Berihun Adane

Author | Editor | Publisher

[BRITTLE PAPER @brittlepaper]

Maaza Mengiste is a 2026 MacArthur Fellow! The unrestricted $800,000 grant will support her next novel, set in interwar Berlin, along with her work translating African fiction and archiving photographs of Italy's 1935 invasion of Ethiopia 📚✨ https://t.co/74H1CiEewV

[Berihun Adane @SiraraPub]

https://t.co/ivz9IMAXcr

[Alemayehu Geda/ዓለማየሁ ገዳ. 阿莱马耶胡. 格达 @alemayehuGeda]

The Dangote factor of leapforging intra African trade via value addition & the @AfCFTA

Aliko Dangote's investments illustrate this potential of valuevaddion & the @AfCFTA concretely. Having built Africa's largest oil refinery (650,000 barrels per day, with expansion to 1.4 million bpd underway), Dangote has sharply curtailed Nigeria's decades-long dependence on imported fuel & imported fuel prtice: by early 2026, domestic production covered over 90 per cent of national petrol demand, with the refinery overtaking imports as Nigeria's primary fuel source for the first time since independence. Dangote has since announced a second, 700,000 bpd refinery for Kenya, intended to supply Kenya, Tanzania, Uganda, and South Sudan..., with construction due to begin later in 2026. Since fuel imports account for an estimated 15 per cent of Africa's trade bill, re-sourcing this trade toward intra-continental refineries could, in principle, lift intra-African trade from its current 14–16 per cent share toward the 25–30 per cent within a few years — a pace that would considerably outstrip the decades it took the continent to reach its present level. This is illustrative rather than a rigorous projection, but it points to the kind of processed/manufactured-goods trade that can ignite the AfCFTA agenda.

[Daron Acemoglu @DAcemogluMIT]

Dear followers, please see this new paper on the labor market and macroeconomic effects of low birth rates. Although almost all analysts and policymakers are very worried about the prospect of stagnant and aging populations, the evidence from cross-country and within the United States points to the opposite: lower birth rates predict faster growth of GDP per worker and wages. The reason: labor scarcity encourages more technology adoption.

[Gerardo L. Munck @GerardoMunck]

¿Un método correcto?

Este artículo de Bulutgil y @hmylonas cuestiona la idea de que hay un método siempre preferible en las ciencias sociales

Una buena contribución a los debates actuales sobre métodos que defiende el pluralismo metodológico

Descarga: https://t.co/f4uqqRKqRy

[Alemayehu Geda/ዓለማየሁ ገዳ. 阿莱马耶胡. 格达 @alemayehuGeda]

Great video about the competition to African critical minerals, energy& against its industrialization etc.. that may lead to a new form of colonization disguised as partnership by major powers. Unless African leaders act strategically, collectively, for economic & political sovereignty, it will be a huge African challenge.
https://t.co/Q56qFkKwJW

[Berihun Adane @SiraraPub]

@zborkena ጥሩ ነው። አቶ አንዳርጋቸውም ዶ/ር አማረም የየራሳቸውን 'እውነት' ለመጠበቅና ለመከላከል የሚጥሩ ሰዎች ናቸው። በሒደቱ አንዳንድ ጠቃሚ ነጥቦችን ስለምናገኝ መጻፋቸው ውጤቱ በጎ ነው።

[Alemayehu Geda/ዓለማየሁ ገዳ. 阿莱马耶胡. 格达 @alemayehuGeda]

We had a wonderful discussion today at my public lecture at the dept of pol Science an Int'l relation, AAU . We debated about the need for reviving thev ECA's 1989/91 African alternative to SAPs, as alternative to SAPs 2.0 runing today in many countries - The Adedeji framework 2.0. For those interested, check this link for the power point presentation.
(PDF) Which Way Africa? Navigating the Development Dilemma & Reviving the Adedeji Framework 2.0 https://t.co/eGvIWt7q0m

[Berihun Adane @SiraraPub]

@Twittatot @alemayehuGeda No. You can join.

[Berihun Adane @SiraraPub]

@alemayehuGeda Which Way Africa?

[Alemayehu Geda/ዓለማየሁ ገዳ. 阿莱马耶胡. 格达 @alemayehuGeda]

Macro policy in Africa has been run through IMF/WB's SAPs in the 1980s & 1990s, with deterimental effect on the continent. Despite that, it still is the dominant policy framework today as SAP2.0. It is being rerun in a number of countries, including Ethiopia, Zambia, Ghana, Nigeria, Egypt ...etc in 21st century& as we speak. Was/Is there a better alternative?. I will deliver a lecture at AAU, Dept of Pol Science & Int'l relation (PSIR) graduate program on this topic. I'll argue there was & still there is a better alternative & we need to revive the 1990s African Alternative to SAPs of the @ECA_OFFICIAL for that - what I am calling the "Adedejie Framework 2.0". Join us if you are around.

[Berihun Adane @SiraraPub]

@ShabnamShabani Flagrant unilateralism!

[Christopher Satoor​​ @aufgehenderRest]

Jürgen Habermas has passed away. In an age of increasingly ideological distortion, his steadfast advocacy of self-critical, communicative rationality will remain with us. R.I.P.

[Alemayehu Geda/ዓለማየሁ ገዳ. 阿莱马耶胡. 格达 @alemayehuGeda]

@Call_her_ziggy Looks intetesting: the kind of pattern I also found in my 2019 book.👇I will read this. Thanks for sharing.

[Berihun Adane @SiraraPub]

አሁን ባለው የአገራችን ተጨባጭ የፖለቲካ ሁኔታ በሥራ ላይ ያለውን ፌደሬሽን ሙሉ በሙሉ መቀየር ቢፈለግ፣ ለውጡ ያለ ደም አፋሳሽ ግጭት/ጦርነት የሚቻል አይሆንም፡፡ ከብሔረሰቦች መብት ጋር ተያያዘው የተገነቡ ተቋማትን መቀየር ብዙ ጊዜና ከፍተኛ ጥረት ይጠይቃል፡፡ ብዙውን ጊዜ እንዲህ ዓይነት ተቋማት የሚቀየሩት ተቋማቱን ለመቀየር የሚፈልጉ ተፎካካሪ ልኂቃን ሲኖሩ፥ እነኝህ ልኂቃን አሳማኝና አሰባሳቢ ትርክት መፍጠር ሲችሉ፥ ብሎም ልኂቃኑ በሂደት ጠንካራ ተገዳዳሪ ኀይል መገንባት ሲችሉ ነው፡፡

ስለዚህ በአገራችን አሁን ባለው ሁኔታ ፌደሬሽኑን እንዳለ ለመቀየር ቢፈለግም በቀላሉ የሚሳካ ጉዳይ አይሆንም፡፡ ፌደሬሽኑ ያሉበትን ጉድለቶች በማረምና በማሻሻል የብሔረሰቦችን መብት ከአሁኑ በተሻለ መንገድ ማስከበር እና የኢትዮጵያን አንድነት ማጠናከር ግን ይቻላል፡፡ ለዚህም ሲባል ፌደሬሽኑን በአንድ ላይ ተሰባስበው የሚኖሩትን ብቻ ሳይሆን ከሌሎች ብሔረሰቦች ጋር ተሰበጣጥረው የሚኖሩትን ብሔረሰቦችን መብትም በሚያስከብር መልኩ ማረም አስፈላጊ ነው፡፡

“An entire ethnic regime change is a rare incident in modern history; for example, Bolshevik counterelites, armed with socialist, Marxist-Leninist discourses on ethnicity and political community, assumed hegemonic power over their opponents after a very violent and protracted civil war, and established the Soviet Union as a multiethnic federal state with affirmative action policies and passport ethnicity. A similar process happened with Turkish nationalist counterelites who successfully fought against both the Ottoman sultan and European occupation. They took power, armed with a new Kemalist discourse on ethnicity and nationhood, achieved hegemonic power against their opponents, and established an antiethnic regime based on assimilation in Turkey. Such radical change occurs very rarely and is often preceded or accompanied by war and violence.”

Sener Akturk, Regimes of Ethnicity and Nationhood in Germany, Russia and Turkey (Cambridge: Cambridge University press, 2012), pp. 11-12.

[Berihun Adane @SiraraPub]

“Many nationalists came from diaspora or overseas populations. Some combined a sense of nostalgia for a homeland with a sense of shame at its backwardness compared with the free institutions and vigor of their host society.

Borderlands, where identity was problematic or threatened, were also sources of nationalism. During the 1930s the Germans in eastern borderlands were prominent in German racial nationalism, and likewise Russians in border zones were overrepresented in nationalism movements at the nineteenth century. Many nationalists were of mixed ethnic descent and conscious of this: Zia Gokapl, the philosopher of Turkish nationalism, was of Kurdish descent; Patrick Pearse was one of many Irish nationalists born to English and Irish parentage; Thomas Masaryk, the Czech historian was Slovak birth; and Adam Mickiewicz was of Polish and Jewish descent.”

John Hutchinson, Nations as Zones of Nationalism (London: Sage, 2005), pp. 64-65.

በአገራችን የፖለቲካ ተዋጽዖ ውስጥ ስለ [ዘውጌ] ብሔርተኝነት ሲነሳ፣ ተደጋግመው ከሚቀርቡት ጉዳዮች መካከል አንዱ ብሔርተኝነትን ከኋላቀርነት ጋር የሚያይዘው እይታ ነው፤ ሰዎች በሰለጠኑት አገሮች ውስጥ እየኖሩ እንዴት [ዘውጌ] ብሔርተኝነትን ያቀነቅናሉ ሲባል ይደመጣል፡፡ ሁለተኛው ደግሞ እንደ ሰርገኛ ጤፍ ነን፤ ተዋልደና ተዛምደናል የሚለው እይታ ነው፡፡ አንዳንዶች በሴት አያቴ ከዚህ፣ በወንድ አያቴ ከዚያ፣ በእናቴ ከዚህ በአባቴ ከዚያ ስለሆንኩ እኔ [ዘውጌ] ብሔርተኛ ልሆን የምችልበት እድል የለም ይላሉ፡፡ ይህ በአገራችን በተለይ በሥነ ጽሑፍና የሐሳብ ጥራት እምብዛም ባልዳበረው በአማራ ብሔርተኝነት አካባቢ ጎላ ብሎ የሚታይ ይመስላል፡፡ ከላይ የቀረበው ጽሑፍ እንደሚያሳየው እንዲህ ዓይነቱ እይታ ግን የተሳሳተ ነው፡፡

[Berihun Adane @SiraraPub]

“ሁሌም የጠራ አቅጣጫ በማመላከት የኢትዮጵያን ሕዳሴ በመሐንዲስነት የመራው መለስ [ዜናዊ]፣ በአገራችን ካፒታሊዝምን ብቻ የመገንባት አቅጣጫ እንደምንከተል በመወሰንን ማግስት በጻፈው ‹መለያ እምነቶቻችን› ላይ መጀመሪያ በቀደምት ልማታዊነት፣ ቀጥሎ ደግሞ በሶሻል ዴሞክራሲያዊነት የምትታወቀውን ጀርመንን በሞዴልነት እንደሚከተለው ጠቅሷት ነበር፡-

‹ዴሞክራሲና ልማትን አቆራኝታ መራመድ የጀመረችው የድኅረ-ሁለተኛው የዓለም ጦርነት ጀርመን ለአውሮፓ እድገትና ኅብረት የተጫወተችውን ዓይነት አዎንታዊ ሚና አዲሲቷ ኢትዮጵያም በአፍሪካ ቀንድ መጫወት ትችላለች፡፡ የጀርመን እድገት የአውሮፓን ኢኮኖሚ ይዞ እንደገሰገሰው ሁሉ፣ የኢትዮጵያ ኢኮኖሚያዊ እድገትም የአፍሪካን ቀንድ ኢኮኖሚ ይዞ መገስገስ ይቻላል፡፡ የጀርመን ዴሞክራሲያዊ እድገት በአውሮፓዊያን የመልካም ጉርብትና ግንኙነት ከመመሥረት አልፎ የአውሮፓ ኅብረትና ውሕደትን እንደፈጠረው ሁሉ፣ የኢትዮጵያ ዴሞክራሲያዊ እድገትም በአፍሪካ ቀንድ ውሕደት ሞተር ለመሆንና ለአፍሪካ ኅብረት መናከር ትልቅ አስተዋጽዖ ማበርከት ይችላል፡፡ በጉልበትና በወረራ የተማመነችው የቅድመ ሁለተኛው ዓለም ጦርነት ጀርመን በታሪኳ አይታ የማታውቀው ረጅም ሰላም፣ ሥር የሰደደ ዴሞክራሲና እጅግ የበለፀገ ኢኮኖሚ (የጀርመን ሠራተኛ በየሰዓቱ የሚከፍለው ደሞዝ የአሜሪካ ሠራተኛ ሠራተኛ ከሚያገኘውም የላቀ ነው) ተጠቃሚ ከመሆኗም ባሻገር መላውን የምዕራብ አውሮፓ የሰላሙና የልማቱ ተቋዳሽ እንዲሆን ለማድረግ ችላለች፡፡ ለልማትና ለዴሞክራሲ የቆመችው አዲሲቷ ኢትዮጵያም ይህንኑ የጀርመን ሞዴል ከአፍሪካ ቀንድ ሁኔታ ጋር አጣጥማ መተግበር የሕዝቧንና የአካባቢዋን ሕዝቦች ጥቅም የሚያስጠብቅ ብቸኛ መንገድ ሆኖ እንደምታገኘው ግልጽ ነው፡፡›”

ኢሕአዴግ፤ የአብዮታዊ ዴሞክራሲ ምንነት፣ ታሪካዊ አነሳ፣ እድገትና የወደፊት አቅጣጫ፣ (ግንቦት 2009)፣ ገጽ 130-131።

ይህ ከላይ ስለ ጀርመን የቀረበው ጽሑፍ ምንም እንከን አይወጣለትም፡፡ ትልቁ ችግር በተግባር ኢሕአዴግ የመራው መንግሥት በሰነዶቹ የሚገልጸውን ሆኖ የማይገኝ ኢዴሞክራሲያዊ (ከዚያም አልፎ ፀረ-ዴሞክራሲያዊ) ድርጅት የነበረ መሆኑ ነው፡፡ በዘመነ ኢሕአዴግ በከፍተኛ ሥልጣን ላይ የነበሩ አመራሮች ትውስታቸውን ሲጽፉ፣ ለእነሱም ሆነ ለአገሪቱ ውድቀት ዋነኛው ምክንያት የዴሞክራሲ እጦት እንደነበር በድፍረት ይገልጸሉ ብለን ተስፋ እናደርጋለን፡፡ እንደ አንዳንድ የደርግ ሰዎች በቅጥፈት የታጨቀና ምንም የማያስተምር ነገር የሚጽፉ ከሆነ ግን በውድቀት ላይ ውድቀት ነው፡፡

የኢትዮጵያ ፖለቲካ ቁንጮ ችግር ከዴሞክራሲ ጋር የተያያዘው ነው፡፡ ይህ ደግሞ ገዥ ፓርቲዎችን ብቻ ሳይሆን ተቃዋሚውን ጎራም የሚመለከት ነው፡፡

[Berihun Adane @SiraraPub]

ቻይናዊያን "ታላቁ መሪ" (The paramount leader) ይሉታል። በርግጥም ታላቁ መሪ መባል የሚገባው መሪ ነው፡- ዴንግ ሻውፒንግ። ቻይናን ወደ ልማት ምህዋር ያስገባት አርቆ አሳቢ መሪ ነውና።

በዴንግ የተመራው የቻይና ተዓምራዊ ሊባል የሚችል እድገት አማላይ በመሆኑ፣ እንደሱ ዓይነት "አርቆ አላሚ አምባገነን" መሪ ቢኖረን ብሎ የመመኘት ነገር አለ፡- በእኛም አገር ጭምር።

ይሁን እንጂ ባለ ብዙ ብሔረሰብና ሃይማኖት ብቻ ሳይሆን፣ ብሔረሰባዊና ሃይማኖታዊ ማንነት እንደ ወሳኝ ማደራጃ በከፍተኛ ደረጃ በተቀነቀነባት ኢትዮጵያ ውስጥ፤ ይልቁንም በርካታ የብሔረሰብና የሃይማኖት ተቋማት በየእለቱ በሚፈለፈሉባት አገር ውስጥ የቻይናን የፖለቲካ ሥርዓት መመኘት አደገኛ ነው። በእንዲህ ዓይነት ጥልቅ ክፍፍል ባለባቸው አገሮች ውስጥ የአገሪቱ ርእሰ-መንግሥት የቱንም ያህል "አርቆ አሳቢ/በጎ አምባገነን" ቢሆኑም፣ ለአንድ ቡድን/ማንነት ያዳላሉ መባላቸው አይቀሬ ነው። ለዚህ መድሃኒቱ ዴሞክራሲ ብቻ ነው።

ከቻይና በተለይ በኢኮኖሚና በባህል መስኮች የምንማራቸው በርካታ ጉዳዮች እንዳሉ ግልጽ ነው። በፖለቲካው መስክ ግን ለኢትዮጵያ ጥሩ አብነት ልትሆን የምትችለው ሕንድ ናት።

ስለዚህ ወይም ስለዚያ አገር አብነትነት ሲጠቀስ፣ ሁልጊዜ የሚቀርበው ኂስ "ለምን ከውጭ እንገለብጣለን?" የሚለው ነው። ይሁን እንጂ ከሌሎች ያልተማረና ለሌሎች ያልሰጠ ሕዝብ እንደሌለ መገንዘብ ይገባናል። የሕንድ ፓርላሜንታዊ ዴሞክራሲም ከብሪታኒያ የተወሰደና ከአገሩ ባህል ጋር ተዋሕዶ የዲበረ ነው። የቻይና የፖለቲካ ሥርዓትም ከጀርመናዊኑ ማርክስና ኤንግልስ ጀምሮ፣ በሩሲያዎቹ እነ ሌኒን የዳበረና ከቻይና ሁኔታ ጋር ተዋሕዶ የዳበረ ነው። ይህ በሁሉም አገሮች ያለ ነው።