♂ Mars

life observer 🇲🇳🇹🇷🇺🇸
📍 👨‍💻 San Francisco

[Baabar @Baabarniitlelch]

https://t.co/gIkCRMFy6B
Гэтэл монгол хэлэнд байдаг хамгийн “гаж” эгшиг бол “У” авиа юм. Бусад эгшиг авиаг дуудахад зөвхөн амны хөндийгөөс чөлөөтэй гардаг. Гэтэл У авиаг дуудахад хоолой оролцдог. Орчин үеийн авиазүйгээр монголын у–ү-гийн ялгааг зүгээр “хойгуур–урдуур хэлэгдэх эгшиг” гэж тайлбарлах нь хангалтгүй. Гол ялгаанд хэлний уг ба залгиурын хөндий оролцдог.

[Baabar @Baabarniitlelch]

Энэ миний алдаа байжээ. Сая "Монгол хэлэнд нэвтэрсэн зээлдмэл үгийн толь" бичихдээ "Элэг" гэсэн эрхтний нэр нь монгол хэлэнд хайр энхрийлэл илэрхийлдэг биш, харин "эл", "ил" гэсэн түрэг гаралтай "эх нутаг", "ард түмэн" гэсэн үг гэж олж тогтоолоо. Эндээс элгэн садан, элэг нэгтэн, ил хаад улс гэсэн холбоос гарч ирж байна.

[S.Bayar @SBayar12]

Хот удирдаж буй залуусыг би дэмждэг. Гэхдээ энэ бол арай л … It’s reminds me a political system in which the government tries to control and fix every part of people's lives, similar to that described in the novel "1984” George Orwell. Хэрэггүй дээ…

[АСС @USASoninSaikhan]

Таанууд энийг нэг сонс доо.
“ ОТ 34% ”

[Baabar @Baabarniitlelch]

1259 онд Корё династийн сүүлчийн хаан болсон Воньжон (Wonjong of Goryeo) Хятад орж Хубилай хаантай уулзан бууж өгснөө илэрхийлсэн юм. Хубилай түүнийг Солонгосын хаан болгосон, энэ цагаас Солонгос нь Юань гүрний вассал болжээ. Түүгээр үл барам Воньжоны хүү Чун Ни Өл (King Chungnyeol of Goryeo) нь Хубилайн охин Жэгүк (Princess Supreme of Jeguk) гүнжтэй гэр бүл болжээ. Гүнж нөхрөө даган Солонгост очиж Ин Ми Ён хатан (Empress Inmyeong) гэгдэх болсон ба энэ айлаас Юанийн томоохон язгууртан Ижилбөх ван (King Chungseon of Goryeo) төрсөн юм. Энэ үеэс монгол, солонгосчууд хүргэн, бэр идэвхитэй солилцох болов. Хубилайгаас хойшхи Юаний хаадын ихэнх нь солонгос эхнэртэй байсан. Солонгосын хаан Гонминь (King Gongmin of Goryeo) монгол эхнэр авсан нь Будшир хэмээх монгол нэртэй Солонгосын хатан хаан Ногук (Qween Noguk). Будшир нь Хубилай хааны гуч охин юм . Юанийн сүүлчийн их хаан Тогоонтөмөр ч солонгос эхнэртэй байсан, түүнийг хатан хаан Чи (Empress Qi) гэдэг байлаа. Тэрээр Аюушридара хааны эх бөлгөө.

[Chinzilla🇲🇳🇺🇦 @ChinzillaMon]

Америкийн дунд сургуулийн хүүхдүүдэд дараах Чингис хааны захиаг уншуулж, асуултанд хариулах даалгаварыг өгсөн байна. Хамт уншицгаая

1. Чингис хааны Чанчун бумбыг урьсан захиа
"... Тэнгэр Дундад улсыг таалахаа больсон нь түүний хэт их тансаглал, ихэмсэг, тоомжиргүй байдлаас болжээ. Харин умард газар амьдрагч надад хэт их шунал үгүй билээ. Би тансаглалыг жигших ба даруухан амьдрахыг илүүд үзнэ. Би нэг л төрлийн хоол идэж, нэг л хүрэм өмсөнө.
Би өөрийн эгэл малчдын адилаар хувцаслаж, иднэ. Би хүмүүсээ өөрийн хүүхэд адил үзэх ба чадварлаг хүмүүсийг ивээж өөрийн ах дүү мэт харна. Бид нэг ижил зарчмыг шүтэх ба бидний нэгдэл нь бие биенээ хайрлах үзэл дээр төвлөрнө.
Цэргийн дасгал сургуулилт дээр би үргэлж урд нь явах бөгөөд дайн тулаан болоход ард нь үл хоцроно. 7 жилийн хугацаанд би агуу үйлийг бүтээж, бүх дэлхийг нэгэн эзэнт гүрний дор цогцлоолоо. Гэхдээ надад ямар нэг онцгойлох авъяас, чанар үгүй билээ.

Жингийн төр /Зүрчид/ тогтворгүй тул, Тэнгэр намайг тэтгэж хаан суудалд суулгав. Өмнө зүгт Сүн, умард зүгт Хүй хо /Кипчак?/, Зүүн зүгт Шиа /Тангут/, баруун зүгт орших зэрлэгүүд бүгд миний эрх мэдлийг хүлээн зөвшөөрөв. Миний санахад эрт үеийн манай Шаньюгаас хойш ийм том улс цогцолсон нь үгүй. Миний эрх мэдэл их боловч үүнийг дагаад надад ирэх үүрэг хариуцлага хүнд бөлгөө. Улсыг удирдахдаа ямарваа нэг дутагдал гаргуузай гэж айна. Гол гатлахдаа бид завь бүтээдэгтэй адилаар улсыг удирдахдаа бид эрдэмтэн мэргэдийг залдаг. Их хааны суудалд сууснаас хойш хүмүүсээ засах асуудлыг ямагт зүрхэн тушаа чухалчилж ирсэн боловч өнөөг хүртэл 3 /чун/, 9 /чин/-гийн суурийг эзлэх чадамжтай хүмүүсийг олж чадахгүй байсаар байна.
Дээрх бүх өгүүлсэн зүйлсээс улбаалж, би эрхэм эрдэмтэн таныг үнэний туйлд нэвтэрч, зөв замаар алхаж ирсэн гэдгийг сонслоо. Гүн судалж, өргөн туршлагажиж, юмс үзэгдлийн хуулийг үзжээ...Би өөрийн туслах Лиу Чунг Лу-г илгээж хөсөг, хамгаалалт бэлтгэж таныг авчруулах зарлиг буулгав. Мянган лигийн газрын холоос битгий бэрхшээгтүн..."

2. Америкийн дунд сургуулийн хүүхдүүдэд дээрх захидлыг бүрэн уншуулаад ийм даалгавар өгч байна
- Чингис хааны Чанчун бумбатай уулзах зорилго юу байсан бэ?
- Чингис хаан өөрийн амьдралын замналыг юу гэж дүгнэж байв. Тэрээр өөрийгөө хэрхэн дүгнэж байв?
- Монголын эзэнт гүрэн байгуулагдсан амжилтын нууц юу вэ?

3. Ингэхэд бид ийм дасгал сургуульд хийж байсан уу? Бүх юмандаа Чингис нэр өгч, гадаад жуулчдад Чингисийн үр сад гэж сагсуурахаас цааш бид Чингис хааныхаа бодол, санал, итгэл үнэмшлийг судалсан удаа бий юу?

Америк хүүхдүүд биднээс илүүг мэдэж байна. Бид харин хоцрогдсон, улирсан баларсан, авилгалжсан боловсролын системтэйгээ зууралдсаар улиг болох нь

Энэ даалгаварыг монголын төрийг эзэгнэж байгаа намын лидерүүд, улс төрчдөөр хийлгэмээр байна

Баян тансаглалд яаж хандав. Хүмүүсээ яаж хайрлав. Эрдэмтэн мэргэдийг хэрхэн хүндлэв гээд. Манай энэ 32 жилд Чингис хааны саяны захианд гарч буй дүр төрхтэй нийцэх нь битгий хэл чигчий хуруунд нь дөхөж очих ч улс төрч төрсөнгүй. Бидэнд хүмүүсээ засах асуудлыг зүрхэн тушаа чухалчилдаг удирдагч хэрэгтэй байна. Тийм л хүнийг, тийм намыг л гаргаж ирмээр байна. Үгүй бол хулгай хийдэг, худал ярьдаг, баян тансаглаж казино тоголдог, найр наадам дуур хуураас өөр юм мэдэхгүй жижиг гаруудаар 2000 жилийн түүхтэй үндэстний хувь заяаг бариулсаар залхаж гүйцлээ

Хүн таних анхан шатны чадваргүй тул тойрон хүрээлэгчдээр хамгийн чадамжгүй нохдуудыг эхлээд тавина. Дараа нь өөрөө чадамжгүй тул тэр нохдынхоо вакуумд орж таг сохорно. Гэтэл энд Чингис хаан маань юу гэж бичсэн байна? Хүмүүсээ засах асуудлыг чухалчилахад улсыг удирдах 3-9н чадамжтай хүмүүсийг одоо хэр нь хайсаар байна гэж бичиж. Тэрнээс сонгуульд үнэнчээр зүтгэж, цүнх барьж сайн гүйсэн учир дарга болголоо гэж бичээгүй байгаа биз

Өнөөгийн монголчууд бид математикийн аваргууд, компьютер асааж, утас барьж, англи орос хольж ярих, баруунд том сургууль төгссөн гэх боловч ХҮН БОЛЖ БОЛОВСОРСОНЫ хувьд УДИРДАГЧ БОЛОН ТӨГСРӨХИЙН хувьд Чингис хаан маань харвал цус харвахаар төвшний зэрлэг бүдүүлэгүүд аж

Өлзийбаярын Ганзориг

[Baabar @Baabarniitlelch]

"Буриад" гэсэн нэршлийн гарвалийг хайгаад олоогүй. Орос хэлний "брат" гэсэн үг байх. Урьдны бүх монгол үндэстэнд тийм овог отог байхгүй. Байгал хавьд 1670-аад онд ирсэн орос дээрэмчид "мугал уу, брат уу" гэж асуугаад мугал гэснийг нь Монгол руу хөөдөг байж. Уст Ордоос хөөгдсөн нь одоогийн Сэлэнгэ Ерөөгийн "сонгоол буриадууд". Үүнээс болж ихэнх нь айж брат гэхийг өөрсдийгөө өөрийн аялагаар "буриад" гэх болж. Тэр үед Байгал орчмын монголчууд Сэцэн хан, Түшээт хан аймгуудад хамаарч байсан. Тэндэхийн оросуудыг Чухандорж байлдан хөөсөн боловч араас нь Галдан бошгот довтолж өөрийг нь Манж руу хөөснөөр Буриад үүрд Оросынх болсон. Үс сахландаа баригдсан ногоон нүдтэй орос дээрэмчдийг тэд мангас гэх болсон нь одоо болтол орос хүнийг олон тоон дээр "мангад" гэж нэрлэх болжээ. Буриад нарыг монгол үндэстэн бишшүү гэж оросууд 300 жилийн турш сэнхрүүлсээр одоо тэдний ихэнх нь өөрсдийгөө Монгол үндэстэнтэй огт хамаагүй гэж үнэмшсэн. Бүгд хэлээ мартсан ба Буриад Монгол гэх нэрийг нь өөрчилж Буряат Республик болгосон, 1957 онд сүүлчийн буриад бага сургуулийг хаасан.

[S.Bayar @SBayar12]

Мэдлэг боловсролтой залуус олон. Зарим нь уулзаж ярилцъя гэхэд нь боломж гарган уулздаг (дал хүрч яваа хүний хамгийн харам юм бол цаг зав маань). Гэтэл гуйж ирчихээд, ярилцаж суухдаа гар утсаа байнга оролдоод байх юм. Амин чухал мэдээ хүлээж байна уу гэхээр үгүй гэхэд нь урам хугарч, ярилцах хүсэл сонирхол арилна. Утас нь тийм чухал бол манийн цагийг хороох хэрэг юун...

[S.Bayar @SBayar12]

ЧЛ танаас асуух асуулт байна : 1. Та ЛО-ийн яг ямар дарамтад өртөж байв? 2. Таны хариу юм бол хувийн тооцоо гэж үзэж болох уу? 3. Дарангуйлал байгаа бол та УИХГ болж, болоод ингэж чадах уу? 4. Олон хүн угаартаж үрэгдсэн нь ЕС ЛО-н буруугаас болов гэх баримт нотолгоо бий юу? 5. ЛО огцорвол угаартаж үрэгдэхээ болих уу? 6. Дараагийн ЗГ ямар байх, хэзээ бий болох талаар төсөөлөл тань юу вэ? 7. Том төслүүд яах юм? 8. Тухайлвал, 02.14-нд хоёр тал гарын үсэг зурах естой Гашуун сухайтын ТЗ-ын холболтын гэрээ хойшлох уу? 9. Таны ярьж буйчлан, ЗГ огцорвол яг хэн, яаж хожих гээд байна вэ? Ёсолсон, 25-р ЕС СБ

[S.Bayar @SBayar12]

Энэ хүний мэдэхгүй нь их ч мэдэн будилах нь бүр их... "Эх орон, ард түмэн, төрийн мэдэл" гм нь түлхүүр үгс нь. УИХ-д олон суув. Баталсан хуулиа мэдэх учиртай. Мэдэж ч байгаа. Гэхдээ л далим олдвол "пооп" зангаа гаргахаа маргтахгүй. "Учралын тайлбар мартагдана. Эх орон, ард түмэн гэх миний үгс үлдэнэ" гэж тооцно. Залуу "пооп" нарт гарын амьд авлага. "Шавийн отог" нь ч өргөжөөд байх шиг. Энэ л аюул...

[S.Bayar @SBayar12]

ОТ гэрээ, Орано гэрээ байгуулах хооронд 15 жил болж. Энэ зуур олны ойлголт, нийгмийн хандлага илүү эрүүл болсон нь илэрхий. Шийдвэр гаргачид ч туршлага суун, хэрсүүжиж. Ахиц дэвшил гэж энэ л дээ. Амьдрал үргэлжилж байна!

[Charlie Kirk @charliekirk11]

Meet the people in charge of LA’s fire response.

All of them lesbians named Kristin.

Kristina Crowley - First LGBTQ Fire Chief LAFD.
Salary: $439,722

Kristina Kepner - First Lesbian Assistant Chief LAFD.
Salary: $264,468

Kristine Larson - First black lesbian Equity Bureau Chief LAFD.
Salary: $399,000

[🅰️agii☝️ @Arvyn2020]

Мэдээд авчих.👌

[Elon Musk @elonmusk]

The reason I’m in America along with so many critical people who built SpaceX, Tesla and hundreds of other companies that made America strong is because of H1B.

Take a big step back and FUCK YOURSELF in the face. I will go to war on this issue the likes of which you cannot possibly comprehend.

[Baabar @Baabarniitlelch]

Эх орноо элдвээр гүтгэн харлуулж зориудаар дэлхийн адаг болгон сурталчилдаг хэнд ч байсан би дургүй. Тэд голдуу нэр нүүрээ нуусан аймхай шаарууд байдаг ч Ай Ки-гээр нь хаанаас гэдэг нь харагддаг. Тиймээс нийгмийн сүлжээгээр үргэлж эх орноо өмөөрдөг. Ялангуяа гадагшаа цагаачилж гарчихаад эндээс элдэв тэтгэмж халамж хүртдэг байж гүтгэн харлуулагсадад бүр дургүй. Шүүмжлэх бол өөр хэрэг, би өөрөө хамгийн хурц шүүмжлэгч нарын нэг.

[chinzo_teacherJET @charleyjet]

МИНИЙ МЭДЭХ БААБАР
1986 онд цэргээс халагдаад иртэл Улаанбаатар маш гоё болчихсон залуусын өмссөн зүүсэн хэл яриа хөгжим үзэл бодол их өөр болсон байлаа. Польшд ҮЭ бослого Казахстанд оюутны бослого гараад Оросд өөрчлөн байгуулалт эхэлсэн үе. Нэг удаа найзаасаа Бүү март мартвал сөнөнө гэдэг бичгийн машинаар бичсэн номыг өдөр шөнөгүй уншиж дуусгаад яг л сэтгэл байдаг үгүйлээд байдаг бүхнийг өгүүлсэн түүнийг уншаад БААБАР гэдэг нэрийг тогоож авсан. Түүнээс хойш Өдрийн Сониноос Баабар ингэж өгүүлэв нийтлэлийг алгасахгүй уншиж Оросуудын Монголын түүхийг гуйвуулж зохиож бичсэн худал түүхийн эсрэг Монголын түүхийг үнэнээр өгүүлсэн Нүүдэл суудал Монгол орон шимтэн уншиж шинэ нийгмийн тухай ардчилал хувь хүний эрх чөлөөний тухай гүн бат мэдлэг боловсролыг энэ хүн л надад суулгаж өгсөн. Тиймээ хүн бүхнээс түрүүнд тэр л ХААН ШАЛДАН БАЙНА гэж хэлж чадсан билээ. Танд эрүүл энхийг хүсье. Happy birthday🎂

Дашрамд радио тагнуулын 124 р ангид манай ротын улс төрийн орлогчоор Б.Энхбаяр гэж маш цэвэрч нямбай жаахан шооч өндөр боловсролтой цэргүүдэд үлгэр дууриал болсон гялалзсан ахмад ажиллаж байсан ба энэ хүн бол Баабарын дүү байсан юм билээ.

[Baabar @Baabarniitlelch]

Монгол хэлэнд нэвтэрсэн зээлдмэл үгийн тайлбар толь номоо ийнхүү туурвиж дууслаа. Зээлдсэн үгсийг нэлээд хэдэн жилийн өмнөөс цуглуулж эхэлсэн ба эцэст нь нэгтгэж бүтээл болгохоор жил гаруйн хөдөлмөр зарцуулав. Энэ тольд өнөөгийн дундаж монгол сэхээтэн ойлгодог, хэрэглэдэг таван мянга орчим зээлдмэл үг сонгож, аль хэлнээс гарвалтай, цаашлаад ямар хэлнээс угшилтай зэргийг тодорхойлов. Улмаар үгийн шууд утга нь юу гэж байсан хийгээд монгол хэлэнд нэвтрэхдээ ямар утга агуулах болсныг тодруулах оролдлого хийлээ. Зээлдмэл үгийн уг сурвалж нь уг хэлээрээ хэрхэн бичигддэгийг эхээр нь олж тавьсан. Иймээс зөвхөн үсгийн тэмдэгт гэхэд латин, герег, кирил, хятад ба япон ханз, солонгос, санскрит, араб ба перс, руин зэрэг арав гаруй төрлийн үсэг тэмдэгтээс бүрдэв.
https://t.co/eltTZsny1y

[♂ Mars @ANG4RAG]

Do you remember when you joined X? I do! #My15thAnniversary

[iToim.mn @iToim_mn]

Хотын дарга Х.Нямбаатар лайв хийж, Х.Баттулга болон З.Энхболд нарын хууль бус үйлдлүүдийг нэрлэв.
Женко нь:
-Эрдэнэт үйлдвэрээс хулгайлсан мөнгөөрөө Майдар рүү зам тавьсан. Үүнийг АТГ шалгаж байгаа
-Өөрийнхөө амьдардаг 13-р зуун руу Зэвсэгт хүчнийхнээр үнэгүй зам тавиулсан
-Хөгжлийн банкнаас мөнгө аваад Шинэ Яармаг гэсэн балгас бариад хураалгасан
-Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдаар ажиллаж байсан хүний хувьд хэлэхэд, Женко болон Зика нар гаднын тавиул
-"Суруга Монгол"-ыг дээрэмдэх процесст Зика том үүрэгтэй оролцсон
-Гадаадын иргэдэд 100 жилээр газар олгох процессыг анх Зика эхлүүлсэн шүү...

[Baabar @Baabarniitlelch]

Нямбаатар: "АН-аас бөөн "Залуу Женкоч"-ид нэр дэвшиж. Энд, тэнд лайв хийдэг шизотой бацаанууд . Ажил хийж үзээгүй, хүүхэд байхаасаа хойш хүнийг хөлсөөр шантаж хийдэг 20, 30 нөхрийг АН НИТХ-д дэвшүүлжээ!

Энэ Нямбаатар заримдаа голыг нь яг олж үнэн хэлэхийн гээч.