ککوله، دانشمند آلمانی در سال ۱۸۶۵ کشف کرد، مولکول بنزن ساختار شش ضلعی دارد. اساس این کشف، خوابی بود که او دیده بود. او در خواب ماری را دیده که دم خود را در دهان گرفته. او بعد ها این فرضیه را توسط محک علمی تایید کرد.
#پوزیتویست منطقی
۴.به تاریخ علم اهمیت کم تری می دادند.
۵. بین مقام کشف و مقام توجیح تفاوت قائل بودند. آن ها مقام کشف را فرآیندی شخصی و روانشناختی می دانستند و تابع قوانین دقیقی نیست و مقام توجیج را مبتنی بر عینی منطقی می دانستند.
#پوزیتویست منطقی
پوزیتویست های منطقی، گروهی از فلاسفه و دانشمندان بودند که در اوایل دهه ۱۹۳۰ در وین تشکیل جلسه می دادند
ویژگی بارز آن ها:
۱. برای ریاضیات و منطق ارزش فراوانی قائل بودند.
۲.تلاش می کردند فلسفه را علمی تر کنند
۳. علم را به خاطر عینیت آشکار آن تحسین برانگیز می دانستند
.
.
.
اختیار
«وَإِذَا سَأَلَکَ عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ ۖ أُجِیبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ...»
بقره، آیه ۱۸۶
... و هرگاه بندگان من از تو در باره من بپرسند، [بگو] من نزدیکم و دعای دعاکننده را به هنگامی که مرا بخواند اجابت میکنم...
اختیار
«...إِنَّ اللَّهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ یُغَیِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ...»
سوره رعد ، آیه ۱۱
...خداوند سرنوشت هیچ قوم (و گروهی) را تغییر نمیدهد مگر آنکه آنان آنچه را در خودشان است تغییر دهند.
تقدیر مشخص
«قُل لَّن یُصِیبَنَا إِلَّا مَا کَتَبَ اللَّهُ لَنَا هُوَ مَوْلَانَا ۚ وَعَلَى اللَّهِ فَلْیَتَوَکَّلِ الْمُؤْمِنُونَ»
سوره توبه، آیه ۵۱
بگو هرگز جز آنچه خدا برای ما خواسته به ما نخواهد رسید؛ او مولای ماست و مؤمنان باید تنها بر خدا توکل کنند.
هرچه پیش آید خوش آید
خودت را رها کن
«...وَأُفَوِّضُ أَمْرِی إِلَى اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ بَصِیرٌ بِالْعِبَادِ» (سوره غافر، آیه ۴۴)
ترجمه: و من کار خود را به خدا واگذار میکنم؛ که خداوند نسبت به بندگان بیناست.
هیچ مصیبتی در زمین و در جانهایتان روی نمیدهد مگر آنکه پیش از آفرینش آن، در کتابی [لوح محفوظ] ثبت است... این برای آن است که بر آنچه از دست دادهاید اندوهگین نشوید و به آنچه به شما داده است [بیش از حد] شادمانی نکنید.
جبر یا اختیار؟
در دایره قسمت ما نقطه تسلیمیم
لطف آن چه تو اندیشی حکم آن چه تو فرمایی
“حافظ”
تشنه مینالد که کو آب گوار
آب هم نالد که کو آن آبخوار
جذبهی جنسیت است در هر دو سو
میکشد هر چیز را همجنس او
“مولانا”
#جبر#اختیار
جبر یا اختیار؟
چو قسمت ازلی بیحضور ما کردند
گر اندکی نه به وفق رضاست خرده مگیر
“حافظ”
ای برادر تو همان اندیشهای
ما بقی تو استخوان و ریشهای
گر گُلَست اندیشهٔ تو، گلشنی
وَر بُوَد خاری، تو هیمهٔ گُلخَنی
“مولانا”
جبر یا اختیار؟
رضا به داده بده وز جبین گره بگشای
که بر من و تو در اختیار نگشودهست
“حافظ”
بیرون ز تو نیست هرچه در عالم هست
در خود بطلب هر آنچه خواهی که تویی
“مولانا”
#جبر#اختیار
تومتس کوهن ، فیلسوف علم میگه:
پارادایمها «قیاسناپذیر» هستن.
یعنی:
نمیتونی با زبان پارادایم قدیم،پارادایم جدید رو کامل بسنجی
حتی «واقعیت» در دو پارادایم، یکی نیست
برای همین خیلیها گفتن: «نکنه علم هم نسبیه؟»
#پارادایم#توماس کوهن
اول نادیده گرفته میشن… ولی وقتی زیاد میشن ، بحران علمی
وقتی بحران شدید بشه:
یه پارادایم جدید میاد
قوانین بازی عوض میشن
زبان علم عوض میشه
حتی «واقعیت» جور دیگهای دیده میشه
این میشه انقلاب علمی
زمینمرکزی → خورشیدمرکزی
نیوتن → اینشتین
فیزیک کلاسیک → کوانتوم
#پارادایم
توماس کوهن، فیلسوف علم میگه وقتی یک پارادایم حاکمه:
دانشمندا سؤالهای داخل همون چارچوب رو حل میکنن
کسی اصل پارادایم رو زیر سؤال نمیبره
اما کمکم:
دادههایی پیدا میشن که با پارادایم نمیخونن
اینها میشن «ناهنجاری»