Imane Khelif finale çıktı. Peki kendisi hakkında ne biliyoruz, ne bilmiyoruz?
- Imane Khelif kadın doğmuş, hayatı boyunca cinsel kimlik üzerine hiçbir tedavi ya da ameliyat olmamış bir kadın.
- Dünya Boks Birliği IBA, geçen yılki dünya şampiyonası esnasında Khelif'te erkeklere özel XY kromozomuna rastlandığını ve bu yüzden yarışamayacağını açıkladı.
- IBA bu testlerin ne olduğunu, hangi protokolde yapıldığını, test sonuçlarını açıklamıyor. Hatta açıklamada Khelif için ''Biyolojik olarak erkektir'' ibaresi de yok.
- IBA sadece bu testin ''testosteron testi olmadığını'' açıklıyor. Bir de ''kadın olarak yarışmak için gerekli kriterlere sahip olmadığını ve diğer kadınlara karşı avantajlı olduğunu'' açıklıyor.
- Bu arada IBA, 2023 Haziran'dan bu yana Olimpiyat Komitesi tarafından (çeşitli yolsuzluklar gerekçe gösterilerek) tanınmıyor.
- IOC yeterli bilgi sahibi olmadığı gerekçesiyle Khelif’e verilen men kararını tanımıyor. (Zaten 2019'dan beri IOC tarafından cezalı IBA.)
- IOC, Olimpiyat oyunlarında yarışan boksörlerden testosteron testi de alıyor. Kadınlarda bu seviye kanın litresinde 3 nanomol altı olurken, erkeklerde 35'in üstünde. Testosteron kas, kemik kütlesi ve konsantrasyonu artıran bir hormon. Khelif yarışabildiğine göre, sınırların içinde olduğunu tahmin edebiliyoruz.
- Tam bulgular yayınlanmadığı için net konuşamasak da, iddialardan Imane Khelif'in DSD sahibi, yani cinsiyet gelişim bozuklukları olan bir kadın olduğunu anlıyoruz.
- Kesin bildiğimiz konu, Imane Khelif'in trans bir sporcu olmadığı. Doğduğu cinsiyetle devam ediyor. Eğer DSD sahibiyse, Khelif'in durumunun interseks şeklinde tanımlanması gerekiyor.
- Yapılan araştırmalara göre dünyada her 1500 insanda bir kişi, cinsiyet gelişim bozukluğu ile doğuyor.
- Sporda bu durumu Caster Semenya davasından hatırlayabilirsiniz. Gerçi davayla ilgili bilgiler ortaya döküldükçe, onun durumuyla ilgili gereksiz ayrıntılara da hakim olmuştuk. Semenya'nın doğuştan rahmi ve yumurta kanalları yok. Hatta aynı anda hem inmemiş testislere, hem de vajinaya sahip olduğu belirlenmişti.
- Bu DSD durumu Khelif'e bir avantaj yaratıyor mu? Söylendiği gibi XY kromozomu sahibiyse, bu ona doğuştan bir avantaj getiriyor.
- Onun suçu mu? Hayır, sonuçta bu hormon seviyelerine özel bir ilaçla çıkmıyor.
- Peki yarışması için hormon seviyesinin düşürülmesi talep edilmeli mi? Bunun cevabı evet olursa, boksta trans sporcular için de yol tamamen açılmış olur -ki olimpiyat tarihinde yarışmış bir trans sporcu var. 2020 olimpiyat oyunlarında kadınlar halterde, erkek doğan fakat ameliyatla kadın olmayı seçen Laurel Hubbard gerekli hormon tedavisini olduktan sonra burada yarışmıştı.
- İnterseks sporcularla ilgili ortak alınmış bir karar yok. Atletizm Semenya davası sonrası interseks sporcuların ilaçla hormon seviyesinin düşürülmesi kuralını getirdi. Semenya bunu kabul etmeyince ömür boyu ceza aldı. Boks, Khelif'i bu şekilde kabul etti.
- Açıkçası okuduğum hiçbir şeyde Khelif’i erkek olarak tanımlayacak kadar bilgiye ulaşamadım. Aksini kanıtlayan yeni bir bilgi çıkmadığı sürece, bu sporcunun zorbalık ve haksızlığa uğradığını düşünüyorum.
Türkiye, ehliyetsiz sürücü Timur Cihantimur’un işlediği cinayetini konuşurken Murat Kurum ehliyetsiz araç kullandığını söyledi.
Sunucu Mehmet Akif Ersoy’un “Yapmamışsınızdır öyle bir şey” diyerek konuyu kapatmaya çalışmasına rağmen Kurum “Evet, yaptım.” yanıtı verdi.