Din, siyasi ajandaların dolgu malzemesi; Kürt milleti ise kimsenin aşağılama cüretinde bulunabileceği bir figür değildir. Mukaddesatımızı ve halkımızın onurunu kendi sığ siyasetine alet edenleri, milletin huzurunda açık bir yüzleşmeye davet ediyoruz. İddiasına güvenen, hakikati eğip bükmeden gelip bu kürsüde konuşsun. Bizim ne mukaddesatımızı ne de halkımızın şerefini kimseye meze yapmaya niyetimiz yok. Susmayacağız, buradayız."
#kurd
#şopakurd
Bilimin ve Tarihin Kavşağında Bir Deha: Ebû Hanife Ahmed Dînewerî (820-896)
Ebû Hanife Ahmed Dînewerî, İslam Medeniyeti'nin "Altın Çağı"nda yaşamış; botanikten astronomiye, matematikten filolojiye kadar uzanan geniş bir yelpazede eserler vermiş çok yönlü (polimat) bir bilgindir. O, sadece teknik bir bilim insanı değil, aynı zamanda halkının köklerine ve kültürüne sadık bir tarihçidir.
📍 Kökeni ve Coğrafi Arka Planı
Dînewerî, 820 yılında dönemin en önemli kültür merkezlerinden biri olan, Hemedan ve Kirmanşah arasında yer alan Dinawer (Dînewer) kentinde doğmuştur. Şehrin İpek Yolu üzerinde bulunması, Dînewerî’nin farklı kültürlerle etkileşim kurmasını sağlamış ve entelektüel gelişimine zemin hazırlamıştır.
🎓 Çok Yönlü Eğitimi
Dînewerî’nin bilgi birikimi, dönemin büyük ilim merkezlerinde şekillenmiştir:
• İran (İsfahan): Astronomi, matematik ve mekanik gibi fen bilimlerinde uzmanlaştı.
• Irak (Kûfe ve Basra): Filoloji (dil bilimi), edebiyat ve şiir üzerine derinleşti.
📜 Kürt Tarihi ve "Ensab el-Ekrad"
Metinde Dînewerî’yi "sıra dışı" kılan en önemli özelliğin, kendi halkına duyduğu saygı ve onların tarihsel kökenine verdiği önem olduğu belirtilir. Bilinen ilk çalışmalarından birinin Kürtlerin kökenini konu alan "Ensab el-Ekrad" (Kürtlerin Soyu) olması, onun tarihsel bilincini ve Kürt halkının kültürel yapısına olan bağlılığını kanıtlar niteliktedir.
🌱 Bilimsel Eserleri ve Mirası
Dînewerî, yazdığı eserlerle İslam uygarlığının yükselişindeki temel taşlardan biri olmuştur. Metinde öne çıkan eserleri şunlardır:
• Kitab el-Nebat (Flora Kitabı): Onu "Botaniğin Babası" yapan, bitkileri sistematik bir şekilde inceleyen şaheseridir.
• Ahbar el-Tival (Genel Tarih): Dünya tarihini kronolojik ve tematik bir dille ele alan önemli bir kaynaktır.
• Matematik ve Astronomi: Kitab el-Cebr ve’l-Mukabele (Cebir) ve Kitab el-Kusuf (Güneş Tutulmaları) gibi eserlerle evrenin yasalarını açıklamaya çalışmıştır.
• Mantık ve Dil: İslah el-Mantık ve Kitab el-Fesaha ile düşünce ve ifade biçimlerini geliştirmiştir.
🌟 Sonuç
Dînewerî, hem bir Kürt alimi olarak halkının tarihini kayıt altına almış hem de bir bilim insanı olarak evrensel bilgiye katkıda bulunmuştur. Onun portresi; geniş bilgi birikimi, gözlem yeteneği ve kültürel kimliğine sahip çıkmasıyla şekillenmiştir. Bugün bile eserleri, Orta Çağ İslam dünyasının bilimsel seviyesini anlamak için temel başvuru kaynaklarıdır.
1925’te Şeyh Said ile birlikte idam edilen Hani'li Salih Beg'e Hakim soruyor: Nerede tahsil ettiniz?
Salih Beg: Hani'de
Hakim: Ne tahsil ettiniz?
Salih Beg: Ulum-ı Arabiye Ulum-ı diniye-i aliye tahsil ettim
Hakim: Hangi lisanları biliyorsunuz?
Salih Beg: Türkçe, Arapça, Farsça, Kurmanci, Zazakî, Fransızca.....
Hakim Salih Beg'e soruyor: Fransızca da mı biliyorsunuz?
Salih Beg: Fransızca Gülistan'ı tercüme ettim
Hakim: İngilizce biliyormusunuz?
Salih Beg: İngilizce biraz Ermeni muallimlerinden okudum.
Mîtanî (Mitanni) yek ji şaristaniyên herî girîng ên dîroka Kurdistanê û Rojhilata Navîn e ku di navbera salên 1500–1300 b.z. de li herêma Mezopotamyaya Jorîn (bi taybetî li ser xaka Rojavayê Kurdistanê û Bakurê Kurdistanê) serdest bûne.
Koka Mîtanîyan mijareke kûr e û zanyarên dîrokê li ser du hêmanên sereke radiwestin: Hûrî û Arî (Hindo-Arî).
Li vir li gorî çavkaniyên dîrokî kurteyek li ser koka wan heye:
1. Gelê Hûrî: Bingeha Civakî û Etnîkî
Mîtanî ne gelêkî cuda bûn, belku wekî dewleteke ku ji aliyê Hûrîyan ve hatibû avakirin têne qebûlkirin. Hûrî gelê herî kevn ê vê herêmê ne.
• Ziman: Zimanê Hûrî ne ji malbata Semî (erebî, îbranî) û ne jî ji malbata Hind-Ewropî ye. Ew zimanekî "aglûtînatîf" (pêveber) e û gelek zimannas dibêjin ku pêwendiya wî bi zimanên Qafqasya Bakur û Kurdiya îro re heye.
• Çavkanî: Nivîsên "Amarna" yên li Misrê û arşîvên "Bogazköy" (Hethît) nîşan didin ku gelê Mîtanî bi Hûrî axivîne.
2. Çîna Rêvebir: Arî (Indo-Aryan)
Hêmana herî balkêş di koka Mîtanîyan de, hebûna çîneke esilzade ya bi navê "Maryannu" ye. Tê bawerkirin ku ev kom ji aliyê rojhilat ve hatine û bi ser Hûrîyan de girtine.
• Navên Padîşahan: Navên padîşahên Mîtanî (wekî Shuttarna, Tushratta, Artatama) xwedî kokên Hindo-Îranî ne.
• Xwedawend: Di peymana navbera Mîtanî û Hethîtan de, navên xwedawendên wekî Indra, Mitra, Varuna û Nasatya derbas dibin. Ev xwedawend îro di dînê Hindûîzmê (Veda) de jî hene.
• Teknîk: Mîtanî di warê bikaranîna erebeyên şer û perwerdekirina hespan de li cîhanê pêşeng bûn.
3. Têkiliya bi Kurdan re
Gelek dîroknas (wekî Egon von Eickstedt û Mehrdad Izady) Mîtanîyan wekî bav û kalên Kurdan dibînin.
• Erdnîgarî: Paytextê wan Waşokanî (li nêzî Serê Kaniyê ya Rojavayê Kurdistanê) di dilê Kurdistanê de ye.
• Navê Mîtanî: Hin lêkolîner dibêjin ku navê eşîra "Mîtan" a ku îro li herêma Rihayê û Mêrdînê dijîn, rasterast ji Mîtanîyan maye.
Çavkaniyên Sereke yên Dîrokî:
1. Arşîvên Tel el-Amarna (Misir): Nameyên padîşahê Mîtanî Tuşratta yên ji bo Fîrewnên Misrê.
2. Arşîvên Hattusa (Hethît): Nivîsên li ser peymanên siyasî û leşkerî.
3. Destnivîsa Kikkuli: Kikkuli perwerdekarekî hespan ê Mîtanî bû; pirtûka wî ya li ser perwerdekirina hespan (bi taybetî termên mîna aika, tera, panza ku dişibin kurdî û sanskrîtî) çavkaniyek mezin e.
4. Lêkolînên Wilhelm Gernot: Pirtûka wî ya bi navê "The Hurrians" li ser vê mijarê wekî çavkaniyek akademîk tê naskirin.
Şopa Kurd Derneği olarak, son dönemde bir spor müsabakasında tribünlerden yükselen çirkin tezahüratlar ve pankartlarla Leyla Zana şahsında Kürt halkına, Kürt kadınlarına ve toplumsal barışa yönelik gerçekleştirilen saldırıları şiddetle kınıyoruz. Bu eylemler, yalnızca bir bireye yönelik hakaret değil; Kürt kimliğine, kadın onuruna ve demokrasi mücadelesine yönelmiş sistematik bir nefret ve tehdit dilidir. Geçmişteki acıları hatırlatan unsurlarla birleştirilen bu çirkinlik, sporun birleştirici ruhunu zehirlemekte ve toplumdaki yaraları daha da derinleştirmektedir.
Leyla Zana, yıllardır eşitlik, adalet ve barış için bedel ödemiş bir kadın siyasetçidir. Cezaevlerinde geçen zor yıllar, baskılara rağmen sürdürülen direniş; onu Kürt halkının ve özgürlük mücadelesi veren tüm kadınların simgesi haline getirmiştir. Onun üzerinden yürütülen bu linç kampanyası, aslında Kürt kadınlarının siyasetteki öncü rolünü, cesaretini ve kararlılığını hedef almaktadır. Kürt kadınları, tarih boyunca en ağır koşullarda direnişin bayrağını taşımış, barış için seslerini yükseltmişlerdir. Bu saldırı, onların kazanılmış haklarına ve varlıklarına yönelik bir meydan okumadır.
Bu tür nefret söylemleri ve ayrımcı eylemler, toplumun hiçbir kesimine yakışmamaktadır. Spor alanları kardeşlik, saygı ve fair-play'in mekânı olmalı; nefret ve tehditlerin değil. Yetkili kurumları, özellikle Türkiye Futbol Federasyonu'nu ve adli makamları, bu olayları etkin bir şekilde soruşturmaya ve gerekli yaptırımları uygulamaya davet ediyoruz. Nefret suçları cezasız kaldıkça çoğalır; ayrımcılıkla mücadele için acil ve kararlı adımlar atılmal��dır.
Şopa Kurd Derneği olarak, Leyla Zana'nın yalnız olmadığını bir kez daha haykırıyoruz. Kürt kadınları yalnız değildir. Tüm kadınların eşitlik ve onur mücadelesi, bizim ortak mücadelemizdir. Dayanışma en güçlü cevabımızdır; nefretle değil, adaletle; tehditle değil, barışla yanıt vereceğiz.
Leyla Zana Onurumuzdur!
Kürt Kadınları Yalnız Değildir!
Şopa Kurd Derneği
Yönetim Kurulu Adına
Agahî!
Me ji bo şaxa komeleya xwe ya Çewlikê ( Bingöl ) cihekî ewle kir.
Şopa-Kurd dê di zûtirîn demê de xizmeta civaka kurd (kurmanc - zaza) ya Çewlikê bike.
Derneğimizin Çevlik ( Bingöl ) temsilciliği için yerimiz tuttuk.
En kısa sürede Şopa-Kurd Çewlikte Kürtlerin ( Kurmanç - Zaza ) hizmetinde olacak.
Cizre’de yaşanan görüntüler hepimizi derinden üzmüştür.
Kürdistan bayrağına tahamülsüzlük ve uzanan her müdahale, aslında halkların birbirini anlaması gerektiğini bir kez daha hatırlatmaktadır.
Bu mesele ne bir kavganın ne de ayrışmanın konusu olmalıdır.
Kürt halkının renkleri, kültürü ve sembolleri; bu coğrafyanın ortak zenginliğidir.
Hiçbir halkın onuru incinmesin, hiçbir gencin kalbi kırılmasın.
Bizler, tarihin acılarından değil; birlik, saygı ve karşılıklı anlayıştan güç almayı seçiyoruz.
Dileğimiz odur ki herkes, kimliğini ve değerlerini özgürce ifade edebilsin ve bu topraklarda barışın sesi her zaman daha güçlü çıksın. Ayrıca yapılan gözaltının ifade alındıktan sonra serbest bırakılmasını temnni edîyoruz ve Kürdistan bayrağına yapılan tahamülsüzlüğü reddediyoruz ...
#aliçevennebitenêye
#aliçevenyalnızdeğildir
Îro, me li ser navê Îbrahîm Gürbüz li Amed serdana Birêz Îsmaîl Beşîkçî kir.
Hebûna vî mirovê, ku jiyana xwe ji bo neteweya Kurd feda kiriye, ji bo me ji zêr biqîmettir e. Me hîn bû ku tenduristiya wî bi baştir ve diçe, û em ji vê yekê pir kêfxweş in. Xwedê wî zû baş bike.
Me îro serdana @PCSerbixwe kir. Her wiha me li ser karê wan ê heta niha û armancên me yên pêşerojê şêwir kir. Em spasiya wan dikin ku me ne wekî mêvan lê wekî xwedî mal pêşwazî kirin.
Me helbesta ku Mamoste Elî Çeven bi hestên herî samîmî di zindanê de ji bo Qazî Muhammed nivîsand, bi karanîna hişê çêkirî deng veda û li ser kanala xwe ya YouTube ya Şopa-Kurd weşand.
https://t.co/tD8XoQB6NY
Şaxa me ya Stenbolê, Şopa-Kurd, beşdarî konferansa zimanê Kurdî ya ku ji hêla HezKurd ve li Stenbolê hate amade kirin bû. Di dema beşdarbûna me de, Seyid Keleş, yek ji nûnerên şaxa me ya Stenbolê, ji nivîskarê Kurd Mamoste Zeynel Abidin Zınar pirsek li ser tifaqa neteweya Kurd pirsî. Me xwest vê bersiva hêja bi we re parve bikin. Mamoste Zeynel bi tekez got ku “Kurd hewceyê tifaqek neteweyî ne, ne hewceyê yekîtîyê ye.”
#ŞOPAKURD
Em wekî Tevgera Şopa Kurd;
Em rêya xwe bi armanca yekgirtina gelê Kurd li dora rihê yekîtî, pevrebûn û hevgirtinê didomînin.
Armanca me ew e ku em ji bîrdozî û nîqaşên vala dûr bisekinin û li dora armanceka neteweyî bibin yek.
Ji ber ku em, ji bo Kurdayetîya xwe têdikoşin û tevgereka pabendî Kurdayetîya xwe ne. Zimanê me, nasnameya me, dîroka me, çand û hunera me; sedema hebûna me ne. Ji bo parastin û pêşxistina van nirxan, em bi biryar xebatên xwe didomînin da ku gelê Kurd li dora armanceka hevpar bikin yek û hişmendîya neteweyî xurt bikin.
Herwiha, em hemû tawanbarî û bêbextîyên bêbingeh ên di derbarê komeleya me û serokê wê Mamoste Alî Çeven da red dikin.
Me bawerîya xwe bi gelê xwe û rastîyê anî; em ê bi vê bawerîyê berdewamî rastî, dad û dengê gel bînin ziman.
Em hez, rêz û silavên xwe pêşkêşî hemû gelê me yê hêja dikin.
— Tevgera Şopa Kurd —