🇹🇷🇦🇿🇰🇿🇰🇬🇺🇿🇹🇲 A lot of Turkish accounts are attacking me for saying that no country should bow to another.
The Organization of Turkic States is a body of sovereign and independent Turkic-speaking countries. All members have equal status and equal representation. Azerbaijan is not a lesser member, nor are Kazakhstan or Kyrgyzstan, Uzbekistan or Turkmenistan.
I support the idea of a Turkic Union. But one country should not interfere in the domestic affairs of another unless asked. No one understands the “big brother / little brother” treatment better than the former Soviet republics.
We do not need another big brother. We need brotherly nations!
Peace ✌️! Salaam!
AZERBAYCAN MESELESİ: LAİKLİK TARTIŞMALARINDA GÖZDEN KAÇANLAR
Azerbaycan’da son dönemde laiklik ve din ekseninde yaşanan gelişmeler, Türkiye’de büyük ölçüde kendi siyasal tecrübelerimizden hareketle değerlendiriliyor. Oysa Azerbaycan’ın kendine özgü modernleşme tarihi, toplumsal yapısı ve siyasal kültürü, Türkiye’deki tartışmaların kavramlarıyla kolayca açıklanamayacak kadar farklıdır. Aliyev yönetiminin din politikalarını yalnızca laiklik veya inanç özgürlüğü çerçevesinde ele almak da devletin dini örgütlenmelerle yıllardır kurduğu pragmatik ilişkileri, İran faktörünü ve ülkenin giderek derinleşen toplumsal sorunlarını gözden kaçırmamıza neden oluyor. Bu nedenle meseleyi biraz daha geniş bir tarihsel ve siyasal çerçevede değerlendirmekte yarar var.
Aliyevler döneminde Azerbaycan’da devlet, bağımsız dini örgütlenmeleri sınırlarken kendisine bağlı bir dini kurumsallaşmayı da desteklemişti. Bununla beraber dış kaynaklı dini grupların içeride örgütlenmesine çok sınırlı bir biçimde de olsa zaman zaman göz yumulduğu da bir gerçektir. Örneğin Vahhabilerin ve selefi örgütlerin uzun süredir Bakü çevresinde faaliyet yürüttüğü, hatta takipçilerine zaman zaman para yardımı yaptıkları biliniyor. İlginçtir ki Qarabag FK takımında bir Vahhabi yapılanmasının olduğu dahi iddia edilmişti. Bir dönem Nurcular da Azerbaycan’da okul ve kurs faaliyetleri yürütüyordu. Süleymancıların da burada Kuran kursları aracılığıyla hızla etkinlik kazandıkları biliniyor. Peki güçlü bir istihbarat geleneğine sahip olmasına rağmen Aliyev bunlara neden izin veriyordu? Buradaki ilk açıklama çeşitli sebeplerle Aliyev’in Azerbaycan’ın İslam ülkeleriyle arasını iyi tutmak istemesidir. Nitekim çoğu insanın varlığından bile haberdar olmadığı İslam Oyunları gibi organizasyonların Bakü’de düzenlenmiş olması ilginçtir. Ayrıca Fethullahçılar Azerbaycan’da önce Demirel’in sonra da AKP hükümetinin referansıyla eğitsel faaliyetler yürütme şansını yakalamıştı. Sahip oldukları imtiyazın karşılığında ise dış kaynaklı İslami gruplar, ülkede agresif yayılmacı bir tavır izlememişti. Fakat gün itibarıyla, Aliyev yönetiminin bu konuda kendisini eskisi kadar emniyette görmediği anlaşılmaktadır. Yıllardır masada olan laiklik temalı bazı uygulamaların şimdi yürürlüğe konmasının nedeni ise yüksek ihtimalle budur.
Aliyev’in buradaki temel hedeflerinden biri ise İran’ın bazı Şii topluluklar arasında gözle görünür hale gelen etkisini kırmaktır. Bakü’de bulunduğum dönemde ülkedeki bazı Mirlerin İranperest, yani İran yanlısı oldukları söyleniyordu. Ancak son yıllarda yaşanan şey, yerel Şiiliğin bazı yerlerde dışarıdan gelen daha örgütlü ve siyasileşmiş Şii akımların etkisi altında dönüşmesidir. İran'dan yayılan televizyon ve radyo yayınları ile Azerbaycan Türkçesinde yapılan din yayınlar yeni dini ağların ülkede oluşmasını kolaylaştırdı. Bir dönem Şii militanlığın merkezi olan Nardaran kasabasının Azerbaycan İslamcılığında özel bir yeri olsa da Azerbaycan’ın güneydoğusunun son yıllarda öne çıktığı görülüyor. Lenkeran, Astara ve Celilabad İran'la iltisaklı Şii ağların etkisinin güçlendiği yerler arasında. Özellikle Aşura törenleri bu bölgede zamanla daha siyasal bir nitelik kazandı.
Azerbaycan halkının dine yaklaşımı ise kendine hastır. Ülkede dinsel fanatizm pek zayıf olduğundan Sünni-Şii ayrılığı keskin değildir; bu anlamda Türkiye’de ve Dünya’nın birçok İslam ülkesinde olmayan nadide ve kıymetli bir dengenin Azerbaycan toplumunda sağlandığı söylenebilir.
Azerbaycan’da insanların büyük bölümünün inançlı olduğunu ve birçoğunun evinde ve camilerde ibadet ettiğini görmüştüm; lakin dünyevi ve ruhani arasındaki ayrımı yapma konusunda çok hassas olduklarına, gelenekleri sevmekle beraber taassuba karşı tarihsel tecrübelerini içselleştirdiklerine de şahit olmuştum. Bu yüzden Azerbaycan’ın İslam dünyasındaki ilk demokratik cumhuriyet olması, kadın haklarının yine İslam alemine göre erken sayılabilecek bir dönemde bir politik ve kültürel meseleye dönüşmesi, ve dinsel fanatizme karşı yayınlar yapmış olan Molla Nesreddin dergisi ülkede milli gurur unsurları olarak kabul edilmektedir.
Azerbaycanlılarda milliyetçi eğilimler çok güçlüdür; Azeriler Türk edebiyatını, sanatını ilgiyle takip ederler. Necip Fazıl’ı bir şair ve his adamı olarak, milliyetçi duygulara hitap ettiği ölçüde severler; ancak onların anlam dünyalarında 28 Şubat sürecinin, Anadolu çocukları romantizminin, “minareler süngümüz” gibi sözlerin bir karşılığı yoktur. Serbest seçimlerin olduğu bir demokratik yönetim geleneği de ülkede bulunmadığından, “tepki oyları” gibi analojilerin Azerilerin politik evreninde bir manası neredeyse bulunmaz.
Birinci Garabağ Savaşı’nda Azerbaycan’da ortaya çıkan milli yalnızlık duygusu ile travma, ülke halkının uluslararası ilişkilere bakışı üzerinde milli çıkara dayalı bir yaklaşımın etkili olmasına neden olmuştur. Bu yüzden Türkiye’de artık iç politikayı etkilemeye yönelik işlevselliği bağlamında ön plana çıkmaya başlayan Filistin sorunu gibi meseleler, “Çin emperyalizmi” gibi Türkiye’de popüler olan konu başlıkları Azerbaycanlılar için uluslararası ilişkilerde belirleyici kanaatler ortaya çıkarmaz.
Azerbaycan insanının kendine has bir yaşam anlayışı vardır; milli geçmişlerine ve dünya algılarına tepeden baktığınızı hissettiklerinde hangi görüşte olurlarsa olsunlar birleşirler ve size tepki gösterirler. Türkiye kaynaklı bazı sosyal medya hesaplarında, Azerbaycan’ın Rus emperyal ve Sovyet idarelerinin altında geçen yıllarına yönelik vurgunun Rus ve Sovyet modernleşmesine karşı bir çeşit özcülüğe, Azerbaycan Türklerinin o kendine has yaratıcılığını, düşünme ve idrak kabiliyetini hafife alan garip, biraz da uygarlık karşıtı bir tepkiye dönüştüğü görülüyor. Zeynelabidin Tağıyev’i, Üzeyir Hacıbeyli’yi, Mirza Fethali Ahundzade’yi, Cefer Cabbarlı’yı, Kerim Kerimov’u, Lütfizade’yi, Anar’ı, Rüstem İbrahimbeyli’yi, birçok Rus emperyal ordusu generalini ve sayısız ilim insanını ortaya çıkarmış bir sürece karşı geliştirilen sorunlu bir yaklaşım sıklıkla kendini gösteriyor. Yarattığı tüm sıkıntılara rağmen 150 yıllık modernleşme süreci Kafkasyalı yerli aydınların Şostakoviç, Turgenyev, Lev Landau gibi isimlerle temas etmesini sağlamıştı. Ayrıca Bakü, Arap emirlikleri misali sadece petrol kaynağı değildi; ilk renkli televizyon modelini geliştiren bir mucidin ve benzerlerinin yetiştiği bir endüstriyel merkezdi de.
Azerbaycan’daki güncel durum için ise şu söylenebilir: Azerbaycan’ın 2000’li yıllarda elde ettiği büyük gelirler toplumsal tabana gerektiği ölçüde yayılmadı ve ülkenin gelir kaynakları çeşitlenmedi, bilim nesli ise giderek zayıfladı. Ayrıca servetin, altyapı yatırımlarının ve hizmet sektörünün büyük bölümü Bakü ve civarına yığıldı; bu da Lenkeran gibi bölgelerdeki gelir sorununu kalıcılaştırdı. Böyle bir ortamda Azerbaycan toplumunda dar gelirliliğin ve geleceğe dair ümitsizliğin artık bir statükoya dönüşmesi ülkenin moral krizini derinleştirmektedir. Bu olumsuzluklar içinde siyasal muhalefet olanaklarının iyiden iyiye sınırlandırılması ise dini örgütlenmeleri alternatif siyaset ve kimlik alanları haline getirmektedir.
Not: Aşağıda görülen Molla Nesreddin dergisinin kapağındaki resimde, sağda yer alan kişi İsmail Gaspıralı'dır.
We express our serious concern over the recent attacks on the brotherly country of Azerbaijan.
Pakistan stands firmly with the leadership and people of Azerbaijan and condemns such deplorable actions that risk further escalation and undermine regional peace and stability.
We urge restraint and reiterate the need to de-escalate tensions and pursue dialogue and diplomacy to preserve peace and stability in the region.
@presidentaz
Çempionlar Liqasının əsas mərhələsində "Ayntraxt" komandası üzərində parlaq qələbə qazanması münasibətilə Qarabağ futbol klubunu ürəkdən təbrik edirəm!
Hakimin ədalətsiz və qərəzli qərarlarına baxmayaraq, haqq-ədalət öz yerini tapdı. Birinci dəfə deyil ki, UEFA tərəfindən təyin edilən hakimlər ədalətsiz və qərəzli qərarları ilə Qarabağın qələbə yolunu kəsməyə çalışırlar. Ümid edirəm ki, UEFA bu hakimin kimin tərəfindən təyin olunmasına aydınlıq gətirəcək.
Ədaləti və əyilməz ruhu məğlub etmək mümkün deyil. Yaşasın Qarabağ!
@presidentaz Из-за тюремного графика могу только сегодня, с опозданием, выразить соболезнование в связи с катастрофой азербайджанского гражданского самолета. Я разделяю горе семей всех погибших а также желаю всем, получившим повреждения, скорейшего выздоровления.
Не могу не выразить восхищение действиями Президента Алиева, который проявил принципиальность, высочайшее достойнство и повел себя как настоящий лидер своего народа, высказав всю правду - обличив двуличие и варварство российской стороны.
I spoke to @presidentaz Ilham Aliyev and expressed condolences to him and the people of Azerbaijan regarding the tragic crash of flight J2-8243 of Azerbaijan Airlines. We acknowledged the heroism of the pilots and the entire crew of the aircraft.
The key priority now is a thorough investigation to provide answers to all questions about what really happened. Russia must provide clear explanations and stop spreading disinformation. Photos and videos clearly show the damage to the aircraft’s fuselage, including punctures and dents, which strongly point to a strike by an air defense missile.
We will support Azerbaijan in this situation with all necessary means and call on other countries to assist as well. Additionally, we have agreed to intensify bilateral contacts in the near future.
Prezident Trampa qarşı edilən hücum şok və dəhşət doğurur. Biz bu siyasi zorakılıq aktını şiddətlə qınayırıq. Prezident Trampın tezliklə sağalmasını arzu edirik.
Gecenin bir körü bir sokak köpeği gördüm gelir misin dedim kuyruğunu sallaya sallaya sevinerek geldi . Ben güvendeyim çünkü sokaklarımda bu canlar var . Ben insandan korkuyorum . #YasayıGeriCek bizi köpeklerden değil suç dosyaları ile dışarı salınmışlardan koru .
Sertab Erener (Sokak hayvanları yasası hk.):
"Cumhurbaşkanımıza şahsen sesleniyorum: Lütfen bu yasa geçmesin, yasayı geri çekelim.
Bence bu bir soykırım."
Uzun zamandır içimde kopan fırtınaların aksine, beni kahreden ve gözlerimin önünde gerçekleşen hadiseler için sakin ve naif cümleler kuruyorum. Hakkı haykırmanın hiç faydasını görmediğim için. Yani bir işe yaramadığını bizzat tecrübe ettiğim için. Bir de olmuşla ölmüşe çare yok derler. Sakinim… Bas bas bağırmamıza rağmen bazı şeyler olmuş, bazı şeyler de ölmüş olduğu için. Okumaya mecaliniz varsa, şimdi aynı sakinlikle bir soru sormak isterim.
Bu memlekette adalet dediğimiz şey maalesef hiçbir zaman tam olarak adil olamamıştır. Çoğu zaman gücü eline alanın balansına maruz kalmış, on yıllardır binlerce farklı mağduriyet yaratmıştır.
Bugün mesela, Türkiye Cumhuriyetinin adaletine güven duymayan, anayasanın hiçe sayıldığını haykıran milyonlar var. İnsanlar hep beraber, farklı birçok konu için “adalet istiyoruz!” diye bağırıyorlar. Şimdi bunun nedenini nasılını konuşmaya lüzum yok elbette, görüyoruz zaten, biliyoruz… Bizzat bugünümüzde yaşanıyorlar. Ayrıca konuşan da çok zaten, biz en iyisi düne bakalım.
Geçmiş yıllarda da adaleti elinde tutan güç tarafından ezildiklerini söyleyen, mağdur edildiklerini dile getiren insanlar vardı bu ülkede. Tıpkı bugünün mağdurları gibi “adalet istiyoruz!” diye bağırıyorlardı. İbadetlerini yerine getirdikleri için dışlanmayan, damga yemek istemeyen insanlar. Sırf başörtüsü taktığı için okuma hakkı elinden alınan, iş bulamayan insanlar. İki satır şiir okuduğu için hapse atılan politikacılar vardı… Ne oldu sonra? Dün yaşadıkları mağduriyetleri anlatarak diğer tüm mağdurlardan destek aldılar. İlk başta sol kesimden oy aldılar, sonra sağa yanaştılar. Mağdur edilmemiş kesim mi var olm memlekette? Yok. Her kesimin mağduruna dönem dönem kucak açtılar. Herkese kucak açmak da zor mesele. Mhp dediğin zaman başlığı, kime hitap edeceği bellidir mesela. Chp için de öyle. Dem’in adı değişir, rengi değişir ama onun da başlığı nettir. Peki sizce Ak partinin başlığı nedir? Sağcı mı, solcu mu, muhafazakar mı? Koyamazsınız başlık. Koysanız bile başlığı hangisine koyacaksınız? 2005’in Ak partisine mi? 2013’ün Ak partisine mi? Peki ya şimdikine?
Öyle veya böyle… Güç Ak partinin ellerinde. Dilerlerse pek tabii adaleti de sağlarlar… Ancak bugün, seçildikten sonra hapsedilen siyasetçiler, tutuklanan gazeteciler, fikrini belirttiği için yargılanan gençler, kıyafeti açık diye kendi mezuniyetine alınmayan öğrenciler var. Aynı dün gibi… Öyle değil mi? Dün adalet arayanlar, bugün gücü ellerine alınca, dün için ne aradıklarını mı unuttular? Elinizi vicdanınıza koyup söyleyin… Adalet kişiden kişiye, fikirden fikire değişir mi? Değişiyorsa buna adalet denir mi? Dünün mağdurlarının bugünün mağdurlarını nasıl yarattığını izliyoruz resmen. Üzgünüm, bunun adı adalet değil, olsa olsa intikamdır. İsteyen kızsın, ne demişler, “intikam arayan iki mezar kazsın.”
Sonu var mı? Yok.
Dini bütün, cennet arzulayan, müslüman kardeşlerim yanıtlasın… Defalarca izledim… Diamond Tema tam olarak nerede hakaret ediyor Hz. Peygamberimize? Yanlışı var derseniz tamam, “yanlış biliyorsun, gel doğrusunu anlatalım” diyebilir, cahil bir çocuk yerine Diamond’un karşısına siz çıkabilirsiniz. Hakaret etti deyip yok etmeye çalışmak adalet mi? Cevap verin.
Kaşını sevmezsin, gözünü sevmezsin, ideolojinisi sevmez, fikrini beğenmezsin ona sözüm yok da… Aksini ispat seçenekken beğenmediğiniz cümlelerin, yok etmeye çalışmak adalet mi? Cevap verin.
Ben cahilim, lütfen siz söyleyin… Bu adil mi? Bu adalet mi? Evet adalet diyen varsa aptala anlatır gibi anlatsın da dinleyeyim.
Bir görüşü mat etmek için değil, adalet için cevap verin. Adalet suçu bırakıp, suçu kimin işlediğine odaklanıyorsa, hesap sormak yerine kimlik soruyorsa… Bugünse bugün, yarınsa yarın! Ama sakin, ama sert! Yazar söyler yine adalet dilenirim. Dünü geçin artık, dün yoktum ben, olsaydım inanın sizin için de direnirdim. Lütfen bana bügünle gelin, bugünle cevap verin. Partili gibi değil, insan gibi cevap verin. Bu adil mi?