Fazel Fazly فضل فضلي

Afghan Politics 🇦🇫 | Specialist in Family Medicine | former Senior Adviser to Afghan President and Director General Administrative Affairs Office of 🇦🇫

[Fazel Fazly فضل فضلي @FFazly]

ایا موږ ټول د امریکا په وسیله د جمهوریت د سقوط شاهدان نه وو؟ ایا امریکا سره د BSA او SPA په څېر د هوکړه‌لیکونو تجربه مو هېره کړه چې په ظاهره کې نړېوال او قانوني قرادادونه وو، خو په عمل کې بې‌ اعتباره او غولوونکي ثابت شول؟ موږ له دې ټولو ترخو تجربو سره سره، هیڅ ټکان و نه خوړ او درس وانه‌خیست؟ چې نن بیا د بګرام د اډې په اړه د امریکا د ولسمشر او څو امریکايي مامورینو څرګندونې جدي نیسو او بدرګه کوو یې؟!

[Afrasiab Khattak @a_siab]

بې له شکه چې د ټول وطنوالو د پاره د افتخار وړ ده ، میرمن سمیرا نوا ته تبریک وایو خو خدای دې داسې ورځ هم راولی چې دغسې رڼا د وطن سترګو ته هم راورسی ، یو شعر رایادیږی
غنی روز سیاه پیر کنعاں را تماشا کن
کہ نور دیدہ اش روشن کند چشم زلیخا را
غنی کاشمیری

[Fazel Fazly فضل فضلي @FFazly]

Kaja Kallas of the EU 🇪🇺 says that Pakistan has the right to defend itself, referring to Pakistani bombardment in Afghanistan. Her statement echoes her earlier position that Israel has the right to defend itself. Does she want Afghanistan to become a second Gaza?

While it is crystal clear that TTP and dozens of other extremist militant groups were created or nurtured by Pakistani establishment, her remarks highlight a striking level of hypocrisy.

[Fazel Fazly فضل فضلي @FFazly]

په اتیایمو میلادي کلونو کې افغانستان له پاکستان سره په یوې نااعلان شوې جګړه کې ښکېل و. د دې جګړې پایله دا شوه چې په ۱۹۹۲ کال کې پاکستان د جګړې ګټونکی شو. پاکستان ته وفادارې څېرې پر کابل حاکمې شوې او جنرال حمید ګل په ارګ کې د مجاهدینو د حکومت د ستر نظامي سلاکار په توګه وټاکل شو.
د دغې نااعلان شوې جګړې بله بڼه ۲۴ کاله وړاندې پیل شوه، او بیا هم له بده مرغه پاکستان په ۲۰۲۱ کال کې د دې جګړې ګټونکی شو. دا ځل لکه حمید ګل، فیض حمید هم کابل ته راغې او په سرینا هوټل کې دغه بریا ولمانځله.
د دواړو نااعلان شویو جګړو په سر کې پاکستان ته وفادار نیابتي افراد وو. دغه کسان د فکر او وفادارۍ له پلوه پاکستان ته نږدې دي. دوی به هېڅکله د افغان سیاسي روایت استازیتوب ونه کړي.
ځوان نسل ته ښایي چې په خپلو سیاسي مبارزو او ارزونو کې د داسې پاکستان‌پالو او وفادارو څېرو په پېژندنه کې پوره دقت وکړي او د ابهام ښکار نه شي؛ ځکه داسې ښکاري چې بله نااعلان شوې جګړه د پیل په درشل کې ده.

[Fazel Fazly فضل فضلي @FFazly]

ما خوشحال چې په پښتو شعر بیان کړ
د پښتو ژبه به اوس په آب و تاب شي

[Fazel Fazly فضل فضلي @FFazly]

اختر مو بختور!
په دې هیله چې راتلونکی اختر په خپلواک، آزاد او له اختناق پاک افغانستان کې په ګډه ولمانځو؛ داسې افغانستان کې چې لوڼې او مېرمنې د زده کړو او کار بشپړ حق ولري، او هر افغان د خپل راتلونکي په اړه د نظر او رایې حق او خپلواکي ولري.
د همدې هیلې د تحقق لپاره به ولسي مبارزه دوام لري او افغان ولس به بالاخره په دې مبارزه کې بریا مومي. آمین!

[Fazel Fazly فضل فضلي @FFazly]

The growing influence of right-wing politics across Europe has pushed many governments toward increasingly desperate measures against refugees. The EU 🇪🇺’s recent engagement with the Taliban, a group that deprives millions of women and girls of education and work, is the final nail in the coffin of the EU’s credibility on human rights and values. The EU has no moral authority to lecture other nations about values.

[Pina Picierno @pinapic]

I submitted a written question to the @EU_Commission regarding its invitation to #Taliban officials for talks on the forcible return of Afghan asylum seekers.

I asked the Commission how it can justify such a move, given that the #UN considers these returns a violation of international law and the #CJEU has ruled against the deportation of any #AfghanWoman.

Striking a deal with the Taliban goes well beyond mere operational contacts: it amounts to a de facto recognition of a persecutory regime that commits crimes against humanity towards women and girls.

Today, in the @Europarl_EN plenary, we voted a resolution condemning exactly these violations of women's rights in #Afghanistan and rejecting any normalisation of relations with them. The message from this Parliament is clear.
Now, more than ever, we stand with the democratic opposition in exile!

#AfghanWoman #WomensRights @AhmadMassoud

[Fazel Fazly فضل فضلي @FFazly]

پاکستان د امریکې د پاملرنې اړولو لپاره تل هر ډول خطرناک، منافقانه او ټیټ ګامونه اخیستي دي. د امریکا د توجه د جلب لپاره، د پاکستان لومړنی صدراعظم، لیاقت علي خان، په راولپنډۍ کې په عام محضر کې ووژل شو او بیا د پېښې پړه په هماغه ورځ پر یوه افغان، سید اکبر، واچول شوه. د سړې جګړې په وروستیو کې د وخت جمهور رئیس ضیاءالحق په مرموز ډول ووژل شو او دا بیا یوازې یوه «هوایي پېښه» وبلل شوه. په پېښور کې د حربي ښوونځي څه باندې سل زده‌کوونکي په داسې خونړۍ پېښه کې ووژل شول چې موخه یې نړۍ، په ځانګړي ډول امریکا، ته د ټي ټي پي د خطر جدي ښودل وو. له دې پرته هم پاکستان بې‌شمېره نورې لوبې کړې دي او لا یې دوام ورکړی دی.

نن هم په خیبر پښتونخوا کې هره ورځ خپل پولیس او سرتېري وژني او بیا د همدې پېښو په پلمه د افغانانو کورونه بمبارېږي. دا هر څه د دې لپاره ترسره کېږي چې یو ځل بیا د امریکې پاملرنه ترلاسه کړي او ځان د «ترهګرۍ قرباني» معرفي کړي. له همدې امله موږ وایو چې دا یوه لوبه ده خو عادي لوبه نه، بلکې ډېره خطرناکه، مرداره او خونړۍ سټراتیژیکه لوبه ده. دې لوبې ته باید د افغانانو له خوا مشروعیت ورنکړل شي.

د پاکستان هغه «امنیتي اندېښنې» چې نن پرې خبرې کېږي، په حقیقت کې خپله د پاکستان له خوا مهندسي شوي جعلي اندیښنې دي. له همدې امله د دې موضوع په اړه چوپتیا، مبهم دریځونه او یا هم پاکستان سره په همدې محوریت مذاکرات، په عملي ډول د پاکستان همدې خطرناکې لوبې دوام ته مشروعیت ورکول دي. زموږ مسئولیت یوازې ددې خطرناکې لوبې د مشروعیت مخنیوې نه بلکې دا هم دی چې موږ باید په افغانستان کې د دې لوبې مشروعیت ورکوونکي د هغوی له کړنو، خبرو او خاینانه چوپتیا څخه وپېژنو.

[Fazel Fazly فضل فضلي @FFazly]

Sohail Khan Afridi, Chief Minister of Khyber Pakhtunkhwa, says the Pakistani army should fight its “dollar war” somewhere else not in Pashtun areas. That is a stunning admission from a sitting elected leader: the escalating violence across the Durand Line is being used by Pakistan to justify endless military operations in Pashtun regions.

Pakistan has relied on these dirty tactics for decades. Since the Urumqi “peace talks last month,” both Islamabad and the Taliban have gone unusually quiet about the ongoing bombardment of Afghan villages, likely under Chinese pressure but daily incursions continue. Afghans are paying the ultimate price, while Taliban collusion grows more visible by the day.

[Fazel Fazly فضل فضلي @FFazly]

د هر افغان په اړه د امریکایانو یا د بل هر هېواد قضاوت هيڅ ارزښت نه لري.

[Fazel Fazly فضل فضلي @FFazly]

سعدي وایي: «من آنم که دانم»، نو ځکه پاکستان باید د پاکستانیانو د خپل تفکر، دریځ او ژبې پر بنسټ وپېژنو. د پاکستان د استخباراتو پخواني مشر او د افغانانو قاتل جنرال حمید ګل په رسنیو کې په زغرده ویلي وو چې د پاکستان د پوځ هر مشر د امریکا په امر ټاکل کېږي، او پاکستان له امریکا پرته اصلاً دوام نه شي کولی.
افغانان د خپل هېواد په اړه هېڅکله د کم‌ترۍ او حقارت داسې احساس نه لري. افغانستان د امریکا له امپراتورۍ مخکې هم موجود و، او له دې امپراتورۍ وروسته به هم خپل دوام ولري؛ خو د پاکستان په اړه دا خبره صدق نه کوي ځکه دوی خپله بقا امریکې پورې تړي.

[Fazel Fazly فضل فضلي @FFazly]

په ۲۰۲۰ کال کې، هغه مهال چې امریکا په دوحه کې له طالبانو سره د افغانستان د سپارلو لپاره په خبرو او معاملې بوخته وه، افغان حکومت په هېواد کې د ولسواکۍ د ارزښتونو په ځانګړي ډول د ښځو د حقونو د ساتنې لپاره اروپایي ټولنې ته مخه کړه. خو د اروپایي ټولنې د سفیرانو او استازو واحد ځواب دا و: «په دې کې شک نشته چې ارزښتونه مهم دي، خو اروپایي ټولنه د امریکا فرمایشاتو او پرېکړو ته تر هر څه لومړیتوب ورکوي.»
له همدې امله، په اوسنیو شرایطو کې د ارزښتونو د دفاع او احیا لپاره نه یوازې اروپایي ټولنې بلکې بل هر بهرني ادارې ته مراجعه نه یوازې ځان ته فریب او د وخت ضایع کول دي، بلکې د یوې رښتینې افغاني سیاسي پروسې ټکني کول او آن مخنیوی یې هم کوي.

[Fazel Fazly فضل فضلي @FFazly]

د چوپتیا بیه دا ده چې د حقارت او توهین د عادي‌سازۍ بهیر نور هم عادي کېږي، چې دا چاره د خپلواک افغاني سیاست لپاره یوه لویه فاجعه ده. د حقارت د عادي سازۍ هره بڼه باید وپېژندل شي، بربنډه شي، رد شي او پر ضد یې مبارزه وشي.
د ملتونو په تاریخ کې د حقارت احساس د پرله پسې ماتې، اقتصادي او تعلیمي شاته پاتې والی او د پردیو د تقلید او فرهنګي فشار له امله په طبیعي ډول پیدا کېږي، خو د یو ملت لپاره تر ټولو خطرناکه او زهرجنه پدیده، ددې حقارت تکرار او ورسره ذهني عادت دی.
استعماري رسنۍ، په اوسنۍ اصطلاح د شوشل میډیا ځیني انفولانسران او اشخاص بیا بیا خلکو ته ور یادوي او احساس ورکوي چې «موږ هیڅ هم نه یوو» «موږ تل پاتې راغلي یوو» خلک هم چې دا ډول استدلال اوري او مخکې کوم مثبت مثالونه نه ویني، نو باور یې لا کمېږي او د حقارت احساس یې نور هم ژوریږي.
په افغان سیاسي چاپېریال کې د حقارت د عادي‌سازۍ بهیر نور یوازې یوه پټه ستونزه نه ده؛ بلکې دا په خطرناکه او چټکه بڼه وسعت مومي. څه چې پرون د شرم وړ ګڼل کېدل، نن عادي شوي. که چوپ پاتې شو څه چې عادي شوي، سبا به د منلو وړ حقیقت وګرځي.
مثلا، زموږ په سیاست کې د سیاسي فعالیت لپاره له بهرنیانو د مرستې غوښتل عادت ګرځېدلی. په جنوبي آسیا کې د استعمار د پوستې پاکستان، له خوا د شاتګپالو د دوامداره تولید بهیر د نقد پر ځای یو نورمال حالت ګڼل کېږي، تر ټولو بده لا دا چې د سیاست یوه عادي وسیله ګرځېدلې ده. د حاکم غیر مشروع نظام دوام نور د اعتراض موضوع نه ده بلکې د زغم لپاره یې توجیهات وړاندی کیږي.
دا دی اوس د «ملي» مفهوم له حکومتولۍ حذف کېږي. او لا د دې حذف له پیل سره سم، د سپیناوي او توجیه تبلیغات هم پیل شوي دي څو دا ګام عادي، مشروع او د منلو وړ وښودل شي. دا یوازې د کلمې لرې کول نه دي؛ دا د هویت، مالکیت او جمعي شعور سیستماتیک کمزوري کول دي.
له زده کړو څخه د نجونو او مېرمنو محرومیت او د هغوی سیستماتیک ټولنیز انزوا، نور د اضطراري حالت په توګه نه بلکې د عادي نظم په توګه وړاندې کېږي. دغه راز طالب سره د جنګ او یا بالعکس هغوی سره د تعامل او د اوسني وضعیت “نورمال” ښودلو لپاره د بې شمېره انجوګانو جوړېدل، د حل لارې پر ځای د ستونزې د دوام وسایل ګرځېدلي دي.
تر ټولو دردناکه دا چې په خپلواک ډول د افغان سیاسي بهیر مخته وړل سپک، شرم او‌غیر عملي کار بلل کېږي. همدا علت دی چې ازاد فکر تر اختناق لاندې دی، هنرونه او ملي کلتوري مناسبتونه بند دي.
دا یوازې یوه ستونزه نه بلکې دا یوه شدیده مزمنه ټولیزه ناروغي ده، دا د حقارت د عادي‌سازۍ ناروغي ده. دا ناروغي درملنه غواړي. د درملنې اول ګام دا دی چې د حقارت د عادي کولو هره بڼه باید وپېژندل شي، بربنډه شي، رد شي او پر ضد یې مبارزه وشي.

[Aksaryat اکثریت @aksaryat]

به مناسبت روزهای ۷ و ۸ ثور

روزهای ۷ و ۸ ثور در تاریخ معاصر افغانستان دو روز سیاه‌ می‌باشند که هرکدام داستان خونین از رنج ملت ما را تداعی می‌کند و حتی به‌عنوان آغاز تمام بدبختی‌های جاری کشور دانسته می‌شوند.

کودتای تحمیلی ۷ ثور سال ۱۳۵۷ با قتل یک رئیس‌جمهور برحال و اعضای خانواده‌اش آغاز شد. حاکمان جدید تا حدی درگیر اختلافات داخلی و حذف یکدیگر شدند که در نهایت زمینه برای اشغال افغانستان توسط اتحاد جماهیر شوروی سابق فراهم گردید و کشور به میدان رقابت‌های ایدیولوژیک و جیوپولیتیک خارجی تبدیل شد.

پس از سال‌ها جنگ‌های خونین و ویرانی‌ها، نه سال بعد در چارچوب روند مصالحه ملی، نیروهای شوروی از افغانستان خارج شدند. این مرحله مهم تاریخی زمینه بازیابی مسیر مستقل افغانستان را فراهم کرده بود، اما بدبختانه تنظیم‌های جهادی با حمایت کشورهای غربی و عربی و با مداخله مستقیم پاکستان، از طریق کودتای ۸ ثور سال ۱۳۷۱ این فرصت تاریخی صلح را از میان بردند. همان‌گونه که در کودتاهای پیشین روند طبیعی سیاست افغانستان مختل شده بود، با آمدن مجاهدین نیز تمام نظام و نهادهای سیاسی زیر و رو گردید.

در نتیجه کودتای ۸ ثور، تمامی ساختارهای ملی و دولتی افغانستان ویران شدند، دارایی‌های ملی به غارت رفتند، اردوی ملی از میان رفت و کشور به میدان جنگ‌های داخلی تبدیل گردید که در پی آن صدها هزار انسان بی‌گناه کشته شدند و شهر کابل به ویرانه مبدل شد.

با کودتای ۸ ثور، کشور ما به میدان جنگ‌های نیابتی تبدیل شد و جامعه ما گرفتار افراط‌گرایی و بحران‌های دوامدار فرهنگی و اجتماعی گردید.

«اکثریت» با هرگونه تجاوز خارجی بر افغانستان، کودتای تحمیلی و هر نوع پروژه‌های تخریبی علیه کشور مخالف است. به باور ما، هر دو رویداد ۷ و ۸ ثور محصول مشترک ایدیولوژی‌های افراطی، مداخلات خارجی و ضعف‌های سیاسی داخلی بوده که افغانستان را به‌سوی جنگ‌های داخلی و اختناق سوق داده است.

ما جدا باورمندیم که جلوگیری از تکرار چنین فاجعه‌ها و نجات افغانستان تنها از راه ایجاد یک نظام مستقل، ملی، مترقی و مردم‌محور ممکن است؛ نظامی که بتواند بر زخم‌های قربانیان همه دوره‌های جنگ مرهم بگذارد و تمامی طرف‌ها و افراد دخیل در جنگ‌های خونین افغانستان، از جمله عاملان این دو کودتا، را در یک روند مردمی و عادلانه مورد محاکمه قرار دهد.

«اکثریت» یک مجموعه فکری-سیاسی است که توسط افغان‌های ملی‌گرا با باورهای ملی و دموکراتیک پیش برده می‌شود و بازتاب‌دهنده اندیشه مشترک این مجموعه است.

[Fazel Fazly فضل فضلي @FFazly]

The pariah state of Pakistan has once again shamelessly violated the sovereignty and territorial integrity of Afghanistan, launching a heinous and cowardly bombardment on Kunar University and nearby residential areas today. This attack is yet another chapter in Pakistan’s long-standing role as a proxy serving U.S. interests. Meanwhile, as the Taliban regime’s foreign minister calls for silence in the face of Pakistan’s actions, it is Afghan civilians who continue to pay the heaviest price for the reckless and destructive games of Pakistan, the Taliban and the United States.

[Fazel Fazly فضل فضلي @FFazly]

ملي یووالی د تعامل له قاعدې راټوکېږي. ملي یووالی نه د ټوپک په زور ترلاسه کېږي، نه د وعظ او نصیحت له لارې، او نه هم په تشو شعارونو. د ملي یووالي د تحقق یوازینۍ لاره دا ده چې د ملي وثیقې یا اساسي قانون پر بنسټ د ټولنې د وګړو او بېلابېلو اقشارو ترمنځ د تعامل او ګډ ژوند روښانه او منل شوي قواعد موجود وي. له اجتماعي قرارداد پرته بله هېڅ بدیله لاره نشته او هر څه ماتېدونکي دي.

[Fazel Fazly فضل فضلي @FFazly]

Pakistan’s regime once again exposes its cowardice targeting vulnerable Afghans with raids, detentions, and forced returns. Exploiting human suffering has become its pattern. Now more than ever, Afghans must unite around a genuinely Afghan-led political process to secure the dignified return of our people. https://t.co/pQ4RDoMVz7

[shahussain murtazawi @Murtazawi3]

موج‌سواری با کارت قومی

شماری از سیاست‌گران همواره تجارت سیاسی را با کارت قومی پیش برده‌اند. آنان پشت آدرس‌های قومی سنگر گرفته، نفرت‌پراکنی کرده، به دشمنی میان اقوام دامن زده و فتنهٔ قومی را برجسته ساخته‌اند تا از این مسیر به نان و نوایی برسند.

[Fazel Fazly فضل فضلي @FFazly]

موږ لپاره د پاکستان ټولو نیابتي تولیداتو پورې اړوند افراد نامطلوب او افغان‌ضد دي؛ که هغه جهادي جنګسالاران وي، که طالبان وي او یا د انجوګانو سیاسي سوداګر وي. پاکستان مجاهدینو ته د افغانستان د زیربنایي تاسیساتو د ورانولو دنده ورکړې وه، طالبانو ته یې د افغانستان د ملي وثیقې، ښوونې او روزنې د محوه کولو، د مېرمنو او نجونو د محرومولو او د هېواد د تاریخي او نړیوال حیثیت د له منځه وړلو مسؤلیت سپارلی، او جهادي جنګسالارانو او انجو‌يي لېبرالانو ته یې د افغانستان د ملي حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا د بې‌اهمیته ښودلو مأموریت ورکړی.

نو د محقق ترڅنګ د پاکستان ټولې نیابتي ډلې او افراد، پخواني او اوسني، باید رد شي!

[INSAN Magazine @InsanMagazine]

روشنفکران څوک دي او په ټولنه کې ونډه او مسوولیت څه دی؟ د معاصر مفکر، روڼ‌اندي، فلسطیني پوهاند ایډوارډ ودیع سعید په دې لیکنه کې چې ښاغلي دوکتور سلیم پاینده پښتو ته ژباړلې ده، د روشنفکرانو په استازیتوب بحث کېږي.
د ښاغلي سعید په باور؛ «زما استدلال دا دی چې روڼ‌اندي هغه افراد دي چې د استازولۍ له هنر سره مینه لري که څه هم هغه د خبرو کولو، لیکلو، تدریس او يا په تلویزیون کې د را ښکاره کېدو له لارې وي. دا هنر تر هغه حده مهم دی چې په عامه توګه مخاطبانو ته د پیژندنې وړ وي او دواړه ژمنتیا او خطر، پیاوړتیا او زیانمنتیا پکې شامل وي»

بشپړه ژباړه په لاندې لینک کې ولولئ:
https://t.co/PHBmSCo0DH

[Wali Shabgeer ولي شبګیر @Shabgeeristan]

بیرغ ته مې لیکلی شعر په په مصنوعي هوش سندریز کړ - ډېر بد یې نه دی ویلی.

کعبه مو د یوالي مقدس لکه ایمان دی
دا دری رنګه بېرغ خو پت عزت د هر افعان دی