Olağanüstü durumlarda PBLK olmaz diyenlere yakın geçmişten bir örnek:
5 şubat depreminde, Borsa İstanbul 8 şubat tarihinde o günkü tüm işlemleri iptal edip (5 gün boyunca) kapatılıyor.
Enkaz altındaki yüzbinlerce depremzede mücbir sebeple işlem yapamadığından zarara uğramamaları adına, 6-7 şubat tarihli işlemlerin de iptal edilmesi yönünde kamuoyunda çok yoğun bir talep oluşuyor.
Ancak deprem gibi olağanüstü halde dahi "Takasın Kesinliği" ilkesi gereğince geçmiş tarihli işlemler iptal edilmiyor..
#spk #pblk #takas
Maç Bittikten Sonra Oyunun Kuralı Değişir mi?
Fon Tasfiyesinde 15 İddia / 15 Gerçek
Finans piyasalarının en temel sermayesi para değil, güvendir.
Bu güvenin kaynağı ise kuralların önceden belli olması ve kriz anlarında dahi bu kurallara sadık kalınmasıdır.
Son günlerde bir para piyasası fonunun tasfiyesi sürecinde, kurallara uygun şekilde satış yapıp payı bloke edilen (PBLK) on binlerce yatırımcıya "Paranız ödenmediği için satışınız iptal, siz hâlâ fon ortağısınız ve zarara katlanacaksınız" denilmesi büyük bir hukuki tartışma başlattı.
Peki söylenenler ne kadar doğru?
Mevzuatımız, muhasebe kuralları, Anayasa Mahkemesi ve dünya örnekleri bu duruma ne diyor?
Karmaşık hukuk terimlerini bir kenara bırakarak, süreçteki 15 İddia ve 15 Gerçeği sade bir dille inceleyelim.
❌ 1. "Sadece satış emri verdiniz, ortada kesinleşmiş bir işlem yok" iddiası
✅ GERÇEK: Hayır, işlem o gün bitti.
Yatırımcı satış emrini saat 13.30’dan önce verdi, emir sistemde eşleşti, iptal saati geçti ve satış fiyatı kesinleşti.
TEFAS kurallarına göre eşleşme, fon payları bloke edilerek (PBLK) gerçekleşir.
Saat 14.00’te Takasbank nakit tutarları raporlayıp fonu resmen "borçlu", yatırımcıyı ise "alacaklı" olarak kaydetti (TEFAS m.21).
❌ 2. "Para hesaba yatmadığına (takas tamamlanmadığına) göre satış da geçersizdir" iddiası
✅ GERÇEK: Günlük hayattan düşünelim:
Noterde aracınızı sattınız, sözleşme imzalandı ama alıcı saat 15.00’te parayı göndermedi.
Satış "hiç yapılmamış" mı sayılır, yoksa alıcı borcunu geciktirmiş mi olur?
Mevzuatta paranın ödenmemesinin adı "iptal" değil, temerrüttür (borcu geciktirmedir).
Saat 15.00’te ödeme yapmayan taraf hiçbir ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır ve o dakikadan itibaren temerrüt faizi işlemeye başlar (TEFAS m.23 ve m.24).
❌ 3. "Sermaye Piyasası Kanunu m.79 bu konuyla alakasızdır, sadece Takasbank’ın kendi iflasını düzenler" iddiası
✅ GERÇEK: Kanun cümlesi çok açık: Sermaye piyasalarındaki takas talimat ve işlemleri, Takasbank "ÜYELERİNİN" faaliyetleri durdurulsa veya tasfiyeye girilse bile "geri alınamaz ve iptal edilemez."
Kanunun içindeki "üyelerinin" kelimesini görmezden gelerek kural yorumlanamaz.
❌ 4. "TEFAS sadece bir alım-satım ekranıdır, kanundaki takas korumasına girmez" iddiası
✅ GERÇEK: TEFAS doğrudan bir Takasbank platformudur ve yönetmeliğinin 1. maddesinde amacı açıkça "işlemlerin takası" olarak yazılmıştır.
Fon kurucusu şirket de bu sistemin resmi "operatör üyesi"dir (m.3/j).
Bugün üyenin faaliyeti durdurulmuş ve fon tasfiyeye girmiştir; yani kanunun (SPK m.79) tarif ettiği durum birebir yaşanmaktadır.
❌ 5. "Kanundaki iptal edilemezlik kuralı sadece parası ödenip bitmiş işlemleri korur" iddiası
✅ GERÇEK: Parası ödenmiş ve bitmiş bir işlemin zaten kanuni korumaya ihtiyacı olmaz.
Avrupa Birliği'nden (98/26/EC Direktifi) birebir alınan "Takas Kesinliği" kuralı, sisteme girip onaylanmış ama kurucunun batması nedeniyle henüz parası ödenmemiş işlemleri geriye dönük iptalden korumak için vardır.
❌ 6. "Paylar hâlâ yatırımcının hesabında bloke (PBLK) görünüyor, demek ki satış olmamış" iddiası
✅ GERÇEK: Payların hesapta bloke kalması (TEFAS m.23/4-b), uluslararası "Teslime Karşı Ödeme" (DvP) güvencesidir.
Mantığı çok basittir:
Yatırımcı parasını alana kadar malını karşı tarafa teslim etmesin, güvence olarak elinde tutsun.
Yatırımcı hem parasından hem malından olmasın diye konulan bu koruma kalkanı, yatırımcıya dönüp "Bak paylar hâlâ sende, demek ki satmamışsın" diyerek alacağını silmek için kullanılamaz.
❌ 7. "Fon ödeme yapamadı; kasada para yoksa siz de alacaklı sayılmazsınız" iddiası
✅ GERÇEK: Borçlunun parayı ödeyememesi borcu silmez.
Kasasında para olan fonun yatırımcısına "alacaklı", parası olmayanınkine "ortağımızsın" demek, hukuki statüyü borçlunun cüzdanına bağlamaktır.
Üstelik TEFAS kuralı (m.10/1-b) açıkça "Kurucuya gelen kısıtlama, sattığı payları geri alma (parasını ödeme) borcunu ortadan kaldırmaz" diyerek noktayı koymuştur.
Takas gerçekleşmedi pblk bir anlam ifade etmiyor diyenlere en basit ve yalın haliyle anlatıyorum!
Hukukun temel ilkelerine ve temel kavramlarına dönelim.
Alacak, borç ve temerrüt kavramı üzerine konuşalım.
Hukuken bir alacaklı borçludan alacağını tahsil etmek için borçluyu temerrüte düşürür. Bunu genel hukuk işleyişinde az buçuk tecrübesi olan yaşamıştır. Avukatlar genelde şöyle bir cümle kurarlar “takip açalım ya da ihtar çekelim borçluyu temerrüte düşürelim”
Bu neden önemlidir? Borçludan yasal faiz talep edebilmek için. Yani özetle : alacaklı taraf var, borçlu taraf var, alacaklının borçludan talep ettiği bir alacak(borç) var, alacaklının borca ek olarak tahsil tarihine kadar türü ve vadesi değişiklik gösterecek bir faiz var.
Şimdi fon meselesine gelelim. Pblk olanlar alacaklıyız önce kanunen benim ödemem yapılmalı deniyor. Bazı arkadaşlar ne diyor? Takas fonun temerrüte düşmemesi sebebiyle gerçekleşmedi diyor. Peki fon neden temerrüte düştü?
YATIRIMCILARIN ALACAKLARINI ÖDEYEMEDİĞİ İÇİN.
Yani neymiş aslında kendi anlattıklarını ifade ederken kullandıkları kelimeler bile aslında kendileriyle çeliştiklerini ortaya koyuyormuş.
Yani neymiş, pblk olan adam ALACAKLI olduğu için ve fonda bunu ödemediği ve/veya ödeyemediği için TEMERRÜTE düşüyormuş.
Fonun TEMERRÜTE DÜŞME TAKASIN GERÇEKLEŞMESİNİ ENGELLEMEDİĞİ GİBİ ASLINDA PBLK OLAN YATIRIMCININ ALACAKLI OLDUĞUNUN EN BÜYÜK İSPATIYMIŞ.
Hukukçu olarak yüzlerce karmaşık olay gördüm ve tecrübeyle sabit, en karmaşık görünen meselelere basit bir yaklaşımla yaklaşırsanız olayın yüksek oranda çözersiniz.
Laf ebeliği yapmasın kimse, fonun temerrüte düşmesi pblk olan yatırımcının hakkını / takasını engellememektedir. Pblk olan yatırımcının çıkış emri ve hukuken alacaklı olması fonu temerrüte düşürmüştür.
Aksi eşyanın tabiatına terstir. Önce konuştuğunuz kavramların ne anlama geldiğini bilin ve ona göre konuşun.
#PBLKhakkınıKoruyun #PBLKMülkiyetHakkı #PBLKmadde79Uygula #PBLK_İPTALEDİLEMEZ #PBLK_İPTALEDİLEMEZ
Bir yatırım fonunda satış emri verip valör günü geldiğinde paranızı alamamanız, öyle bazılarının geçiştirmeye çalıştığı gibi basit bir sistem aksaklığı ya da şanssızlık değildir. Bunun hukuktaki ve piyasadaki adı net olarak temerrüttür, yani borçlunun vadesi gelen borcunu ödememesidir.
Kasıtlı olarak bulandırılan bir konu fonunu satmış ama parasını alamamış kişi hala fon ortağı mıdır, yoksa fondan alacaklı mıdır? Mevzuatı yan yana koyduğumuzda aslında tablo çok net.
Önce şunu adını koyarak başlayalım, biz ne zaman fon ortağı olmaktan çıkıp alacaklı haline geldik?
Satış emrini saatinde verdiğiniz, iptal saati geçtiği ve emriniz eşleştiği anda artık geri dönülmez bir işlem tamamlanmış olur. TEFAS kuralları (m.19/1 ve m.21/12) açıkça diyor ki, iptal saati geçtikten sonra bu emir geri alınamaz ve eşleşen işlemlerde taraflar o tutar kadar borçlandırılır veya alacaklandırılır.
İşin fon muhasebesi tarafı da aynı şeyi söylüyor. SPK Yatırım Fonları Rehberi (m.8.6 ve Ek/3) kurallarına göre, siz satış talimatını verip fiyatla eşleştiği anda sattığınız paylar tedavülden düşülür ve satılan tutar fonun defterine doğrudan borç olarak yazılır. Yani valör günü geldiğinde siz artık o fonda kar veya zarar ortağı değilsiniz; elinde vadesi gelmiş, kuruşu kuruşuna belli bir nakit alacağı olan alacaklısınız.
Peki valör günü saat 15.00 geldiğinde (veya serbest fonlarda izahnamede yazan ödeme gününde) para hesaba yatmazsa ne olur?
Fon ve kurucu hiçbir ihtara ya da noter bildirimine gerek kalmadan doğrudan temerrüde düşer. Hem Türk Borçlar Kanunu (m.117/2) hem de TEFAS kuralları (m.23/1) ödeme günü belli olan bir borç saatinde ödenmezse borçlunun kendiliğinden temerrüde düşeceğini yazar.
Mevzuatın hiçbir yerinde, fon nakit bulamazsa veya takas tamamlanamazsa satış iptal edilir, işlem hiç yapılmamış sayılır diye bir kural yoktur. Takasın tamamlanamamasının tek bir hukuki karşılığı vardır, o da temerrüttür.
Fon temerrüde düştüğü anda yatırımcının elinde kimsenin dokunamayacağı dört temel hak oluşur.
İlki, ana paranın kuruşu kuruşuna ödenmesini isteme hakkıdır. Borçlar Kanunu'na (m.125) göre bir borç ödenmediğinde ne yapılacağına borçlu veya idare değil, sadece alacaklı karar verir.
Yatırımcı ben paramı istiyorum dediği sürece ne fon şirketi ne de bir kurum çıkıp biz bu satışı saymıyoruz, seni tekrar fon ortağı yaptık diyebilir. İşte #PBLK budur.
Hatta TEFAS kuralları (m.10/1-b), fon kurucusunun işlemleri kısıtlansa bile satılan fon paylarını geri alma ve parasını ödeme mecburiyetinin ortadan kalkmayacağını açıkça yazar.
İkincisi, temerrüt faizi ve ek zararları isteme hakkıdır. TEFAS mevzuatı (m.23/1 ve m.24/2) parasını zamanında ödemeyen tarafın, valör gününden borcun kapandığı güne kadar temerrüt faizi ödemek zorunda olduğunu söyler. Kısmi ödeme yapılsa bile kalan borç için faiz işlemeye devam eder. Şimdi düz mantıkla düşünelim faiz sadece gerçek ve kesinleşmiş bir para borcuna işler.
Eğer biz hala fon ortağı olsaydık mevzuat neden bize ödenecek temerrüt faizini düzenlesin? Üstelik paranızı zamanında alamadığınız için faizi aşan başka bir kaybınız oluştuysa, Borçlar Kanunu (m.122) gereği karşı taraf bu ek zararı da ödemek zorundadır.
Herkese günaydın değerli arkadaşlar ,
Yaklaşık 1 yıl önce SPK’ya yapılan bir başvuru…
Sait Ürünlü bey tarafından 20 Ekim 2025 tarihinde CİMER üzerinden SPK’ya iletilen şikâyet ve bilgilendirme başvurusu. Dilekçeyi kendisinin izni ile paylaşıyorum.
Başvuruda aralarında TERA, TEHOL ve TRHOL gibi payların da bulunduğu bazı hisselerde gerçekleştiği ileri sürülen işlemler, fonlar ve şirketler arasındaki hisse/nakit transferleri, yüksek miktarlı emirlerin yazılıp silinmesi, özel emirler, ilişkili olduğu iddia edilen kişi ve kurumlar arasındaki işlemler ve aynı IP üzerinden gerçekleştirildiği öne sürülen işlemler hakkında SPK’nın inceleme yapması talep edilmiş.
Başvuruda ayrıca, bu işlemlerin 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili piyasa bozucu eylemler düzenlemeleri kapsamında incelenmesi gerektiği ifade edilmiş.
📌 Bu iddialar 20 Ekim 2025 tarihinde resmi olarak SPK’nın önüne taşınmış.
📌 Başvuru CİMER tarafından aynı gün SPK’ya sevk edilmiş.
📌 SPK ise 20 Kasım 2025 tarihinde başvuruyu cevaplayarak, sermaye piyasalarında gerçekleştirilen işlemler ve sermaye piyasası araçlarına ilişkin şikâyetlerin 6362 sayılı SPKn’nun 88. maddesi çerçevesinde değerlendirildiğini ve gerekli görülen hallerde ayrıntılı inceleme yapıldığını bildirmiş.
Yani yaklaşık bir yıl öncesine ait resmi bir CİMER başvurusu ve SPK’nın bu başvuruya verdiği resmi cevap bulunuyor.
Bugün yaşanan gelişmeler ışığında bu belgenin yeniden gündeme gelmesinin nedeni de tam olarak bu.
Bir yıl önce SPK’nın önüne getirilen bu iddialar sonrasında hangi incelemeler yapıldı?
Hangi işlemler incelendi?
Hangi emir kayıtları kontrol edildi?
Fonlar arasındaki virmanlar ve nakit hareketleri araştırıldı mı?
İlişkili kişi ve kurumlar arasındaki işlemler incelendi mi?
Aynı IP üzerinden gerçekleştirildiği ileri sürülen işlemler araştırıldı mı?
Varsa tespit edilen aykırılıklar hakkında hangi idari veya adli süreçler işletildi?
Bugün yaşadığımız büyük fon ve sermaye piyasası krizine ilişkin geçmişte SPK’ya ulaşmış ihbar ve şikâyetlerin tamamı geriye dönük olarak yeniden değerlendiriliyor mu?
Bu yüzden bu ihbarların ne zaman yapıldığının ve kamu kurumları tarafından nasıl değerlendirildiğinin ortaya konulması büyük önem taşıyor.
🚗Avrupa ve Amerika'da yayınlanmış tarihin en iyi Araba reklamları. [FLOOD]🧵
Sektöre girmeyi düşünenler için küçük ipuçları barındırabilir.⚠️
1. Daihatsu
Lamborghini'den 5 kat daha fazla kadın alır.
“Öteki” değil ülkenin kendisidir Fenerbahçe…
Shane Larkin 3 saniye kala turnikeyi attı ve Efes kazandı.
“Oleyyyy, yaşasın…” diye çığlıklar koptu bir anda…
Evde izliyorum maçı.
Küçük bir site…
Bir anda siteye “Efesliler mi taşındı?”, diye düşündüm.
Tamamını tanırım, hiç Efes taraftarı görmemiştim.
“Şaşırdım” desem yanıltırım, alışkınım.
Sizlerde alıştınız.
***
Vakıfbank, Fenerbahçe kadın voleybol takımını yendiğinde görmüşünüzdür.
Çukurova kadın basket takımı da Fenerbahçe’yi yenerse yine görürsünüz.
Hatta Panatinaikos yenince bile bizim çevremizi Atinalı taraftarlar sarar…
Fenerbahçe kadın basket takımı Avrupa şampiyonu olduğunda utangaç bir tebrik mesajı yayınlayan ülke yöneticileri;
Panatinaikos şampiyon olunca başındaki Türk koça anında tebrik telefonu açarak Yunan takımının şampiyonluğunu kutlarlar…
Alışmışızdır buna…
Ancak kabullenmeyiz…
***
Fenerbahçe son yıllarda bu ülkenin “öteki” takımıdır.
Ötekidir ama ülkenin tam kendisidir.
Kaybettiğinde manşet olur.
Kazandığında televizyonlar göstermez, basın yazmaz…
Ancak sevenleri hiç vazgeçmez.
***
Ligin şampiyonu belli olur.
Ülke, Jose Mourinho transferini konuşur.
Siyasette taşlar yerinden oynar, yolsuzluklar çıkar ortaya, kıyametler kopar…
Ancak bütün ülke Fenerbahçe başkanlık seçimlerine kitlenir.
Başkan adaylarının TV programı, izlenme rekorları kırar.
Ülkenin bir bölümü sevdasının yanındadır.
Diğer büyük bir bölümü de, “ortalık karışsın da keyif alalım umudundadır.”
Kimileri kazanınca mutlu olur.
Kimileri de kendi renkleri ile değil “Fenerbahçe mutsuz olduğunda mutlu olur.”
İşte bu Fenerbahçe’nin büyüklüğüdür.
Futbolda 6 yıl değil 16 yıl şampiyon olmasa da bu büyüklük değişmez.
***
Fenerbahçe:
“Ben olduğum sürece bizi şampiyon yapmayacaklar” diyen başkanını tekrar başkan seçer.
Daha açık yazalım:
“Başını eğme, dik dur yanındayız!”, der.
Rakibi de benzer dönemde başkanlık seçimini yapar:
“Ankara ile birlikte yürüttüğümüz projeler aksamasın, gerekirse yanağımız da okşansın” der.
Kazansa da kaybetse de budur, Fenerbahçe…
İşte bu nedenle sevilir.
Fenerbahçe, ötekileştirmeye çalışılır ama başarılamaz…
Çünkü halktır Fenerbahçe…
***
Papagiannis bloğu yapar maç uzatmaya gider.
Nigel Hayes uzatmayı tek başına oynar…
Fenerbahçe Beko, Efes’i yener ve şampiyon olur.
Site de sessizlik…
Gönül verenler mağrur, gururlu, alışkın…
Kripto Efesliler ise kayıp…
Bir başka spor müsabakasında tutacakları takımı beklerler…
Her maçta aynı renkteki formayı giymenin gururunu yaşayın arkadaşlar…
Tebrikler Fenerbahçe Beko…
Teşekkürler Fenerbahçe…
Çarpışma önleme güvenlik sisteminin bir adım ötesine geçen Forester Otonom Acil Manevra Desteği, çarpışma olasılığını hissettiği an EyeSight kameraları ile her tarafı tarar ve kendini şeritten çıkartacak doğru manevraları yaparak olası kazaları önler!
#Subaru#Forester
Meslektaşımızın paylaşımı ardından derhal alana gittik. 3 binadan oluşan kamu binası kampüsünde yıkılan ve hasarlı binalar vardı. Meslektaşımızın içeride, işyeri ve konutların laboratuvar test sonuçlarının olduğunu tespit ettiği ek bina ise yıkılmaya çalışılıyordu. +
İsmi yabancı gelen tüm kahveler aslında espresso ile yapılıyor. İsimleri, espressoya eklenen ürünlere göre farklılık gösteriyor. Değişik kahve türlerini açıklayan tatlı bir görsel. Soru: Siz hangisini alırsınız ? ☕