CEMCT UW

Centrum Badań nad Transformacją Energetyczną, Mobilnością i Zmianami Klimatu UW/ Centre for Energy Mobility and Climate Transformation FoM University of Warsaw

[CEMCT UW @CemctUw]

@UniWarszawski Gratulujemy!

[Alojzy Z. Nowak @AlojzyZNowak]

Ostatnie dni to wykłady w Downing College, University of Cambridge dla studentów programu #ExecutiveMBA. Temat: Megatrendy we współczesnym świecie. 
#Megatrendy #ExecutiveMBA #DowningCollege #UniversityofCambridge

[Piotr Mieczkowski TMT @piotrmiecz]

Dramatyczny raport Banku Światowego o Polsce.

Kilka danych
- chociaż tylko 0,5% (pół procent!) wszystkich przedsiębiorstw znajduje się w rękach zagranicznych, to jednak firmy zagraniczne i duże przedsiębiorstwa generują nieproporcjonalnie wysoki udział w wartości dodanej, wydatkach na badania i rozwój, eksporcie
oraz inwestycjach. Przedsiębiorstwa z kapitałem zagranicznym odpowiadały
za około 44% wartości towarów i usług wywożonych z Polski.
- W Polsce odsetek absolwentów kierunków STEM jest niższy niż w krajach przodujących w dziedzinie innowacji – w 2022 r. mniej niż 20% absolwentów podjęło pracę w dziedzinach nauki, technologii, inżynierii lub matematyki. Jest to najniższy wynik spośród czterech krajów Europy Środkowej i Wschodniej (4CEE), tj. Bułgarii, Chorwacji, Polski i Rumunii.

- Polska plasuje się wśród krajów UE osiągających najsłabsze wyniki w zakresie wspólnych publikacji
naukowych podmiotów publicznych i prywatnych, co stanowi kluczowy wskaźnik transferu wiedzy między środowiskiem akademickim a przemysłem (EIS 2024). Z wynikiem odpowiadającym 56,6% średniej unijnej Polska pozostaje daleko w tyle za Danią (489%) i Finlandią (368%) – dwoma krajami osiągającymi najlepsze wyniki w Europie – i nadal plasuje się znacznie poniżej poziomu odniesienia dla UE.

- Polska boryka się z poważnym deficytem inwestycji w sektorze prywatnym, plasując się w dolnym 25. percentylu wśród 27 państw UE pod względem udziału inwestycji w PKB.

- Inwestycje venture capital w Polsce wyniosły około 0,05% PKB, czyli znacznie poniżej średniej unijnej wynoszącej 0,19% (Komisja Europejska, 2022), mimo że Polska jest największym rynkiem spośród porównywalnych krajów.

- Współpraca między uczelniami a przemysłem jest wyjątkowo słaba – zaledwie 5% publikacji naukowych
wiodących polskich uczelni powstaje we współpracy z partnerami biznesowymi, co stanowi najniższy wskaźnik w
Europie. Istnieją również obawy dotyczące jakości absolwentów szkolnictwa wyższego, którym
często brakuje praktycznych umiejętności w zakresie nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki (STEM) oraz badań naukowych. Sytuację pogarsza brak zgodności między zainteresowaniami naukowymi a potrzebami gospodarczymi, a publiczne działania w zakresie badań i rozwoju często nie mają
charakteru strategicznego.

[Uniwersytet Warszawski @UniWarszawski]

Czym jest AI dla nauki? Jak wykorzystywać ją mądrze i bezpiecznie? W @rzeczpospolita odbyła się kolejna debata ekspertów organizowana z #UW. Wśród uczestników byli: rektor prof. @AlojzyZNowak, kanclerz Robert Grey, przedstawiciele @MNiSW_GOV__PL oraz naukowcy. Szczegóły wkrótce.

[Piotr Sankowski @piotrsankowski]

Pionierski kocioł na brykiet węglowy, przełomowe owocowe ciasteczka z kleistego ryżu, oraz innowacyjne techniki przypiekania ryżu na spodzie garnka - to na szczęście nie projekty, które otrzymały finansowanie w Polsce. 3 lata temu o prowadzenie takich nieistotnych badań zostali oskarżeni naukowcy w Korei Południowej przez Rząd prezydenta Yoon Suk Yeol. Yoon Suk Yeol kilka dni temu został skazany na dożywocie, ale z uporządkowaniem bajzlu jaki zrobił w nauce walczą aktualne władze. Korea jest często pokazywana jako wzór ze względu na wysokie (5% PKB) nakłady na R&D, ale finansowani badań podstawowych od lat 90tych nie jest tam wcale idealne. Nowy prezydent Lee Jae Myung obiecuje reformy, a w zeszły piątek na KAIST ogłosił wzrost budżetu na badania podstawowe o 17% - https://t.co/1MeXH56I22.

No ale zacznijmy od początku. Przed 1996 rokiem instytuty badawcze działały w modelu, w którym otrzymywały gwarantowane, ryczałtowe dotacje na koszty stałe i pełne wynagrodzenia dla naukowców, a oprócz tego dodatkowe pule na same badania. Następnie wprowadzono konkurencyjny Project-based System (PBS), który zakładał:
- zmniejszenie dotacji bazowej do 30-50% co pokrywało tylko część potrzeb,
- finansowanie brakującej część wynagrodzenia oraz kosztów laboratoriów przez zewnętrzne granty,
- ogłaszanie przez rząd oraz prywatne firmy konkretnych programów i problemów do rozwiązania.

System PBS miał wstrząsnąć środowiskiem naukowym i zlikwidować problemy takie jak: niska innowacyjność, izolację od rynku, oraz silosowość. Początkowo PBS świetnie stymulował konkurencyjność, ale z czasem ujawniły się jego poważne wady. Naukowcy, czując presję zarabiania na własną pensję, zaczęli skupiać się niemal wyłącznie na krótkoterminowych, bezpiecznych projektach komercyjnych - właśnie takich jak te na początku.

Prawdziwy wstrząs przyszedł właśnie za prezydenta Yoon Suk Yeola. Pod hasłem optymalizacji wydatków i walki z rzekomymi "strukturami nieefektywności" podjęto decyzję o cięciu budżetu na naukę o 15%. Był to pierwszy taki krok od 33 lat. Najbardziej niszczycielskim skutkiem tej polityki był cios w kapitał ludzki. Wycofanie środków zatrzymało rekrutacje na uniwersytetach i zlikwidowało wiele stanowisk post-doc. Brak zaufania młodych naukowców do państwa zyskał swój brutalny symbol w lutym 2024 roku podczas ceremonii wręczenia dyplomów na KAIST. Siłowe wyniesienie protestującego absolwenta przez ochronę prezydenta Yoona wywołało głęboką traumę w środowisku akademickim.

To wymusiło na nowym rządzie radykalną zmianę - w tym odejście od PBS. Po trzech dekadach zmuszania naukowców do walki o przetrwanie, rząd planuje model finansowania gdzie instytutu otrzymają stabilne budżety, co ma pozwolić im pracować nad przełomowymi odkryciami. A wystąpienie prezydenta na KAIST to tak na prawdę próba odbudowy zaufania.

A najważniejszy wniosek to, że dawanie naukowcom głodowych pensji i oczekiwanie, że dorobią sobie na grantach, czy w biznesie, nie działa.

[Piotr Sankowski @piotrsankowski]

A ja jednak najbardziej lubię paradoksy - dzisiaj o nowym wcieleniu Paradoksu Solowa i rozwoju SI.

W 1987 roku noblista Robert Solow sformułował słynne zdanie, które przeszło do historii: "Erę komputerów widać wszędzie, z wyjątkiem statystyk produktywności". Ten paradoks produktywności IT, to Paradoks Solowa. W latach 70. i 80. firmy masowo inwestowały w komputery, ale tempo wzrostu produktywności w rozwiniętych gospodarkach pozostawało niskie. Technologia była nowa, często źle stosowana, a procesy biznesowe pozostawały niezmienione. Dopiero w połowie lat 90., dzięki internetowi i zmianom w organizacji pracy, inwestycje IT w końcu zaczęły przynosić owoce.

Dzisiaj, niemal cztery dekady później, historia zdaje się powtarzać, bo możemy parafrazować klasyka mówiąc, że "sztuczną inteligencję widać wszędzie, z wyjątkiem statystyk produktywności". Inwestycje w SI osiągają rekordowe wartości, co widać na załączonym wykresie od Bloomberga. Pokazuje on trwający boom, gdzie wartość prywatnych inwestycji w budowę centrów danych rośnie tak szybko, że niedługo przebije całkowitą wartość inwestycji w tradycyjne powierzchnie biurowe.

Zresztą, jeśli przyjrzymy się bliżej danym makroekonomicznym z pierwszej połowy 2025 roku, widać bardzo niepokojącą asymetrię. Wzrost PKB w USA wydawał się imponujący, ale wzrost zatrudnienia był znikomy - zaledwie 15 tyś. nowych miejsc pracy miesięcznie. O tym "sukcesie" nowej administracji USA jest aktualnie dość głośno. Jak wyliczył prof. Jason Furman z Harvardu (https://t.co/YxT7HXQPqO), inwestycje w sprzęt IT i oprogramowanie wliczając w to gigantyczne nakłady na centra danych odpowiadały za aż 92% wzrostu PKB. Bez tego wzrost PKB wyniósłby zaledwie 0.1%.

Z perspektywy makro nie widać jeszcze realnej optymalizacji pracy i wzrostu wydajności operacyjnej w tradycyjnych przedsiębiorstwach, które próbują wdrażać SI. Świetnie diagnozuje to niedawny artykuł w The Economist (https://t.co/1sHUdlq9W5). Prawdziwy skok wydajności nie następuje wtedy, gdy pracownicy po prostu dostają do ręki nowe narzędzie, a wtedy, gdy firmy całkowicie reorganizują wokół niego procesy. The Economist przypomina historyczne analogie:
- Elektryfikacja: Kiedy fabryki wymieniły silniki parowe na elektryczne, zyskały niewiele. Zmiana przyszła dekady później, gdy architekci całkowicie przeprojektowali hale produkcyjne, aby maksymalnie wykorzystać potencjał zasilania elektrycznego.
- Era PC: Znaczna część ożywienia produktywności w USA w latach 90. nie pochodziła z IT, ale z branży... handlu detalicznego, gdzie komputery pozwoliły przebudować modele logistyki i zarządzania zapasami.

Podobnie teraz budujemy najnowocześniejsze "elektrownie" i wstawiamy "silniki" SI do naszych firm, ale prawdziwa zmiana nadejdzie dopiero wtedy, gdy wymyślimy jak całkowicie przemodelować sposób, w jaki pracujemy.

[Uniwersytet Warszawski @UniWarszawski]

Międzynarodowy zespół naukowców z udziałem badaczy z @physics_UW zaobserwował nowy mikroskopowy mechanizm, który otwiera perspektywy rozwoju nowatorskich technologii informatycznych.
🔗 https://t.co/0cjcZLKci8

[Alojzy Z. Nowak @AlojzyZNowak]

O przyszłości świata, roli sztucznej inteligencji i zmianach, które ona spowoduje w światowej gospodarce oraz priorytetach dla Polski na najbliższe lata w rozmowie z portalem @bankier_pl

https://t.co/tdvSGp4JZn

[SD on WZUW @SD_WZ_UW]

Ważna konferencja na @WZ_UW @UniWarszawski https://t.co/3bx3bO5J8V

[Alojzy Z. Nowak @AlojzyZNowak]

Na @UniWarszawski zainaugurowaliśmy III Akademickie Mistrzostwa Europy w Programowaniu Zespołowym – europejskie eliminacje do jubileuszowych, 50. finałów #ICPC. To młodzi programiści zmieniają dziś świat. W zawodach startują 53 zespoły z 53 uczelni, w tym drużyna z #UW. Powodzenia!

[Alojzy Z. Nowak @AlojzyZNowak]

Dziś i jutro wystąpienia w panelach na prestiżowej konferencji World Laureates Summit i World Governments Summit p.t. "Basic Science, The Scientific Consensus for Addresing Challenges to Humanity" w Dubaju.
Forum łączy liderów świata nauki, biznesu i polityki, w tym licznych laureatów nagrody Nobla oraz innych wyróżnień kluczowych dla świata nauki, a także prezydentów i premierów, szefów organizacji międzynarodowych i korporacji transnarodowych.
To pierwszy raz, gdy rektor @UniWarszawski bierze udział w tym globalnym gremium dyskutującym o najważniejszych wyzwaniach ekonomicznych, społecznych i politycznych współczesnego świata.

#WorldLaureatesSummit #WLS #WorldGovernmentsSummit #WGS #Science #Business #Politics #UniversityofWarsaw #UniwersytetWarszawski #UW

[Uniwersytet Warszawski @UniWarszawski]

Na budynkach #UW zostało zainstalowanych 16 nowych budek lęgowych dla ptaków. Inicjatywa, będąca częścią Programu „Inteligentny Zielony Uniwersytet”, stanowi element działań uczelni na rzecz ochrony bioróżnorodności oraz zrównoważonego rozwoju.
🔗https://t.co/YeLpXCdDDp

[WNE_UW @EconUW]

Nowy cykl seminariów na @EconUW @UniWarszawski. Poświęcony odporności klimatycznej i innowacjom w regionie Karaibów. Pierwsze spotkanie - „Climate Finance, Digitization and Energy Poverty”, już 28.01 o godz. 16:00 (online). Szczegóły: https://t.co/mDr5o9SL5s

[Michał Parniak @michalparniak]

Thank you @FNP_org_pl and @InnowacjeN for the recording!

[Maciej Serda @SerdaMaciej]

W trakcie eksperymenciku wyszedł nanomateriałek węglowy który świeciuni!
Haile silasie!!!

[reNEWS @reNEWS_]

Orsted has agreed to sell a 50% stake in its 2900MW Hornsea 3 offshore wind farm in the UK to Apollo-managed funds for over €5bn

https://t.co/DdHtu2WptM

[CIRE.pl @cire_pl]

Urząd Regulacji Energetyki podwyższył stawki opłaty mocowej w 2026 o ok. 50 proc. dla gospodarstw domowych i o ok. 55 proc. dla odbiorców biznesowych

Skala podwyżki jest zdecydowanie większa niż w poprzednich latach

[Zygfryd Czaban @CDzwoni]

Minister Marchewka to był pewniak. I zrobił swoje. Inwestor na terminal w Świnoujściu pogoniony.

[Alojzy Z. Nowak @AlojzyZNowak]

O współzależności nauki i biznesu, ich wzajemnym zrozumieniu, roli tych relacji w obecnych turbulentnych czasach, a także innowacjach, inicjatywach międzynarodowych i miejscu @UniWarszawski dziś w @rzeczpospolita.

#biznesinauka #innowacje #4EUPlus #PolandinSiliconValley #Rzeczpospolita #UniwersytetWarszawski #UW #RazemMożemyWięcej

[Uniwersytet Warszawski @UniWarszawski]

Prof. Krzysztof Meissner z @physics_UW i prof. Hermann Nicolai z @mpi_grav prowadzą badania nad superciężkimi naładowanymi grawitinami. W @PhysRevResearch wskazują na zastosowanie nowych podziemnych detektorów neutrin do wykrywania naładowanych grawitin. https://t.co/GuXG31kiR6