دکتر کویستان گادانی: ایران آینده باید بر پایه یک قرارداد اجتماعی نوین و دموکراسی توافقی پیریزی شود
یادداشت سردبیری: روز شنبه، ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۸ شهریور ۱۴۰۵ خورشیدی)، کنفرانسی به میزبانی اتحادیه زنان دموکرات کوردستان ایران بهمناسبت چهارمین سالگرد خیزش ژینا، با حضور نمایندگان احزاب و جریانهای سیاسی کوردستانی و ایرانی در کشور نروژ برگزار شد. در این کنفرانس که به بررسی افقهای آینده سیاسی ایران و جایگاه هویتها و ملتهای گوناگون اختصاص داشت، دکتر کویستان گادانی، عضو کمیته مرکزی و مسئول مرکز اجرایی حزب در خارج از کشور، به نمایندگی از حزب دموکرات کوردستان ایران به ایراد سخنرانی پرداخت. این سخنرانی با واکاوی ژرفِ ابعاد جنبش ژینا و همزمانی معنادار آن با سالروز ترور میکونوس، بر ضرورت بنیان نهادن آیندهای دموکراتیک، فدرال، سکولار و متکی بر یک قرارد��د اجتماعی نوین در ایران تأکید میورزد. در ادامه، متن کامل این سخنرانی تقدیم مخاطبان گرامی میشود:
از جنبش ژینا تا ساختن آیندهای دموکراتیک، فدرال و سکولار
چهار سال از قتل حکومتی ژینا و خیزش نوین مردم کوردستان با شعار «ژن، ژیان، ئازادی» میگذرد. سالگرد این جنبش نه تنها یادآور قیام تاریخی و حقطلبانه کوردها علیه دههها سرکوب است، بلکه فرصتی است برای تأمل در دستاوردهای مبارزاتی ما در سالهای اخیر و بازاندیشی در افقهای پیشروی این مبارزه.
ظهور جنبش ژینا همزمان بود با سالروز ترور دکتر صادق شرفکندی و یارانش. تقارن معنادار این دو رویداد تاریخی میان فاجعه میکونوس و خیزش ژینا، به ما یادآور میشود که پیکار علیه استبداد حاکم بر ایران در پنج دهه گذشته، نبردی بس دشوار و پرهزینه بوده است.
آیا چهره جدیدی روی کار میآید؟
این پرسش اکنون بیش از هر زمان دیگری برای ملتهای ایران اهمیت یافته است؛ چراکه بحرانهای ایران صرفاً به حاکمیت ی�� رژیم سرکوبگر خلاصه نمیشود، بلکه بحرانهای درهمتنیده سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، امنیتی و انکار بنیادین حقوق ملتها را دربرمیگیرد. در این میان، بحران دیگری نیز بر آینده کشور سایه افکنده است: بحران اپوزیسیون و آلترناتیو سیاسی جمهوری اسلامی.
جامعه ایران بهطور عام و ملتهای تحت ستم بهطور خاص، طعم تلخ انواع سرکوب، بیعدالتی و تبعیض را در دوران حاکمیت هر دو رژیم پهلوی و جمهوری اسلامی چشیدهاند و موجودیت و حقوق اولیه آنان سلب شده است؛ اما بهرغم تمامی رنجها، فشارها و هزینههای سنگین، جامعهای پویا با ارادهای پولادین و مصمم به دگرگونی است.
اکنون ممکن است بپرسید: اگر ساختار کنونی حکومت پاسخگوی جامعه نیست، چه نظامی باید جایگزین آن گردد؟ این پرسش و این مطالبه، از خودِ فروپاشی رژیم نیز حیاتیتر است. سرنگونی استبداد نقطهای تعیینکننده است، اما لزوماً دموکراسی و حقوق همگان را تضمین نمیکند. میان فروپاشی یک دیکتاتوری تا استقرار دموکراسی، شکافی عمیق و پرمخاطره وجود دارد. چنانچه این شکاف با اندیشه و اراده دموکراتیک، نهادسازی مستقل و برنامههای مدون به سود تمامی بافتهای اجتماعی کشور پر نشود، تنها قدرت دستبهدست شده، اما ��نطق استبداد پیشین بازتولید خواهد شد؛ کمااینکه مردم ایران تجربه تلخ گذار از سلطنت به ولایت فقیه را در حافظه تاریخی خود دارند.
بنابراین، پرسش بنیادین ما باید این باشد: پس از برچیده شدن این نظام توتالیتر، خواهان چه ساختار سیاسی هستیم؟
پس از پشت سر گذاشتن تجارب تاریخیِ جنبش مشروطه، رویدادهای سال ۱۳۳۲، نهضت ملی شدن صنعت نفت، کودتا علیه دولت قانونی مصدق و سرانجام روی کار آمدن جمهوری اسلامی و گرفتار آمدن در چرخه باطل دیکتاتوری و تمامیتخواهی؛ ایران امروز نیازمند یک پروژه دموکراتیکِ مبتنی بر حقوق ملی، سیاسی، مدنی و انسانی همه جوامع، حاکمیت قانون، نهادهای مستقل�� اصل تفکیک قوا و مشارکت شهروندان در تمامی عرصههای حیات جمعی است؛ پروژهای ساختاریافته که بنیانهای نهادی آن هرگز اجازه بازتولید هیچگونه استبدادی را ندهد.
ایران آینده باید با درک عمیق واقعیتهای جامعهشناختی و تنوع تاریخی کشور از نو بازتعریف شود. ایران سرزمینی یک��ست و همگن نیست، بلکه جامعهای کثیرالمله با گسترهای غنی از تنوع زبانی، فرهنگی، مذهبی و جغرافیایی است. ریشه بسیاری از فجایع تاریخی تاکنون در این امر نهفته بوده که این تنوع ذاتی همواره بهعنوان «تهدید امنیتی» نگریسته شده و تلاشهای سیستماتیکی برای امحای آن به نفع تمرکزگرایی و سلطه دولت مرکزی صورت گرفته است؛ وضعیتی که باید بهطور بنیادین دگرگون شود.
ادامە متن
👇👇
https://t.co/d6VeF7PrVS
⚪️ بیانیهٔ هیئت اجرایی حزب دموکرات کوردستان ایران به مناسبت ۳۴مین سالروز ترور دکتر صادق شرفکندی و یارانش
۲۶ شهریور امسال (۱۴۰۵) خورشیدی، ۳۴ سال از ترور ۱۷ سپتامبر ۱۹۹۲ میلادی (مطابق با ۲۶ شهریور ۱۳۷۱ خورشیدی) میگذرد. در آن روز دکتر صادق شرفکندی، دبیرکل وقت حزب دموکرات کوردستان ایران و یارانش فتاح عبدلی، نمایندهٔ حزب در خارج از کشور، همایون اردلان، نمایندهٔ حزب در آلمان و نوری دهکوردی شخصیت برجسته و فعال سیاسی اپوزیسیون، در شهر برلین آلمان در رستوران میکونوس توسط عوامل تروریستی جمهوری اسلامی به شهادت رسیدند.
ترور دکتر صادق شرفکندی همچون زخمی بزرگ بر پیکر جنبش کورد و حزب دموکرات کوردستان ایران، بر زخم التیامنیافتهای که از ترور دکتر قاسملو بهجا مانده بود، وارد شد. ازاینرو، با از دست دادن دکتر شرفکندی، حزب دموکرات و ملت کورد بار دیگر متحمل خسارتی بزرگ شدند.
دکتر صادق شرفکندی شخصیتی روشنفکر، فرهنگی و سیاسی بود که تحصیلات خود را در دانشسرای عالی تهران به پایان رسانده بود. پس از چند سال تدریس در دبیرستانهای شهرهای مهاباد و ارومیه، به دلیل شایستگی و توانمندی علمی، بورس تحصیل در خارج از کشور به وی اعطا شد و در فرانسه موفق به دریافت مدرک دکترای شیمی گردید. او در فرانسه با دکتر قاسملو آشنا شد و به عضویت حزب دموکرات کوردستان ایران درآمد. پس از بازگشت از خارج، به حرفه تدریس در دانشسرای عالی ادامه داد و همزمان فعالیت سیاسی خود را در دانشگاهها و در محیطی آکادمیک، به صورت مخفیانه آغاز کرد. پس از انقلاب مردم ایران، وی بهعنوان عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان ایران به فعالیتهای علنی خود ادامه داد. پس از ترور و شهادت دکتر قاسملو، دکتر شرفکندی که در آن زمان جانشین دبیرکل حزب بود، با اتفاق آراء کمیته مرکزی، به عنوان دبیرکل حزب انتخاب شد.
دکتر شرفکندی در دوران مسئولیت عالی خود در حزب نشان داد که ی��ر وفادار دکتر قاسملو است و اجازه نمیدهد آرزوی دشمنان برای تضعیف حزب دموکرات تحقق یابد. از همین رو، جمهوری اسلامی برای ترور او برنامهریزی کرد و در ۲۶ شهریور سال ۱۳۷۱ خورشیدی، پس از شرکت در نشست انترناسیونال سوسیالیست در شهر برلین آلمان، به همراه یارانش ترور شد.
حزب دموکرات، علیرغم شهادت دکتر شرفکندی، بهدلیل تثبیت فرهنگ رهبری جمعی، نشان داد که با وجود تحمل زخم سنگین شهادت رهبران خود، اجازه نمیدهد دشمنان کورد و ��نبش آن به اهداف خود دست یابند. ازاینرو، حزب دموکرات با اقتدار در مسیر رهبران خود در میدان مبارزهٔ ملی باقی ماند.
دکتر شرفکندی شخصیتی سیاسی و توانمند، رهبری برجسته و مدیری کارآمد، وفادار به راه و آرمانهای حزب دموکرات و پیگیر و استوار در مبارزه برای آزادی ملت کورد بود. او تمامی توان و ظرفیتهای خود را در خدمت حزب دموکرات و جنبش کورد در شرق کوردستان قرار داد؛ بهگونهای که حاصل این فداکاری و ازخودگذشتگی، تأثیری عمیق بر راه و مبارزه حزب دموکرات بر جای گذاشت.
ادامە👇
https://t.co/0c0PpXlcu7
پیام مرکز سازمانهای مدنی کوردستان ایران به مناسبت هشتاد و یکمین سالگرد تأسیس حزب دموکرات
مردم مبارز کوردستان!
تمامی اقشار و طبقات جامعه کوردستان!
در کوردستان ایران، بیست و پنجم مردادماه هر سال، یادروز تأسیس حزب دموکرات کوردستان ایران به عنوان رویدادی ملی و آزادیخواهانه، با شور و شوق فراوان گرامی داشته میشود.
۲۵ مردادماه، روزی برجسته در تاریخ مبارزات رهاییبخش مردم کرد است؛ چرا که در این روز، دگرگونی بنیادینی در تاریخ معاصر ملت کرد رقم خورد؛ یعنی تأسیس حزب دموکرات کردستان در سال ۱۳۲۴ خورشیدی (۱۹۴۵ میلادی). در چنین روزی بود که حزب دموکرات با رهبری پیشوا قاضی محمد، در شهر مهاباد به صورت رسمی پایهگذاری شد. این اقدامی راهبردی برای همافزایی توانمندیهای ملت کرد در قالب یک سازمان سیاسی پیشرو بود.
این رویداد مهم، جنبش ملی در کوردستان ایران را از شکل سنتی و قیامهای عشیرهای به سوی مبارزات سازمانیافته و حزبیِ معاصر سوق داد؛ به گونهای که بتواند نمایندگی خواستها و مطالبات اقشار گوناگون جامعه را بر عهده گیرد، برای دستیابی به اهداف تنها به قیام مسلحانه بسنده نکند و به شکلی نظاممند و تشکیلاتی، ابعاد سیاسی، فرهنگی و ملی مبارزه را در هم آمیزد و آن را به سوی مبارزهای فراگیر و سراسری هدایت ک��د.
تأسیس حزب دموکرات کوردستان، تنها شکلگیری یک سازمان سیاسی جدید نبود، بلکه تحولی بزرگ در عرصههای سیاسی و فرهنگی به همراه آورد. این حزب تنها چند ماه پس از تأسیس، خبر از تولد جمهوری کوردستان داد. ملت کرد در این بخش از میهن، صاحب رئیسجمهور، کابینه وزرا و ارتش ملی شد. زبان کوردی به زبان رسمی تبدیل شد و آموزش به این زبان در مدارس آغاز گشت. روزنامهنگاری کوردی شاهد شکوفایی بیسابقهای در این بخش از کوردستان بود و حقوق اقلیتهای ملی، دینی و زبانی به رسمیت شناخته شد.
یکی از دستاوردهای جمهوری کوردستان در آن دوران، توجه ویژه رهبری حزب دموکرات و سران جمهوری به جای��اه زنان، دانشجویان، جوانان و کودکان بود. این امر نشاندهنده درک عمیق و پیشرفت فکری آن رهبری بود که باور داشت پیشرفت جامعه و دستیابی به حقوق سیاسی، بدون توسعه جامعه مدنی ممکن نخواهد بود.
پس از بیش از هشت دهه مبارزه و تلاش، حزب دموکرات با وجود فراز و نشیبهای بسیار و تقدیم رهبران بزرگ و کارآمدی همچون قاضی محمد، دکتر قاسملو، دکتر شرفکندی و هزاران مبارز توانمند در میدانهای نبرد، همواره نماد تداوم، پایداری و استقامت بر سر آرمانهایش بوده است. این حزب در برابر چالشها سر خم نکرده و نقش پیشرو خود را در کانونهای سیاسی، فرهنگی و مدنی کوردستان ایران و کل جنبش رهاییبخش کرد حفظ کرده است.
گرامیداشت ۲۵ مرداد را فرصتی میدانیم برای بازگشت به ارزشهای ملی، بازبینی تجربه گذشته و ترسیم نقشهراهی نو برای آینده کوردستان؛ بهویژه اکنون که جامعه کوردستان در مرحلهای نوین از حیات سیاسی و اجتماعی خود به سر میبرد، امید به دستیابی به آزادی بسیار نزدیک شده و احتمال فروپاشی رژیم ایران، افق روشنی را پیش روی جنبش رهاییبخش ملت کرد گشوده است.
در پایان، سر ��عظیم در برابر تمامی شهیدان این راه و آرمان فرود میآوریم، به مبارزان خستگیناپذیر دموکرات درود میفرستیم و پیمان میبندیم که تا آخرین نفس، رهرو راه هدف و آزادی ملت باشیم.
هشتاد و یکمین سالگرد تأسیس حزب دموکرات کوردستان ایران خجسته باد.
مرکز سازمانهای مدنی کوردستان ایران
۲۵ مرداد ۲۷۲۶ کردی
#ژن_ژیان_ئازادی
#زنان_آزادیخواە_دمکرات
🔹 حزب دموکرات کوردستان ایران: پروژههای ملی بدون تکثرگرایی و نفی هژمونی حزبی شکست خواهند خورد
حزب دموکرات کوردستان ایران با انتشار پیامی خطاب به کنگره ملی کوردستان (KNK)، ضمن تبیین مجموعهای از انتقادات و پیشنهادها برای کارآمدسازی این نهاد، تأکید کرد که هیچ پروژه ملی بدون احترام به تکثرگرایی سیاسی و عبور از انحصارطلبی حزبی به نتیجه نخواهد رسید. این حزب همچنین اعلام کرد که برای هرگونه گفتوگو و همکاری در راستای تقویت همگرایی و خدمت به آرمان کورد آمادگی دارد.
در این پیام آمده است که هر بحران سیاسی یا تهدید خارجی علیه کوردها بار دیگر ضرورت اتحاد را برجسته میکند؛ با این حال، اگر کنگره ملی کوردستان بخواهد به نهادی کارآمد و مورد اعتماد تبدیل شود، باید بر پایه مشارکت واقعی، احترام متقابل و پذیرش تنوع سیاسی شکل بگیرد، چرا که همبستگی ملی نمیتواند بر اساس حذف هویت یا نقش احزاب مختلف بنا شود، بلکه بر اراده سیاسی مشترک استوار است.
حزب دموکرات کوردستان ایران در ادامه، آینده این کنگره را وابسته به میزان بلوغ سیاسی جریانهای کورد و اولویت دادن به منافع ملی بر مصالح حزبی دانسته و سه تغییر بنیادین را برای گذار این نهاد از یک ساختار نمادین به نهادی تأثیرگذار ضروری عنوان کرده است:
نخست، ایجاد سازوکار تصمیمگیری مشترک میان جریانهای مختلف سیاسی بهگونهای که تمامی طرفها خود را در فرآیند تصمیمسازی سهیم بدانند؛
دوم، پایان دادن به هژمونی حزبی و منطقهای در ساختار کنگره، با تأکید بر اینکه هرگونه جانبداری از یک جریان خاص، مشروعیت کنگره بهعنوان نماینده همه کوردها را تضعیف میکند؛
و سوم، گذار از ادبیات شعاری به رویکردی استراتژیک و تبدیل کنگره به یک مرکز فعال دیپلماسی ملی که بتواند مسئله کورد را در چارچوب حقوق ملتها و دموکراسی منطقهای در سطح بینالمللی مطرح کند؛ زیرا در شرایط کنونی، نهادسازی مؤثر و تولید گفتمان سیاسی بالغ و جذب حمایتهای بینالمللی اهمیت اساسی دارد.
در بخش دیگری از این پیام، با اشاره به اینکه احزاب سیاسی کورد، بهویژه در کوردستان ایران، با انتظار فزاینده جامعه برای شکلدهی به یک زبان سیاسی مشترک و اعتمادساز مواجه هستند، ائتلاف نیروهای سیاسی کوردستان ایران بهعنوان نمونهای مثبت از همکاری عملی مورد توجه قرار گرفته است.
در پایان، حزب دموکرات کوردستان ایران این مقطع را آزمونی برای هوشیاری سیاسی کوردها توصیف کرده و ضمن اعلام آمادگی برای همکاری با کنگره ملی کوردستان بر اساس اعتماد متقابل و تصمیمگیری مشترک، تأکید کرده است که اگر نیروهای سیاسی کورد به یکدیگر اعتماد نکنند، یکدیگر را به رسمیت نشناسند و به تکثر سیاسی پایبند نباشند، نمیتوان انتظار داشت که جامعه جهانی حقوق ملت کورد را به رسمیت بشناسد.
این حزب همچنین ابراز امیدواری کرده است که این روند بتواند زمینهساز تبدیل کنگره ملی کوردستان از یک ایده تاریخی به یک ضرورت عملی و راهبردی در آینده شود.
از سرکوب اندیشە تا جرم سیاسی، زندانیان سیاسی نماد تبعیض در ایران
حضور:شهین بایزیدپور؛ زندانی سیاسی و فعال حوزه زنان و کودکان
فریبا برهانزهی؛ عضو دفتر سیاسی حزب مردم بلوچستان
حسن حاتمی؛ فعال سیاسی و زندانی سیاسی سابق
یکشنبه ۳۱ مه ۲۰۲۶
ساعت ٢١به وقت اروپا https://t.co/1Y1RSXwish
از سرکوب اندیشە تا جرم سیاسی، زندانیان سیاسی نماد تبعیض در ایران
با حضور:
شهین بایزیدپور؛ زندانی سیاسی و فعال حوزه زنان و کودکان
فریبا برهانزهی؛ عضو دفتر سیاسی حزب مردم بلوچستان
حسن حاتمی؛ فعال سیاسی و زندانی سیاسی سابق
یکشنبه ۳۱ مه ۲۰۲۶
ساعت ۲۱:۰۰ به وقت اروپای مرکزی