Babban kalubale ko matsalar da ta addabi yankin Arewa Maso Yamma (North-West) na Najeriya, wanda gwamnati ke fama da neman mafita a kai, ita ce matsalar rashin tsaro, musamman ayyukan ’yan fashi da makami (bandits), garkuwa da mutane domin neman kudin fansa (kidnapping), da kuma rikicin makiyaya da manoma.
Wannan matsala ta zama babban ciwon kai ga gwamnati saboda abubuwa da dama. Ga kadan daga cikin dalilan da suka sa abun ya gaskara:
1. Yanayin Kasa da Dajuka Masu Girma
Yankin Arewa Maso Yamma yana da manyan dajuka da suka hadu da juna, kamar Dajin Kamuku, Kuyambana, da kuma Dajin Rugu. Wadannan dajuka suna da fadi sosai kuma babu hanyoyi masu kyau a cikinsu, wanda hakan ke ba ’yan fashin damar buya, kafa sansani, da kuma boye mutanen da suka yi garkuwa da su ba tare da jami'an tsaro sun gano su cikin sauki ko iya shiga da motocin yaki ba.
2. Karancin Jami'an Tsaro da Kayan Aiki
Yawan jami'an tsaro (sojoji da 'yan sanda) da ke kasar nan ba su isa su mamaye ko wane fage na yankin ba. Haka kuma, a lokuta da dama, ana fuskantar karancin kayan aiki na zamani kamar na'urorin leken asiri (drones) da motocin yaki da za su iya shiga cikin can lungunan kurame.
3. Matsalolin Tattalin Arziki da Fatara
Yankin yana fama da tsananin fatara, rashin aikin yi ga matasa, da kuma lalacewar harkar ilimi. Wannan yana sa ya yi wa shugabannin 'yan fashin sauki su dauki matasa aiki jikin ayyukansu na ta'addanci, domin suna ba su kudi ko makamai.
4. Rashin Hadin Kai da Kofofin Iyakoki
Akwai rashin cikakken hadin kai wani lokacin tsakanin gwamnatin jihohin da abun ya shafa (kamar Zamfara, Katsina, Kaduna, Sokoto, da Kebbi) wajen daukar mataki iri daya a lokaci guda. Haka kuma, iyakokin Najeriya da kasashen makwabta (kamar jamhuriyar Nijar) suna da fadi kuma ba su da kariya, wanda ke ba da damar shigo da makamai ba bisa ka'ida ba.
A Takaitaccen Bayani: Gwamnati ta gwada amfani da karfin soja, tattaunawa na sulhu, da kuma yanke hanyoyin sadarwa a baya, amma matsalar ta ki ci ta ki cinyewa saboda tana da rassa da suka shafi talauci, rashin adalci, fasa-kwaurin makamai, da kuma dabarun yaki na sari-ka-noke da 'yan fashin ke amfani da shi a cikin manyan dajuka.
Arewa ce a gaban mu
LOKACIN WAKE-WAKE YA KARE: Sakon Gaskiya Zuwa Ga Matasan Arewa ⚠️
Idan kana neman gaskiya mai daci, tsaya ka karanta. Idan kuma kana tsoron gaskiya, zaka iya wucewa.
Kullum muna kukan cewa Arewa tana baya. Muna kukan rashin tsaro, muna kukan rashin aiki, muna kukan tsadar rayuwa. Haka ne, laifin shugabanni yana ciki. Amma tambayar anan ita ce: Mu matasan Arewa, wane katabus muke yi wa kanmu?
Dubi yadda matasan sauran yankuna suke amfani da intanet:
Suna koyon bidiyo na gaske (Coding, Tech, AI, Digital Marketing).
Suna kasuwanci na gani da ido a soshiyal midiya.
Suna gina gobe mai kyau tun suna shekara 18.
Amma mu a Arewa fa?
TikTok dinmu ya koma dandalin zagi da tonon asiri.
Facebook dinmu ya koma gurin tsegumi da fadan siyasa na "Wane shi ne gaba."
Idan matashi ya sami waya da data, maimakon ya nemo na kansa, sai dai ya koma "Barka da shan ruwa yallabai" a karkashin hoton dan siyasa don a ba shi dubu biyu.
Wannan ba wayewa ba ne, wannan tsiya ce ta hankali!
Me Yasa Muke Baya?
Muna da basira, muna da hazaka, amma mun bar guri guda biyu sun cinye mu: Riyya (Nuna kai) da kuma Rago (Son na banza). Shugaban da kake fada a kansa saboda dubu biyu, yaransa suna kasashen waje suna karatun gaba da daidai. Kai kuma kana nan kana cin danyen ganye kana jiran rabo.
To, Wane Ne Mafita?
Idan muna son Arewa ta canza, dole mu canza fasalin tunaninmu. Ga abubuwa 3 da dole matashin Arewa ya sanya a gaba yanzu:
Koyi Sana'a ta Zamani: Wayar hannunka ba ta kallo ce kawai ba, dakin karatunka ce. Koyi abubuwan da zasu kawo maka kudi na gaskiya (Tech, Graphics, Copywriting, Crypto, ko Kasuwancin Zamani).
Daina Jiran Gwamnati: Babu wata gwamnati da zata zo ta raba wa kowane matashi kudi a gida. Arziki na gina kai ne.
Barin Siyasar Suda-Kwarya: Idan dan siyasa zai yi amfani da kai, ya kawo yaran cikinsa su taya ka. Idan ba haka ba, kowa ya kama gabansa.
Sakon Karshe:
Lokaci yana tafiya. Nan da shekaru goma, wadanda kake gani yara ne zasu zama manyan go
Bldr. Kabiru Rabiu Gali (MNIOB) kwararren gini ne (Builder) kuma Injiniyan Gudanar da Ayyuka a rukunonin gine-gine (Site Engineer) da ke kasar Nijeriya.
Ga takaitaccen tarihinsa da abubuwan da ya sa gaba:
Sana'a da Kwarewa: Memba ne mai rajista a kungiyar kwararrun gine-gine ta kasa, wato Nigerian Institute of Building (NIOB). Yana da kwarewa sosai a fannonin tsara gine-gine, lissafin karfin jiki na gine-gine (structural theory), da kuma kula da ingancin ayyuka a wuraren gini.
Burika da Cigaba: Baya ga gudanar da ayyukan gine-gine a manyan birane kamar Abuja, Kano, da Kaduna, yana kokarin kafa kamfaninsa na kansa na gine-gine mai rijista da hukumar CAC. Kuma mutum ne mai son koyon fasahar zamani, inda yake amfani da manhajojin kwamfuta da na wayar hannu kamar AutoCAD domin tsara taswirori.
Rayuwarsa: Da ne ga marigayi Mal. Rabiu Sani Gora II.
Bldr. Kabiru matashi ne mai fafutuka, jajircewa, da son ci gaban al'umma, wanda ke amfani da kwarewarsa domin gina gobe mai kyau.
bldr. Kabiru Gali Rabiu
1. Haɗin Kan Ƙasa da Zaman Lafiya
Manufar: Samar da tsarin siyasa da zai haɗe kan kowane sashe na ƙasa (Kudu da Arewa) ba tare da nuna banbancin ƙabila, addini, ko yanki ba.
Hanyar Cimma Wa: Tabbatar da adalci a rabon madafun iko da ayyukan yi na gwamnati ta yadda kowane ɗan ƙasa zai ji shi ma ana damawa da shi.
2. Tabbatar da Doka da Adalci
Manufar: Gina tsarin siyasa inda doka ta fi ƙarfin kowa, kama daga talaka har zuwa babban shugaba.
Hanyar Cimma Wa: Ƙarfafa gwiwar hukumomin yaki da rashawa (kamar EFCC da ICPC) da kuma tabbatar da cewa ɓangaren shari'a (Kotun) yana da cikakken 'yancin gudanar da ayyukansa ba tare da katsalandan ɗin 'yan siyasa ba.
3. Kyautata Tsarin Zaɓe (Inganci da Gaskiya)
Manufar: Tabbatar da cewa muryar talaka ita ce ke fita a kowane zaɓe, kuma sakamakon zaɓe ya zama madubin abin da jama'a suka zaɓa.
Hanyar Cimma Wa: Yin amfani da na'urorin zamani (kamar BVAS da IReV) ta hanya mai tsafta, da kuma hukunta duk wanda aka kama da laifin magudin zaɓe ko sayen ƙuri'u.
4. Bunkasa Tattalin Arziki da Samar da Ayyukan Yi
Manufar: Yin amfani da ikon siyasa wajen ƙirƙirar tsare-tsare masu kyau da za su kawo juyin juya hali a fannin noma, masana'antu, da fasahar zamani.
Hanyar Cimma Wa: Ba da fifiko wajen samar da wutar lantarki, inganta hanyoyin sufuri, da rage haraji ga kananan sana'o'i don matasa su sami ayyukan yi.
5. Shigar da Matasa da Mata Cikin Tsarin Mulki
Manufar: Canza fasalin siyasar Najeriya daga "siyasar tsofaffi" zuwa siyasa ta zamani da ta haɗa da hazikan matasa da mata.
Hanyar Cimma Wa: Rage kuɗaɗen sayen fom ɗin takara da kuma gudanar da horo na musamman ga matasa masu kishin ƙasa don su shigo fagen siyasa da sabbin dabarun gina ƙasa.
6. Inganta Rayuwar Al'umma (Ilimi da Lafiya)
Manufar: Mayar da hankali kan abubuwan da suka shafi rayuwar yau da kullum ta ɗan ƙasa maimakon ginin manyan ayyuka na alfahari kawai.
Hanyar Cimma Wa: Tabbatar da cewa kasafin kuɗi na fannin ilimi da lafiya ya karu, sannan a inganta makarantun gwamnati da asibitoci domin talaka ya amfana.
A Takaice: Kyawawan manofofin siyasa a Najeriya su ne wadanda suka ginu a kan Adalci, Gaskiya, da Kishin Ƙasa. Siyasa ba gaba ba ce; kishin ci gaban al'umma ne.
Wallahi a zaɓen 2023 ban zaɓe shi ba. Amma tun daga fara siyasa a tarihin Kaduna North, babu ɗan majalisa da ya kai koda kashi 10% na aikin Bello El-Rufai. Kaka, don Allah ka rufa wa kanka asiri… kada yan PR su zuga ka su jefa ka cikin talauci a banza.
- Bello King Khan
With total submission to the will of Allah, I join the family of Mallam Nasir El-Rufai along with the extended El-Rufai family and friends in mourning the loss of Hajiya Safiya Ali Rufai, a prominent member of the family who passed away on Sallah day. Hajiya Ali Rufai was the wife of the late Air Vice Marshal Ali Rufai, elder brother of Nasir El-Rufai.
Aunty Safiya, as she was better known, will be remembered as a compassionate matriarch of the family.
It is unfortunate that this loss coincides with the period during which the former Governor of Kaduna State and a key figure of the ADC is being politically detained by the Tinubu-led APC administration.
I pray that Almighty Allah grants comfort to the family and friends, forgives the matriarch her sins, and grants her Jannah Firdaus. Amin. -AA
Tsohon gwamnan jihar Kaduna, Nasir el-Rufai, ya shigar da takardar korafi zuwa ga Independent Corrupt Practices and Other Related Offences Commission, yana neman a biya shi diyya na Naira biliyan 15.6, yana zargin an tsare shi ba bisa ka’ida