Aжиглагч ~ Observer

Бид өөрчлөгдөхгүйгээр юмс өөрчлөгдөхгүй.

[Volker Türk @volker_turk]

In Mongolia last week, my colleague Altangerel Choijoo walked me through the Universal Declaration of Human Rights in the Mongolian script.

We read the opening sentence together - the best sentence in the international legal system to me. Do you know it?

[Sodoo @Sodoo_mgl]

Мэдээллийн технологи, хиймэл оюун ухааны салбарын нөлөө бүхий тайлангуудын нэг болох Стэнфордын их сургуулийн "AI Index Report 2026"-ийн гол дүгнэлтүүдийг тоймлон хүргэвэл

1. Хөгжил саарах биш, харин хурдасч байна: Хиймэл оюун ухааны чадамж зогсонги байдалд ороогүй; харин ч өмнөхөөсөө илүү хурдтайгаар хөгжиж, улам олон хүнд хүрч байна.

2. АНУ болон Хятадын технологийн ялгаа арилжээ: Хиймэл оюун ухааны загваруудын гүйцэтгэлийн хувьд АНУ болон Хятад улсуудын хоорондын зөрүү үндсэндээ арилсан байна.

3. Дэд бүтэц ба хамаарал: АНУ хамгийн олон AI дата төвүүдийг байршуулж байгаа хэдий ч тэдгээрт ашиглагдаж буй чипүүдийн дийлэнхийг Тайванийн ганцхан үйлдвэрт (TSMC) үйлдвэрлэж байна.

4. Jagged Frontier буюу тэгш бус хөгжил: AI загварууд Олон улсын Математикийн олимпиадаас (IMO) алтан медаль хүртэх түвшинд хүрсэн атлаа цагийг зөв хэлж чадахгүй байх тохиолдол бий. Үүнийг судлаачид AI-ийн "барзгар хил хязгаар" (чадамжийн гэнэтийн үсрэлт ба уналт) гэж нэрлэж байна.

5. Робот техник ба гэр ахуй: Роботууд хяналттай орчинд гайхалтай ажиллаж байгаа ч гэр ахуйн энгийн ажлуудад бүдэрсээр, хараахан бэлэн болоогүй байна.

6. Хариуцлагатай AI ба аюулгүй байдал: AI-ийн аюулгүй байдлыг хангах хэмжүүрүүд технологийн хөгжлийн хурдаа гүйцэхгүй байгаа бөгөөд үүнтэй холбоотой сөрөг тохиолдлууд эрс нэмэгджээ. (Энэ Монгол Улсын Засгийн газар анхаарах ёстой хамгийн аюултай сэдэв)

7. Хөрөнгө оруулалт ба авьяаслаг боловсон хүчин: АНУ хиймэл оюуны хөрөнгө оруулалтаар тэргүүлж байгаа боловч дэлхийн шилдэг мэргэжилтнүүдийг өөртөө татах чадвар нь буурч байна.

8. Түүхэн хурдацтай нэвтрэлт: AI-ийн хэрэглээ дэлхий даяар түүхэн хурдаар тархаж байгаа бөгөөд хэрэглэгчид ихэвчлэн үнэгүй хэрэгслүүдээс асар их үнэ цэн, бүтээмжийг бий болгож байна.

9. Бүтээмж ба хөдөлмөрийн зах зээл: AI-ийн ачаар бүтээмж өсөж байгаа салбаруудад анхан шатны (entry-level) ажлын байрны эрэлт буурч эхэлсэн байна.

10. Байгаль орчны нөлөө: Хиймэл оюун ухааны чадамж нэмэгдэхийн хэрээр түүний байгаль орчинд үзүүлэх сөрөг нөлөө (эрчим хүчний хэрэглээ г.м) тэлсээр байна.

11. Шинжлэх ухаан дахь AI: Шинжлэх ухааны зориулалттай AI загварууд хүнийг гүйцэтгэлээрээ гүйцэж байгаа ч загвар том байх тусмаа сайн гэсэн үг биш болох нь ажиглагджээ.

12. Эрүүл мэндийн салбарын шилжилт: AI эмнэлзүйн тусламж үйлчилгээг үндсээр нь өөрчилж байгаа ч нарийн сайн оношилгоо, нотолгоо, судалгаа хангалтгүй хэвээр байна.

13. Боловсролын хоцрогдол: Албан ёсны боловсролын систем AI-ийн хурдыг гүйцэхгүй байгаа ч хүмүүс амьдралынхаа бүх үе шатанд AI-ийн ур чадварт бие даан суралцсаар байна.

14. AI бүрэн эрхт байдал : Улс орнуудын бодлогод "AI-ийн бие даасан байдал" гол байр суурь эзлэх болсон. Нээлттэй эхийн (open-source) хөгжүүлэлт нь оролцоог нэмэгдүүлж байгаа ч улс орнуудын чадамж тэнцвэргүй хэвээр байна.

15. Итгэлцлийн хагарал: AI-ийн ирээдүйн талаарх мэргэжилтнүүдийн болон олон нийтийн төсөөлөл асар их зөрүүтэй байгаа бөгөөд энэ технологийг зохицуулах байгууллагуудад итгэх дэлхийн нийтийн итгэл тарамдсан байдалтай байна.

Sod's

[Хуульч Базар @Bazar_Attorney]

Юу хоржоонтой гээч. БЗД-н иргэдийн эрхийг зөрчөөд байгаа энэ 2 компанийн эзэд, захирлууд нь БЗД-н ИТХ-д сонгогдсон, иргэдийн Төлөөлөгч гэх улс төрчид бгам даа. Иргэдийн төлөө ажиллах ёстой хүмүүс иргэдийн эрхийг зөрчөв!

[Хуульч Базар @Bazar_Attorney]

Маргаан амжилттай шийдэгдэж дуусав 🙏🔥 Газрыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөл гэж шүүх шийдсэн. Өнөөдөр Дээд шүүхээр дуусгавар болов

[МС @jmunkhsergelen]

Монгол дахь Оросууд тагнуулын байгууллагууд хуурамч мэдээллийг Монголын мэдээллийн орон зайг онилж, кампанит ажил зохион байгуулдаг нь судалгаагаар илэрчээ.

DW Akademie болон Сэтгүүлзүйн инноваци, хөгжлийн Nest төвийн хамтран хийсэн шинэ судалгаагаар Монголд, ялангуяа Фэйсбүүк дээр олон нийтийн хэлэлцүүлгийг бүрдүүлж буй Оросын хуурамч мэдээллийн үйл ажиллагаа тогтвортой бөгөөд зохион байгуулалттайгаар явагдаж байгааг баталсан.

Судалгаагаар Москва олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслийг зөрчилтэй мэдээллээр дүүргэх, нэр хүндтэй хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийг дуурайх, баримт шалгагчдыг хэт ачаалах зэрэг танил тактикуудыг ашиглаж, өндөр түвшний хоёр талын арга хэмжээ, гадаадын томоохон хөрөнгө оруулалтын хэлэлцээр зэрэг улс төрийн мэдрэмтгий мөчүүдэд идэвхжиж байгааг харуулж байна.

Дэлхийн хамгийн сийрэг хүн амтай орнуудын нэг боловч Монгол улс баялаг, боловсронгуй хэвлэл мэдээллийн орчинтой. Мэдээллийн эх сурвалжийн энэхүү олон янз байдал нь уншигчдад тухайн асуудлын талаар олон өнцгөөс судлах боломжийг олгодог боловч гадаадын оролцогчдын хуурамч мэдээлэл тараах үржил шимтэй хөрс болж чадна. Дэлхийн хоёр гүрний хооронд байрладаг Монголын мэдээллийн систем нь өвөрмөц сорилттой тулгарч байна.

Орос, Хятадын оролцогчид Монголын дотоод улс төр, нийгмийн үйл явцад байнга оролцдог.

DW Akademie-ийн түнш Nest Center болон түүний охин компани болох Монголын баримт шалгах сүлжээний шинэ судалгаагаар Оросын хуурамч мэдээлэл Монголын яриа хэлэлцүүлэгт хэрхэн нэвтэрч байгааг судалжээ.

Монголын өвөрмөц тохиолдол
Хүн амын нягтрал багатай хэдий ч Монгол улс дэлхийд хамгийн өндөр интернетийн нэвтрэлтийн түвшинтэй орнуудын нэг юм. Монгол улс нь далайд гарцгүй бөгөөд Орос, Хятад гэсэн хоёрхон улстай хиллэдэг. Үүний үр дүнд Монголын мэдээллийн орчин өвөрмөц бөгөөд Оросын хуурамч мэдээлэл хэрхэн ажилладагийн тод жишээ юм.

DW Akademie-ийн Патрик Беннингийн хэлснээр энэхүү судалгаагаар дэлхийн бусад хэсэгт Оросын стратегийг ашиглаж байгаа боловч Монголын хоёр гүрэнтэй тогтоосон өвөрмөц харилцаа нь үүнийг бэхжүүлж байгааг харуулж байна.

"Бид бүс нутгийн ач холбогдол багатай орнуудтай ийм түвшний зохицуулалтыг ажиглаагүй" гэж Беннинг хэлэв. "Орос улс Монголын мэдээллийн бүрэн бүтэн байдлыг алдагдуулах чадвартай бөгөөд дор хаяж 2022 оноос хойш үүнийг хийж байна."

Оросын хуурамч мэдээлэл
Nest Center Оросын хуурамч мэдээллийн кампанит ажлыг судалж эхлэхдээ Монголын хамгийн алдартай нийгмийн мэдээллийн платформ бөгөөд хүн амын мэдээллийн гол эх сурвалж болох Facebook дээр анхаарлаа төвлөрүүлжээ. Оросын худал мэдээлэл түгээгчид үүнийг мэдэж байгаа бөгөөд нөөцийнхөө нэлээд хэсгийг энэ платформд зарцуулж байна.

Ахлах баримт шалгагч Билгүүн Шинэбаяр судалгааг засварлахад тусалж, хойд хөршөөсөө худал мэдээлэл түгээх үйл ажиллагааны гол чиглэлүүдийг тодорхойлсон. "Орос улс нэг гол шалтгаанаар худал мэдээлэл түгээх кампанит ажил явуулж байна: Монгол Улсыг өөрийн хяналтандаа байлгаж, бусад гүрнүүдийн эсрэг тэмцэх" гэж Билгүүн Шинэбаяр DW Akademie-д өгсөн ярилцлагадаа хэлжээ.

Саяхны нэг жишээ бол Монгол, Францын хооронд уран олборлох төслийн шинэ хөрөнгө оруулалтын гэрээнд гарын үсэг зурсан явдал юм. Мөргөлдөөнд оролцогч талууд уг хэлэлцээр болон уран олборлолтын аюулын талаар мэдээлэл, худал мэдээлэл түгээхэд анхаарлаа хандуулсан.

Энэ нь байгаль орчны асуудал мэт санагдаж болох ч уул уурхайтай холбоотой эрүүл мэндийн асуудлын талаарх санаа зовоосон асуудалтай бараг холбоогүй байх магадлалтай гэж Шинэбаяр хэлэв. Тэрээр Орос улс уг хэлэлцээрийг ураны уурхайг багтаасан нөлөөллийн хүрээндээ заналхийлж байна гэж үзэж байгаа бөгөөд мөн Монгол Улсыг Оросын тэргүүлдэг Евразийн эдийн засгийн холбоонд элсэхийг шаардаж байна гэж үзэж байна.

Нарийн төвөгтэй өгүүлэмжүүд
Гэсэн хэдий ч ашигт малтмалын эрх нь судлаачид Оросын хуурамч мэдээллийг судалж байхдаа илрүүлсэн олон сэдвийн зөвхөн нэг нь байв. Хэлэлцсэн бусад сэдвүүдэд Оросыг улс гэж сурталчлах, Украины дайн, Израиль болон Хамасын хоорондох дайн, тэр ч байтугай Хятадын эсрэг үг хэллэгүүд багтсан болно.

[МС @jmunkhsergelen]

Мянганы сорилтын сангаас Монголд хоёр том үйлдвэр барьж өгч байгаа. Энэ үйлдвэрт дэлхийд тэргүүлэх техник технологийг шинээр суурилуулж байна. Жишээ нь, Ус гүн цэвэршүүлэх үйлдвэрт Монголд өмнө нь байгаагүй технологийг угсарч, усыг маш нарийн цэвэршүүлнэ.

Мөн Хаягдал ус дахин боловсруулах үйлдвэр барьж байна. Бидний крантаар гоожуулж байгаа ус бохир болж байгаа. Энэ бохир усыг цэвэрлэх байгууламж руу дамжуулж, дараа нь Туул гол руу цутгадаг. Харин энэ Хаягдал ус дахин боловсруулах үйлдвэр баригдсанаар Туул руу цутгахаас наана дахин цэвэрлэж дулааны цахилгаан станцуудад нийлүүлэх юм. Дулааны цахилгаан станцыг халааж байгаа техникийг хөргөх зэрэгт одоо ундны усыг хэрэглэдэг. Үүнийг болиулаад хүмүүсийн хаягдал усыг цэвэрлэн  дахин боловсруулсан ус болгоод станцуудад өгөх юм.

[UN Mongolia @unmongolia]

Дэлхийн адууны өдрийн мэнд хүргэе! Монгол Наадмын үзэл санаатай нийцүүлж жил бүрийн Долдугаар сарын 11-ний өдрийг Дэлхийн адууны өдөр болгон дэлхий нийтээр тэмдэглэж байх санаачилга гаргасан Монголын ард түмэн болон эрхэмсэг ноён Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх танд баяр хүргэе.

[UNDP Mongolia @UNDPMongolia]

We are pleased to share key results of 🇰🇷#KOICA-funded “Promoting Gender Equality in Public Decision-Making & Women’s Empowerment in #Mongolia” project (2021–2025). 🙏to all our partners for their collaboration & efforts to advance #GenderEquality in 🇲🇳

👉https://t.co/uPFxjt2aZz

[Matilda Dimovska @MatildaDimovska]

Pleased to speak at workshop on introducing 'SDG Impact Standards' to #Mongolia's State Owned Enterprises with @zasag_mn, @ErdenesMon_LLC. SOEs can be powerful drivers of sustainable, & inclusive growth for people, planet & prosperity in #Mongolia. 🙏 @UNDPasiapac's @Devahuti_ch

[UNDP Mongolia @UNDPMongolia]

🌎Restore the land.
✨Unlock the opportunities.

This #DesertificationandDroughtDay reminds us that land restoration means more jobs, food & water security, stronger climate action & resilient economies.

Let’s act now—for the land, for people, for our future.

#UNited4Land

[UN Mongolia @unmongolia]

🌏“Цөлжилттэй тэмцэхэд залуусын оролцоо үндэсний форум”-д говь, хээрийн бүсийн 10 аймаг, УБ-аас 100 гаруй залуус цугларч, бэлчээр, газрыг нөхөн сэргээх, хамгаалах арга туршлагаа хуваалцаж, харилцан суралцаж байна.

Цөлжилт, гантай тэмцэх дэлхийн өдөр – 2025 оны 6 сарын 17

[UN Mongolia @unmongolia]

🌱Цөлжилт, гантай тэмцэх дэлхийн өдөр болоход 2⃣ хоног үлдлээ.

Малчид, залуу судлаачид #Дундговь аймагт болох "Цөлжилттэй тэмцэхэд залуусын оролцоо" Үндэсний чуулганаар цөлжилттэй тэмцэх сайн туршлагаа хуваалцана.

#DesertificationAndDroughtDay2025
#youth4land #united4land

[Aжиглагч ~ Observer @AltangerelCh]

@babayag49542182 @JamtsUsukhbayar @chiherjims5436 @bilguunin .

[UN Mongolia @unmongolia]

"Ногоон дэлхийг өвлүүлье!"
Газраа нөхөн сэргээж, ирээдүй хойчдоо ногоон өвийг үлдээхэд хамтдаа оролцъё!
Ган, цөлжилттэй тэмцэх дэлхийн өдөр - 6 сарын 17

#RestoreLand
Let’s join forces to leave a greener world for future generations.
#DesertificationAndDroughtDay
#UNited4Land

[UN Mongolia @unmongolia]

🇺🇳НҮБ-ын Цэнхэр далбаан доор Энхийг сахиулах ажиллагаанд оролцсон үе үеийн цэнхэр дуулгат 🇲🇳монгол цэргүүддээ НҮБ-ын Энхийг сахиулагчдын өдрийн баярын мэнд дэвшүүлж, талархлаа илэрхийлж байна.

@JaapVanHierden хэлсэн үгийг хүлээн авна уу.
🔗https://t.co/g5WiU4DoKZ

[UN Mongolia @unmongolia]

🇺🇳 On the International #UNPeacekeepersDay, the UN Resident Coordinator @jaapvanhierden extends heartfelt thanks to 🇲🇳 Mongolian peacekeepers—past and present—who have served under the 🇺🇳UN flag over the past 20 years.

Full remarks: 🔗https://t.co/iohd4g9twU
@BYAMBATSOGT_S

[UN Mongolia @unmongolia]

📣Шинэ хэвлэл:
Монгол Улсын Хөгжлийн төлөв байдлын шинжилгээ - 2024 оны нэмэлт тодруулга / Хураангуй

🔗Татаж авах холбоос:
🇲🇳https://t.co/lqltJVJcOS
🇬🇧 https://t.co/VEq3Q9p5nS

[UN Mongolia @unmongolia]

Биологийн олон янз байдал, гайхалтай өвөрмөц экосистемээрээ #ЮНЕСКО-гийн Хүн ба шим мандлын хөтөлбөрт бүртгэгдсэн Говийн их дархан цаазат газраар аяллаа.

Дэлхийд ховор зэрлэг амьтад, ургамлын аймаг бүхий үнэхээр онгон дагшин, энэ сайхан нутгийг унаган төрхөөр нь үлдээе!

[Matilda Dimovska @MatildaDimovska]

Proud to join the Ulaanbaatar Marathon alongside our incredible @UNDPMongolia team! Every step we took today is a reminder of our commitment to resilience, inclusion, and a healthier, more sustainable future for all.

[Aжиглагч ~ Observer @AltangerelCh]

@ArialMon p