکم در افغانستان بر اساس شریعت الهی و درس‌های از تاریخ ضرورت است، نه از تهدیدهای ترامپ هراسان ب��شد و نه وارد تعامل بیشتر با این قاتلان تاریخ گردد. امریکای امروز خسته‌تر و درمانده‌تر از دیروز است. هرگونه نزدیکی با قدرت‌های کفری همانند امریکا، چین و روسیه موجب تحریکات برای رقابت در میدان افغانستان میان آنان محسوب می‌گردد.

نظام حاکم در افغانستان تنها با تاسیس خلافت راشده ثانی و تطبیق همه جانبه اسلام در سیاست خارجی که همانا آن دعوت بسوی اسلام و اظهار دین می‌باشد، می‌تواند درین وضعیت بین‌المللی از فرصت استفاده نموده و مبدل به قدرت بزرگ اسلامی در منطقه گردد. سیاست خارجی که روابط آن با دولت‌ها بر اساس اسلام عیار و سنجیده شود نه بر اساس منافع کوتاه مدت ملی یا بر اساس تعامل با دولت‌های محارب امروزی که جز خسران دنیا و آخرت نتیجه‌ای ندارد.

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ عَدُوِّي وَعَدُوَّكُم أَولِيَآءَ تُلقُونَ إِلَيهِم بِٱلمَوَدَّةِ وَقَد كَفَرُواْ بِمَا جَآءَكُم مِّ��َ ٱلحَقِّ يُخرِجُونَ ٱلرَّسُولَ وَإِيَّاكُم أَن تُؤمِنُواْ بِٱللَّهِ رَبِّكُم إِن كُنتُم خَرَجتُم جِهَٰدٗا فِي سَبِيلِي وَٱبتِغَآءَ مَرضَاتِي تُسِرُّونَ إِلَيهِم بِٱلمَوَدَّةِ وَأَنَا أَعلَمُ بِمَآ أَخفَيتُم وَمَآ أَعلَنتُم وَمَن يَفعَلهُ مِنكُم فَقَد ضَلَّ سَوَآءَ ٱلسَّبِيلِ
ترجمه معنا: "ای مؤمنان! دشمنان من و دشمنان خویش را به دوستی نگیرید. شما نسبت بدیشان محبّت می‌کنید و مودّت می‌ورزید، در حالی که آنان به حق و حقیقتی ایمان ندارند که برای شما آمده است. پیغمبر و شما را به خاطر ایمان آوردن به خدا که پروردگارتان است (از شهر و دیارتان) بیرون می‌رانند. اگر شما برای جهاد در راه من و طلب خوشنودیم (هجرت کرده‌اید و از زادگاه خویشتن) بیرون آمده‌اید (با ایشان پیوند دوستی برقرار نسازید). در نهان با آنان دوستی می‌کنید، در حالی که من نسبت به هرچه پنهان می‌دارید یا آشکار ��ی‌سازید (از همگان) مطّلع‌تر و آگاه‌تر هستم. هر کس از شما چنین کاری را بکند، از راستای راه منحرف گشته است. ممتحنه آیه 1

[Siddiq Omar @SadiqOmar11]

@pashtortanews مډډډډذذج

[حزب التحریر افغانستان @HTAFMediaOffice]

سخن هفته: کشمیر؛ زخم در حال فراموشی در میان سرزمین‌های اسلامی
کشمیر سرزمینی میان کوه‌های بلند و دریاهای زلال با طبیعت خاص و شگفت‌انگیزاش زمانی بنام بهشت روی زمین شناخته می‌شد. در حالی که اکثریت اسکان آن��ا مسلمانان تشکیل می‌دهد اما بخش بیشتر آن پس از استعمار بریتانیا، تحت حاکمیت دولت هند است که با ظلم و فشار بالای مسلمانان آنجا حکومت می‌کند. این سرزمین همانند سرزمین فلسطین از سال ۱۹۴۷م تا کنون به میدان جنگ، منازعه و ظلم مبدل شده است.
بعد از تقسیم هند بریتانیایی به سرزمین هندوستان و پاکستان که بر اساس نقشه انگلیس و استعمار بود، قسمت بزرگ کشمیر مربوط هند گردید. اما از همان اوایل جهاد مردم مجاهد کشمیر علیه نظام هند ادامه داشت. دولت هند از سال ۱۹۴۷م تا کنون بیش از ۷۰۰ هزار سرباز هندی را در کشمیر مستقر ساخته که با ایجاد حاکمیت نظامی شدید، فضای زندگی را بالای مردم تنگ کرده است. در سال ۱۹۹۰م دولت هند با تصویب قانون AFSPA در مورد جامو و کشمیر حق تیراندازی مستقیم بالای مردم را به ارتش هند داد و اینکه ارتش می‌تواند مردم کشمیر را بدون حکم بازداشت کنند و سربازان هندی از انجام هر نوع جنایت مصوونیت قضایی داشته باشند. از آن زمان به بعد سربازان هندی از انجام هیچ نوع ظلم و وحشت و تجاوز دریغ نکردند و حتی بالای خواهران مسلمان کشمیری تجاوز کردند که بدترین واقعه آن در سال ۱۹۹۱م (کونان پاشپورا) دو بخشی در کشمیر بود که در آن ده‌ها زن مسلمان توسط سربازان هندی مورد تجاوز جنسی قرار گرفتند.
بعد از به قدرت رسیدن حزب بهاراتیا جاناتا (BJP) به رهبری مودی در سال ۲۰۱۴م حزبی که اساساً بر پایه نژادپرستی، فرقه‌گرایی و نفرت‌پراکنی علیه اسلام و مسلمانان (چه در داخل هند و چه در سطح منطقه) بناء شده، فضای ظلم و شکنجه دیگر هم بالای مسلمانان کشمیر افزایش یافت. در سال ۲۰۱۹م دولت مودی ماده ۳۷۰ قانون اساسی را لغو کرد. قانون که اجازه خودمختاری را به کشمیر می‌داد، ایالات جامو و کشمیر تحت حا��میت مستقیم دولت مرکزی هند قرار گرفت و هزارن سرباز نیروی اضافی به منطقه ارسال شد و برای اینکه حقایق ظلم و شکنجه هندوها بالای مردم مسلمان کشمیر فاش نشود و افکار عامه جهان علیه هند نگردد، برای خاموش ساختن صدای مردم برای ماه‌ها تلفن، انترنت و وسایل ارتباطی بالای مردم کشمیر قطع گردید. اکنون یکی دیگر از برنامه‌های دولت مودی کوچ دادن اجباری هندوها به ایال�� کشمیر به هدف فرهنگ سازی هندوئیزم و ازبین بردن کامل ارزش‌های اسلامی است.
در سوی دیگر، دولت پاکستان که دارای ارتش و نیروی قوی در منطقه است در دو دهه اخیر در قضیه کشمیر خیانت می‌کند. با وجود داشتن قدرت نظامی کافی در منطقه و اینکه توانایی رویارویی تمام‌عیار با هند و شکست‌ آن و توانایی آزاد سازی کشمیر را دارد، حکام خاین ملکی و نظامی آن اجازه حمله را برای ارتش نمی‌دهد. حتا در بسیاری موارد بعضی مقامات پاکستانی مقاومت و جهاد خود مردم کشمیر علیه هند را تقبیح نموده و آنرا عمل تروریستی می‌خواند. حکام در پاکستان اکثر مواقع از قضیه کشمیر استفاده سیاسی کرده و در بسیج افکا�� عامه و جهت دهی و انحراف احساسات مردم استفاده می‌کنند آن دقیقا در زمانی که این حکام خاین پاکستان در بحران داخلی قرار دارند. و در نهایت امریکا هم منحیث بادار برای رهبری ارتش در پاکستان اجازه نمی‌دهد تا بالای هند حمله کند.
امریکا منحیث بادار هر دو کشور سیاست توازن در منطقه را در پیش گرفته و خواستار صلح و عدم تقابل بین دو کشور است. تا هند از پاکستان خاطر جمع بوده و بتواند همراه با چین رقابت کند.‌ و از سوی دیگر ارتش پاکستان نیز بجای مقابله با هند مصروف تقابل با مجاهدین داخلی در داخل پاکستان گردد و ازین طریق اسلامخواهی را در پاکستان ریشه‌کن بسازد. به همین دلیل در چندین منازعه و تقابل اخیر هند و پاکستان متوجه می‌شویم که امریکا یا با حضور مستقیم ویا هم توسط مزدوران خویش منحیث میانجی عمل کرده و مانع برخورد شدید بین دو طرف گردیده است.
آخرین تقابل بین هند و پاکستان ازین امر مستثنی نیست. زمانی‌که تنش‌ها بین دو کشور پس از واقعه ۲۲ آپریل در منطقه پهلگام کشمیر آغاز شد، با وجود که این اقدام به گروهی در کشمیر ارتباط داده می‌شد اما هند اصرار ورزید که دولت پاکستان در عقب این حمله دست دارد. در حالیکه در ه��د افکار عامه علیه پاکستان شدت گرفته بود، مودی مجبور به انجام چندین حملات تلافی جویانه علیه پاکستان شد، پاکستان هم برای مدیریت افکار عامه مردم پاکستان اقدام به بعضی حملات نوبتی بالای هند کرد. با وجود که پیش‌بینی می‌شد جنگ طولانی گردد، در همین صحنه حساس امریکا از موقف زور منحیث میانجی قوی عمل نموده و در همان روز بین دو کشور آتش‌بس اعلام گردید، به تعقیب آن ترامپ در صفحه خود در شبکه ایکس از آتش‌بس میان دو دولت خبر داد و به همین سادگی آتش جنگ میان ارتش پاکستان با هند خاموش شد.
این د�� حالیست که هر دو جناح، مودی رهبر حزب ‌BJP و هم حکام خاین پاکستان ازین تقابل بهره برداری سیاسی نمودند. مودی برای کسب رای عام هند به نفع حزب BJP و پیشی گرفتن از دو حزب رقیب (حزب کنگره و حزب AAP) از این حادثه استفاده کرد. حکام خاین پاکستان نیز که مدت‌هاست در بحران داخلی بسر برده و از طرف دیگر نگران افکار عامه مردم پاکستان اند که در برابر خاموشی و سکوت ذلیلانه ارتش در قبال کشتار بی‌رحمانه دولت یهود در فلسطین خشمگین هستند، تلاش نمودند ازین فرصت برای تخلیه احساسات مردم پاکستان استفاده نمایند. اما این طرف کشمیر که سال‌های‌سال است زیر ظلم و شکنجه قرار دارد و هربار قربانی سیاست کشورهای منطقه گردیده که آنرا به زخم ناسور دیگری بین سرزمین‌های اسلامی تبدیل نموده است.
رهبران فعلی ارتش در پاکستان با وجود داشتن نیروی کافی نظامی، بخاطر راضی نگهداشتن بادارشان امریکا هیچ‌گاه بخاطر آزادسازی کشمیر زیر اداره هند بالای دولت هندو حمله نمی‌نمایند. و بجای قتال با هند ارتش را مصروف جنگ داخلی با خود مسلمانان و مجاهدین تحت نام مبارزه با تروریسم ساخته است. این سیاست منافقانه و مزدوری به امریکا سبب ضعف پاکستان از دید نظامی، اقتصادی و بحران‌های شدید داخلی گردیده است. اما در سمت مقابل هند با ثبات شده و از دید اقتصادی و تکنالوژی رشد چشم‌گیری یافته است. بدون شک پاکستان مصداق این فرموده رسول‌الله (ص) است که می‌فرماید: «مَا تَرَكَ قَوْمٌ الْجِهَادَ إِلَّا عَمَّهُمُ اللهُ بِالْعَذَابِ» «هیچ مردمی جهاد را ترک نکردند، مگر اینکه الله سبحانه و تعالی آنان را به عذاب گرفتار نمود.» (طبرانی، المعجم الأوسط)
ارتش پاکستان با وجود اینکه برخی عناصر متدین را نیز در خود دارد که آرزوی غزوه الهند را دارند، اما مفکوره پلیدی بنام دولت-ملت این ارتش بزرگ را به زنجیر کشیده و سبب شده است نتوانند به سوی آزادسازی کشمیر از زیر حاکمیت گاوپرستان بروند. قسمیکه این مفکوره دولت- ملت مانع حمله ارتش‌های عربی بالای اسراییل برای آزاد سازی فلسطین شده است.
پس یگانه راه حل تاسیس دولت خلافت راشده است که با ازبین بردن مرزهای خیالی و ازمیان برداشتن مفکوره پلید دولت-ملت یا نشنلیزم بین سرزمین‌های اسلامی، منابع و ارتش‌های امت را منسجم ساخته و همه را در راه خیر و آزادسازی سرزمین‌های اسلامی بکار گیرد. با انجام غزوه الهند دولت هندو را سرنگون کرده، ت��ریخ و فرهنگ اسلامی را دوباره در شبه قاره هند برگرداند. که بدون شک الله سبحانه و تعالی مژده تحقق آنرا برای ما داده است.
«عِصَابَتَانِ مِنْ أُمَّتِي أَحْرَزَهُمُ اللَّهُ مِنَ النَّارِ: عِصَابَةٌ تَغْزُو الْهِنْدَ، وَعِصَابَةٌ تَكُونُ مَعَ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ عَلَيْهِ السَّلَامُ» «دو گروه از امت من هستند که الله سبحانه‌وتعالی آنان را از آتش دوزخ حفظ می‌کند: گروهی که به هند لشکرکشی می‌کنند و گروهی که همراه عیسی بن مریم علیه‌السلام خواهند بود». (روایت احمد)

عبدالله ذاکر

[حزب التحریر افغانس��ان @HTAFMediaOffice]

د معدني زېرمو د مدیریت په اړه د اسلام کلي قواعد
لیکوال: سید عبدالکریم سادات
معدني زېرمې د هغې طبیعي شتمنۍ په توګه چې الله سبحانه وتعالی د انسان په واک کې ورکړې ده، د ټولنو د بېلابېلو اړتیاوو په پوره کولو کې خورا مهم او بنسټیز ارزښت لري. کانونه د هغو اولیه موادو سرچینه ده چې بېلابېل صنعتي سکتورونه پرې ولاړ دي؛ لکه د ودانیو رغونه، برېښنایي وسایل، د انرژۍ تأمین، ټرانسپورټ، درنې فابریکې یا ثقیله صنایع، د ماشینونو تولید، جنګي تجهیزات جوړل او پرمختللې ټکنالوژي.
سره له دې، الله سبحانه وتعالی د معدني موادو زېرمې د ځمکې پر مخ په یوشان او منظمې نه دي وېشلي، بلکې ځینې سیمې د نورو په پرتله ډېرې غني او ارزښتناکې معدني سرچینې لري. دا نابرابر وېش د دې لامل شوی چې دولتونه د دغو زېرمو د ترلاسه کولو او ګټې اخیستنې لپاره په جیوپولیټیکي سیالیو کې ښکېل شي. د تاریخ په او��دو کې کانونه کله د سولې وسیله ګرځېدلي او کله هم د بې‌شمېره جګړو لامل شوي دي. له دې سره، که معدني زېرمې عادلانه او سمې مدیریت نه شي، سیاسي، امنیتي او ټولنیز بحرانونه زېږوي، چاپېریال ککړوي، او د فساد او قاچاق فضا لا نوره مساعدوي.
الله سبحانه وتعالی د معدني زېرمو د ارزښت او استفادې په اړه په حدید سورت کې فرمايي:
... وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ ۚ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ [حدید: ۲۵]
ژباړه: « او اوسپنه مو نازله (خلق) كړه، چې پکې ډېر زور او خلكو ته (ډېرې) ګټې دي، چې ا��له ته معلومه شي، څوك په پټه د ده (د دين) او رسولانو نصرت كوي؛ هو! الله عزيز او قوي ذات دی!»
که په دغه مبارک آیت کې تدبر وشي؛ روښانه کېږي چې د اسلام له نظره اړتیا ده چې معدني سرچینې باید د دوو اساسي اهدافو لپاره وکارول شي:
لومړی: د الله سبحانه وتعالی د دین نصرت، تنفیذ او خپرول؛
دویم: د انسانانو اړتیاوې رفع کول او د دوی د ګټو تأمین.
افغانستان د هغو سیمو له ډلې دی چې پرېمانه او ارزښتناکې معدني سرچینې لري. د ترسره شوو څېړنو پر بنسټ، افغانستان بېلابېل او غني کانونه لري، او دا خاوره له خپلو جګو غرونو او پېچلیو درو سره، د ځمکې لاندې لویو او قېمتي معدني زېرمو ډکه ده. افغانستان ډول‌ ډول منرالونه، هایدروکاربنونه او نورې طبیعي زیرمې لري.
په اوسني وخت کې، په خورا غیرمسلکي، غیرمعیاري او بې‌تحلیله ډول د کانونو را ایستلو قراردادونه ورکول کېږي؛ په دې اړه هیڅ اوږدمهاله اقتصادي ارزونه او تحلیل نه دی ترسره شوی. دا ډول قرارداد ورکول، د کانونو ایستل او بیا وروسته د هغو د عوایدو د کارونې بڼه په څرګند ډول د اسلامي احکامو او ارزښتونو خلاف چاره ده.
له بلې خوا، د نړۍ سترو اقتصادي ځواکونو د افغانستان په طبیعي سرچینو کېسترګې خښې کړې، او کانونه ��وس په یوه حساسه سیاسي مسله بدل شوي. چین، امریکا او روسیه ـ درې واړه لوی قدرتونه ـ د افغانستان پر کانونو ځانګړی پام ساتي. دا هېوادونه یا هڅه کوي چې له دغو زېرمو څخه پخپله ګټه واخلي، او یا پرې نه ږدي چې سیالان یې دغو سټراټيژيکو کانونو ته لاسرسی ولري.
په دې کې هیڅ شک نشته چې څو د اسلامي احکامو، اصولو او ارزښتونو پر بنسټ منظم قواعد نافذ نه وي، د افغانستان له معدني سرچینو څخه سمه او اغېزناکه ګټه اخیستنه ناشوني ده. له بده مرغه، په اداري او دولتي نظام کې د افغانستان د کانونو په اړه اسلامي لیدلوری ډېر کم مطرح شوی؛ تمرکز یوازې د کانونو پر خرڅلاو او د عوایدو پر راټولولو دی، ن�� پر هغه اساسي او اصولي مېتود چې باید د کانونو د را ایستلو او قراردادونو اساس وي. دا پروسه د اسلامي نظام پر احکامو نه، بلکې تر ډېره د جمهوریت د اصولو پر بنسټ روانه ده. دلته به، د اسلامي فقهي او اقتصادي لید له مخې، لنډ خو بنسټیز قواعد روښانه کړو، چې ویښ وجدانونه او سلیم زړونه ګټه ترې پورته کړي.
لومړۍ قاعده: کانونه د اسلامي امت عامه ملکیت دي؛
په اسلامي فقه او د اقتصاد او مالکیت په بحث کې ملکیتونه په درېیو ډولونو ویشل شوي دي: شخصي ملکیت، دولتي ملکیت، او عامه ملکیت. د دې وېش له مخې، طبیعي او ځمکنۍ زېرمې لکه د تېلو، ګاز، سرو زرو، اوسپنې، یورانیم، لیتیم او نورو سټراټیژیکو عناصرو زېرمې ښکاره د امت په عامه ملکیت کې راځي. دا ډول ملکیت نه د یو فرد په ولکه کې دی، نه هم د دولت په انحصار کې؛ بلکې د ټول اسلامي امت ـ هم د اوسني نسل او هم د راتلونکو نسلونو- ملکیت دی.
نو د دې ډول سرچینو هر ډول استخراج، استفاده او تصرف باید یوازې د ټول امت د عامه ګټو پر بنسټ، او د اسلامي شریعت د احکامو په چوکاټ کې وشي. رسول الله صلی ال��ه علیه وسلم فرمایي:
الناس شركاء في ثلاث: الماء، والكلأ، والنار (رواه احمد)
ژباړه: خلک په درېیو شیانو کې شریک دي: اوبه، څړځای او اور.
فقهاوو د پورته حدیث په شرحه کې، په ځانګړې توګه د «النار» له اصطلاح څخه دا استنباط کړی چې مراد ترې نه یوازې اور، بلکې نفت، طبیعي ګاز او آن نورې مهمې معدني سرچینې هم دي. نو دا یوه فقهې قاعده ده چې دا ډول شتمنۍ باید د امت جمعي ملکیت وي، او اسلامي دولت یوازې د دې منابعو «امین» او «مدیر» وي، نه مطلق مالک.
امام ابویوسف رحمه‌الله، چې د امام اعظم ابوحنیفه رحمه‌الله نامتو شاګرد و، په خپل مشهور اثر «الخراج» کې دا خبره په ډاګه کړې چې اسلامي دولت د عامه سرچینو په وړاندې یوازې د څارنې او تنظیم مسولیت لري، نه دا چې دا شتمنۍ د خپلې خوښې سره تصرف، تملک یا انتقال کړي. همداراز، امام شافعي رحمه‌الله او امام احمد بن حنبل رحمه‌الله هم ټینګار کوي چې په عامه شتمنیو کې هر ډول تصرف باید د امت د مصالحو پر بنسټ، او د شرعي چوکاټونو دن��ه ترسره شي.ماوردي رحمه‌الله په «الأحکام السلطانیة» او ابن‌تیمیه رحمه‌الله په «السیاسة الشرعیة» کې په یوه خوله څرګنده کړې چې د اسلامي دولت حاکم د عامه منابعو مالک او څښتن نه، بلکې امانت‌دار دی.
د همدغو اصولو په رڼا کې، هغه څه چې نن ورځ د افغانستان په ګډون په ډېرو اسلامي خاورو کې د کانونو د بې‌پلانهسپارلو ـ که کفريدولتونو ته وي او که شرکتونو ته- په نوم ترسره کېږي، جدي بیاکتنې او بنسټیزو اصلاحاتو ته اړتیا لري. عامه ملکیت باید د امت د ټولیزو ګټو پر بنسټ اداره شي، نه دا چې له هغې سره داسې چلند وشي لکه دا چې د دولت یا شخصي سکتور خپل مال وي، چې په خپله خوښه پرېکړه وکړي.
دوهمه قاعده: د سترو کانونو خصوصي کول له اسلامي احکامو او اقتصادي سیاست سره په ټکر کې دي؛
د پانګوالۍ نظام او د اسلام اقتصادي نظام ترمنځ یو بنسټیز توپیر دا دی چې دواړه د طبیعي سرچینو د ملکیت او تصرف په اړه بېل او متضاد لیدلوری لري. په لوېدیځ پانګوال نظام کې، طبیعي سرچینې لکه تېل، ګاز او کانونه د «خصوصي‌کولو» یا «سپارلو» له لارې لویو داخلي یا بهرنیو شرکتونو ته ورکول کېږي او په انحصاري ملکیت بدلېږي. خو اسلام، برعکس، سترې طبیعي سرچینې د امت د عامه ملکیت په توګه پېژني؛ داسې سرچینې چې په ټول اسلامي امت پورې تړلې دي، او هېڅ یو فرد یا شرکت حق نه لري چې دا منابع خپل شخصي ملکیت وګرځوي. د دې حکم بنسټ د رسول الله صلی الله علیه وسلم پر دغه مبارک حدیث ولاړ دی:
الناس شركاء في ثلاث: الماء، والكلأ، والنار (رواه احمد)
ژباړه: خلک په درېیو شیانو کې شریک دي: اوبه، څړځای او اور.
له سیاسي اړخه هم، د کانونو خصوصي کول ـ په ځانګړې توګه د نيولیبرالي کپېټلېسټي اقتصادي ماډل په چوکاټ کې ـ د معاصر استعمار له مهمو وسایلو څخه دي، چې د نړیوالو قدرتونو تر سلطې لان��ې د بې‌وزل�� هېوادونو راوستلو ته زمینه برابروي. د افریقايي هېوادونو، لاتیني امریکا، او ان د ځینو عربي دولتونو تجربې ښيي چې بهرنیو شرکتونو ته د طبیعي زېرمو سپارل نه یوازې اقتصادي پرمختګ نه دی راوستی، بلکې د سیاسي بې‌ثباتۍ، پراخ فساد، د منابعو د لوټ، او د اقتصادي او سیاسي خپلواکۍ د له‌منځه تلو لامل شوي دي. دغه هېوادونه نن له هغه بحران سره مخ دي چې اقتصادپوهان یې «د طبیعي سرچینو لعنت» بولي. ان ګڼ شمیر اقتصادپوهان د طبیعي منابعو په برخه کې خصوصی‌کولد اقتصادي استثمار نوې بڼه ګڼي.
اسلام په خپل اقتصادي سیاست کې د شتمنیو پر عادلانه وېش خورا ټینګار کړی دی. د کانونو خصوصی‌کول نه ی��ازې دا اساسي اصل له ګواښ سره مخ کوي، بلکې شتمني د یوې محدودې ډلې په لاس کې راټولوي، چې پایله یې په ټولنه کې شدید طبقاتي توپیر او فقر دی. نو د سترو کانونو خصوصی‌کول ـ که د استخراج د قراردادونو، عامه او خصوصي مشارکت، یا د امتیازونو د پلورلو په بڼه وي، او که له بهرنیو شرکتونو سره وي- له شرعي اړخه جایز نه دې.
درېیمه قاعده: د اسلام له نظره حربي کفارو او بهرنیو شرکتونو ته د کانونو سپارل جایز نه دي؛
حربي کفارو یا په هغو پورې تړلو شرکتونو ته د سټراټیژیکو معادنو سپارل، نه یوازې له فقهې پلوه ناروا دي، بلکې له سیاسي او امنیتي اړخه هم یوه خطرناکه او ستره تېروتنه ګڼل کېږي. اسلام په څرګند ډول حکم کوي چې هر هغه اقتصادي تعامل یا همکاري چې د اسلام د دښمنانو د پیاوړتیا، د مسلمانانو پر شتمنیو د کفارو د تسلط، یا په نورو پورې د اسلامي امت د اقتصادي- سیاسي تړاو سبب شي، شرعاً جواز نه لري. نن ورځ، د نړۍ ځواکمن هېوادونه د سټراټیژیکو معدني سرچینو پر سر په شدیده سیالۍ بوخت دي، ځکه د ټکنالوژۍ، مصنوعي ځیرکتیا، او نورو پرمختللو برخو لپاره دا نادر عناصر یوه خورا مهمه اړتیا ګڼل کېږي. نو افغانستان یوه هغه سیمه ده چې دا نادر عناصر او سرچینې لري. ځکه خو استعماري قدرتونه ډیر پام کوي چې پر دغو سرچینو خپله ولکه وساتي.
په ننني نړۍ کې، ډېری هغه شرکتونه چې د طبیعي سرچینو د استخراج تر نامه لاندې اسلامي خاورو ته ننوتل غواړي، یوازې سوداګریز شرکتونه نه دي، بلکې د سیاسي او استخباراتي ادارو لاس‌پوڅي دي چې استعماري اهداف تعقیبوي.
وَلَن يَجْعَلَ ٱللَّهُ لِلْكَـٰفِرِينَ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا [النساء: ۱۴۱]
ژباړه: او الله سبحانه و تعالی هېڅکله کافرانو ته پر مسلمانانو د (تسلط او حاکميت) لار نه ده ګرځولې.
له سیاسي پلوه هم، د اسلام د دښمنانو لاسونو ته د اسلامي امت د کانونو سپارل دا معنی لري چې د جګړې په ډګر کې خپله وسله دښمن ته تسلیم کړې. نن‌سبا، ډېری هغه هېوادونه چې د سوداګریزو فعالیتونو په پلمهافغانستان ته راځي، د اسلامي نړۍ په نورو جبهو کې یا د اشغالګرو ملاتړ کوي، یا خپله د مسلمانانو په وژنه، ځورونه، ځپلو اواستعمار کې ښکېل دي. لکه چین چې د شرقي ترکستان مسلمانان ځپي؛ یا امریکا چې له اسلامي نړۍ سره په جګړه کې یې تر یو ملیون زیات مسلمانان ووژل؛ یا روسیه چې د منځنۍ اسیا، سوريې او افریقا د مسلمانانو په وینو یې لاسونه سره دي؛ یا بریتانیا چې د دوو پې��یو استعمار مخینه لري. نو د افغانستان کانونه امریکا، چین، روسیې یا نورو استعماري قدرتونو ته سپارل، په حقیقت کې د هغو نظامونو د تغذیې لپاره د امت د شتمنۍ کارول دي چې له اسلام سره دښمني لري.
څلورمه قاعده: د اسلامي امت طبیعي سرچینې اوکانونه باید د امت د صنعتي کېدو او نظامي اِعداد لپاره وکارول شي
الله سبحانه وتعالی په حدید سورت کې فرمایي:
وَأَنزَلْنَا ٱلْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌۭ شَدِيدٌۭ وَمَنَـٰفِعُ لِلنَّاسِ
ژباړه: « او اوسپنه مو نازله (خلق) كړه، چې پکې ډېر زور او خلكو ته (ډېرې) ګټې دي!»
دا آیت نه یوازې د طبیعي زېرموموجودیت د انسان لپاره د الهي نعمت په توګه بیانوي، ب��کې په ښکاره يې د نظامي او صنعتي کارېدنې یادونه هم کوي. مفسرین وایي، له «بأس شدید» څخه مراد هغه نظامي قوت او دفاعي چمتووالی دی چې د اوسپنې او نورو معادنو له لارې تأمینېږي. او «منافع» هغه اقتصادي تولید ته اشاره ده، چې د مسلمانانو د عمومي ګټې لپاره ترې کار اخیستل کېږي.
له سیاسي او اقتصادي اړخه هم، د اسلامي خاورو د تاریخي تړاو له سترو لاملونو څخه یو دا دی چې هغوی خپلې طبیعي سرچینې خامې پلورلې دي، او په صنعتي ډول یې د پروسس او تولید ظرفیت نه دی لرلی. د پروسس لپاره د صنعتي بېخ‌بنسټونو له رامنځته کولو پرته د اوسپنې، سرو زرو، تېلو او لیتیم مستقیم پلور په حقیقت کې دا معنی لري چې د دغو زېرمو د ګټې تر ټولو مهمه برخه چې پروسس او ارزښت زیاتول دي؛ نورو هېوادونو ته سپارل کېږي. دا لړۍ نه یوازې د اسلامي خاورو شتمني او ثروت بهر ته وړي، بلکې تر هغه هم خطرناک دا دی چې له تخنیکي او ټکنالوژیکي اړخه یې په نورو پورې تړي او د داخلي پرمختګ څرخ ته عملاً زیان رسوي.
اسلام ټینګار کوي چې مسلمانان باید خپلې طبیعي سرچینې داسې مدیریت کړي چې د اسلامي امت اقتصادي، دفاعي او بنسټیزې اړتیاوې له همدغو سرچینو پوره شي. له همدې امله، د افغانستان او بلې هرې اسلامي خاورې کانونه او طبیعي زېرمې معادن باید یوازې د لنډمهاله عوایدو د سرچینې په توګه ونه ليدل شي، بلکې دا ب��ید د یوه خپلواک، پر ځان بسیا او ځواکمن امت د جوړېدو د بنسټیز رکن په توګه وپېژندل شي. د کانونو له را ایستلو سره باید د تخنیکي پوهې انتقال، د مسلمانانو ترمنځ د متخخص ځواک روزنه، د صنایعو وده او داخلي تولید مل وي. که داسې نه وي او دا سرچینې یوازې خامې صادرې شي، نو ثروت او شتمني له اسلامي خاورو وځي او د پردیو جېبونو ته لوېږي.
پایله: اسلام؛ د معدني سرچینو د مدیریت لپاره جامع حللاره
اسلام یوازې د عبادت دین نه دی، بلکې یو بشپړ د ژوند‌نظام دی چې د انسان د ژوند تر ټولو کوچنیو سیاسي، اقتصادي او ملکیتي اړخونو ته هم عادلانه، روښانه او انساني قواعد او اصول وړاندې کوي. د کانونو او طبیعي زېرمو موضوع هم له دې څخه مستثنا نه ده. اسلامي شریعت د کانونو په اړه یو واضح او اصولي چوکاټ ټاکلی، چې که تطبیق شي، لاندې حقیقتونه تضمینېږي:
• کانونه او طبیعي سرچینې د اسلامي امت عامه ملکیت دي؛
• د سترو کانونو خصوصی‌کول له اسلامي احکامو او د اسلام له اقتصادي سیاست سره په ټکر کې دي؛
• حربي کفارو او بهرنیو شرکتونو ته د کانونو او طبیعي سرچینو سپارل له شرعي پلوه جایز نه دي؛
• د اسلامي امت طبیعي سرچینې او کانونه باید د امت د صنعتي کېدو او نظامي اِعداد یا چمتووالي لپاره وکارول شي.
په داسې نړۍ کې چې قدرتونه د طبیعي سرچینو پر سر سیالۍ او یرغلونه کوي؛ یوازې د اسلا�� جامع اقتصادي او سیاسي نظام دی چې اسلامي امت د "منابعو له لعنت" څخه ژغورلی شي. دا د هغه دولت تر سیوري لاندې شوني دي چې اسلام دننه بشپړ او هر اړخیز پلی کړي او په بهرني سیاست کې یې د دعوت او جهاد له لارې نورې نړۍ ته ولېږدوي.
وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ آمَنُوا۟ مِنكُمْ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ كَمَا ٱسْتَخْلَفَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ... [نور:۵۵]
ژباړه: «الله له تاسو څخه هغو کسانو ته چې ایمان یې راوړی او نېک عملونه کوي، ژمنه ورکړې ده چې خامخا به هغوی ته د ځمکې خلافت ورکوي؛ لکه له دوی مخکې کسانو ته چې يې د ځمکې خلافت ورکړی و.»
#معدنونه_امانت_دي_نه_غنيمت
#معادن_امانت_اند_نه_غنیمت

[د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت @DChlnd]

په نیمروز ولایت کې د ټکسي چلونې شرکت فعالیت پیل کړ.
په نیمروز ولایت کې د ټکسي چلونې شرکت، چې ټول موټر یې له ټرانسپورټي اصولو سره برابر دي پر فعالیت پیل وکړ، چې یاد د ټکسي چلونې شرکت به د نیمروز- هرات ولایتونو تر منځ د مسافرو لېږد رالېږد ترسره کوي.۱/۲

[حزب التحریر افغانستان @HTAFMediaOffice]

د اونۍ خبره: په افغانستان کې د روسیې دوه‌ګونې لوبه
لیکوال: ابراهیم منیب
د روسیې سترې محکمې د ۲۰۲۵م کال د اپرېل په ۱۷مه د حاکم نظام پر فعالیت هغه بندیز د لنډ مهال لپاره لغوه کړ، چې په ۲۰۰۳م کال کې یې د یوې ترهګرې ډلې په توګه پېژندلی و. همدارنګه د روسیې د بهرنیو استخباراتو مشر د اپرېل په ۱۸مه په یوه غونډه کې چې «اف��انستان، سیمه‌ییز اتصال، امنیت او پرمختګ» نومېده، د افغانستان د مهم جیوپولیټیک موقعیت یادونه وکړه. نوموړي په افغانستان کې د لوېدیځو قدرتونو اقدامات دښمنانه وبلل او زیاته یې کړه، چې روسیه هڅه کوي چې حاکم نظام د ترهګرو ډلو له لېست څخه وباسي.
له شک پرته چې روسیه د اسلامي عقیدې له اړخه او له تاریخي او سیاسي پلوه د امریکا، چین، بریتانیا، فرانسې او د یهودو دولت (اسراییل) تر څنګ د اسلامي امت یو لوی دښمن ګڼل کېږي او له مسلمانانو سره د دښمنۍ تاریخ یې ان د ځینو اروپايي او غربي هېوادونو له منځته راتګ څخه هم پخوانی دی. د تزاري روسیې پر مهال یې د ماوراالنهر (منځنۍ اسیا) لویې سیمې او قفقاز اشغال کړل او له عثماني خلافت سره یې د بالکان په سیمو کې خونړۍ جګړې وکړې. د کمونېزم په وخت کې یې د منځنۍ اسیا او قفقاز په سیمو کې پولې جوړې کړې او له خلکو سره یې سخت ظلمونه وکړل. د کمونېزم له ماتې وروسته روسیه د امریکا له بهرني سیاست سره یو ځای شوه او د اسلام پر ضد جګړه (د ترهګرۍ پر وړاندې جګړه) کې یې برخه واخیسته. وروسته یې د چیچین له مجاهدینو سره جګړه وکړه، په ۲۰۰۱م کال کې یې د افغانستان اوسني نظام د لومړي حاکمیت په له منځه وړلو کې له ناټو او امریکا سره هوایي او لوژستیکي همکاري وکړه او په سوریه کې یې د بشار له دیکتاتور نظام سره همکاري وکړه او د هغه ځای خلک یې قتل عام کړل. دا ټولې کړنې ښيي چې روسیه له اسلام او مسلمانانو سره ژوره او اوږده دښمني لري، داسې دښمني چې له پنځو سوو کلونو زیات وخت یې کېږي.
وروسته له هغه چې افغان مجاهدینو په ۲۰۲۱م کال کې واک ترلاسه کړ او اوسنی نظام په افغانستان کې رامنځته شو، نو روسیې هڅه وکړه چې له دغه نظام سره د تعامل تر څنګ، خپلې اندېښنې د افغانستان په اړه له بېلابېلو لارو او پلټفارمونو څرګندې کړي. د بېلګې په توګه روسانو هڅه کړې چې د خپلو پوځي او امنیتي چارواکو او همداراز د سیمه‌ییز سازمان په وسیله چې د ګډ امنیت تړون نومېږي، د حاکم نظام پر وړاندې سخت دریځ ونیسي. له بلې خوا د اوسني نظام پر وړاندې یې د خپلو ملکي او سیاسي چارواکو له لارې نرم دریځ غوره کړی دی. په اوسني وضعیت کې د روسانو له سیاست څخه داسې ښکاري، چې په اوکراین کې د دوی نظامي، امنیتي او سیاسي بو��تیا ته په پام سره، نه غواړي چې په منځنۍ اسیا کې له بل ناامنه او خطرناک وضعیت سره مخ شي؛ داسې وضعیت چې د دوی ګټې له ګواښ سره مخ کړي. دا سیمه له کلونو راهیسې د ظالمو او میراثي نظامونو له ظلم څخه ستړې شوې او اوس غواړي چې د اسلامي نظام تر سیوري لاندې اسلامي ژوند وکړي. دغه ټول مسایل دا څرګندوي چې د حاکم نظام په راتګ سره، روسیه د افغانستان له بالقوه ځواک څخه اندېښنه لري او نه غواړي چې د افغانستان تجربه چې د جمهوریت نظام ړنګېدل دي، د منځنۍ اسیا هېوادونو ته لاړه شي. له همدې امله روسان وخت ناوخت د آمو سیند هغې غاړې ته نږدې د منځنۍ اسیا له هېوادونو سره ګډ پوځي تمرینونه کوي او هڅه کوي چې د خپلو سرحدونو امنیت پياوړی کړي.
له بلې خوا روسیه لا هم ځان د نړۍ له سترو قدرتونو څخه ګڼي او هڅه کوي چې دا لیدلوری د سیمې هېوادونو ته هم ولېږدوي. همدارنګه هڅه کوي چې له افغانستان سره نږدې اړیکې وساتي او د ترهګریزو ډلو له نوملړ څخه د حاکم نظام د ایستلو په برخه کې یو ګام مخکې واخلي.
د روسیې د بهرنیو چارو وزارت په یوه اعلامیه کې راغلي: «سره له دې چې د طالبانو نوم مو د ترهګرو ډلو له لېست څخه ایستلی، خو مسکو لا هم د هغو بندیزونو تابع دی چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا پر طالب چارواکو لګولي دي او د ملګرو ملتونو امنیت شورا د بندیزونو په تړاو د مسک�� په نړوالو ژمنو کې بدلون نه راولي.»
دا ډول اعلامیې او سیاسي-نظامي اقدامات ښيي چې روسانو له حاکم نظام سره دوه مخې لوبه غوره کړې ده. له یوې خوا له حاکم نظام سره د نږدې سیاسي، سوداګریزو او اقتصادي اړیکو خبرې کوي او له بلې خوا د پردې تر شا دغه تعاملات د امریکا او اروپا په څېر قدرتونو پر وړاندې د خپل هویت د بیا جوړونې لپاره یوه لوبه ګڼي. روسیه هڅه کوي چې له یوې خوا له نړیوالو تعهداتو او د ملګرو ملتونو له پرېکړو سره وفاداره پاتې شي او له بلې خوا غواړي چې له حاکم نظام سره له نږدې اړیکو څخه استفاده وکړي، ترڅو د افغانستان په دننه کې د منځنۍ اسیا مجاهدین کنټرول کړي، له منځنۍ اسیا سره ټران��یټي او سوداګریزې لارې وصل کړي او د هغو امنیتي او اقتصادي اندېښنو د له منځه وړلو لپاره تدابیر ونیسي، چې د دوی د سیمې د ثبات لپاره خطر ګڼل کېږي.
په پای کې باید هېره نه کړو چې له افغانستان څخه د ناټو او امریکا تر وتلو وروسته روسان دغه حالت یو فرصت ګڼي، ترڅو په افغانستان کې خپل نفوذ بېرته ترلاسه کړي.
د نړۍ اوسني وضعیت ته په پام سره چې له بې‌ثباتۍ او ژور بدلون سره مخ دی، روسان هم د کفري قدرتونو په څېر د افغانستان پر وړاندې له "پراګماټیک" سیاست څخه کار اخلي. دا هغه سیاست دی چې په راتلونکي کې د سیمه‌ییزو شرایطو په بدلون سره به لږ تر لږه دوی خپل تدابیر سنجولي وي. نو اوسني دولت ته پکار ده چې د روسیې د سیاستونو واقعيت وپېژني او د دې پر ځای چې د دښمن په دغه سیاست کې ذوب شي، باید داسې ستراتېژي جوړه کړي چې هم د دغو سیاستونو مخه ونیسي او هم اسلامي خاورې او منځنۍ اسیا د دیکتاتورو او مزدورو نظامونو له ظلم څخه ازادې کړي. دغه ستراتېژي هغه وخت بریالۍ کېدلی شي، چې د افغانستان مجاهدین د خپلو څو لسیزو جهاد له تجربې سره د دویم راشده خلافت د بیا تاسیس لپاره اقدام وکړي.
الله سبحانه وتعالی فرمايي:
﴿وَمَا لَكُم لَا تُقَٰتِلُونَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلمُستَضعَفِينَ مِنَ ٱلرِّجَالِ وَٱلنِّسَآءِ وَٱلوِلدَٰنِ ٱلَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَآ أَخرِجنَا مِن هَٰذِهِ ٱلقَريَةِ ٱلظَّالِمِ أَهلُهَا وَٱجعَل لَّنَا مِن لَّدُنكَ وَلِيّٗا وَٱجعَل لَّنَا مِن لَّدُنكَ نَصِيرًا﴾ (نساء: ۷۵)
ژباړه: او (اې مومنانو او اې مجاهدینو) پر تاسو څه شوي چې د الله په لاره کې او د مظلومو سړیو، ښځو او ماشومانو (د مرستې لپاره) قتال نه کوئ؟ هغه کسان چې وایي: «اې ربه، موږ له دې خاورې چې خلک (حکومتونه) یې ظالمان دي، وباسه او له خپل لوري څخه موږ ته یو سرپرست او مرستندوی پیدا کړه».

[سترجنرال مبين خان @mobeenkhan1231]

الله اکبر حقیقت تریخ وی

[euronews @euronews]

France's Senate wants a 5% annual increase in cigarette prices until 2040, a proposal designed to discourage smokers.

https://t.co/0UTJcP87W0

[Pajhwok Afghan News @pajhwok]

خوست کې د ځمکو د غصب مخنيوي کمېسيون وايي چې تېرو دوو کلونو کې يې ۵۰ زره جريب دولتي ځمکه له غصبه خلاصه کړې ده. https://t.co/Rf2xBhMpN6

[افغانستان اینترنشنال @AFIntlBrk]

عباس غلامی، خلبان ۲۶ ساله افغان مقیم بریتانیا با ارسال تصاویری به افغانستان اینترنشنال تجربه خود را از مهاجرت به ایران و اروپا روایت می‌کند.

آقای غلامی هنگامی که کمتر از یک سال داشت، مجبور شد از جنگ در افغانستان به ایران فرار کند. او تا صنف نهم مکتب را در این کشور خواند.

او می‌گوید علاقه‌اش به خلبانی در حدی بود که هرازگاهی به فرودگاه مهرآباد در تهران می‌رفت و از دیدن هواپیما ذوق می‌کرد.

در چهارده سالگی او درک کرد که با محدودیت‌های دست‌وپاگیری که قوانین جمهوری اسلامی در برابر مهاجرین دارد، نمی‌تواند به آرزوی دیرینه‌اش خلبانی دست یابد.

بنابراین سفر دشواری را در پیش گرفت و بعد از طی فاصله‌ای طولانی به اروپا رسید.

عباس غلامی در سرزمین جدید خود فرصت یافت تحصیل در زمینه خلبانی را ادامه دهد و در آسمان اروپ�� پرواز کند.

[العربیه فارسی @AlArabiya_Fa]

آیا شنا کردن در آب یخ برای سلامتی مفید است؟ https://t.co/vRJUIYJrtC

[Khaama Press (KP) @khaama]

"د افغانستان مالي سیستم به په بشپړه توګه اسلامي شي"
https://t.co/aNRp5vIchP
@khaama

[RTA Pashto @rtapashto]

د کلیو بیا رغونې او پراختیا وزارت وايي، چې د دې وزارت سرپرست وزیر ملا محمد یونس اخندزاده بدخشان ته د سفر په ترڅ کې د واخان ولسوالۍ د کوچني پامیر له بزای ګنبد څخه د چین هېواد تر پولې د ۴۹،۷ کیلو متره سړک د جوړولو او جغل اچولو پروژې چارې پیل کړې.۱/۲

[آژانس اطلاعاتی باختر @bnadari1]

مسئولان ریاست احیاء و انکشاف دهات #کندز می‌گویند که کار یک شبکه آب‌رسانی به هزینه بیش از ۸ میلیون افغانی به کمک مالی اداره یونیسف در مربوطات ولسوالی علی آباد این ولایت آغاز شد.
به گفته منبع، با تکمیل کار این پروژه برای ۴۲۰ خانواده آب آشامیدنی فراهم خواهد شد.

[1TVNewsAF @1TVNewsAF]

عاصم منیر، رییس ستاد ارتش پاکستان گفته که اشتراک شهروندان افغانستان در حملات هراس‌افگنی در پاکستان، برای صلح و ثبات در منطقه زیا��‌بار است.
بربنیاد گزارش‌ رسانه‌های پاکستانی، عاصم منیر این اظهارات را روز گذشته در جریان بازدید از پیشاور مطرح کرده‌است.