آفتاب با دو انگشت پنهان نمیشود!
ویدیویی با ارزش از هزارههایسنی سربلند که در پروان و اطراف هندوکش با اقتدار زندهگی میکنند؛ بهقول معروف؛ آفتاب به دو انگشت پنهان نمیشود. به انرژیهای سرگردان میگویم که خود تان را زیاد خستهنسازید اینکه فیسبوک میر رحمن رحمانی را در اختیار دارید هر چی میخواهید بنویسید، قبلن نوشتم اینکه رحمانی خودش را هزاره میگوید یاخیر مربوط خودش اما واقعیت همیناست که هویت رحمانی و ملتی که در جغرافیای پروان و اطراف هندوکش زندگی میکنند بههمگان معلوم و هویدا است، هزارههای که در دل یک تمدنبزرگ و تاریخ قدیم ریشهدارند هیچکسی نمی تواند هویت و جایگاه آنها را کتمان کند.
جمعی از نویسندگان و پژوهشگران طی مراسمی در ویرجینیای امریکا، یاد و کارنامهٔ محمدیونس طغیان ساکایی، استاد نامدار ادبیات و شاهنامهپژوه افغانستان را گرامی داشتند. آثار او همچنان بخشی ماندگار از میراث ادبی افغانستان محسوب میشود.
عنایت شهیر، از این مراسم گزارش میدهد:
متاسفانه زمین لرزه به هموطنان شمال خسارات جانی و مالی وارد کرده است. این مصیبت را خدمت خانواده های درد دیده تسلیت میگویم و برای مجروحین شفای کامل آرزو میکنم.
تهمتن خرد و دادخواهی!
گرامی داشت کارنامه علمی، فرهنگی و ادبی زنده یاد پروفیسور طغیان ساکایی
سخنرانان:
1- داکتر سید عسکر موسوی، جامعه شناس و پژوهشگر
2- داکتر سید محمد عالم لبیب، شاعر و پژوهشگر
3- استاد غفار صفا، نویسنده
4- استاد سید ابوطالب مظفری، شاعر و منتقد ادبی
5- کاوه جبران، نویسنده و منتقد ادبی
6- داکترشوکت علی محمدی شاری، نویسنده و پژوهشگر
7- داکتر یعقوب یسنا، نویسنده و پژوهشگر
8- بانو نجمه طغیان ساکایی، فرزند استاد ساکایی
گردانندهها: داکترسرورسا رفیعزاده و داکتر محمد شفق خواتی
زمان: شنبه، 25 اکتوبر 2025 مطابق 3 عقرب 1404 هجری شمسی
ساعت:
12:00 ظهر به وقت آمریکای شمالی
6:00 شام به وقت اروپای مرکزی
8:30 شام به وقت افغانستان
مکان: شبکه اکس(X Space)
https://t.co/QINnrXwv2J
شماره تماس :
001814844-4690 / 004915126655055
میزبان: ستاد مردمی گرامیداشت شادروان استاد ساکایی
گرامیداشت از دهسالهگی شورای سراسری هزارههایاهل سنتافغانستان!
ایجاد شورای سراسری هزارههای اهلسنت یکی از رویداد های قشنگ و مبارکی در تاریخ مبارزات عدالتخواهی جامعه هزاره بهشمار میرود. این رویداد مهم و نیک در درون وجودم ریشه دوانیده است که هرگز فراموشام نمیشود. من بهعنوان سرباز اینراه و اینخط تا ثانیهی که روح در تنام جاریست خودم را متعلق به جغرافیای بزرگ هزاره دانسته و با این هویت در جهت تحقق عدالت اجتماعی و رفع تبعیض و نادیدهگیری مستحکم و پایدار میایستم و بهپیش میروم. هر چند شوراء قبل از دریافت اجازهنامه رسمی وزارت عدلیه ماههای زیادی فعالیت داشت اما بنابر جوازنامه رسمی میتوانم بگویم که امروز دوازدهم آگوست 2025 یکدهه از عمر و فعالیتهای مستمر شوراء میگذرد و دقیقن شوراء دهساله شده است. در مدتی دستکم دهسال گذشته شوراء با آواز رسا؛ بهمردم محروم هزاره های اهل سنت رسانیده است، به قول شهید و رهبر پرافتخار تاریخ مزاری بزرگ؛ "هزاره بودن دیگر جرمنیست".
امیدوارم جامعه هزاره این مناسبت را بهحافظ بسپارند و از این رویداد قشنگ به عنوان یک روز تاریخی و با اهمیت در جامعه هزاره نکوداشت و تجلیل نمایند. در پایان از صمیم قلب مناسبت میمون و مبارک را گرامی داشته و این روز نیک را به جامعه هزاره و کسانیکه از صمیم قلب در این مسیر ما را حمایت رسانیدند و بههمسنگران مبارز و متعهدمان تبریک عرض میدارم.
فرهنگهزارگی مبارک!
قومای نازنین ۱۹می روز جهانی فرهنگ هزارگی را بهتمام شما عزیزان هزارههای دیاسپوراء بیرون از کشور؛ در درون کشور به قومای نازنین سرزمین بودا و بابا و هندوکوش از بامیان و کابل تا پنجشیر و بغلان و بدخشان و غور و بادغیس تبریک میگویم.
فرهنگ هزارگی فرهنگسربلند و پرشکوه که هرگز تسلیم نشد؛ فرهنگی که مردماناش از دل کوهها و سنگها، آفتاب ساختند، با لهجهقشنگ و واژههایش در برابر حذف مقاومت کردند، فرهنگی که صدای دلنشین دمبورهاش، درد قرنها را فریاد کشیدند و با رنگهای خاک و خون؛ امید و هویت را دوختند. فرهنگ هزارگی فریاد عدالت است در گوش ستم، ایستادگیست در برابر تبعیض. فرهنگ هزارگی، صدای تاریخی و انسانی هزارههای اهل سنت است که هرگز خاموش نمیشود اگر هزار بار بخواهند بهروی هویت شان نقاب دروغین بپوشانند و از صفحه تاریخ پاک کنند.
درود ها بهوحدت و یکپارچگی
هزارههای خواجهزید ولسوالی دوشی!
در سهمایلی بالاتر از دوشی 60شصت خانواده هزارههایگاوی/کاوی حساب میشوند، در دهانه درهی به همین نام قرار دارد که جادهی از طریق گردنه سبزک به چهاردر منتهی می شود. روبه روی روستا پلی است. این یک پل چوبی خشن است، اما قرار است برای شترها قابل اجرا باشد. شترهای کمیسیون سرحد افغانستان در سال 1886 به سختی از این مسیر بر فراز ساوزک عبور کردند.
هزارههای فراشغان ولایت لغمان!
"قریهای در سرچشمهٔ درهٔ علیشنگ، به فاصلهٔ ۱۲۳ مایل در شمالشرق کابل واقع شده است. این قریه در ارتفاع بسیار بلند قرار دارد و زراعت در آن به سختی انجام میشود. فاصلهٔ آن تا جلالآباد از طریق درهٔ علیشنگ حدود ۹۴ مایل است. فراشغان مرکز تجارتی نورستان غربی بوده و شامل ۴۰۰ خانوار از هزارهها میباشد".
"گزارشنامه تاریخی و سیاسی افغانستان" جلد ۶ (چاپ اول ۱۹۱۴ و چاپ دوم ۱۹۸۵) که به اساس گزارش های سال ۱۸۸۴ آقای پیکاک Peacock و Maitland اعضای کمیسیون سرحدی انگلیس چاپ شده است".
قلعهنو پایتخت هزارهها!
شهید نیک محمد معلم از تبار شیر محمد خان هزاره است. فرمانده شهید شخصیت نترس و مبارز بود، اینکه یکتعداد بخاطر منافع و استفاده سیاسی و قومی شان بههر طرف دست میاندازند و افتخارات رادمردان هزاره های اهل سنت چون فرمانده نیک محمد معلم را بهقوم شان نبست میدهند جایشرم و تاسف است. در مورد هزارهها و ساحات زیست هزارههای اهل سنت در حوزه غرب گورنر جنرال انگلیس حدودا دوصد سالپیش به پارلمان انگلیس House of Commons گزارش رسمی مینویسد:
"محمد شاه، پس از آنکه غوریان را به دست مردم خودش سپرد، هرات را محاصره کرده است. محمد شاه، ۱۲هزار سوار را تحت فرماندهی سردار حسام خان به قلعه نو پایتخت هزارهها فرستاد. شیر محمد خان، رئیس هزارهها همراه با مردمش از دریای بالا مرغاب عبور کرده و به کوهها پناه بردند و وقتی حسام خان به قلعه نو رسید شیر محمد خان هزاره بر او حمله کرد و او را شکست داد. سردار در یک قلعه ویران پناه برده و اکنون در محاصره هزارهها قرار دارد".
همچنان در صفحه ۱۳۶ گزارش گورنر جنرال انگلیس به پارلمان بریتانیا مرغاب، قلعه نو و اوبه"هرات" را ملک هزارههای سنی دانسته است.
منبع: هندوستان شرقی (کابل و افغانستان)، پاسخ به فرمان مجلس عوام محترم، مورخ ۱۳ جولای ۱۸۵۸؛ صفحه ۹۶