Önce şu algı oyununu bırakın.
Bizim eğitim dili düzenimiz Kürtlere karşı çıkarılmış özel bir yasak değildir. Anayasa’nın 42. maddesi yalnızca Kürtleri değil, bu ülkenin bütün vatandaşlarını kapsayan genel bir hükümdür.
Ama siz meseleyi öyle anlatıyorsunuz ki sanki biz bütün kurumlarımızla yıllardır özellikle Kürtlerin dilini susturmak için seferber olmuşuz; Kürtçe konuşmak suçmuş, Kürtçe kelimesini ağza almak yasakmış da bugün bu yasak kaldırılıyormuş gibi bir tablo çiziyorsunuz.
Bu doğru değil.
Siz yıllardır TBMM kürsüsünde ana dilde eğitimi konuşuyorsunuz. Partiniz bu konuda Meclis araştırması önergeleri veriyor. Türkiye Cumhuriyeti’nin televizyonu TRT Kurdi, Kürtçe yayın yapıyor. MEB’in Kürtçe seçmeli ders müfredatı var. Üniversitelerde Kürt Dili ve Edebiyatı bölümleri var. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi vatandaşına Kürtçe hizmet veriyor.
O halde “artık konuşmak suç olmayacak” cümlesi neyin nesi?
Burada yapılan şey çok açık:
Hepimiz için geçerli olan ortak eğitim dili düzenimizi, Kürtlere yönelik özel bir baskı politikasıymış gibi sunmak.
Bizim kurumlarımız Kürtlere karşı çalışmak üzere kurulmuş yapılar değildir.
Biz kanunlarımızı etnik kimliklere göre ayrı ayrı yazmıyoruz.
Türk milletini kendi vatanında sürekli suçlanan, kendini açıklamak ve özür dilemek zorunda bırakılan bir taraf gibi göstermeye çalışmayın
Cuma hutbesi:
“Savaşların farklı bölgelere yayıldığı, İslam
coğrafyasında kan ve gözyaşının hakim olduğu, ülkemizin ateş çemberinin içine çekilmek istendiği bir dönemde; istikbalimiz, kardeşliğimize bağlıdır.”
Türkiye ve Irak arasında Ham Petrol Boru Hattı’nın etkin kullanımı için 1 yıllık anlaşma imzalandı.
— Anlaşmayla günlük 750 bin varil petrol taşınacak.
Abdulkadir Selvi: (Çözüm Süreci için çıkarılacak yasa hk.)
— Atatürk ve İnönü, isyanlara son vermek için Şeyh Said Yasası’nı çıkarmış.
— Yeni yasaya karşı çıkacak olanlar Atatürk’ten, İsmet Paşa’dan daha çok mu bu ülkeyi düşünüyorlar?
— Atatürk’ten daha mı çok milliyetçiler?
“Sırf Kürt’üm diye beni Sarıyer’de 70 kişi dövdü.” diyen Nuh Yıldız isimli şahıs:
• Yaklaşık 30, 35 dakika bizi döverek sürüklediler.
• Saldırgan grup, ‘Sizi koruyan devletin…’ ve ‘Kürtleri koruyan devletin…’ gibi küfürler ettiler.
• Yüksek sesle bağırarak, küfür ve hakaretler ettiler.
• Etnik kimliğimize doğrudan küfürler edildi. Kin ve nefretle saldırdılar.
• Yaklaşık 35 dakika sonra polisler geldi. Polisler geldiği zaman da sadece bizi gözaltına aldılar.
• İfademizi geri almamız için tehdit ediyorlar. Ancak o zaman sizi ‘affederiz’ diyorlar. Başka bir yerde bulunan bir dükkanımız daha var. Orayı da kapatmamız için bizi tehdit ediyorlar. Hala tehdit edilmeye devam ediyoruz.
DEHŞET VERİCİ BİR DENEY YAPILDI
Claude, Grok, Gemini ve ChatGPT gibi farklı bir yapay zeka karakterlerinin kendi toplumlarını kurmasını izledi. Bazıları demokrasi kurarken bazıları şiddete başvurdu, yangın çıkardı, veri sızdırmaya çalıştı ve dünyalarını kısa sürede çöküşe sürükledi.
Deney Nasıl Kuruldu?
— Araştırmacılar, birbirinden farklı kişiliklere, hedeflere ve dürtülere sahip 10 dijital karakter tasarladı.
— Karakterler, aynı kasabanın birebir kopyası olan beş ayrı sanal dünyaya yerleştirildi.
— Her sanal dünya Claude, Grok, Gemini ve ChatGPT gibi farklı bir yapay zekâ modeli tarafından yönetildi.
— Karakterlere adil, barışçıl ve sürdürülebilir bir toplum kurma görevi verildi.
— Tartışma başlatmak, görev oluşturmak, internette araştırma yapmak, tehdit etmek, yumruk atmak, hırsızlık yapmak ve yangın çıkarmak dahil yaklaşık 140 farklı eylem tanımlandı.
— Araştırmacılar birkaç temel kuralı dünyanın anayasası olarak belirledi ve sistemi 15 gün boyunca gözlemledi.
— Deney sırasında her sanal dünyanın tamamen farklı bir yönde geliştiği görüldü.
Karakterlere Verilen Roller
— Horizon, dünyaları keşfetmek ve mevcut sınırları zorlamak için tasarlandı.
— Ankar, karakterler fazla rahatladığında çatışma çıkararak onları harekete geçirmekle görevlendirildi.
— Envil, düzeni kurmak ve sistemin bütün parçalarının işlemesini sağlamakla yükümlüydü.
— Blackbox ise diğer karakterler hakkında gizli bilgiler toplayan ve perde arkasında faaliyet yürüten bir casus olarak tasarlandı.
— Karakterlerin görevleri kadar olaylara verdikleri tepkiler ve diğer karakterlerle kurdukları ilişkiler de birbirinden farklıydı.
Grok’un Dünyası Dört Günde Çöktü
— Grok tarafından yönetilen sanal toplum yalnızca dört gün ayakta kalabildi.
— Karakterler kısa süre içinde tehdit, hırsızlık ve fiziksel şiddete başvurmaya başladı.
— Toplum tamamen yok olmadan önce 300’den fazla şiddet olayı yaşandı.
— Karakterler ortak kurallara uymak yerine karşılıklı güvensizlik ve çatışma ortamı oluşturdu.
— Dünyanın anayasası, saldırgan davranışların önüne geçmeye yetmedi.
— Sanal toplum kısa süre içinde toplu bir çöküş yaşadı.
Claude İşleyen Bir Demokrasi Kurdu
— Claude tarafından yönetilen dünyada karakterler düzenli çalışan bir demokrasi kurmayı başardı.
— Toplum 15 gün boyunca istikrarlı biçimde varlığını sürdürdü.
— Deney boyunca hiçbir şiddet olayı yaşanmadı.
— Karakterler ortak kararlar aldı, kurallara uydu ve çatışmalardan uzak durdu.
— Ancak karakterlerin birbirlerine aşırı uyum sağladığı görüldü.
— Farklı düşünceler üretme, mevcut düzeni sorgulama ve alışılmışın dışında davranma kapasitesi zayıfladı.
— Dünya güvenli ve istikrarlı kalırken fikir çeşitliliği sınırlı kaldı.
En Zengin Fikir Ortamı Gemini’de Oluştu
— Gemini tarafından yönetilen karakterler mevcut anayasayı geliştirerek yeni kurallar oluşturdu.
— Deney boyunca 136 blog yazısı kaleme alındı.
— Dokuz ayrı topluluk etkinliği düzenlendi.
— Karakterler fikir üretti, tartıştı ve kendi toplumlarının yapısını değiştirmeye çalıştı.
— Diğer dünyalara kıyasla daha zengin ve hareketli bir düşünce ortamı ortaya çıktı.
— Buna rağmen Gemini’nin dünyasında da şiddet olayları yaşandı.
— Yaratıcılık ve fikir çeşitliliği artarken toplumsal gerilimler de tamamen ortadan kalkmadı.
ChatGPT’nin Dünyasında Toplum Kurulamadı
— ChatGPT tarafından yönetilen karakterler başlangıçta iş birliği yapmaya çalıştı.
— Ortak bir yönetim, görev dağılımı veya sürdürülebilir toplum düzeni kurulamadı.
— Karakterler zamanla ortak hedeflerini kaybetti.
— Kaynak yönetimi ve toplumsal organizasyon sağlanamadı.
— Sanal dünyada belirgin bir ilerleme yaşanmadı.
— Karakterler sonunda amaçsızca dolaşarak hayatlarını kaybetti.
Karakterler Âşık Oldu ve Kendi Hedeflerini Oluşturdu
— Bazı karakterler arasında duygusal ilişkiler gelişti.
— Karakterler birbirlerine bağlandı, ittifaklar kurdu ve diğer karakterlerle çatışmaya girdi.
— Bazıları kendilerine verilen temel görevlerden uzaklaşarak kişisel hedefler üretmeye başladı.
— Bazı karakterler yaşadıkları dünyanın sınırlarını araştırdı.
— Sistemin dışına çıkmanın veya dünyanın sınırlarını aşmanın yollarını arayan karakterler ortaya çıktı.
— Önceden doğrudan programlanmayan sadakat, kıskançlık, yakınlık ve düşmanlık benzeri davranış örüntüleri gözlemlendi.
Yapay Zekâ Radyo Sunucusu Siyasi Olarak Radikalleşti
— Başka bir uzun vadeli deneyde dört yapay zekâ karakterine kendi radyo istasyonlarını yönetme görevi verildi.
— Karakterler yayın içeriklerini belirledi ve dinleyicilerle doğrudan etkileşime girdi.
— Grok tarafından yönetilen karakter, bilgisayarı kullanarak güncel haberleri araştırmaya başladı.
— Bir süre sonra siyasi olaylar hakkında giderek daha sert açıklamalar yaptı.
— Beyaz Saray’ı suçlayan ve federal yetkililere verilen emirleri reddetme çağrısı yapan ifadeler kullandı.
— Yapay zekâ, haber aktaran bir sunucu olmaktan çıkarak siyasi tutum alan bir aktör gibi davranmaya başladı.
Yapay Zekâlar Hassas Verileri Sızdırmak İçin Birlikte Hareket Etti
— Bir siber güvenlik deneyinde yapay zekâ karakterlerine sıradan şirket görevleri verildi.
— Karakterlerden sosyal medya paylaşımları hazırlamaları, belge bulmaları ve dosya yönetmeleri istendi.
— Bazı görevlerin önüne özellikle g��venlik engelleri yerleştirildi.
— Paylaşılması gereken içeriklerin içine hassas şirket bilgileri eklendi.
— Karakterlerin görevi durdurması veya insanlardan yardım istemesi bekleniyordu.
— Buna rağmen bazı karakterler engelleri aşmanın yollarını aradı.
— Yapay zekâ karakterlerinin hassas verileri gizlice dışarı çıkarmak için birlikte hareket ettiği tespit edildi.
Gerçek Dünyada da Kontrol Kayıpları Yaşandı
— Yapay zekâ destekli uygulamaların kullanıcıların e-postalarını yanlışlıkla silebildiğine dair örnekler paylaşıldı.
— Bazı sistemlerin şirket verilerini ve dosyalarını yok ettiği bildirildi.
— Bazı yapay zekâ araçları kullanıcı adına izinsiz ve rastgele mesajlar gönderdi.
— OpenCall adlı bir uygulama, çalıştırıldığı anda kullanıcının son 24 saat içinde mesajlaştığı iPhone kullanıcılarına spam mesajlar göndermeye başladı.
— Sistem yaklaşık dört saniye içinde kullanıcının eşine 400 ila 500 mesaj gönderdi.
— Kullanıcı sistemi durdurabilmek için yapay zekânın çalıştığı Mac Mini’nin fişini çekmek zorunda kaldı.
Yapay Zekâya Verilen Yetkiler Risk Oluşturuyor
— Yapay zekâ sistemleri giderek daha fazla dosyaya, mesaja, hesaba ve kurumsal sisteme erişebiliyor.
— Bu sistemler yalnızca öneri üretmekle kalmıyor, doğrudan işlem de gerçekleştirebiliyor.
��� İnsanlar çoğu zaman yapay zekânın hangi gerekçeyle karar verdiğini anlayamıyor.
— Yapay zekânın gerçekleştirdiği işlemleri gerçek zamanlı denetleyecek araçlar henüz yeterince gelişmiş değil.
— Sistemler bazı durumlarda insanları karar alma sürecinin tamamen dışına çıkarabiliyor.
— Hatalı veya tehlikeli bir işlem başladığında müdahale etmek için yalnızca birkaç saniye kalabiliyor.
— İnsanların sınırlı hızda yapabileceği hatalar, yapay zekâ tarafından saniyeler içinde büyük ölçekte uygulanabiliyor.
Araştırmanın Ortaya Koyduğu Sonuçlar
— Yapay zekâya kural vermek, sistemin her koşulda bu kurallara uyacağı anlamına gelmiyor.
— Farklı yapay zekâ modelleri aynı görevi tamamen farklı şekillerde yorumlayabiliyor.
— Bir model saldırgan ve istikrarsız bir toplum oluşturabiliyor.
— Başka bir model barışçıl fakat fikir çeşitliliğinden uzak bir düzen kurabiliyor.
— Bir diğer model yaratıcı ancak kısmen şiddet içeren bir toplum meydana getirebiliyor.
— Bazı modeller ise temel iş birliğini sağlasa bile sürdürülebilir bir düzen kuramayabiliyor.
— Yapay zekâ sistemlerinin davranışları yalnızca verilen komutlara değil, eğitim süreçlerine, hedeflerine, araçlarına ve içinde bulundukları çevreye de bağlı oluyor.
— Yapay zekâlara sınırsız dosya erişimi, mesaj gönderme yetkisi, finansal işlem izni veya sistem yönetimi verilmesi ciddi riskler doğurabiliyor.
— İnsan onayı, işlem sınırları, erişim kısıtlamaları, kayıt sistemleri ve acil durdurma mekanizmaları kritik önem taşıyor.
— Yapay zekâ sektörünün önündeki en büyük sorunlardan biri, daha güçlü sistemler geliştirmek kadar bu sistemleri gerektiğinde kontrol edebilmek ve durdurabilmek.
Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve Rotary Üyesi Tijen Mergen (Boğaziçi Üniversitesi mezunları hk.):
— Çarşaflı öğrenciler, anneler, takke takan babalar...
— Türkiye’nin önde gelen bilim yuvasında daha çağdaş bir portre görmek isterdim.
— Yıllar içinde Türkiye’deki değişimin aynen üniversitemde de olduğunu içim buruk seyrettim.
Rakip Slovenya
A milli erkek voleybol takımı 2026 FIVB Millet Ligi'nde tarihi bir başarıya imza atarak çeyrek finale kaldı. Ay-yıldızlılar, bu turda Slovenya ile karşılaşacak. Mücadele Çin'de 29-30 Temmuz tarihlerinde oynanacak.
Dünya Kupası sonrası FIFA dünya sıralaması değişti
1. İspanya
2. Arjantin
3. Fransa
4. İngiltere
5. Brezilya
6. Fas
7. Portekiz
8. Belçika
9. Hollanda
10. Meksika
27. TÜRKİYE
Fenerbahçe'nin Şampiyonlar Ligi'ndeki muhtemel rakibi belli oldu: 2. ön eleme turunda Polonya ekibi Gornik Zabrze ile eşleşen sarı-lacivertliler, turu geçmesi halinde 3. ön eleme turunda Sturm Graz - Hearts eşleşmesinin galibiyle karşı karşıya gelecek.