Təəssüf ki, açıqlamam üzərindən şəxsimə yönəlik qardaş ölkədən təhdidlər və xəbərdarlıqlar gəlməyə davam edir. Bu gün prezident Erdoğanın aldığı qərarla məlum şəxsin görəvinə son verməsi Azərbaycanda böyük sevinc doğurdu. Qardaşlığa zərər vuran hər kəsin aqibəti budur.
Maalesef Can Türkiyede birileri yeni yanlışlar peşindeler. Dünkü paylaşım nedeni ile kendilerinden keçmişlerdir. Kendilerine reva gördükleri söz-cükleri bol- bol kullanmakdalar. Bizim Türkiye sevgimiz sorğulanamaz. Ama sizin Azerbaycan fikriniz çok üzücü.
Tröller başka kapiya..
Azərbaycanın təhlükəsizliyindən danışanda iki fikri ayrı-ayrılıqda götürmək mümkün olmur. Birincisi budur ki, ölkə daxilində açıq qarşıdurma ehtimalı aşağıdır. Bunun səbəbi bəllidir: ordu yenilənib, 2023-cü ildə ərazi bütövlüyü tam bərpa olunub.
İkinci fikir daha ağır çəkir. Ölkə Rusiya ilə İranın arasında yerləşir, Cənubi Qafqazda isə böyük güclərin enerji və nəqliyyat xətləri üstündəki rəqabəti səngimir. Bu coğrafiya Azərbaycanı xaricdən gələn təzyiqə qarşı daha açıq edir.
Amma "daxildə heç bir risk yoxdur" demək də düz olmaz. Məsələyə belə baxmaq daha doğrudur: təhdidlərin çoxu xaricdən gəlir, onların içəri nə qədər işləyəcəyini isə daxili dayanıqlılıq həll edir. Xarici təzyiq ən çox zəif yerlərə vurur. İqtisadiyyatın şaxələnməsi və insanların dövlətə inamı bu təzyiq qarşısında ölkənin daxili müdafiə xəttidir.
Rəsmi təhlükəsizlik yanaşması
Rəsmi baxışın mərkəzində dövlətin suverenliyi və ərazi bütövlüyü dayanır. 2007-ci ildə təsdiqlənmiş Milli Təhlükəsizlik Konsepsiyası müstəqilliyə və ərazi bütövlüyünə qarşı cəhdləri, konstitusiya quruluşunu sarsıtmağa yönələn addımları risk sayır.
Sənəd təhdidləri yalnız sərhədin o tayında axtarmır. Terrorizm, separatizm, transmilli cinayətkarlıq və qeyri-qanuni miqrasiya da siyahıdadır, informasiya məkanındakı mənfi təsir də.
Yəni rəsmi doktrina daxili və xarici amilləri bir-birindən qopartmır. Xarici aktor içəridəki zəiflikdən yararlanır, möhkəm daxili sistem isə xaricdən gələn təzyiqin gücünü azaldır. Bu məntiq aşağıdakı bütün bölmələrdən keçir.
Coğrafiya təhlükəsizlik hesabını yazır
Xarici risklərin əsas mənbəyi xəritədir. Şimalda Rusiya, cənubda İran var, ölkə Cənubi Qafqazın ən həssas nöqtələrindən birində yerləşir. Rusiya ilə Ukrayna arasındakı müharibə və 2026-cı ildə İranın ətrafında alovlanan qarşıdurma Bakının xarici siyasət hesablarını xeyli çətinləşdirib.
Coğrafiyanı dəyişmək mümkün deyil. Rusiya və İranla qonşuluq hər bir təhlükəsizlik planının sabit şərti olaraq qalacaq. Xəzər də bu hesabın içindədir: dənizin hərbiləşməsi ticarət yollarını və limanların işini birbaşa vura bilər.
Azərbaycanın çəkisini artıran onun ərazisindən keçən xətlərdir. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri və Cənubi Qaz Dəhlizi ölkəni Avropanın enerji xəritəsinə bağlayıb. 2017-ci ildə açılan Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu Orta Dəhlizin Qafqaz hissəsinin bel sütunudur. Planlaşdırılan TRIPP xətti isə Avropa Komissiyasının 2026-cı il araşdırmasına görə yolu BTQ ilə müqayisədə 25 faizədək qısalda bilər. Bu xətlər ölkəyə strateji çəki qazandırır, onları qorumaq vəzifəsi də buradan doğur.
Cənub istiqaməti: İran riski
2026-cı il cənub sərhədinin nə qədər kövrək olduğunu açıq göstərdi. 28 fevralda ABŞ və İsrail İrana zərbələr endirdi, Ali Rəhbər Əli Xamenei həlak oldu. Bakı neytral qalmağa çalışdı: Prezident İlham Əliyev başsağlığı məktubu göndərdi, Xarici İşlər naziri Ceyhun Bayramov Tehrana Azərbaycan ərazisinin İrana qarşı istifadə olunmayacağını bildirdi.
Buna baxmayaraq, 5 martda Naxçıvana pilotsuz uçan aparatlar düşdü. Biri hava limanının terminalına dəydi, mülki şəxslər yaralandı. Tehran iştirakını inkar etdi, Bakı isə Tehrandakı səfirlikdən və Təbrizdəki konsulluqdan əməkdaşlarını geri çağırdı.
Bu hadisə Naxçıvanın zəif yerini üzə çıxardı. Muxtar respublika ana torpaqdan ayrıdır və böhran anında onu qorumaq çətindir. Bu gün də Naxçıvana yeganə quru yol İran ��razisindən keçir.
TRIPP məhz bu asılılığı aradan qaldırmaq üçün düşünülüb. 43 kilometrlik marşrut Mehri bölgəsindən, Araz çayı boyunca keçəcək. Tehran onu köhnə "Zəngəzur dəhlizi"nin davamı və ABŞ-ın Sünik bölgəsinə girişi kimi qəbul edir. Xameneyinin müşaviri Əli Əkbər Vilayəti 2025-ci ilin avqustunda layihəyə sərt etiraz etmişdi, sonrakı rəsmi açıqlamalar isə daha yumşaq tonda səsləndi.
Azərbaycanın Türkiyə və İsraillə yaxınlığı İranın narahatlığını artırır.
https://t.co/KRZOBdeO25
#İran #Azerbaycan #İlham Aliyev
🇦🇿Bağımsız bir ülkeye nasıl yaşaması, ne yapması ve ne yapmaması gerektiği konusunda ders verilmemeli.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı #İlham#Aliyev
https://t.co/vtNG1d0Bx0
#Türk Dövlətləri Təşkilatı #Ankara sammitindən sonra dünyadakı dördüncü əsas gücə çevriləcək. #İran - #Amerika savaşı başlamaq üzrədir.
Lakin #Türkiyə və #Azərbaycan birliyi qalib gələcək.
🚨 Breaking: According to Roll Call/ FactBass network.
🇺🇸🇮🇶 President Trump will host the Iraqi PM Ali Al-Zaidi at 11:00 AM on Tuesday 07/14/2026 in the Oval Office
🔺 Repeatedly, VP Vance, SecState Rubio & SecDef Hegseth, will attend
🔺 An Open Oval Office press session at 11:15 AM followed by closed-door talks on security & economic partnership.
🔺 The Iraqi PM to sign MoU / Fact Sheet for “ potential Security & Economy Partnership
🔺 Discussions expected to center on signing a framework agreement for deeper U.S.-Iraq ties.
🔺 Terms previously outlined in preparatory meeting with Special Envoy Tom Barrack and Chargé d’Affaires Joshua Harris.
The American Legend Has Ended.After 4 months, the US-Iran war has halted with the Islamabad Memo. While Washington claims "victory," Iran just broke a global superpower using asymmetric https://t.co/WjPMZKyRSz is how $2,000 drones defeated a $30B army: 🧵👇
@clashreport@spectatorindex@visegrad24 @Latest