Gökçe Sevik

[Kuzey Ormanları Savunması @kuzeyormanlari]

Bursa Gemlik kıyılarımızı da deniz salyası kapladı.

Ya Marmara Denizi’ni lağıma çeviren doğa yıkımına son verecek, ya denizsiz kalacağız.

Hep birlikte seslenelim. Merkezi ve yerel yönetimler #MarmaraİçinHareketeGeçin

[Jamiryo FX @JamiryoBtc]

1/
Hala TV’lerde gördüğümüz o meşhur Marmara fay haritası, aslında 2001 yılında Celal Şengör & Le Pichon ekibinin sadece 1630 km veriye dayalı hazırladığı "tek fay" modeline dayanıyor.
Ama artık bu model bilimsel olarak çöküyor.

2/
İTÜ’den Prof. Dr. Cenk Yaltırak ve ekibi 2002’den beri Marmara’nın çoklu fay sistemine sahip olduğunu verilerle gösteriyor.
22.000 km’lik sismik veriyle oluşturdukları yeni modelde tek fay yok.

3/
Yaltırak’a göre:
📍 1999 depremi = aslında 3 farklı fayın kırılmasıdır
📍 2023 Maraş ana depremi = eş zamanlı 2 fay kırılarak toplamda 7.8 büyüklüğünde enerji üretmiştir
📍 Marmara = Şu anda da aktif 4 fay segmenti var

Bu ne demek?
"Tek fay" modeli haritası ile Marmara yanlış senaryolarla yönlendiriliyor.

4/
Bugün hala kamu kurumlarının ve AFAD’ın kullandığı tehlike haritası, bu "tek fay" modeline dayanıyor.
Yeni yapılan binaların dayanıklılığı da bu modele göre hesaplanıyor.

Cenk Yaltırak açıkça uyarıyor:

'Bu haritanın kendisi tehlike.'

5/
Yeni harita diyor ki:
📍 2 sokak ötede bile deprem ivmesi farklı
📍 Aynı mahallede bir bina ayakta kalabilirken diğeri yıkılabilir
📍 Eski yönetmelikler çöktü
📍 Yeni senaryolar yazılmalı

ayrıca;
📍 Maraş depremiyle 2 önemli argüman yanlışlanmıştır. Bir, tehlike haritaları yanlışlandı. İki, "büyük deprem için fayın çok uzun olması lazım" tezi yanlışlandı.
📍Bir diğer önemi yanlış ise şudur; "faydan uzak olunca etkisini az hissederim". Faydan uzaklıktan daha önemli olan fayın yarattığı enerjinin sizin bulunduğunuz zeminde yarattığı ivmedir.

6/
Ama neden hala 2001 haritası gösteriliyor?
Çünkü bilimsel kompleksler, statükocular ve kariyer savaşları, gerçeklerin önüne geçiyor.

'Asistan yaptıysa profesör ne yaptı?'
diye sorulmasın diye... ya da başka bir şey?
(Cenk Yaltırak o dönemler araştırma görevlisi)

7/
'AFAD ve İBB'nin değerlerine dayanarak yapılan bütün yeni binalar riskli. Çünkü kullandıkları fay haritası ve tarihsel ilişkiler büyük bir soru işareti.' - Prof. Dr. Cenk Yaltırak

8/
Bazı isimler hala çıkıp diyor ki:

'En son olan 6.1’lik deprem Marmara’daki stresi boşalttı, artık büyük deprem beklemiyorum.'
- Şener Üşümezsoy

6.1'lik bir depremin, 7.5 büyüklüğünde enerji boşaltması mümkün mü?
Cenk Yaltırak şöyle diyor:

'Bu, bir çay bardağının dolmasıyla sel riskinin ortadan kalktığını iddia etmek gibi.'

9/
Cenk Yaltırak en güncel haritaya göre şunları söylüyor:
📍 Marmara’daki 4 ana fay segmenti henüz kırılmadı.
📍 Her birinin kendine özgü geçmişi ve tekrarlanma periyodu var.
📍 Her biri ayrı ayrı en az 7.2M deprem üretebilecek kapasitede.
📍 Hepsi aynı anda kırıldığı takdirde hesaplamalarımıza göre 7.8M deprem üretebilecek kapasitede.
📍 Bunlar aynı anda da kırılabilir, tıpkı 1999 ve 2023’te olduğu gibi.

10/
6.1M ile Marmara’nın "rahata erdiğini" söylemek temennidir, bilim değil.

Ayrıca, Üşümezsoy'un kullandığı model de sorunlu.
Sürekli Armijo’nun haritasına atıf yapıyor.
Ama Cenk Yaltırak’a göre:

'Armijo’nun yaptığı, Şengör & Le Pichon’un modelindeki tek fayı makasla ikiye kesmek. Yani model aynı, sadece makyajlanmış.'

11/
Peki neden hala bu kadar veri varken tek fay modeli TV’lerde?
Çünkü bilim yerine kişisel kariyerler ya da sebebini bilmediğimiz başka şeyler daha ağır basıyor.

12/
2008’de Celal Şengör, Cenk Yaltırak’a dedi ki:

'Marmara’nın yeni fay haritasını sen yap.'

Yaltırak, binlerce km’lik veriyle haritayı oluşturdu.
Ama bu harita 4 yıl boyunca yayınlanmadı.
Çünkü...

13/
Caner İmren (üniversitede Jeofizik hocamdı), harita yayınlanırsa kendi doktora tezinin çürüyeceğini bildiği için haritayı yapmak istemedi.
Bilimsel veri bastırıldı.
Yeni model ile ilgili makaleyi yazması istenen birinci isim Celal Şengör tarafından Caner İmren seçildi.

'Caner İmren benimle harita yapmak istemedi. Çünkü biliyor ki yeni bir fay haritası yapılırsa doktorasından farklı sonuç ortaya çıkacak'
- Cenk Yaltırak.

14/
Celal Şengör bile haritayı görünce demişti:

'Ben Le Pichon’a söylemiştim, tek fay olamaz. Aferin Cenk, bu işi sen çözdün.'

Ama sonra…
Yayın sırası geldiğinde, Cenk Yaltırak yerine Caner İmren’e öncelik verdi.
Çünkü işin içinde Le Pichon vardı.

15/
Le Pichon kim?
📌 2001’de 'tek fay modeli'ni Celal Şengör ile birlikte çizen Fransız jeofizikçi
📌 Cenk Yaltırak’ın çoklu fay haritası kendi modelini çökertince pozisyon değiştirmedi. Kabul etmedi.

Cenk Hoca şöyle anlatıyor:

'Fransız bir Katolik.
Bir Türk’ün onu çürütmesini kabul edemez.'

16/
Sonuç:
📌 Harita değişti ama itiraf edilmedi
📌 Segmentler eklendi ama sessizce
📌 'Tek fay' söylemi medyada sürdü ve halen sürüyor
📌 Cenk Yaltırak, dışarıda bırakıldı

Bilim değil, akademik koltuk koruma savaşı kazandı.

17/
Bir diğer önemli isim: Prof. Dr. Naci Görür

Naci Görür (üniversitede Sedimantoloji hocamdı), Celal Şengör’ün fay modeli üzerinden konuşuyor ve

'Marmara’da büyük deprem olacak'
'Son depremler bu riski daha da öne çekti' diyor.

18/
Naci Görür’e göre:
📍 Son depremler, tehditi azaltmak yerine artırdı

Naci Hoca tarih vermez:

'Tarih vermek kahinliktir.'
'Bilim olasılıkla çalışır.' der

Ve çok net bir uyarı yapar:

'Milyonlarca insanın can güvenliğiyle oynamayın.'

Bu konuda halkı, anlatım dili ve üslubu ile en çok yakalayan bilim adamının Naci Görür olduğunu düşünüyorum. (Bu benim kişisel görüşümdür)

19/
Ancak, Naci Görür’ün Marmara için temel aldığı model hala 'tek fay - üç segment' sistemidir.
Yani Adalar, Kumburgaz ve Tekirdağ hattı.
Cenk Yaltırak ise diyor ki:

'Bu faylar 4 farklı ana segmenttir.
Ve Marmara’nın 10 km altına kadar modellenmiştir.'

20/
Yani:
📌 Naci Görür'de büyük Marmara depremi uyarısı yapıyor
📌 Ama kullandığı model 2001’in çizgisine daha yakın
📌 Cenk Yaltırak’ın sunduğu model ise daha yeni ve daha kapsamlı

İki isim de büyük deprem(ler) beklese de farklı harita üzerinden yorum yapmaları, şu tarz yorum farklılıklarına yol açabiliyor:

Naci Görür son 6.1'lik depremin ana depremin olasılığını artırdığını ve muhtemel zamanlamasını öne çektiğini söylüyor.

Cenk Yaltırak ise 6.1'lik deprem olacak olan depremi ne öne aldığını ne de ertelediğini ve bunu söylemenin mümkün olmadığını söylüyor.

Naci Görür'ün üzerinden yorum yaptığı fay modeli 2001 yılındaki eski modele dayalı.
Cenk Yaltırak'ın üzerinden yorum yaptığı fay modeli ise 2001 yılındaki eski modelden 15 kat daha fazla data ile hazırlanmış, yapımında süper bilgisayarlar ve yapay zeka kullanılmış Marmara'nın 3D fay modeli.

21/
Bu çarpıklık yüzünden:
📌 Halk hala tek faylı haritalarla bilgilendiriliyor
📌 Yeni yapılan binalar hatalı risk hesaplarıyla inşa ediliyor
📌 Rehavete ve paniğe kapılanlar oluyor
📌 Gerçek bilim sesini duyuramıyor

22/
Ama gerçek çok net:

Cenk Yaltırak’ın dediği gibi:

'Tehlike haritasının kendisi tehlike.'
'Marmara’da tek fay yok.'
'Binalar 1G’ye göre yapılıyor, ama örneğin deprem anında 1.5G geliyor. O zaman ne yapacaksınız?'

Ek bilgi – '1G nedir?'

📌 'G', yerçekimi ivmesi demektir (yaklaşık 9.8 m/s²)
📌 Yani 1G = bir cismin kendi ağırlığı kadar yer sarsıntısı demek
📌 1.5G = binaya kendi ağırlığının 1.5 katı kadar yük binmesi demek

Deprem sırasında binanın maksimum kapasitesi 1G'ye göre hesaplandıysa, ama ivme 1.5G gelirse sonuç yıkım olur.

Cenk Yaltırak bu yüzden uyarıyor:

'Yanlış harita, yanlış ivme. Yanlış ivme, yanlış bina.'

23/
Bu zinciri okuyan herkes artık şunu biliyor:

📌 22.000+ km veriyle yapılmış süper bilgisayar ve yapay zeka destekli yeni fay haritası ve bunun üzerinden yapılmış ivme haritası çalışmaları var
📌 Bu yeni 3D modelle, noktasal ivme hesaplamaları yapılabiliyor
📌 Noktasal ivmeyi bilmek demek olası en büyük depremde binanızın yıkılıp yıkılmayacağını bilmek demektir
📌 Ama 2001’in "tek faylı" haritası hala resmi senaryolarda kullanılıyor

Ve bu, milyonlarca hayatı etkiliyor.

24/
Peki Celal Şengör ekibiyle harita çekişmesi bitti mi?

Hayır.
Cenk Yaltırak’a göre 2014’te Celal Şengör kendisini odasına çağırıp, 'Celine Grall geliyor, birlikte yazacağız' diyerek yeniden iletişime geçiyor. Ama daha sonra tekrar aramıyor.
Sonrasında ise...

25/
2014’te bir harita yayımlandı.
Bu haritada, daha önce hiç yer almayan bir fay segmenti ilk kez gösterildi.
Ancak bu segment, Cenk Yaltırak’ın 15 yıl önce kendi haritasına koyduğu segmentti.

Ama yeni haritada:
📌 O fay 'var'dı ama 'aktif değil' diye gösterilmişti
📌 Ve Cenk Yaltırak’ın ismi yine yoktu

26/
Yani harita neredeyse aynıydı, ama içerik yorumu farklıydı.
Yaltırak şöyle diyor:

'Bugün o segmentlerden birinde deprem olsa, ‘bizim haritada vardı’ diyecekler.
Ama göstermedikleri segmentte olsa, ‘aktif değil sanıyorduk’ diyecekler.
Böylece hep haklı olacaklar. Söz konusu haritayı çok göstermiyorlar ortalıkta ama bir sigorta olarak kenarda duruyor.'

27/
Bugün bilim, veriyle ilerliyor.
Ama burada hala:
📌 Ekran yüzleri
📌 Akademik statü savaşları
📌"Ben yaptım" diyen egolar gerçeğin önünde duruyor

28/
Cenk Yaltırak'ın tüm çalışmaları açık.
2002’den beri aynı şeyi söylüyor:

"Bilgi bastırılıyor, medya tek fayı gösteriyor, ülkeler sessiz kalıyor."

Ve tüm bu uyarıları, akademide dışlanma pahasına sürdürüyor.

29/
Gerçek şu:
Marmara’da risk geçmedi ve tehlike bitmedi.
Gerçeğe kulak verilirse, binlerce can kurtarılabilir.

Cenk Yaltırak’ın da dediği gibi:

'Doğruyu konuşmak bazen pahalıya patlar.
Ama susmak çok daha pahalıya…'

Görsel Ekler:

Soldaki görsel, tek fay modeli kullanarak oluşturulmuş Marmara fay haritasından bir örnek.

Sağdaki görsel, Cenk Yaltırak'ın süper bilgisayarlar ve yapay zeka desteği ile oluşturduğu Marmara fay haritasından bir örnek.

[Sinan Meydan @SMEYDAN]

“En Hakiki Mürşit İlimdir, Fendir...”

Atatürk bu sözü, 99 yıl önce bugün, 22 Eylül 1924'te, Samsun'da Ticaret Okulunda öğretmenler tarafından verilen çay ziyafetinde söylemişti.

Atatürk,99 yıl önce, çağını aşan bir yaklaşımla şöyle demişti:

“Efendiler, dünyada her şey için, maddiyat için, maneviyat için, hayat için, muvaffakiyet (başarı) için en hakiki mürşit ilimdir, fendir. İlim ve fennin dışında yol gösterici aramak gaflettir, cehalettir, dalalettir (sapkınlıktır...”

"Yalnız, ilmin ve fennin yaşadığımız her dakikadaki safhalarının gelişmesini idrak etmek ve ilerlemelerini zamanında takip eylemek şarttır. Bin, iki bin, binlerce sene önceki ilim ve fen lisanının çizdiği ilkeleri şu kadar bin sene sonra bugün aynen uygulamaya kalkışmak elbette ilim ve fennin içinde bulunmak değildir…”

(Atatürk'ün Bütün Eserleri, C.17,
s. 44)

Konuşmanın tamamı için bkz.👇
https://t.co/UKvBaP4eUg

[Gökçe Sevik @GokceSevik]

#erasmusdays #gaziosmanpasailkokulu #gop #yalovameb

[Gökçe Sevik @GokceSevik]

#YASAYIGERİCEK

[Gökçe Sevik @GokceSevik]

#EgitimdeSiddeteHayir

[Gökçe Sevik @GokceSevik]

#opet #temizyarınlarokullardanbaslar #temizellerparlakgelecek

[Gökçe Sevik @GokceSevik]

@fatihcolak19831 Özelden de yazdım ama sanırım göremediniz. Ben talibim.

[Gökçe Sevik @GokceSevik]

...

[Gökçe Sevik @GokceSevik]

Çıkmayın sahaya!

[Gökçe Sevik @GokceSevik]

@tcmeb 81 il 81 emanet proje ekibi Cumhuriyetin kuruluşunun 100.yılda 81 ilden 180 öğretmenin katılımı ile omuz omuza birlikte bu güzel tabloyu çıkardılar . 100 yıllarca yaşa Cumhuriyet

[Gökçe Sevik @GokceSevik]

#81il81emanet @yalovabasin @yalovamem @Sleyman77758023

[Gökçe Sevik @GokceSevik]

#81il81emanet @Sleyman77758023 @YalovaMem

[Gökçe Sevik @GokceSevik]

#81il81emanet @Sleyman77758023 @YalovaMem @tcmeb

[AirportHaber @AirportHaber]

FİLENİN SULTANLARI BÖYLE KARŞILANDI

🔴Avrupa Şampiyonu olarak göğsümüzü kabartan Voleybol Milli Takımımızı taşıyan uçak, İstanbul Havalimanı kulesi tarafından bu anonsla karşılandı…

[Gökçe Sevik @GokceSevik]

#Çanakkale

[Gökçe Sevik @GokceSevik]

#Çanakkale

[Ata Dostu @AtaDostu1881]

@caydanlik59 https://t.co/O5GiEtFpqo

[ALPGENART @alpgenart]

🖤özlemle... #10Kasım

[Kaç Saat Oldu? @KacSatOldu]

Şişecam, İsviçreli sanatçıya yaptırdığı #10Kasım Atatürk'ü anma filmi sosyal medyanın en çok konuşulanları arasında yer aldı.