Phần 3:
Phần 1 và 2 đã viết kĩ về $BTC và Bitcoin network. Tiếp theo sẽ là $ETH và Ethereum blockchain. Đây là công nghệ xịn nhất trong số những công nghệ cho phép người nghèo tiếp cận và sở hữu.
Ngắn gọn về thuật toán đào $BTC cho người con số 0 về tech: Vài triệu máy tính cùng tham gia trò chơi đoán số may mắn. Ai đoán ra trước thì được thưởng $BTC. Trâu nào mạnh hơn thì đoán nhanh hơn.
Trâu đào nhà bạn mạnh hơn trâu hàng xóm, thì tỉ lệ % bạn giật giải bát hương vàng cao hơn. Theo lí thuyết thì ai cũng có cơ hội trúng, nhưng về lâu dài thì trâu ai xịn hơn tỉ lệ thưởng sẽ chia về phần người đó.
Ngày xưa mấy OG thấy dùng mấy triệu máy tính để đó quay số trúng thưởng thì phí quá. Nên đẻ ra ý tưởng đem đống máy đi làm chuyện có ích cho xã hội hơn.
Lúc đó là 2013, các dev bắt đầu thử nghiệm các khả năng khác ngoài việc chỉ dùng blockchain để chuyển tiền như:
- Namecoin: tính làm tên miền như $ENS, $ID của thời bây giờ.
- coloredcoins: tiền thân của NFT hiện đại.
- Mastercoin: đầu têu cho dòng coin ứng dụng smart contract. Ngày xưa Vitalik từng làm chung với tụi này nhưng lúc sau tách ra và sáng lập Ethereum.
Những con hàng như Namecoin nghe phát biết luôn tính năng của nó là gì. Đây là những con hàng tối ưu cho 1 mục đích nhất định, trong ví dụ này Namecoin sẽ tối ưu cho việc đặt tên miền.
Loại thứ 2 không quá tập trung vào 1 mục đích nhất định, mà có nhiều tính năng. Như con XCP ngày xưa tính làm blockchain về mảng tài chính. Cho phép chạy nhiều ứng dụng như buôn bán, vay mượn, cá độ,...
Điểm yếu của 2 hướng phát triển blockchain này là sự giới hạn. Như Vitalik ngày xưa bảo nếu nó dev ra blockchain có 20 tính năng, xong mai ngủ dậy tính năng thứ 21 ra đời thì thành ra blockchain của nó lỗi thời.
Giải pháp của Vitalik là dev ra 1 cái blockchain không hề có bất kì 1 tính năng nào. Nhấn mạnh Ethereum has no feature. Thay vào đó Ethereum là 1 nền tảng chỉ chú trọng phi tập trung và bảo mật. Còn dựa vào nền tảng đó ai muốn x��y cái gì thì xây.
Ethereum là blockchain Turing complete, nói nôm na là có đủ đồ nghề cho developer xây được bất kì điều gì họ muốn, miễn là họ đủ giỏi.
Có người dùng Ethereum để dev mấy con memecoin hài hài như HarryPotterObamaSonic10Inu- $BITCOIN, cũng có người thích NFT, cũng có người dev ra những cái ngân hàng phi tập trung như $AAVE, hay dev ra sàn future/option onchain.
Tầm nhìn lúc đó của Ethereum là trở thành World Computer. Trở thành xương sống để xây dựng các ứng dụng về tài chính, IOT(internet of things), nhận diện ID,...
Điểm mạnh của Ethereum là khả năng tùy biến, dev gì cũng được. Mà thế giới này chưa bao giờ thiếu người giỏi. Team OG Ethereum không chỉ có mỗi Vitalik não to, nhưng nhiều người vẫn tiếp tục ủng hộ dự án đồng thời duy trì ẩn danh.
2014 ICO bán $ETH, gọi vốn bằng $BTC. 2015 Ethereum blockchain chạy. Tương lai sáng lạng, gia đình vui mừng, cộng đồng tung hô. Nhưng thật ra vấn đề lúc này mới dần dần xuất hiện.
Hồi đó hình như Ethereum tốc độ giao dịch 5-6 TPS. Muốn làm ngân hàng phi tập trung thì ít nhất vài ngàn TPS.
Nhưng chậm quá thì ai xài cái blockchain cùi mía này. Nên từ 2016 người ta ấp ủ 2 con đường. 1 là xây dựng dự án Layer 1 khác thay thế Ethereum hay còn được gọi là Ethereum killer.
2 là tính đường mở rộng Ethereum thông qua plasma, sharding, layer 2.
Sự kiện quan trọng nhất 2016 có lẽ vụ DAO bị hack, smart contract của DAO có bug nên bị hacker lụm mất 60M đô. Vitalik và anh em quyết định roll ngược chain về trước thời điểm bị hac.
Lúc này Ethereum hard fork tách ra 2 chain, 1 số người theo trường phái cổ điển và không đồng ý với cách làm này vẫn ủng hộ chain bị hack, tên là Ethereum classic- $ETC.
Phần 3 đã dài rồi hẹn tiếp phần 4 kể tiếp đoạn 2017 trở đi.
Phần 1 đã dừng ở cuối năm 2010 đầu năm 2011 khi $BTC bắt đầu chuyển từ đào bằng GPU sang card màn hình(GPU) và Satoshi dần im lặng và biến mất.
7 năm tiếp, từ 2011 tới 2017 Bitcoin hardfork. Từ Bitcoin network tách ra Bitcoin Cash- $BCH và cái Bitcoin network hiện tại.
Nếu tâm điểm hiện tại của market xoay quanh Ethereum scaling, thì suốt 2010-17 là tranh chấp xoay quanh Bitcoin scaling.
Nâng cấp của Ethereum bây giờ có lãnh tụ Vitalik cùng Ethereum foundation lo. Nhưng hồi đó Satoshi biến mất rồi nên mỗi lần nâng cấp thì các đội lại chửi nhau tè le vì động đến lợi ích của nhiều bên. Không chỉ holder hay miner mà còn có cả chính phủ.
Khác với mấy ông Retail hiện tại còn đang tranh luận liệu $BTC có giá trị thật không hay lừa đảo, thì hơn 10 năm trước những người đầu sạn, think tank trong chính phủ đã nhận ra tiềm năng của Bitcoin.
Chim dậy sớm bắt mồi, người dạy sớm đi làm, suốt lịch sử các nước bem nhau ra sao, tất cả đều xoay quanh 2 chữ "Lợi ích". Việc có thể chuyển giao lợi ích giữa cá nhân hay tổ chức xuyên biên giới, xuyên quốc gia là miếng bánh lớn cỡ nào thì ai có kiến thức, nhìn phát hiểu luôn.
Chưa cần kể $BTC, mấy ông sống gần biên giới thì hiểu chuyện đem được vàng qua lại 2 bên thôi đã là đụng đến lợi ích của quốc gia và nếu biết sai còn cố tình làm thì đi tù như chơi. Đằng này chuyển $BTC thì gõ mấy nút bàn phím chuyển phát đi luôn.
Các chính phủ gom $BTC như sau:
- Trung Quốc: chặt rừng xây thủy điện, điện này không phải cho dân xài mà chuyên cho miner. Đây là loại điện giá rẻ và không hòa lưới, chỉ cung cấp cho miner. Nên sau này nghe TQ cấm Bitcoin thì cứ cười trừ thôi, fud cũ rích ai không hiểu bản chất mới sợ.
- Nhật: Tech đào coin của tụi này xịn nhất, đào chơi chơi với bán máy, đồng thời nghe Satoshi có vẻ giống tên Nhật. Idk maybe psyop though.
- Mỹ: nhà giàu lấy tiền mua $BTC, mở mấy cái dịch vụ giao dịch $BTC on ramp off ramp như Bitpay lấy phí. Mua máy đào từ tụi Tàu(Bitmain) về đào. Đi tìm tụi Silk Road đấm lấy $BTC về.
- Bắc Hàn: Đào tạo ra vài đội hacker chuyên đi scam. Tụi Lazarus Group là team nổi nhất.
Sao mấy ông lớn không bỏ tiền ra gom hết $BTC ? Chính phủ Mẽo thiếu tiền hay gì. Cũng 1 kiểu tư duy đó, nếu họ không thiếu tiền thì gom 1 hồi cũng hết. Chưa kể $BTC còn trinh mới đào ra không có lịch sử giao dịch sẽ được ưa chuộng.
Vấn đề Bitcoin scaling rất đơn giản: nhiều giao dịch(Tx) trên Bitcoin network quá, blocksize chỉ có 1 MB. Nhét không hết, nên mạng chậm.
Trong 1 block gồm Tx và signature(chữ kí). Tụi Bitcoin developer lâu đời nhất(từng làm việc với Satoshi) là team Bitcoin core muốn tách Signature ra riêng chỉ để lại trong block các Tx.
Thành ra blocksize vẫn chỉ 1MB mà Signature cút rồi, đỡ tốn không gian lưu trữ, nên chứa được nhiều Tx hơn. Đây gọi Segwit.
2 phe trong cuộc nội chiến:
- Phe Bitcoin Core và Blockstream. Ủng hộ Segwit.
- Phe miner Tàu và Digital Currency Group. Ủng hộ tăng blocksize.
Lúc đó dơ mặt ra hứng đạn cho phe miner Tàu có Charlie Lee- Founder $LTC, Wu- Founder Bitmain và hệ thống miner của anh ta. Bobby Lee- CEO sàn BTCC, sàn trade $BTC đầu tiên của Trung.
1/8/2017 sau nhiều tranh luận trải dài nhiều năm về chuyện blocksize. Team Miner Tàu thua và quyết định hardfork. ��ẻ ra Bitcoin cash($BCH). $BCH tăng blocksize từ 1MB lên 8MB.
Miner đào $BCH xả thì lời, Bitmain thì bán được trâu đào, còn ai fomo làm holder thì ăn bô.
Chain chính hay gọi Bitcoin Core thì thực hiện nâng cấp Segwit mấy chục ngày sau đó.
Segwit 2x muốn tăng blocksize từ 1MB lên 2MB. Thì bị ăn chửi rồi bỏ qua.
Và thế là kết thúc giai đoạn Bitcoin là tâm điểm của sự chú ý. 2017 trở đi, sân khâu chủ yếu xoay quanh Ethereum scaling và $ETH. Dài rồi, chắc phải viết phần 3 về $ETH.
@vinhdtrai Gấp đôi lên lần nữa là được bạn ơi. Theo xác suất thống kê thì cứ mỗi lần thua, bạn gấp đôi chỗ thua lên thì tỷ lệ chiến thắng càng tăng nhé b
they spin you in circles for weeks, launch happens, everyone complains
rinse and repeat every single time
whoever finally cuts the circus bullshit is gonna look like a genius for just being normal
here's the funniest pattern in crypto:
everyone hates on incentive programs. "farming is dead" "points don't work anymore" "this airdrop meta is cooked"
then launch day hits and suddenly every timeline is dashboard screenshots
same people who were crying about how "this doesn't work" are posting their allocation like it's a trophy
bonus points when they tweet "told you it was worth it" after spending months saying the opposite
crypto's been built on incentives since day one. you can pretend you're above it, but we all know you're checking that dashboard when no one's looking
the cycle repeats every time
monad, blast, whatever's next
same energy, different logo
stop lying to yourselves, you're all degenerates and you love it
Your Fogo activity just became a score.
The Blaze Meter tracks everything!
Transactions, Apps, daily frequency. All of it.
See your blaze level:
https://t.co/xx8IFSjYLI
Then show the timeline what you're made of.
personalization solves retention because people stay where things actually fit them
modular approach lets institutions run their structured products while degens chase leverage, same market, zero interference
when everyone's forced into the same experience, someone always leaves. either it's too restrictive for degens or too chaotic for institutions.
modularity means you can serve both without compromising either
different access points
different products
same underlying marke
the x402 wave hit different, but let's be real about what we're seeing
yeah, payments become HTTP native
yeah, ai agents can transact without KYC hell
yeah, Google and Cloudflare are pushing adoption hard
but behind the 200-1000% pumps?
broken endpoints, facilitator overloads, security gaps with key exposure, and zero chargeback protection
cross chain friction kills the "seamless" promise when your agent's funds sit on the wrong chain
the memecoin trench is already saturated with scams slapping "x402" on anything
teal talk: the tech works, but it's early stage rough
bugs in transit, parsing issues in SDKs, centralized facilitator risks
this is every breakthrough protocol's first chapter promise meets reality. the AI agent thesis is solid, but we're trading Stripe fees for onchain friction
only the builders who fix these gaps will survive the hype cycle.
fundamentals over fomo
always
Everyone talks about speed for user experience.
The real reason it matters? Protocol survival.
Fogo's 40ms execution is why we built here.
Don't fade, Blaze with Pyron!