Trakya Üniversitesi, Balkan Araştırma Enstitüsü / Univerzitet Trakya, Institut za istraživanje Balkana / Trakya University, Balkan Research Institute |Historian
Trakya Üniversitesi Balkan Araştırma Enstitüsü olarak yürütülen "Balkan Araştırmaları Kitap Serisi" projesi kapsamında çıkarılan birinci kitaplar matbaadan çıktı. Benim de Editörlüğünü üstlendiğim "Balkan Araştırmaları: Bosna-Hersek I (Tarih - Kültür - Siyaset)" başlıklı kitap ++
BALKANLARDA ASIRLIK DAYANIŞMA RUHUNUN ADI: TEFERİÇ ŞENLİKLERİ
Balkanlar’da, özellikle Bosna-Hersek ve Sancak bölgelerinde baharın gelişini kutlamak ve toplumsal dayanışmayı güçlendirmek amacıyla düzenlenen Teferiç şenlikleri, yüzyıllardır yaşatılan önemli bir kültürel gelenek olarak varlığını sürdürüyor. Hıdrellez döneminde başlayan ve insanları bir araya getiren bu etkinlikler; piknikler, halk oyunları, müzik dinletileri ve çeşitli kültürel faaliyetlerle kutlanıyor.
Trakya Üniversitesi Balkan Araştırma Enstitüsü Öğretim Görevlisi Dr. Behçet Loklar, Balkan coğrafyasının önemli kültürel miraslarından biri olan Teferiç şenliklerinin tarihîi kökenlerini ve günümüzdeki yansımalarını anlattı.
Teferiç kelimesinin Osmanlı Türkçesindeki “teferrüç” (eğlenmek amacıyla yapılan gezinti) kelimesinden türediğini belirten Dr. Behçet Loklar, bu etkinliklerin geçmişten günümüze insanları bir araya getiren en önemli kültürel unsurlardan biri olduğunu vurguladı.
Osmanlı Döneminde Tasavvuf ve Teferiç Kültürü
Osmanlı döneminde Balkanlar’daki tasavvuf geleneği ile Teferiç şenliklerinin iç içe geçtiğini ifade eden Dr. Loklar, şu bilgileri paylaştı:
“Osmanlı kaynaklarına göre mayıs ve haziran aylarında Saraybosna’daki Mevlevi dervişleri ve halk, ‘Şeyh Korusu’ olarak bilinen bölgede bir araya gelerek Mevlevi ayinleri icra eder, misafirlere helva ikram ederdi. ‘Mevlevi Teferiçi’ olarak bilinen bu geleneğin yanı sıra esnaf loncaları ve Boşnak beyleri tarafından düzenlenen teferiçlerde de ziyafetler verilir, helva sohbetleri yapılır ve geleneksel oyunlar oynanırdı.”
Gelenek Modern Festivallerle Yaşatılıyor
Loklar, teferiç geleneğinin günümüzde Bosna ve Sancak kültürünün canlı bir parçası olduğunu dile getirdi.
Teferiç şenliklerinin Balkanlar’ın yazılı olmayan kültürel mirasında çok önemli bir yere sahip olduğunu ifade eden Loklar, “Günümüzde düzenlenen hafta sonu piknikleri bu dayanışma ruhunu yaşatmaya devam etmektedir. Büyük organizasyonlarda geleneksel kıyafetlerle halk oyunları sergilenmekte, Boşnak halk müziğinin önemli örnekleri olan sevdalinkalar eşliğinde konserler düzenlenmektedir. Etkinliklerde okunan ilahiler ve gerçekleştirilen söyleşiler ise geçmişte olduğu gibi bugün de manevi bir atmosfer oluşturmaktadır.” dedi.
Trakya Üniversitesi Balkan Araştırma Enstitüsü olarak yarın, ABD - İsrail - İran üçgeninde yaşanan son savaşın Balkanlara siyasi yansımaları temalı güncel bir çalıştay düzenliyoruz. Geniş bir kadroyu barındıran ve çevrimiçi olarak düzenlenecek çalıştaya ilgi duyanları bekleriz.
🇹🇷 Bir forma, bir tutku, bir aidiyet... Nesilden nesile aktarılan en değerli miras.
🌍🏆 İşte 24 yıl sonra bayrağımızı ve ay yıldızlı formamızı Dünya Kupası'nda temsil edecek A Millî Takım aday kadromuz:
#BizimÇocuklar🇹🇷 | #FIFAWorldCup | #TürkÖndeTürkİleri
Hırvatistan’ın Eurovision şarkısı Osmanlı’ya hakaret miydi?
https://t.co/YHYWXlxVHY
Eurovision 2026’da yarı finalde elenen Hırvat grup LELEK, “Andromeda” adlı şarkıda, Osmanlı döneminde Katolik kız çocuklarına yapılan “sicanje” adlı Hristiyan dövme geleneğini anlattı.
Şarkıda Katolik kızların kaçırılıp müslüman ve cariye yapılmaması için görünür yerlerine işlenen haç ve güneş sembolleri anlatılıyor.
Tartışmalar üzerine LELEK üyeleri açıklama yaptı:
“Kesinlikle Andromeda’nın amacı provokasyon değil. Biz tarihsel bir konuyu ele aldık; sonuçta tüm tarihsel konulardan olduğu gibi bundan da öğrenilecek şeyler var."
Bu sene ilginç bir şampiyonluk finaline sahne oldu. Nihayetinde, Şampiyon Cimbom. 🏆
90'larda dediğimiz gibi;
"Dört sene üst üste şampiyon olduk,
Avrupa'nın Kralı olduk."
Tarihçiler Derneği bünyesinde faaliyet gösteren Askerî Tarih Çalışma Grubunun bu yıl Uludağ Üniversitesi Tarih Bölümü ev sahipliğinde ve Yıldırım Belediyesi sponsorluğunda 7-8 Mayıs 2026 tarihlerinde Bursa’da düzenleyeceği III. Askeri Tarih Çalıştayı’nda Yeniçeriler ele alınacak
Tarih-i Enverî'nin ortak proje ile Türkiye'de de araştırmacıların istifadesine sunulması önemli bir gelişmedir. Projeyi yürüten kurumları tebrik ederiz.
Bitti.
Muhamed Enveri Kadić kimdir?
Bosna-Hersek tarihi için önemli entelektüel, tarihçi, epigraf ve şairlerinden olan Muhamed Enveri Kadić, 1855/56 yılında Saraybosna'da Kadızade ailesinin bir mensubu olarak dünyaya geldi. Şiirlerinde Enverî mahlasını kullanması nedeniyle++
Muhammed Enverî Kadiç Kroniği (1363-1928) erişime açıldı!
Bosna'nın yetiştirdiği en önemli tarihçilerden Muhammed Enverî Kadiç tarafından hazırlanan 28 ciltlik eserde yer alan 11 bini aşkın görüntünün tamamı ile Türkçe ve Boşnakça özet ve indeksini içeren veri tabanına erişmek için:
https://t.co/7aYGh0VUbF
Eser için bkz. Alma Omanović-Veladžić, Bosna-Hersek'in Kültür Tarihi Çalışmalarına Dair Bir Kaynak Eser Olarak Muhammed Enverî Kadić'in Tarih-i Enverî Adlı Kroniği, Şarkiyat Enstitüsü, Saraybosna 2021. ++