B.T

[Yared Tesfay @ytmn2]

The Eritrea National Team has arrived safely in Nairobi, marking the start of their preparations for the upcoming competition. Upon arrival, the team promptly convened for their first team meeting, where they discussed their goals and strategies moving forward. This afternoon, they are scheduled to commence their initial training sessions, allowing players to familiarise themselves with the training facilities and regain their competitive edge. The atmosphere at the camp is vibrant, with players showing strong camaraderie and enthusiasm as they look ahead to the challenges to come. All coaching staff and technical personnel have also travelled from Asmara and are on-site, ready to support the team’s training initiatives. Additionally, we expect some team members to arrive tomorrow, completing our roster and enabling the coaching staff to fully implement their training plans. The head coach and technical team are diligently preparing for the training sessions, focusing on both physical conditioning and tactical development to ensure the team is well-equipped for the upcoming matches. Overall, the team is in high spirits and ready to take the next steps in their preparations. #ENFF

[Biniam Berhe 🇪🇷 @biniamb]

"The unilateral sanctions imposed by ​the ⁠Biden Administration five years ago were not warranted by any metrics... In this respect, we welcome the ⁠gesture and ​remedial measures by the Trump ​Administration," @hawelti as quoted by @Reuters

[Ambassador Estifanos @AmbassadorEstif]

President Trump’s Executive Order 14046 of September 17, 2021 Imposing Sanctions on Officials of #Eritrea With Respect to the Humanitarian and Human Rights Crisis in #Ethiopia has been lifted on September 19, 2026. エリトリア エチオピア

[B.T @Beyene35449112]

@gere_habte23891 Es ist nicht schlimm er ist vom siebte Klasse aufgehört zu studieren

[B.T @Beyene35449112]

@Habtishgreat "ወዲ ኣድጊ ኣውዲቁ ይረግጽ
ወዲ ፈረስ ኣውዲቁ ይድንግጽ"ኾይኑ እንበር
ኤርትራ ንኢትዮጵያ 30 ዓመት ክትገዝኣ ምተገበአ‼️

[Ghideon Musa @GhideonMusa]

Snit Habteab of #Eritrea wins the People’s Choice Award at Miss World 2026 — a historic first for the nation on its debut on the world stage.

[Yared Tesfay @ytmn2]

Sinit Habteab is an inspiring Eritrean neuroscientist, Montessori educator, disability rights advocate, and trailblazer in global pageantry. She is making history as the people's top choice. Eritreans, East Africans, Africans, and friends of Eritrea are all voting for Sinit Habteab. Driven by her love for her younger sister with Down syndrome and in honour of her late mother, she founded “Designing for Diversity,” a remarkable non-profit organisation dedicated to breaking down educational barriers for neurodivergent children. As a passionate health ambassador for Breast Cancer Awareness, she champions the importance of screening in loving memory of her late mother. Drawing from her experience as a former Miss Africa USA, Sinit beautifully blends her scientific knowledge with heartfelt humanitarian efforts. Let’s rally behind her inspiring journey and uplift her! #DiscoverEritrea #EmbassyMedia

[Paulos Netabay @PNetabay]

ኣቦ-መንበር ልኡላዊ ባይቶ ሱዳን ጀነራል ዓብዱልፋታሕ ኣልቡርሃን፡ ንሓጺር ናይ ስራሕ ምብጻሕ ሎሚ ሰዓት 10፡30 ኣስመራ ኣትዩ። እዚ ዑደት'ዚ፡ ኣካልን መቐጸልታን ናይ’ቲ ኣብ መንጐ መሪሕነት ክልተአን ሃገራት ዝካየድ ልሙድ ናይ ምምኽኻር ምብጽጻሕ’ዩ።

[Biniam Berhe 🇪🇷 @biniamb]

The @_AfricanUnion must confront and counter expansionist ambitions with unwavering resolve. The sovereignty, territorial integrity, and political independence of African States are non-negotiable and must be defended without compromise. @AUC_PAPS

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

ውሁድ ስራሕ ንዝበለጸ ውጽኢት
ዓንዶም ግርማይ (ወዲ-ደረስ)

ሚኒስትሪ ሕርሻ፡ “ምስጓም ቀጻልነት ዘለዎም ስርዓታት ሕርሻን መግብን ንሃገራዊ ቊጠባዊ ዕብየት” ብዝብል መሪሕ ቴማ፡ ብ20ን 21ን ነሓሰ 2026፡ ኣብ ኣስመራ ኣዳራሽ ሃኮስኤ ሃገራዊ ዋዕላ ሕርሻዊ መጽናዕትታት ኤርትራ ምቅንዑ ይፍለጥ። ኣብቲ ንኽልተ መዓልቲ ዝቐጸለ ዋዕላ 76 መጽናዕታውያን ወረቓቕቲ ቀሪቦም። ዝበዝሑ ካብዚኦም ብመንእሰያት ዝቐረቡ ነይሮም። ሳሙኤል ኣብርሃምን ናእሚ ተኸስተን ከኣ፡ ካብ መንጎ እቶም ብዙሓት መጽናዕታዊ ወረቕት ዘቕረቡ መንእስያት እዮም። መንእሰይ ሳሙኤል፡ ኣብ 2017 ካብ ኮለጅ ሕርሻ ሓመልማሎ ብዓውዲ መሬትን ኣከባብን ብቐዳማይ ዲግሪ ተመሪቑ። ኣብ ሃገራዊ ትካል ሕርሻዊ ምምርምር ሓልሓለ፡ ኣብ ኣሃዱ ተወርሶኣዊ ጸጋታት ተመዲቡ መበቈላውያን ዘርኢ ምዕቃብን ቀጻልነቶም ንምውሓስን ኣብ ዝግበሩ ምርምራዊ መጽናዕትታት ብምስታፍ፡ ሞያኡ ዘፍቅዶ ኣብ ምብርካት ዝርከብ መንእሰይ’ዩ። መንእሰይ ናእሚ ከኣ፡ ብስነ- ኣዝርእቲ (Agronomy) ኣብ 2024 ካብ ኮለጅ ሕርሻ ሓመልማሎ ተመሪቓ። ኣብዚ እዋን’ዚ፡ መምህር ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ - ንኡስ ዞባ ጐኘ ኣላ። ካብ ጻህያይ ባሕሪን ዓሳን ብዛዕባ ዝርከብ ፈሳሲ ድዅዒ ሒዛ’ያ ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ ሕርሻ ቀሪባ። ኣብቲ ኣጋጣሚ ትሕዝቶ መጽናዕቶም ከካፍሉና ተወኪስናዮም ዝሃቡና መልሲ ይስዕብ፦

• መንእሰይ ሳሙኤል ኣብርሃም፡ ትሕዝቶ መጽናዕታዊ ወረቐትካ ኣብ ምንታይ ትኹረት ዝገበረት’ያ፧

ኣብቲ ዋዕላ፡ ንፍወሳ ዘርኢ ዝጸነቱን ኣብ ጽንተት ዘንጸላለዎም ኣግራብን ቈጥቛጣትን ብሓፈሻ፡ ክሳብ 2014 ብውሑድ ቅርጺን ኣብ ውሱን ከባቢን ጸኒሑ። ኣብዚ እዋን’ዚ ግን ካብ ገጽ መሬት ሃገርና ዝጸነተ ኳዕኳዕታ ብስነ-ፍልጠታዊ ኣጸዋውዓ ድማ፡ ኮሊቲ ኣብስንያ ተባሂሉ ዝፍለጥ ቈጥቋጥ ድማ ብፍላይ ዘርኢ (ዘንጸባርቕ)፡ ምስ ካልኣየይ ዘዳለኹዎ መጽናዕታዊ ወረቐት እየ ኣቕሪበ። እንተኾነ ብዘይ ሓድጊ ኣይጸነተን። ኣብ 2004 ከምኡ ድማ፡ ኣብ 2014 ኣብ ኣከባቢ ሰረጀቓን ሰንዓፈን ምስ ጒጅለ ኣውስትራላውያን ክኢላታት ብዝተገብረ ወፍሪ ዝተኣከበ ዘርኢ፡ ኣብዚ ግዜ’ዚ ኣብ መኽዘን ዘርኢ (Gene bank) ሃገራዊ ሕርሻዊ ምርምር ሓልሓለ ተዓቂቡ ይርከብ።

• እዚ ቈጥቋጥ ክጸንት ጠንቂ ዝዀነ እንታይ’ዩ፧

ሽዱሽተ ዓሌታት ኳዕኳዕታ ኣለዉ። ዘርኢ ናይዚ ቈጥቋጥ ናይ ምብቋል ጸገም ኣለዎ። ብዘይካ’ዚ ከምቲ ዝተጠቕሰ ኣብ ሃገርና ጸኒቱ’ዩ። ቀጻልነቱ ንምውሓስ ኣሃዱ ተወርሶኣዊ ጸጋታት ዝተፈላለየ መጽናዕቲ ከካይድ ጸኒሑ’ዩ። ሓደ ካብኡ፡ ብዘይ ዝኾነ መስርሕ ፍወሳ ንምብቋሉ ዝግበር ዝነበረ ኣገባብ’ዩ። ከምኡ ገይርካ ግን ኣይተኻእለን። ነዚ ንምእራም፡ ንምብቋል ክሕግዝ ጫፍ ዘርኢ ናይቲ ቈጥቋጥ ነቒስካ ምዝርኡ ተፈቲኑ። ውጽኢታዊ ኰይኑ ድማ ተረኺቡ። ብኸምዚ ዝተጠቕሰ ኣገባብ፡ ናይ ምብቋል ተኽእሎኡ 97 ሚእታዊት በጺሑ። ነዚ ዓቂብካ ዳግም ናብ ገጽ መሬትና ንምምጽኡ፡ ኣብ ሓልሓለ ዘለና መሬት ነቲ ናይ ምዕቃብ መስርሕ ይቕጽል ኣሎ።

• ንምንታይ ብዛዕባ’ዚ ቈጥቋጥ መጽናዕቲ ክግበር ተደልዩ፧

ዝሰፍሐ ዕማም ኣሃዱና ኣተኩሮኡ፡ መበቈላውያን ኣግራብን ቈጥቋጣትን ሃገርና፡ ቀጻልነቶም ንምውሓስን ንኸይጸንቱ ምክልኻልን’ዩ። ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ጥራይ ዝርከብን ብዙሕ ጥቕሚ ዘለዎን ቈጥቋጥ ኳዕኳዕታ ድማ ጨሪሹ ንኸይጸንት’ዩ ተልእኾን ዕማምን ስራሕና። 30 ሚእታዊት ትሕዝቶኡ ፕሮቲን ብምዃኑ፡ ንመግቢ እንስሳ፡ ካልኣይ፡ ምድረ-በዳነት ኣብ ምክልኻልን ምዕቃብ ሓመድን ማይን ኣዝዩ ኣገዳሲ ዓይነት ተኽሊ’ዩ። ዕንባባኡ ነዊሕ እዋን ስለ ዝጸንሕ ከኣ፡ ፍቱው መግቢ ንህቢ እዩ። ኣብዚ መጽናዕቲ ኳዕኳዕታ ከም ኣብነት ይጠቐስ’ምበር፡ እቲ ኣሃዱ ኣብዚ ከይተደረተ፡ ኣብ ካልኦት ኣግራብን ቈጥቋጣትን ዝተፈላለየ መጽናዕቲን ዕቀባታትን የካዪድ እዩ።

• ቅድሚ ሕጂ ዝተኻየዱ ተመሳሳሊ መጽናዕቲ ኣለዉዶ፧

ዕማም ምቛም ናይቲ ኣሃዱ፡ ምዕቃብን ምውሓስን ኣግራብን ቈጥቋጣትን ብዝብል ዕላማ፡ ኣብ 2015 ከምኡ ድማ 2017 እዩ ቈይሙ። ብኸምዚ ኣብዘን ዝሓለፋ 9 ዓመታት ኣብ ቈጥቋጥ ኳዕኳዕታ ኣተኲርና ሰሪሕና ኢና። ጐድኒ-ጐድኑ ስራሕ ናይዚ ቈጥቋጥ፡ ምእካብ ዘርኢ ናይ ዝተፈላለዩ መበቈላውያን ኣግራብን ቈጥቋጣትን እውን ኣካዪድና ኢና። ካብ ላዕላይ ጋሽ ቅድሚ ሕጂ ዘርኢ ናይ ልዕሊ 17 ዓሌታት ዓይነታት ኣግራብ ኣኪብና ኣለና። ንኣብነት ዘርኢ ኣብ ደረጃ ምጽናት ናይ ዝርከቡ ኣግራብ፡ ዝበ፡ ኣውሒ፡ መቒዕ፡ ወዘተ ናይ ዓበይቲ ኣግራብ፡ ጻዕዳ ቀንጠብ ዝርከቦም ድማ ናይ ቈጣቚጢ ኣኪብና ኣለና። ኣኪብና ኢልካ ስቕ ዝበሃሎ ግን ኣይኮነን። እቲ ዘድሊ ናይ ምዕቃብ መስርሕ ሓሊፎም ቀጻልነቱ ዘውሕስሉ ዓይነት ኣገባባት ስለዘለዉ፡ ብፍላይ ኣብቶም ዝጸንቱ ዘለዉ፡ ጸገማቶም ኣለሊና ፍወሳታትን ካልእ መጽናዕትታትን ከነካይደሎም ጸኒሕና ኣለና። ሓደ ካብኦም ከኣ ቈጥቋጥ ኳዕኳዕታ’ዩ።

• ቈጥቋጥ ኳዕኳዕታ መጽናዕቲ ከተካይዱሉ ክንደይ ግዜ ወሲዱልኩም ፧

ነዚ ከነካይድ ኣስታት 9 ዓመት ወሲዱልና። ኣብዚ እቲ ቐዳማይ ዝገበርናዮ ፍወሳ ናይ ዘርኡ’ዩ። ጐድኒ-ጐድኑ እንቕጽሎ ዘለና ኸኣ፡ ማይ ከምዝጸልእ በጺሕናዮ ኣለና። ካብዚ ተበጊስና፡ ፍወሳ ዘርኢን ናይ ማይ ተጻዋርነቱ ክሳብ ክንደይ’ዩ፧ ንምልላይ ንሰርሕ ኣለና። እዚ ክብል እንከለኹ ግን፡ ብቐንዱ እዚ መጽናዕትታት ቅድሚ ምጅማርና፡ ኣበየናይ ሓመድ ይበቊል፧ ኣበየናይ ዓይነት ኵነታት ኣየር ይበቊል፡ እቲ ዘርኡ እንታይ ዓይነት ጸገማት ኣለዎ፧ ኣቐዲምና ኣብ ሓልሓለ ዝተፈላለየ ትዕዝብትን መጽናዕትታትን ወሲድናሉን ኣካይድናሉን ነይርና ኢና። ስለዚ ነዚ ትዕዝብቲ’ዚ ክንወስድ ስለ ዝጸናሕና፡ እቲ ቀንዲ ጸገም ተለልዩ፡ ንዕኡ ንምፍዋስ ከኣ፡ እዚ ክብለካ ዝጸናሕኩ መጽናዕትታት ተኻይዱሉ ኣሎ።

• ዝርግሐ ናይ’ዚ ዓይነት ቆጥቋጥ’ዚ ኣብ ሃገርና ካበይ ናበይ እዩ፧

ዝርገሐኡ፡ ኣብ ከባቢ ሰረጀቓ ከምኡ ድማ ከባቢ ሰንዓፈ እዩ ነይሩ። እዚ ዓይነት ቈጥቋጥ ብውሑድ ቊጽሪ ኣብ ውሱን ከባቢ ክሳብ 2014 ነይሩ። ኣብዚ ሕጂ ግዜ ግን ክንረኽቦ ኣይንኽእልን ኢና - ጸኒቱ እዩ። ዘርኡ ግን ኣብ ሃገራዊ መኽዘን ሕርሻ ሓልሓለ ተዓቂቡ ይርከብ ኣሎ። ኣብ ፍርጅ ኢና እንዕቅቦ። ኣብ ኣስታት ኣሉታ 17ን 18 ትሕቲ ዜሮ ዲግሪ ሰንቲግሬት ተዓቂቡ ይርከብ ኣሎ።

• ካብዚ ብምብጋስ፡ ኣብ መወዳእታ ክምላእ ኣለዎ እትብሎ ትውስኾ ሓሳብ እንታይ ኣሎ፧

ነዞም ኣብ ኣፋፌት ምጽናት ዝርከቡ ዓይነታትን ዓሌታትን ኣግራብናን ቈጥቋጣትናን ዓቂብካ ቀጻልነቶም ምርግጋጽ እዩ እቲ ቀንዲ ዕላማና። ነዚ ንምግባር ድማ፡ ኣብ ኣሃዱ ተወርሶኣዊ ጸጋታት፡ ዝተፈላለዩ ዓይነት መጽናዕትታት ክካየድን፣ ዘለና ጸጋ ምስ ዓለም ንምልላይን ንምፍላጥን ዝተፈላለዩ ሕትመታት ክንዝርግሕ’ዩ ዘለና መደብ።

***

መንእሰይ ናእሚ ተኸስተ

• መጽናዕታዊ ወረቐትኪ፡ ምድላው ባህርያዊ ድዅዒ ካብ ጻህያይ ባሕሪን ዓሳን ዝብል’ዩ። ምስ መን ኴንኪ ኢኺ ኣዳሊኽዮ፧

ብእምነት ተስፋይ ዝበሃል ኣብ ኮለጅ መማህርተይ ዝነበረ፡ ንሱ’ውን መምህር ተመዲቡ ኣብ ጋሽ-ባርካ ዘገልግል ዘሎ እዩ፡ ናይ ኮለጅ መማህርቲ ብምዃን ኢና ኣዳሊናያ። ትሕዝቶ ወረቐትና ድማ ከምቲ ዝጠቐስካዮ፡ ውህደት ውጽኢት ፈሳሲ ድዅዒ ናይ’ዞም ዝተጠቕሱ ነገራት ብኸመይ ኣብ መሬት ሕርሻ ኣውዒልካ ምእኩት ምህርቲ ትሓፍስ ከምኡ ድማ፡ ኣብ ዕብየት ተኽሊ እንታይ ግደ ኣለዎ ንምርኣይ ዓሊምና ዘካየድናዮ እዩ።

• ነዚ ንምግባር ኣበይን ብኸመይን ኢኹም ኣካዪድኩሞ፧ ኣብ ምንታይ ዓይነት እኽሊ ኢኹም ተጠቒምኩም፧

ኣብዚ ግዜ’ዚ ሚኒስትሪ ሕርሻ ዘተኣታተዎ ተጠቃምነት ቀመማዊ ድዅዒ ተሪፉ፡ ባህርያዊ ድዅዒ ተጠቒምካ ባህርያዊ ሕርሻ ምክያድ ዝብል’ዩ። ነዚ ድማ ኣበርቲዑ ይሰርሓሉ ኣሎ። ብወገንና ኣብ መጽናዕትና ተጀሚሩ ዘሎ ስራሕ ንምቕጻል፡ ፈሳሲ ውጽኢት ጻህያይ ባሕሪን ዓሳን ኣብ ስገም ብምፍታን ኢና ንመጽናዕትና ኣካይድናዮ። ካብ ፈለማ ምዝርኡ ጀሚርና ድማ፡ በብመዓልቱ 10 መዓልቲ፡ 20 መዓልቲ ወዘተ ሃጓፋት እናገበርና ዕብየቱ ክሳብ ዝውድእ ብመሳርሒ እናነጸግና ደረጃ ብስለቱ ክሳብ ዝበጽሕ ተኸታቲልናዮ።

• ኣብ መጽናዕቲ ክንደይ ግዜ ወሲድኩም፧

መጽናዕቲ ኣብ ናይ ክረምቲ እዋን ኢና ገይርናዮ። እቲ ዓይነት ዘርኢ በቚሉ በጺሑ ደረጃ ምህርቲ ዝህበሉ ግዜ ክበጽሕ ከባቢ 80 መዓልቲ ይወስደሉ። ከምኡ ስለ ዝኾነ፡ መጽናዕትና ኣብ እዋን ምዝራእ ልክዕ ኣብ ሰዓቱ ጀሚርና ኢና ተኸታቲልናዮ። ድሕሪ ናይ 74ን 75ን መዓልታት ከኣ፡ ተዓጺዱ።

• ኣብ እዋን መጽናዕቲ ዝነበረኩም ብድሆታት፧

መጽናዕቲ ዘካየድናሉ ቦታ፡ ብሚኒስትሪ ሕርሻ ዝተወሰነ ባህርያዊ ሕርሻ ዝሰላሰለሉ ኣብ ኣኽርያ’ዩ። ዘድልየና ጠለብን ቀረብን ብዘይጐደሎ’ዩ ተዳልዩልና፣ ጽቡቕ ምትሕብባር’ዩ ተገይሩልና። በዚ ምኽንያት ብድሆታት ብዙሕ ኣየጋጠመናን። ቊሩብ እቲ ሓመድ ናይቲ ቦታ ልስልስ ዝበለ ስለ ዝኾነ፡ ብርቱዕ ማይ ኣብ ዘጋጥመሉ ዕልቕልቕ ኣለዎ። ካብዚ ሓሊፉ ዝተረፈ መጽናዕትና ብጽቡቕ’ዩ ተጻፊፉልና።

• ውጽኢቱ ከመይ ረኺብኩሞ፧

ኣብ ፈተነና ውጽኢት ዓሳ ንበይኑ፡ ናይ ጻህሃይ ድማ ንበይኑ ተጠቒምናሎም። ኣብ ካልኣይ ደረጃ ውህደት ናይ ክልቲኦም ብሓደ ተጠቒምናሎም። ኣብቲ ዝገበርናዮ ምርምር፡ ኩሉ ነናቱ ጽቡቕ ውጽኢት’ኳ እንተ ነበሮ፡ ብዝያዳ ክልቲኦም ሓዊስና ዝገበርናዮ ስራሕ ዝያዳ እቶት ረኺብናሉ። ብገምጋም ዝለዓለ 70 ኵንታል ካብ ሄክታር ክሕፈስ ተኻኢሉ። ኣብዚ ግን እቶት ጥራይ ኣይኮነን ብእወታ ክጥመት ዘለዎ። ትሕዝቶ ሓመድ ኣብ ምሕዳስን ፍርያምነቱ ኣብ ምህብታም እውን ግደ ናይዞም ውጽኢት ባህርያውያን ነገራት ዕዝዙ ምዃኑ ምፍላጥ የድሊ።

• ከምዚ ዓይነት መጽናዕቲ ክትገብሩ ዝደረኸ ምኽንያት እንታይ’ዩ፧

መምህር’የ። ዘለኒ ናይ ዕረፍቲ ግዜ ከኣ ትምህርቲ ምስ ተዓጽወ ኣብ ክረምቲ’ዩ። ምስ ገለ ኣባላት ሚኒስትሪ ሕርሻ ብገለ ምስ ኣዕለልና፡ ምስ መሳርሕተይ ዝነበረና ሓሳብ ኣካፊልናዮም። ንሓሳብና ብእወታ ተቐቢሎም፡ “ጸገም የለን ተዳለዉ ጥራይ’ምበር፡ ቦታ ከነጣጥሓልኩም ኢና፡ ” ዝብል ዘተባብዕ መልሲ ምስ ሃቡና፡ መጽናዕቲ ክንገብር ተበጊስና።

• ቅድሚ ሕጂኸ ተመሳሳሊ መጽናዕቲ ዘካየድክዮ ኣሎዶ፧

ካብ ዝምረቕ ክልተ ዓመት ጥራይ’የ ገይረ ዘለኹ። ብመልክዕ ሪሰርች ኣዳልየያ ዝብላ ኣብ መወዳእታ ዓመት ንመመረቕታ ዘዳለኽዋ መጽናዕታዊ ወረቐት እያ። ንሳ’ውን ኣብ ውሽጢ ኮለጅ ሕርሻ ሓመልማሎ ኣብ መሸላ ትኹረት ብምግባር ዘዳለኹዋ መጽናዕተይ እያ ነይራ።

• ናይ መወዳእታ መጽናዕትኹም ንዝምልከቶ ኣሕሊፍናዮ እትብልዎ መልእኽቲ እንታይ’ዩ፧

ኩላትና ኣኣብ ዝበጽሓናን ዝተመደብናሉን ዓውዲ ከነድምዕ ጽቡቕ እዩ። ምርምራዊ መጽናዕተይ ፍረ ክረኽበሉ ዝኸኣልኩ ውጽኢት መምህራነይ ስለ ዝኾንኩ’ዩ፣ በዚ ድማ ዕግብቲ’የ። እንተኾነ፡ ከም ተማሃሪት ዓውዲ ሕርሻ መጠን፡ በቲ ዝተመሃርኩሉን ዝተመረቕኩሉን ዓውዲ ዝያዳ ከድምዕ ስለ ዝኽእል፡ ብዝተማሃርኩሉ ዓውዲ ትምህርቲ ክምደብ’ዩ ድሌተይ።

• ኣብ መጻኢ ካባኺ እንታይ ኢና ክንጽበ፧

ኣብ መጻኢ ዕድል እንተ ደኣ ተፈጢሩልና፡ ዋላ እተን ዘለዋና ናይ ዕረፍቲ ግዜ ተጠቒምና ኣብ ካልኦት ኣእካል መጽናዕቲን ምርምርን ብምክያድ ዘለና ፍልጠትን ክእለትን ከነዛይድ’ዩ መደብና። ርእይቶታት ተሳተፍቲ ናይቲ ዋዕላ ካብ ስገም ወጻኢ ኣብ ካልኦት ዓይነታት ኣእካል ተወሳኺ መጽናዕትታት ክንገብር’ዩ ለበዋኦም። ባይታ ጥራይ ይፈጠረልና’ምበር፡ ርእይቶኦም ቅቡል’ዩ፣ ከነተግብሮ ከኣ ጸገም የብልናን።

[༄ Eriትrea ༄ 🇪🇷 @bornforeri]

65 years later, we remember our heroes who gave everything for the freedom and sovereignty of our nation. Eritrea’s independence was not a gift; it was earned by the courage and sacrifice of its people. History reminds us that a nation that refuses to give up its freedom can never be wiped out.

[Yemane G. Meskel 🇪🇷 @hawelti]

መልእኽቲ ህዝባዊ ግንባር ብኣጋጣሚ ባሕቲ መስከረም 2026

*"...ባሕቲ መስከረም 1961፡ ዕለተ ብስራት ንታሪኻዊ ሕርያ ህዝቢ ኤርትራ - ምስግጋር ናብ ዕጥቃዊ ተጋድሎ’ያ። መሰል ርእሰ-ውሳኔኡ ብጎበጣ ተረጊጹ ክጭፍለቕ፥ ግዳይ ጂኦ-ፖለቲካዊ ረብሓታት ርእሰ-ሓያላን ክኸውን ናይ ዘይፈቐደ ህዝቢ፥ ዝለዓለ መልክዕ ግብረ-መልሲ ተቓውሞን፡ መግለጺ ቅባጸት ሰላማዊ ፖለቲካዊ ቃልስን’ያ፡ዝነበረት"።

*"...ሎሚ፡ ዘይፈገዱ፣ ስዕረት ዘይተዋሕጠሎም፡ ሕልሚ ምስፍሕፋሕ ዝደገሶም፡ ንሓደስቲ ጎይቶት ከገልግሉ ሴፍ መዚዝካ ምንብጥባጥ ዝብረሆም ዘሎ፡ ኲናት ዘሳሕዮም ዘሎ፡ 'ኣይፋልኩምን፡ ንቐዳሞት ዝለከመ ምርጫ ኣይትድገሙ'፡ መልእኽቲ መስከረም’ዩ"።

https://t.co/AnagohgK9K

[iskinder berhane @IskinderBerhane]

@fanatelevision It is easier for a camel to pass through the eye of a needle than for Ethiopia to get its own port.

[Ministry of Information, Eritrea @shabait]

ኢትዮጵያ ባሕሪ ኣብ ዝሓዘትሉ እዋን እንታይ ረቢሓ፧
ሳሙኤል ገብረብርሃን

ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ዞባናን ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያታትን ዝጋዋሕ ዘሎ “ኢትዮጵያ ኣፍደገ ባሕሪ እንተዘይሃልዩዋ ክትዓቢን ክትልወጥን ኣይትኽእልን እያ” ዝብል ዛንታ ፖለቲካዊ ፕሮፓጋንዳ፡ ነቲ ሓቀኛ ታሪኻዊ ጭብጥታት ብምዕፋን፡ ንህዝቢ ኣብ ዘይነበረ ናይ ሕልሚ ዓለም ንምእታው ዝግበር ዘሎ ፈተነ እዩ። ንሓደ ሃገር ወይ መንግስቲ “ባሕሪ ጥራይ እዩ ውሕስነት ሃብቲ፡ ራህዋን ህላወን” ኢልካ ምእማን፡ ካብቲ ኣብቲ ታሪኻዊ ድሕረ ባይታ ዘሎ ቊጠባውን ፖለቲካውን ሓቅታት ምውጻእ እዩ።

ምስዚ ዝተኣሳሰር ሓቀኛ ታሪኽ ክንምልከት። ኢትዮጵያ ኣብ ታሪኻ ባሕሪ ነይሩዋ’ዶ፧ እወ። ካብ ድሕሪ ምፍራስ ፈደረሽን ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ 1962 ክሳብ ውድቀት ስርዓት ደርግ ኣብ 1991 ኣብ ዝነበረ ናይ 30 ዓመታት ግዜ፡ ኢትዮጵያ ንመላእ ኣፍደገ ባሕሪ ኤርትራ (ምጽዋዕን ዓሰብን) ብዓመጽን ብሓይልን ሒዛቶ ነይራ እያ። ኣብዚ ምሉእ ብምሉእ ባሕሪ ሒዛ ዝነበረትሉ ናይ ሰለስተ ዓሰርተ ዓመታት ዘመን፡ ኢትዮጵያ ከም ሃገር እንታይ ረቢሓ፧ ህዝባ ካብ ድኽነትን ጥሜትን ኣገላጊላ’ዶ፧ ቊጠባኣ ብሉጽን ዘተኣማምንን ኮይኑ’ዶ፧ ወይስ ብኣንጻሩ እቲ እዋን ኢትዮጵያ ኣብ ታሪኻ እቲ ዝኸፍአ ናይ ዕዳ፡ ዕንዲዳ፡ ውሽጣዊ ውድቀትን ሰብኣዊ ህልቂትን ዝረኣየትሉ ጸልማት ዘመን እዩ ነይሩ፧ እዚ ጽሑፍ’ዚ ነዚ ታሪኻዊ ሓቂ’ዚ ብጭብጥታት ኣሰንዩ ብምቕራብ፡ እቲ ምስ ባሕርን ቁጠባዊ ምዕባለን ብምዝማድ ዝቐርብ ዘሎ ሃለውለዋት፡ ብኸመይ ኣብ ቅድሚ ታሪኻዊ ሓቂ ከም ዝፈሽል ዝሕብር እዩ።

ታሪኻዊ ድሕረ-ባይታ ከም ዘረድኦ፡ ኢትዮጵያ ባሕሪ ዝረኸበትሉ ኩነት ብሰላማዊ ወይ ብሕጋዊ መገዲ ዘይኰነስ፡ ብዓመጽን ኣህጉራዊ ሕግታት ብምግሃስን እዩ ነይሩ። ኣብ 1952 ብውሳነ ሕቡራት መንግስታት ዝቖመ ፈደረሽን ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ብንጉስ ሃይለስላሰን ብምኽሪ ምዕራባውያን ሓይልታትን (ብፍላይ ኣመሪካን ብሪጣንያን) ብዓመጽ ዝተሃንደሰ እዩ። ምዕራባውያን ንናቶም ጂኦ-ፖለቲካዊ ረብሓን ኣብ ቃኘው ስቴሽን (ኣስመራ) ንዝነበሮም ናይ ስለያን ወተሃደራዊ መደበርን ክብሉ፡ ንመሰል ርእሰ-ውሳነ ህዝቢ ኤርትራ ብምግሃስ ንኢትዮጵያ ኣፍደገ ባሕሪ ኣረከቡዋ። ንጉስ ሃይለስላሰ ነቲ ባሕሪ ብዓመጽ ምስ ሓዞ፡ ንህዝቢ ኢትዮጵያ “ሕጂ ናብ ብርሃን ምዕባለን ሃብትን ክንሰግር ኢና” ዝብል መብጽዓታት የቕርብ ነይሩ። እንተኾነ ግን፡ እቲ ብዓመጽን ብዘይ ድልየት ህዝቢ ኤርትራን ዝተወሃበ ኣፍደገ ባሕሪ፡ ንኢትዮጵያ ሰላምን ዕብየትን ኣየምጸኣላን። እቲ ዝዓበየ ናይ 30 ዓመታት ብረታዊ ቃልስን ውድቀትን እዩ ኣስዒቡላ። ባሕሪ ምሓዝ ንባዕሉ ቁጠባዊ ረብሓ ዘይኮነስ፡ ንሃገር ዝውሕጥ ናይ ውግእን ናይ ህልቂትን መመላእታ ኮይኑ ተፈሪዱዋ።

ሓደ ካብቶም ዓበይቲ ጭብጥታት፡ እቲ ኣብ 1973-1974 ኣብ ኢትዮጵያ (ብፍላይ ኣብ ወሎን ትግራይን) ዝተኸስተ መሪር ናይ ጥሜት ደርቅን ሰብኣዊ ህልቂትን እዩ። ኣብቲ እዋን’ቲ ኢትዮጵያ ክልተ ዓበይቲ ናይ ባሕሪ ወደባት (ምጽዋዕን ዓሰብን) ምሉእ ብምሉእ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽራ’የን ነይረን። እንተኾነ ግን፡ እቲ ህላወ ባሕሪ ንኣሽሓት ዝቑጸሩ ኢትዮጵያውያን ካብ ጥሜትን ሞትን ከድሕኖም ኣይከኣለን። ንጉስ ሃይለስላሰ ነቲ ደርቂ ብምሕባእ፡ ህዝቢ ኣብ ጥሜት ከሎ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዓበይቲ ፌስታታት የካይድ ነይሩ። እቲ ባሕሪ ንምዕባለ ሃገር ዘይኮነስ፡ ንንጉሳዊ ስርዓት ጥራይ’ዩ ዘገልግል ነይሩ። ኣብ መወዳእታ፡ እቲ ብሰንኪ ጥሜትን ብልሹው ምሕደራን ዝተላዕለ ናይ ህዝቢ ቁጠዐን ናይ ተማሃሮን ወተሃደራትን ምንቅስቓስን፡ ንስርዓት ሃይለስላሰ ካብ ስልጣን ደርበዮ። እዚ ድማ ህላወ ባሕሪ ንባዕሉ ንሓደ ስርዓት ካብ ውድቀት ከም ዘየድሕኖ፡ ንህዝቢ እውን ካብ ጥሜትን ድኽነትን ከም ዘየስግሮ ብግብሪ ዘረጋገጸ ታሪኻዊ ጭብጢ እዩ።

ስርዓት ደርግ (መንግስቱ ሃይለማርያም) ናብ ስልጣን ምስ መጸአ፡ እቲ ናይ ወጻኢ ደገፍ ካብ ምዕራባውያን ናብ ሶቭየት ሕብረት ተቐየረ። ደርግ ንኤርትራ ብሓይሊ ንምሓዝን ንባሕሪ ብቐጻልነት ንምቁጽጻርን ክብል፡ ሚልዮናት ዶላራት ወተሃደራዊ ሓገዝ ካብ ሶቭየት ሕብረት ተለቀሐ። እቲ ባሕሪ ንምሓዝ ዝግበር ዝነበረ ውግእ፡ ንቁጠባ ኢትዮጵያ ብምሉኡ ወተሃደራዊ መልክዕ ከም ዝሕዝ (Militarized Economy ከም ዝኸውን) ገበሮ። ካብ 50% ንላዕሊ ናይታ ሃገር ሃገራዊ ባጀት ንሰራዊትን ንምዕዳግ ኣጽዋርን እዩ ዝውዕል ነይሩ። ወደባት ምጽዋዕን ዓሰብን ንንግድን ንልምዓትን ዘይኮነስ፡ ወተሃደራዊ ንብረት፡ ታንክታትን ሚሳይላትን ናብ ውሽጢ ሃገር ንምእታው ዘገልግሉ ወተሃደራዊ መደበራት እዮም ነይሮም። እቲ ካብ ባሕሪ ዝርከብ ዝበሃል ንኡስ ኣታዊ እውን ቢልዮናት ዶላራት ንዝሓትት ናይ ውግእ ባጀት ክሽፍን ኣይከኣለን።

ኣብ1984/85 እውን ዳግማይ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ታሪኽ ዓለም እቲ ዝኸፈአን ኣብቲ እዋን’ቲ ኣብ ማዕከናት ዜና ዓለም ብሰፊሑ ዝተዘርግሐን ናይ ጥሜት ህልቂት ኣጋጠመ። ኣብቲ እዋን’ቲ ልዕሊ 1 ሚልዮን ህዝቢ ኢትዮጵያ ብጥሜት ሃሊቑ። ኣብቲ እዋን’ቲ ኢትዮጵያ ባሕሪ ነይሩዋዶ፧ እወ! ምጽዋዕን ዓሰብን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ደርግ ነይሮም። እንተኾነ ግን፡ እቶም ወደባት ንምንታይ እዮም ዘገልግሉ ነይሮም፧ ብወደባት ዓሰብን ምጽዋዕን ዝኣቱ ዝነበረ ኣጽዋር ውግእ እምበር፡ ናይ ልምዓት መሳርሒታት ኣይነበረን። እቲ ስርዓት ንባሕሪ ተጠቒሙ ንህዝቡ ካብ ጥሜት ኣብ ክንዲ ዘድሕን፡ ንውግእን ንምስፍሕፋሕን ጥራይ እዩ ተጠቒሙሉ። እዚ ድማ ባሕሪ ወይ ወደብ ብምህላዉ ጥራይ ራህዋ ህዝብን ቁጠባዊ ምዕባለን ከም ዘይረጋገጽ የረድኣና።

ኢትዮጵያ ኣብቲ ባሕሪ ሒዛትሉ ዝነበረትሉ 30 ዓመታት (1962-1991)፡ ኣብ ዓለም ካብ ዘለዋ ኣዝየን ድኻታትን ተመጽወትቲን ሃገራት ሓንቲ እያ ነይራ። እቲ ካብ ባሕሪ ዝርከብ ዝበሃል ቁጠባዊ ረብሓ፡ ነቲ ንኤርትራ ብዓመጽ ንምሓዝ ዝወጽእ ዝነበረ ናይ ውግእ ባጀት 0.1% እኳ ክሽፍን ከም ዘይክኣለ’ዩ ዝግለጽ። ስርዓት ደርግ ካብ ሶቭየት ሕብረት ልዕሊ 11 ቢልዮን ዶላር ናይ ኣጽዋር ዕዳ ተኣወደ። እዚ ዕዳ’ዚ ንባሕሪ ብሓይሊ ኣጽኒዕካ ንምሓዝ እዩ ነይሩ። በዚ ድማ ትምህርቲ፡ ጥዕናን መሰረተ-ልምዓትን ኢትዮጵያ ኣብ ዝተሓተ ደረጃ ወዲቑ። ሰብኣዊ ሓይሊ ኢትዮጵያ፡ ብፍላይ እቲ መንእሰይ ወለዶ፡ ኣብቲ ዘይናትካ ባሕሪ ንምዕቃብ ዝተኻየደ ነዊሕ ኲናት ብኣማኢት ኣሽሓት ሃሊቑ። ክንዲ ዝኾነ እቲ ባሕሪ ንኢትዮጵያ ዝሃባ ፍረ እንተነይሩ፡ ናይ ኣሽሓት ኣስከሬንን ናይ ቢልዮናት ዶላራት ዕዳን ጥራይ እዩ።

ኣብ መወዳእታ፡ ስርዓት ደርግ ነቲ ባሕሪ ክሕዞ ኣብ ዘይክእለሉ ደረጃ ምስ በጽሐ፡ ኣብ ምጽዋዕ ብ1990 ብዝተኻየደ ስርሒት ፈንቅል ካብ ገማግም ባሕሪ ምስተነቕለ፡ ነቲ ወደብ ምጽዋዕን ንዓበይቲ መኽዘናትን ብናፓልምን ብከቢድ ቦምባታትን ብምድብዳብ ኣዕንዩዎ። እዚ ድማ እቲ ስርዓት ንባሕሪ ከም ናይ ልምዓትን ዕብየትን መሳርሒ ዘይኮነስ፡ ከም ናይ ፖለቲካዊ ውጽኢትን ወተሃደራዊ ንብረትን ጥራይ ይርእዮ ከም ዝነበረ ዘርኢ ዓቢይ መረጋገጺ እዩ። ኢትዮጵያ ኣብ 1991 ካብ ኤርትራ ክትወጽእ ከላ፡ ብምኽንያት ህላወ ባሕሪ ዘጥረየቶ ቁጠባ ወይ ዝረኸበቶ ረብሓ ኣይነበረን፤ ብኣንጻሩ ምሉእ ብምሉእ ዝፈረሰ ቁጠባ፡ ዝተበታተነ ሰራዊት፡ ዝተቖረጸ ናይ ደገ ርክባትን ዝደኸመ ሃገራዊ ህልውናን እያ ሒዛ ወጺኣ። እቲ “ባሕሪ ነይሩና” ዝብል ናይ ትምክሕቲ ዛንታ፡ ኣብ ታሪኻዊ ድሕረ ባይታ ዝተረፈ ናይ ዕዳን ዕንዲዳን ታሪኽ ጥራይ እዩ ነይሩ።

እምበኣር፡ ካብዚ ናይ 30 ዓመታት (1962-1991) ታሪኻዊ ጭብጢ እንምሃሮ ዓቢይ ትምህርቲ ኣሎ። ሓደ መንግስቲ ወይ ሃገር ብዓመጽን ብምስፍሕፋሕን፡ ናይ ካልእ ሃገር መሬትን ባሕርን ብምሓዝ ዝረኽቦ ራህዋን ምዕባለን የልቦን። ባሕሪ ምህላው ጥራይ ንባዕሉ ናይ ዕብየት መረጋገጺ እንተዝኸውን ነይሩ፡ ኢትዮጵያ ኣብ መንጎ 1962ን 1991ን ምስ ዘለዋ ካልእ ገዚፍ ዘይተመዝመዘ ጸጋታት ተደሚሩ፡ ኣብ ኣፍሪቃ እታ ዝሃብተመት ሃገር ክትከውን ምተገበአ ነይሩ። እንተኾነ ግን፡ እቲ ሓቂ ብኣንጻሩ፡ እቲ እዋን እቲ ዝኸፈአ ናይ ጥሜት፡ ዕዳን ውድቀትን ዘመን ኮይኑ ተመዝጊቡ ይርከብ። ኢትዮጵያ ዘይናታ ባሕሪ ሒዛትሉ ኣብ ዝነበረት እዋን ኣብ ዓለምና፡ ሕላገት ደርቂን ጥሜትን ህልቂትን እያ ነይራ።

እዚ ሕጂ “ባሕሪ እንተዘይሃልዩና ክንዓቢ ኣይንኽእልን” ዝብል ሃልወሳ እምበኣር፡ ነቲ ታሪኻዊ ውድቀት ዳግማይ ንምድጋም ዝግበር ዘሎ ናይ ተልመዴን ፖለቲካ እዩ። ኣብ ዓለምና ወደብ ኣልቦ ኰይነን ብሰላም፡ ብጽቡቕ ጉርብትናን ብንግድን ኣዝየን ሃብታማት ዝኾና ሃገራት ኣለዋ። ኢትዮጵያ ዘድልያ ነገር እንተሃልዩ፡ ምስ ጎረባብታ ኣብ ምክብባር ዝተመሰረተ ሰላማዊ ርክብን ምጽጋን ውሽጣዊ ምሕደራን ሰላምን ጥራይ እዩ። ባሕሪ ብዓመጽ ብምሓዝ ዝመጽእ ራህዋ ከምዘየለ ግን እቲ ናይ 30 ዓመታት ታሪኽ፡ ዝዓበየን ጭቡጥን ምስክር እዩ!

መወከሲታት
Amartya Sen (1981) – Poverty and Famines: An Essay on En­titlement and Deprivation, Oxford University Press.
Jonathan Dimbleby (1973) – The Unknown Famine
Gebru Tareke (2009) – The Ethi­opian Revolution: War in the Horn of Africa, Yale University Press.
Dawit Wolde Giorgis (1989) – Red Tears: War, Famine and Revolution in Ethiopia, Red Sea Press.
Alex de Waal / Human Rights Watch (1991) – Evil Days: Thirty Years of War and Famine in Ethio­pia, Africa Watch.

[B.T @Beyene35449112]

@SirakBahlbi @AdiHalo_Nakfa „ንደርሆ ብመሸላ ንሓማሴን ብማሕላ“
ናይ ወለዱ ኢዩ ዝገበረ !

[Yemane G. Meskel 🇪🇷 @hawelti]

What is the problem with these Potemkin Party charlatans? How can one explain their delusional infatuation with Assab and Eritrea's sovereign coastal areas?

A couple of years ago, the President of the Oromia Region claimed that "Ereccha" will be celebrated on "the shores of the Red Sea" next year! Few days ago, some Army Generals unfurled an outrageous map that incorporates Eritrea's southern coastline! And now, this notorious member of Parliament and rabid advocate of domination pledges that "Christmas" will be celebrated in Assab next year!

Perhaps these political novices are bewitched by their new-found positions of authority: "ሜስ'ሲ ንዘይፈልጦ የጥርጦ"፥ ከም ዝበሃል።

The more apt explanation is the very substance and moral ethos of the Potemkin Party.

And in this respect, the Algebraic Formula needs updating:
Prosperity Party (aka Potemkin Party) signature media trademark is better encapsulated in the following algebraic equation; PP propaganda = Optics + Posturing + Deception + Disinformation + Delusion; (the five variables have different weights depending on the event/intended objective).

https://t.co/fEtrj5NGOk

[Sereteri @sereteri]

@sereteri

[B.T @Beyene35449112]

"ትም ምባል ስለ ዝመረጸ!"- እዋናዊት ሰነዳዊት ፊልም (2ይ ክፋል) | ERi-TV Documentary (Part 2... https://t.co/qKF7sdMdX1 via @YouTube

[B.T @Beyene35449112]

@SheabiaForever ወዲ ሰብ ዝዘርኦ‘ዩ ዝዓድ !
"ኣይትሸበር"

[B.T @Beyene35449112]

@TiborPNagyJr @reda_getachew Du hast überhaupt keine Recht, über unsere Kontinent zu sprechen. Die Zeit Slavery schon vorbei.
Sie müssen akzeptieren heute ist nicht wie damals.