Upamiętnianie IPN

Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

💠 W Warszawie trwają obchody 83. rocznicy Zbrodni Wołyńskiej.

💠 W uroczystościach na Skwerze Wołyńskim udział bierze zastępca prezesa #IPN dr hab. Karol Polejowski.

💠 Uczestnikom obchodów rozdawane są okolicznościowe przypinki w formie kwiatu lnu. Od 2013 roku, z inicjatywy Instytutu Pamięci Narodowej, symbolem pamięci o Ofiarach Zbrodni Wołyńskiej jest właśnie ten znak.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

💠🇵🇱 Zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski zwrócił się do wszystkich, którzy z potrzeby serce przybyli uczcić pamięć Polaków bestialsko pomordowanych przez ukraińskich nacjonalistów.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

⚠ Latem 1980 roku przez Polskę przetoczyła się fala strajkowa, która objęła ponad tysiąc zakładów pracy i około miliona osób. Ważną rolę na jej początkowym etapie odegrały lipcowe wydarzenia na Lubelszczyźnie.

📆 4⃣6⃣ lat temu rozpoczął się strajk w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego PZL-Świdnik. Był to sygnał do przerwania pracy przez załogi w Lublinie, który zapoczątkował falę demonstracji w całym regionie.

ℹ Od 9 do 25 lipca 1980 roku, wzorem Świdnika, zastrajkowało ponad 1️⃣5️⃣0️⃣ zakładów pracy na Lubelszczyźnie, co przetarło szlaki i przygotowało grunt dla sierpniowych protestów na Wybrzeżu. Prekursorska rola Świdnika w wydarzeniach lipcowych otworzyła nowy rozdział w historii tego miasta jako ważnego ośrodka późniejszej „Solidarności” i działań opozycyjnych przeciwko systemowi komunistycznemu.

📰 Czytaj dalej➡ https://t.co/4PnL8lB0cz

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

❤️ Ich miłość przetrwała wszystko

⚠️ Wiktoria i Józef Ulmowie przez dziewięć lat wspólnego życia, aż do męczeńskiej śmierci, wypełniali małżeńskie powołanie. Ich uczucie pokonało obojętność, strach i ludzkie słabości. Przezwyciężyło całe zło niemieckiej okupacji.

🗓 7 lipca 1935 roku – Wiktoria i Józef powiedzieli sobie sakramentalne „tak” w kościele św. Doroty w Markowej na Podkarpaciu.

‼️ Małżonkowie cieszyli się powszechnym szacunkiem. Pobożni, uczciwi, pracowici i pełni pasji. Zjednoczeni w miłości. Wpatrzeni w siebie – jak na prezentowanym zdjęciu.

ℹ️ Wiktoria zajmowała się domem i dziećmi, udzielała się także w amatorskim teatrze wiejskim. Starszy o 12 lat Józef był rolnikiem i działaczem społecznym. Trudnił się ogrodnictwem, pszczelarstwem i hodowlą jedwabników, osiągając w tych dziedzinach sukcesy. Jego największą pasją była jednak fotografia, bogato ilustrująca życie jego rodziny i mieszkańców Markowej.

👨‍👩‍👧 Ulmowie doczekali się szóstki dzieci: Stanisławy, Barbary, Władysława, Franciszka, Antoniego i Marii.

🟥 Ich krótkie życia brutalnie przerwali Niemcy 24 marca 1944 roku. Tego dnia okupanci zamordowali całą rodzinę, a także ukrywanych przez Ulmów Żydów z rodzin Goldmanów, Grünfeldów i Didnerów – łącznie 17 osób. Wiktoria była w zaawansowanej ciąży z siódmym dzieckiem, które w chwili śmierci zaczęła rodzić…

✝️ W 2023 roku cała rodzina Ulmów została zaliczona w poczet błogosławionych Kościoła katolickiego. Ich wspomnienie liturgiczne obchodzimy w dniu ślubu Samarytan z Markowej – 7 lipca.

🔍 Poznaj rodzinę Ulmów: https://t.co/2Xl0XG1cJi

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

📣 Oświadczenie Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 7 lipca 2026 r.

Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej wyraża ogromne zaniepokojenie głosami przedstawicieli politycznych, społecznych, naukowych i kulturalnych elit ukraińskich (w tym także historyków), którzy afirmują działalność różnych odłamów ruchu banderowskiego na Ukrainie i negują fakt dokonanego przez ten ruch ludobójstwa na Polakach i innych narodach. Szczególne oburzenie budzi nadanie przez Prezydenta Wołodymyra Zełenskiego imienia „Bohaterów UPA” (Ukraińskiej Powstańczej Armii) Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ” Sił Operacji Specjalnych Sił Zbrojnych Ukrainy. Jest to zniewaga dla pamięci ofiar zamordowanych przez UPA i dla całego narodu polskiego. Nasze zaniepokojenie budzi też projekt budowy Panteonu Narodowego, w którym mają być pochowani także przywódcy takich formacji jak OUN i UPA. Apelujemy do władz Ukrainy i do społeczeństwa ukraińskiego o zaprzestanie tego rodzaju działań, które stają w poprzek postępującemu procesowi zbliżenia naszych narodów. Chcemy żyć w przyjaźni ze swoimi wschodnimi sąsiadami, nie możemy jednak tolerować fałszowania historii i oddawania czci formacjom mordującym w sposób okrutny Polaków i obywateli polskich innych narodowości.

Oświadczenie zostało przyjęte jednogłośnie.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

📣 Zrównanie Armii Krajowej z UPA stanowi obrazę pamięci ofiar ukraińskiego nacjonalizmu.

➡️ Armia Krajowa była siłą zbrojną Polskiego Państwa Podziemnego, częścią Wojska Polskiego, które u boku aliantów walczyło przez całą wojnę przeciw Rzeszy Niemieckiej i jej sojusznikom. Podlegała legalnym władzom Rzeczypospolitej Polskiej przebywającym na emigracji. Przeciwstawiała się także sowieckiemu totalitaryzmowi, broniąc prawa Polski do niepodległego bytu państwowego w jej przedwojennych granicach. Armia Krajowa jest powodem do dumy Polaków, a jej dziedzictwo jest inspiracją dla nowych pokoleń – uniwersalnym wzorcem walki o wolność i niepodległość.

➡️ Ukraińska Powstańcza Armia była zorganizowaną i zhierarchizowaną bojówką Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, która w pierwszej kolejności realizowała ludobójczy plan eksterminacji ludności polskiej, a następnie walczyła z wkraczającymi na teren Wołynia i województw południowo-wschodnich II RP wojskami sowieckimi. Ofiarami zaplanowanych i konsekwentnie realizowanych ukraińskich ataków na polskie wsie była przede wszystkim ludność cywilna: kobiety, dzieci i osoby starsze. Takie działania – podobnie jak ludobójstwo dokonywane przez formacje niemieckie – nie mogą być wzorcem do naśladowania w jakichkolwiek cywilizowanych społecznościach.

ℹ️ W kolejnych tygodniach opublikujemy serię postów, w których przypomnimy, czym była Ukraińska Powstańcza Armia i jaką rolę odegrała w historii.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

🕯️ Instytut Pamięci Narodowej zakończył pierwszy tydzień prac poszukiwawczych prowadzonych w Hucie Pieniackiej.

➡️ W wyniku podjętych działań przebadano kilkaset metrów kwadratowych terenu, ujawniając mogiłę o powierzchni co najmniej 40 mkw. Wczesny stan badań nie pozwala określić na ten moment liczby pogrzebanych tam osób, ale z pewnością jest to zbiorowy dół śmierci.

➡️ Odnalezione ofiary zostały pogrzebane w nieładzie, bez trumien, a szczątki noszą ślady nadpaleń i urazów. Na ten moment nie ujawniono elementów ubrań ani przedmiotów osobistych.

➡️ Lokalizacja mogiły, sposób ułożenia szczątków oraz ślady spalenia wskazują, że jest to mogiła ofiar zbrodni popełnionej zimą 1944 r. na Polakach przez żołnierzy 14 dywizji SS „Galizien”, złożonej z ukraińskich ochotników, wspieranych przez oddziały UPA oraz lokalne ukraińskie formacje paramilitarne.

➡️ Prace będziemy kontynuować od poniedziałku, 15 czerwca, do piątku, 19 czerwca.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

ℹ️❗️Pierwsza mogiła odkryta w Hucie Pieniackiej 

W czwartym dniu prac terenowych w Hucie Pieniackiej, w pobliżu wczoraj odkrytych fundamentów świątyni, odkryliśmy pierwsze szczątki osób pomordowanych. Zakładamy, że jest to miejsce pochówku zbiorowego. Wczesny etap odkrywania jamy nie pozwala na ten moment określić jej całkowitej powierzchni. Ujawniono szczątki ludzkie, częściowo spalone.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

🗓️ 2 czerwca 1943 roku we wsi Hurby na Wołyniu oddział UPA wspierany przez lokalną ludność ukraińską zamordował około 250 Polaków.

#Wołyń

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

🇵🇱 Inżynier, profesor i rektor Politechniki Warszawskiej. Premier RP oraz minister oświaty, kultury i sztuki w latach 1921–1922. W czasie II wojny światowej w Delegaturze Rządu RP na Kraj.

🗓️ 29 maja 1878 roku w Siedlcach urodził się Antoni Ponikowski.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

🎗️ Reprezentujący #IPN dyrektor @BUWiM_IPN Adam Siwek oddał hołd żołnierzom walczącym w Bitwie o Narwik, składając wieniec pod Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie. W uroczystym Apelu Pamięci na placu Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie uczestniczyli także https://t.co/ntYYxezk6f. weterani walk o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej, działacze opozycji antykomunistycznej, przedstawiciele najwyższych władz państwowych i samorządowych.

[Upamiętnianie IPN @BUWiM_IPN]

78. rocznica śmierci rtm. Witolda Pileckiego

Dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN Adam Siwek oddał hołd jednemu z najdzielniejszych obrońców Niepodległej -  składając kwiaty pod pomnikiem Rotmistrza Pileckiego na warszawskim Żoliborzu.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

❗️ Widział piekło Auschwitz i dramat Powstania, brał udział w dwóch wojnach. Kiedy wydawało się, że przyszło wyzwolenie, wpadł w sidła komunistów.

🗓 25 maja 1948 roku komuniści zabili jednego z najdzielniejszych obrońców Niepodległej 🇵🇱 – rtm. Witolda Pileckiego.

🟥 Egzekucję przeprowadzono w warszawskim więzieniu na Mokotowie. Bezpośrednim wykonawcą wyroku był sierż. Piotr Śmietański, zwany „katem z Mokotowa”, który za wykonanie egzekucji otrzymał dodatkowe wynagrodzenie.

🟥 Rotmistrza zamordowano strzałem w tył głowy. Jego ciało zostało pogrzebane w nieznanym miejscu.

🔍 Dowiedz się więcej o bohaterskim rotmistrzu: https://t.co/zygrcxU358

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

📣 Grób weterana

➡️ W ostatnich dniach w mediach społecznościowych pojawiła się fałszywa informacja o planach likwidacji grobu jednego z bohaterów bitwy o Monte Cassino. Na mogile Antoniego Niewęgłowskiego we Wrocławiu miała znaleźć się kartka administracji Cmentarza Grabiszyńskiego: „Uwaga: grób przeznaczony do likwidacji”.

➡️ W rzeczywistości fotografia pochodzi z 2017 r. Wówczas, niemal natychmiast odwołano tę decyzję, a w 2022 r. z inicjatywy #IPN wzniesiono nowy nagrobek i mogiłę objęto ochroną. Na podstawie ustawy o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski grób wachmistrza Antoniego Niewęgłowskiego znajduje się w ewidencji prowadzonej przez IPN.

⚠️ Wachmistrz Antoni Niewęgłowski, żołnierz 1. Pułku Ułanów Krechowieckich, przeszedł Szlak Nadziei Armii Andersa. Podobnie jak wielu jego kolegów zdecydował się powrócić do komunistycznej Polski. Ich miejsca wiecznego spoczynku, tak jak groby weteranów innych szlaków bojowych, są otaczane opieką IPN.

ℹ️ W Ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski znajduje się dziś niemal 14 tysięcy nazwisk. Każda mogiła jest oznaczana stosowną tabliczką informacyjna. W miarę możliwości finansowych odnawiamy także kolejne zapomniane groby naszych bohaterów.

‼️ Zachęcamy rodziny, organizacje społeczne, a także osoby trzecie do zgłaszania polskich bohaterów w celu wpisania ich mogił na listę grobów weteranów walk o wolność. Formularz jest dostępny na stronie internetowej: https://t.co/uGeBhho76I

[Upamiętnianie IPN @BUWiM_IPN]

Informacje o organizacji ruchu i bezpieczeństwa zostaną udostępnione na początku przyszłego tygodnia.  W czasie trwania uroczystości pogrzebowych prosimy o stosowanie się do zaleceń organizatorów oraz służb porządkowych.

[Upamiętnianie IPN @BUWiM_IPN]

7 maja w Kamesznicy odbędą się państwowe uroczystości pogrzebowe żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych zgrupowania kpt. Henryka Flamego „Bartka”, połączone z otwarciem nowego Cmentarza Wojennego Żołnierzy NSZ. Transmisja uroczystości na kanale YT IPNtv.

https://t.co/8xLPeCPddA

[Upamiętnianie IPN @BUWiM_IPN]

Ceremonia pogrzebowa żołnierzy NSZ w Kamesznicy ma charakter otwarty – zapraszamy wszystkich, którzy chcą wziąć w niej udział i oddać hołd poległym.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

🟡 Pomnik nagrobny poświęcił ks. Włodzimierz Sołowiej, proboszcz parafii pw. św. Kazimierza w Powiewiórce. Uroczystość zakończyło złożenie kwiatów i zapalenie zniczy.

🟡 Instytut Pamięci Narodowej reprezentowali dyrektor BUWiM Adam Siwek oraz dyrektor Oddziału IPN w Białymstoku Krzysztof Sychowicz.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

🎖️ Napoleon Ciukszo, ps. Waligóra – urodził się w 1913 roku we wsi Bielkiszki na Wileńszczyźnie.

➡️ Pochodził z rodziny o tradycjach patriotycznych. Od marca 1935 r. służył w 4 kompanii 85 Pułku Strzelców Wileńskich. W czasie II wojny światowej był żołnierzem Armii Krajowej. Już w marcu 1943 r. przyłączył się do pierwszego, stale przebywającego w terenie, oddziału AK Antoniego Burzyńskiego „Kmicica”. Brał udział w potyczkach z wojskami okupacyjnymi. Gdy oddział powiększył się, „Waligóra” był w grupie zaufanych, doświadczonych żołnierzy tworzących radę przyboczną „Kmicica”.

➡️ 26 sierpnia 1943 r. w wyniku zdrady doszło do ataku sowieckiego na polską bazę nad jeziorem Narocz. Waligórze jako jednemu z nielicznych udało się uniknąć aresztowania. Przyłączył się do 5 Brygady AK mjr. „Łupaszki”. Kontynuował walkę w plutonie „Zapory”. Ciukszo pełnił tu funkcję dowódcy drużyny. Oddział operował w okolicy Świra. Przeprowadził liczne akcje przeciwko formacjom niemieckim oraz sowieckiej partyzantce.

➡️ Napoleon Ciukszo zginął w grudniu 1943 roku. W nocy drużyna, którą dowodził została wysłana do leśniczówki w zaścianku Sobkiszki, by rozbroić gajowego. W czasie akcji „Waligóra” otrzymał śmiertelny postrzał. Towarzysze broni pochowali go na skraju lasu na terenie majątku Cypliszki.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

💬 – Nasza obecność tutaj jest dowodem wypełnienia naszego obowiązku jako wspólnoty narodowej, jako Polaków, aby oddać hołd żołnierzowi niepodległej Polski – temu, który za wolność swojej ojczyzny oddał cenę najwyższą, czyli własne życie – zaznaczył podczas przemówienia dyrektor @BUWiM_IPN Adam Siwek.

[Instytut Pamięci Narodowej @ipngovpl]

🇱🇹 Na Litwie w miejscowości Powiewiórka odbyła się uroczystość poświęcenia pomnika nagrobnego kpr. Napoleona Ciukszy „Waligóry” – żołnierza Armii Krajowej i bohatera walk o niepodległość.

🟡 Wydarzenie rozpoczęła Msza Święta w kościele pw. św. Kazimierza w Powiewiórce. Po nabożeństwie uczestnicy przeszli na cmentarz parafialny, gdzie spoczywa Napoleon Ciuksza.