Erdem AYDIN

[Rubil Gökdemir @rblgokdemir]

Hafta sonu yazıları...

JEOPOLİTİK ZORUNLULUKDAN OTORİTER FIRSATÇILIĞA:

21. YÜZYILDA DEVLET AKLININ YENİ MEŞRUİYET ÜRETME MEKANİZMASI

Tarih boyunca rejimler, güçlerini sadece zor kullanma ara��larıyla değil, aynı zamanda iktidarlarına meşruiyet üreten büyük anlatılar üzerinden de tahkim etmişlerdir. Krallıklar ilahi hak söylemiyle, imparatorluklar yeni medeniyet misyonuyla, cumhuriyetle birlikte ideolojik rejimler ise kurtuluş, kuruluş ve devrim söylemleriyle kendi siyasi hakimiyetlerini topluma kabul ettirmeye çalışmışlardır.

21. yüzyıla geldiğimizde ise yeni bir meşruiyet devşirme dili ortaya çıkmaktadır:
Jeopolitik zorunluluk söylemi.

Bu söylemin temel iddiası şudur: Dünya büyük bir dönüşüm içerisindedir; eski düzen çözülmektedir; yeni paradigmanın yeni güç merkezleri yükselmektedir.

Böylesine tarihi bir dönemeçte toplumların uzun demokratik tartışmalara, kurumsal ve hukuki denetim mekanizmalarına, siyasi muhalefet ve toplumsal çoğulculuğun ortaya çıkardığı yavaş karar alma süreçlerine tahammül etmesi mümkün değildir.

Çünkü "tarih beklememektedir, iç cepheyi tahkim etmek" tezleri yeni siyasal meşruiyet arayışlarının gerekçesini teşkil eder.

Dolayısıyla güçlü bir merkez, hızlı karar alan bir siyasi iradeyi temsil eden güçlü bir lider, toplumsal uyum ve devlet hedefleri etrafında hizalanmış, çatlak ses çıkarmayan bir toplum, yeni çağın zorunluluğu olarak sunulmaktadır.

İşte bu gerekçelerle "Devlet Aklı" kavram ve tarifiyle, tarihi stratejik sentezleri mümkün kılan kurumsal hafıza ve analitik kapasiteye işaret edilerek, siyaset dışı bürokratik unsurlar yeni bir meşruiyet tahkimatının yanında kendilerine de yeni hegemonya alanları açarlar.

İşte tam bu noktada çok önemli bir zihinsel kırılma yaşanmaktadır:
Oysa burada sorulması gereken temel soru şudur:
Bir devletin büyüklüğü, kerameti kendinden menkul devlet aklından mı, toplumunun sessizliğinden mi; yoksa özgür vatandaşlarının, kurumsal kapasitelerin ortaya koyduğu ortak akıldan mı beslenir?

İnsanlık tarihi göstermektedir ki büyük dönüşüm dönemlerinde en kalıcı ve en başarılı devletler, sadece merkezi otoritesini liderlerle güçlendirenler değil; aynı zamanda bilgi üretim kapasitesini, kurumsal sürekliliğini vatandaşların ve toplumun yaratıcı enerjisini artırabilenler olmuştur.

Çünkü modern çağda devletlerin gerçek gücü, sadece ordularının büyüklüğünden veya sınırlarının genişliğinden değil; bilimsel üretimden, teknoloji geliştirme kapasitesinden, verimli ekonomisinden, hukuki güvenilirlikten ve insan sermayesinin özgürce gelişebilmesinden doğmaktadır.

Bugün “milli çıkar”, "devletin bekası", “jeopolitik mücadele”, "oyun kurucu olma", “yeni dünya düzeninde yer alma” gibi kavramlar, hukuki ve demokratik denetimi etkisizleştiren, muhalefeti gayri meşru gösteren veya hukuk devletini ikinci plana iten bir siyasal dile dönüşüyorsa, burada artık stratejik bir vizyondan değil; stratejik hedefleri tam bir fırsatçılıkla kullanarak iç siyasette otoriterliği ve üstünlüğü kalıcı hale getirme çabasından söz etmek gerekir.

Çünkü güçlü devlet ile sınırsız iktidar aynı şey değildir.
Devletin güçlenmesi, kurumların güçlenmesidir. Kurumların güçlenmesi ise onların kişilere, partilere veya geçici siyasi çoğunluklara bağlı olmaktan çıkarılıp, toplumun tamamına ait hale gelmesiyle mümkündür.

Bugünün dünyasında yeni paradigma arayışı ve büyük güçlerin rekabeti gerçektir. Yeni ticaret yolları, enerji ağları, dijital altyapılar, verimlilik ve teknolojik üstünlük mücadelesi gerçekten yeni bir küresel düzen doğurmaktadır.

Ancak tarihin bize öğrettiği en önemli gerçeklerden biri de şudur:
Dışarıda büyük güç olma iddiasıyla içeride özgürlük alanlarını daraltan toplumlar, bir süre sonra dışarıdaki iddialarını da taşıyabilecek entelektüel ve kurumsal kapasiteyi kaybederler.

Çünkü baskı, kısa vadede itaat üretir; fakat uzun vadede yaratıcılığı, eleştirel düşünceyi ve yenilik kapasitesini tüketir.

Asıl kurucu irade; farklı fikirleri, "öteki" ilan edilenleri tehdit olarak gören değil, onları devlet aklının ve toplumsal gelişimin bir kaynağı olarak değerlendirebilen iradedir.

Bugün Türkiye’nin önündeki asıl mesele, yeni jeopolitik düzende hangi tarafta yer alacağı kadar, o düzende nasıl bir medeniyet ve yönetim modeliyle var olacağı meselesidir.

Eğer yeni yüzyılda gerçekten bölgesel bir merkez, ekonomik bir güç ve stratejik bir aktör olmak istiyorsak; bunun yolu yalnızca daha güçlü bir lider ve her alanı kontrol eden devlet aygıtı kurmaktan değil, aynı zamanda daha güçlü bir hukuk düzeni, daha bağımsız kurumlar, daha özgür üniversiteler ve daha cesur düşünebilen vatandaşlar yetiştirmekten geçmektedir.

Çünkü büyük devletler yalnızca toprak üzerinde yükselmezler; büyük fikirler, yeni değer ve ilkeler, güçlü kurumlar ve özgür zihinler üzerinde yükselirler.

Jeopolitiğin dili bize coğrafyanın önemini anlatır. Demokrasi, hukuk ve insani değerleri esas almak ise o coğrafya üzerinde nasıl bir medeniyet inşa edeceğimizi belirler.

Tarih, sadece güç sahibi olanları değil; o gücü hangi ahlaki ve hukuki sınırlar içinde ele geçirdikleri ve kullandıklarını da kayda geçirir.

Rubil GÖKDEMİR
Demokratik Değişim Hareketi Sözcüsü

[Rubil Gökdemir @rblgokdemir]

DEVLET ENDEKSLİ SİYASETİN MEŞRUİYET VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK KRİZİ...

Türkiye'de siyasi tartışmaların önemli bir kısmı iktidar ve muhalefet arasındaki günlük gerilimlere odaklanıyor. Oysa yaşadığımız sorunların kaynağı yalnızca aktörler değil, siyaset yapma biçiminin kendisidir.

Türkiye gibi devlet geleneğinin güçlü olduğu toplumlarda siyaset tarih boyunca büyük ölçüde devlet merkezli bir karakter taşımıştır. Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan çizgide devlet yalnızca idari bir yapı değil, aynı zamanda toplumsal hayatın merkezinde yer alan kurucu ve belirleyici bir aktör olmuştur.

Bu nedenle teorik olarak egemenliğin kaynağının millet olduğu kabul edilse de, pratikte siyasal alan uzun süre devletin denetim ve kontrol mekanizmalarının gölgesinde şekillenmiştir. Tek partili dönemden çok partili hayata, askeri müdahalelerden vesayet tartışmalarına kadar Türk siyasi tarihinin farklı evreleri bu gerçeğin çeşitli tezahürleriyle doludur.

Ancak bugün gözden kaçırılan önemli bir husus vardır:

Türkiye'nin sosyolojisi değişmiştir.

Son elli yılda yaşanan şehirleşme, sanayileşme, eğitim seviyesindeki yükseliş, iletişim teknolojilerindeki gelişmeler ve bilgiye erişim imkanlarının yaygınlaşması toplumun yapısını köklü biçimde dönüştürmüştür.

1950 yılında Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 75'i kırsalda yaşarken bugün nüfusun yüzde 93'ünden fazlası şehirlerde yaşamaktadır.

1960'larda yükseköğretime erişim son derece sınırlıyken bugün milyonlarca üniversite mezunu bulunmaktadır.

İnternet ve sosyal medya sayesinde bilgi üretimi ve dolaşımı merkezi yapıların tekelinden çıkmıştır.

Kadınların iş gücüne katılımı, gençlerin beklentileri, orta sınıfların talepleri ve ekonomik hayatın çeşitlenmesi yeni toplumsal dinamikler ortaya çıkarmıştır.

Kısacası Türkiye artık yüz yıl önceki Türkiye değildir.

Fakat siyasetin önemli bir bölümü hâlâ eski Türkiye'nin refleksleriyle hareket etmektedir.

Bugün hem iktidar hem de muhalefet içerisinde farklı biçimlerde görülen temel sorun budur.

Toplumun değişen taleplerini anlamak yerine, devletin bürokratik, hukuki veya idari araçları üzerinden siyasal sonuç üretme eğilimi sürmektedir.

Siyasi rekabetin toplumsal meşruiyet üretme kapasitesi zayıfladıkça, mücadele giderek devlet mekanizmaları üzerinden yürütülmeye başlanmaktadır.

Oysa modern toplumlarda kalıcı meşruiyetin kaynağı devlet gücü değil, toplumsal rızadır.

Hiçbir siyasi hareket, hiçbir parti ve hiçbir ideoloji devlet aygıtına dayanarak uzun vadeli meşruiyet üretemez.

Devlet geçici olarak sonuç üretebilir; fakat toplumsal gerçekliği ortadan kaldıramaz.

Bugün Türkiye kamuoyunu teslim alan gerilimlerin önemli bir bölümü de tam olarak bu noktadan kaynaklanmaktadır.

Bir tarafta değişen, çeşitlenen ve karmaşıklaşan bir toplum vardır.

Diğer tarafta ise bu toplumu hâlâ devlet merkezli yöntemlerle yönetmeye çalışan bir siyasal kültür bulunmaktadır.

Asıl kriz iktidarın veya muhalefetin krizi değildir.

Asıl kriz, değişen toplum ile değişmeyen siyaset anlayışı arasındaki uyumsuzluktur.

Bu uyumsuzluk bürokratik müdahalelerle, yargısal süreçlerle, güvenlikçi reflekslerle veya siyasal mühendislik yöntemleriyle giderilemez.

Çünkü bunlar sorunun sebebini değil, yalnızca belirtilerini hedef alır.

Tarih bize göstermektedir ki toplumun dönüşüm hızının gerisinde kalan, devleti ele geçirme kavgasına meze yapılan siyasal sistemler zamanla daha derin meşruiyet sorunları yaşamaya başlarlar.

Rubil GÖKDEMİR
Demokratik Değişim Hareketi Sözcüsü

[Rubil Gökdemir @rblgokdemir]

Pazar yazıları...

HUKUKSUZLUK KISKACINDAKİ CHP; "DEVLETİN SOPASI EL DEĞİŞTİRİNCE ADALET GELMİYOR!"

Kimse kusura bakmasın…
Bazı gerçekleri, belli toplumsal kesimlerin sübjektif algılarını rahatsız etme pahasına konuşmak gerekir. Çünkü hakikatin ölçüsü, siyasi aidiyetlerimizin psikolojisi değildir.

Bir meseleyi konuşurken hiç değilse tarihsel arka planına, siyasi ve sosyolojik süreçlere göz atmadan gündem olan problemi doğru tespit edemez ve isabetli analizler yapamayız. Aksi halde siyasi polemiklerin magazinleştirme tuzağına düşmüş oluruz...

Bugün Türkiye’de CHP’nin maruz kaldığı hukuksuzlukları ve muhalefeti bile dizayn etmek çabalarını görmezden gelmek mümkün değildir.
Son yıllarda ortaya çıkan tablo maalesef ki; evrensel hukuk ilkelerini, demokratik siyasi rekabeti ve adalet duygusunu ciddi bir biçimde örseleyen hoyratça uygulanan siyaset mühendisliği görüntüsü vermektedir.
Yargının siyasallaştığına dair kaygılar, sadece muhalefetin propagandası değil; devlet-toplum ilişkilerinde hissedilen yapısal bir güven krizinin farklı toplum kesimlerine yansımasıdır.

Fakat tam da burada, Türkiye’nin kronikleşmiş hukuk-demokrasi açmazı veya açığını görebilmek için daha zor ama daha dürüst bir cümle kurmak zorundayız:

Bugün maruz kaldıkları hukuksuzluk ikliminin oluşmasında, tarihsel arka planına baktığımızda CHP’nin ve temsil ettiği siyasal geleneğin de ciddi sorumlulukları vardır.

Evet…
1950’ye kadar yaşanan birçok sert uygulama; genç cumhuriyetin rejim inşası süreci, dönemin uluslararası koşulları ve önceki yüzyılın travmalarının sonucu olarak devletin bekasına dair reflekslerle kısmen açıklanabilir.
Ancak özellikle 1950/1960 sonrası dönemde CHP’nin önemli bölümü, hukuk ve demokrasi ile devlet ideolojisi arasında tercih yapmak zorunda kaldığında çoğu zaman devleti, bürokratik vesayeti ve “rejimi koruma refleksini” tercih etti.

Toplumun ağırlıklı olarak "taşrada-çevrede" yaşayan geniş kesimlerinin siyasal taleplerini anlamak yerine, onları çoğu zaman “irtica”, “karşı devrim”, “potansiyel tehdit”, “tehlikeli çoğunluk” gibi ideolojik kavramlarla okudular.

Zorunlu olarak devlet eliyle yürütülen çağdaşlaşma projesi zamanla rasyonel bir modernleşme hedefinden çıkıp, sorgulanamaz siyasal dogmalara dönüştü.

İşte en büyük hata da burada yapıldı.
Çünkü modernleşme; toplumu dönüştürmeye çalışırken toplumu aşağılayan, iten-kakan bir dile dönüştüğü anda hiç bir millet değişimi içselleştiremez, rejim siyasal ve sosyolojik meşruiyet üretmez, sadece toplumsal tepkiler üretilir.

Türkiye’nin taşrasında yaşayan, rejimin sosyo-politik kurgusu ve kültürel olarak dışlandığını hisseden, yıllarca merkezin kibriyle karşılaşan milyonlar; siyaseti yalnızca temsil talebi olarak değil, aynı zamanda tarihsel rövanş alabilecekleri devlet gücünü ele geçirme aracı olarak görmeye başladılar.

Sonrasında ne oldu?
"Davamız" adı altında tepkisellik ve rövanş alma motivasyonunu başarılı bir siyasal projeye dönüştürenler, çok arzu ettikleri o devlet gücünü ele geçirdiler. Bir dönem devletin merkezinde bulunanların kullandığı hoyrat yöntemler, bu kez el değiştirmiş oldu.

Dünün mağdurları, devlet gücünü ele geçirince; hukuku, bürokrasiyi ve devlet imkanlarını aynı hoyratlıkla bu kez "vesayet odağı" dedikleri eski merkeze karşı yönelttiler.

Türkiye’de mesele hiçbir zaman gerçek anlamda demokratik hukuk devleti kurmak olmadı. Çünkü; hukuk ve demokrasinin nesnel koşulları ve sosyolojinin organik süreçlerini bu toplum hiç yaşamadı ki...
Maalesef mesele, sadece devlet sopasını kimin tutacağı meselesine indirgendi.

İşte Türkiye’nin asıl ve büyük trajedisi budur.
Bir taraf uzun yıllar “devleti toplumdan koruma” psikolojisiyle hareket etti.
Diğer taraf ise iktidara gelince “devleti ele geçirme” ve rövanş alma psikolojisine savruldu.

Farkında olmalısınız; her iki tarafta siyasal meşruiyetlerinin kaynağı saydıkları o psikolojik gerekçelerin unutulmasına bile izin vermiyorlar. "Cumhuriyet değerlerini savunan Atatürk'ün partisi"yle ve "vesayetçi sistem" tespit ve şikayetleri karşılıklı rövanş duygularını tahkim etmeye devam ediyorlar.

Oysa ki hukuk; rövanş aracı haline geldiği anda hukuk olmaktan çıkar.
Adalet, sadece kendi mahallesine çalıştığında artık adalet olmaz, devletin sopasına dönüşür.

Bugün gelinen noktada Türkiye’nin ihtiyacı; ne eski vesayetçi reflekslerin geri dönülmesi, ne de yeni dönemin rövanşist çoğunlukçu tahakküm anlayışının kalıcı hale gelmesidir.

Türkiye’nin ihtiyacı; devleti ideolojik kabilelerin ganimet savaşı olmaktan çıkaracak, demokratik hukuk devletini tahkim edecek yeni bir siyasal vizyon ve akıldır.

Çünkü artık anlamış olmamız gerekiyor ki, devletin sopası el değiştirdiğinde demokrasi gelmiyor, hukuk gelmiyor.
Sadece mağdur ile muktedirler yer değiştirmiş oluyor. İşte eninde sonunda bir ülkede yalnızca aktörler değişiyor, zihniyet değişmiyorsa; o toplum sürekli yeni gerilimler, sosyolojik fay hatları üretmeye mahkum kalıyor.

Biz ve bizde önceki nesiller sosyolojik kaderimiz olarak bu siyasal mahrumiyet ve mahkumiyeti iliklerine kadar yaşadı. Bedelini de canıyla, kanıyla ödedi...

Şimdi ki tarihi ve vicdani sorumluluğumuz ise; çocuklarımıza ve geleceğimize bu mahrumiyet ve mahkumiyet mirasını bırakmamak; bu maksatla referanslar olarak AKIL, BİLİM, HUKUK ve DEMOKRASİ gibi temel değerleri rehber edinmektir.

Rubil GÖKDEMİR
Demokratik Değişim Hareketi

[Rubil Gökdemir @rblgokdemir]

"Konuşan yazılar"
Okumayı zor bulanlar için 3,5 dakikada YANAŞMA DÜZENİNİ anlattım...

[Erdem AYDIN @Erdem__AYDIN]

@PicturesFoIder Angel wings? Anyone?

[Simon Sinek @simonsinek]

Do you want to be the leader you wish you had?
Join my Master Trainers to break down key practices from my book, so you can take care of those in your charge: https://t.co/42z6Qt1dOC

[Vedat Milor @vedatmilor]

@baturaye @vekilince Gördüm. Ama onun gibi en kritik zamanda sahada olmayan başka bir siyasetçi görmedim.

[Erdem AYDIN @Erdem__AYDIN]

@cuneytozdemir Güzel R Cüneyt... artık sözlerinin bir kıymeti yok gibi, ne dersin?

[Erdem AYDIN @Erdem__AYDIN]

@tv100 @nilayornek @FatihSutcu @tevfik_uyar @Japetos @okanbayulgen Bu Fatih Sütçü o Fatih Sütçü değil sanırım, yanlış taglenmis.

[Erdem AYDIN @Erdem__AYDIN]

@ilkercanikligil @okanbayulgen Selamı çaktı Okan Bayülgen, helal olsun 👏😅

[Erdem AYDIN @Erdem__AYDIN]

@Japetos @okanbayulgen @ilkercanikligil Hocam çok güzeldi, çok teşekkürler.

[Erdem AYDIN @Erdem__AYDIN]

@ilkercanikligil @okanbayulgen Şuku

[Erdem AYDIN @Erdem__AYDIN]

@spinoza_darvin @ilkercanikligil @okanbayulgen Beyefendi mi? 🤣

[Erdem AYDIN @Erdem__AYDIN]

" @gretavanfleet, 2022'de benimle 390 dakika geçirdiğin için teşekkür ederim. When The Curtain Falls şarkını dinlemeye doyamadım." dedi Spotify 👏😅🥂 #SpotifyWrapped https://t.co/ZvCBk9S9Gp

[Erdem AYDIN @Erdem__AYDIN]

@jeandpardaillan Ho ho ho hooooryuken!!!

[Özgür Demirtaş @ProfDemirtas]

Aynen de öyle oldu, geldikleri gibi gittiler…

[Emrah Safa Gürkan @jeandpardaillan]

Muhalefetin halini görünce benim eşgal

"Türkiye'yi 1880lerde doğanlar kurdu, 1940larda doğanlar batıracak"

Siyasetinden medyasına her işin başındalar. Dünyayı tanımıyor, yabancı dil bilmiyor, teknolojiyi takip etmiyorlar, ama gene de her şeyi biliyorlar

https://t.co/KE9AJlmgmY

[Steve Hanke @steve_hanke]

"We do not need anything except for one thing; to be hard working!" – Atatürk

[Erdem AYDIN @Erdem__AYDIN]

@jeandpardaillan 🤦