polaris

[Patrick III Rangsimant @PatheNeuro]

เมื่อไหร่ฉันจะดีพอ?
ประสาทวิทยาของาน internal vs external validation

0
“เมื่อไหร่ฉันจะดีพอ?”

ในฐานะแพทย์ที่คำปรึกษาคนไข้มากมายในแต่ละวัน ผมได้ยินคำถามนี้บ่อยจนสงสัย แล้วรู้ไหมครับว่าคำถามนี่ไม่ใช่จากคนที่ขาดศักยภาพ ไม่ใช่จากคนที่ล้มเหลวซ้ำซาก แต่จากคนที่มีปัจจัยชีวิตหลายๆอย่างที่ดีมาก ทั้งดี ทั้งเก่ง ทั้งมีน้ำใจ เป็นคนที่ใครหลายคนอยากเป็นให้ได้แบบเขา

แต่แทบทุกเคส พอได้นั่งฟังเขาพูด โดยเฉพาะเวลาเขาพูดถึงตัวเอง ผมไม่เห็นความรู้สึกชื่นชม ขอบคุณ ในตัวเขาเองเลยครับ สิ่งที่ผมสัมผัสได้ในบทสนทนาคือ “ความพยายาม”

ความพยายามที่จะเป็นให้มากกว่านี้อีก
พยายามจะดีขึ้นกว่าเมื่อวาน
พยายามให้พ่อแม่ภูมิใจ
พยายามเป็นแบบที่เจ้านายชื่นชม
พยายามเป็นแม่ที่ดี เป็นแฟนที่เข้าใจ

พยายามจนลืมไปว่า… เสียงที่สำคัญที่สุดอาจไม่ใช่เสียงจากคนอื่น แต่คือเสียงจากตัวเองที่พูดว่า “เราดีพอแล้วนะ” แต่คำถามคือ ทำไมในหัวของเขาไม่มีเสียงนี้ดังเลยล่ะ?

หรือว่าสมองของพวกเขา (หรืออาจจะเราด้วย)
ไม่เคยให้โอกาสตัวเราเองได้ “ดีพอ” เลยเหรอ?

…

1
ประสาทวิทยาของ “ดีพอ”
Neuroscience of decision making
ระบบการตัดสินใจ และระบบการให้คุณค่า

ย้อนกลับไปปี 1951 Solomon Asch ทำการทดลองโดยการเอาอาสาสมัคร 10 คนมานั่งในห้อง แล้วให้เลือกตัวเลือกเส้นตรง 1 จาก 3 เส้น ว่าเส้นไหนมีความยาวใกล้เคียงกับเส้นที่เป็นโจทย์มากที่สุด แต่ความลับของการวิจัยนี้คือ อาสาสมัครแท้จริงมี 1 คน และที่เหลือ 9 คนเป็นหน้าม้าที่ถูกเตี๊ยมมาให้ตอบแบบผิดๆ

ในระหว่างการวิจัยพบว่า แม้อาสาสมัคร (ตัวจริง) จะตอบถูก แต่เขาจะรู้สึกลังเลทันทีที่เห็นว่า คนหมู่มาก ตอบไม่เหมือนเขา และเมื่อทำการวิจัยซ้ำๆไปเรื่อยๆ ก็พบว่า 75% ของอาสาสมัคร(ตัวจริง) ในท้ายที่สุดก็ยอมเปลี่ยนไปตอบตามคนหมู่มาก

นี่คือจุดเริ่มต้นของคำว่า social conformity หรือ “ความกลัวการไม่เหมือนคนอื่น” ซึ่งตรงนี้สะท้อนให้เห็นว่า มนุษย์ให้คุณค่าความคิดและการตัดสินใจของตัวเองได้นะ แต่ก็ให้คุณค่าความคิดและการตัดสินใจของ ”สังคม“ และ ”คนหมู่มาก“ ด้วย และบางครั้งให้ค่ามากกว่าความคิดและการตัดสินใจของตัวเอง

แปลว่าสมองเรามันมีไดนามิกนะครับ
คือมันสามารถเปลี่ยนกลับไปกลับมาได้
เดี๋ยวเชื่อตัวเอง เดี๋ยวเชื่อเสียงรอบข้าง
มันน่าจะมีศูนย์กลางที่ทำหน้าที่ควบคุมเรื่องนี้ในสมองสักจุดแน่ๆ

หลังจาก Asch มีข้อสรุปแบบนั้น นักประสาทวิทยาเริ่มสนใจว่า “สมองส่วนไหน” ที่อยู่เบื้องหลังพฤติกรรมเหล่านี้ ในปี 1994 คุณ Antonio Damasio ค้นพบว่าผู้ป่วยที่สมองส่วน ventromedial prefrontal cortex (vmPFC) เสียหาย จะมีปัญหาในการตัดสินใจเรื่องศีลธรรม ไม่รู้ว่าตัวเองดีหรือไม่ดี และไม่มีความรู้สึกว่า “นี่คือฉัน”

Damasio สรุปในหนังสือ Descartes’ Error ว่าการตัดสินใจ ไม่ว่าจะดูมีเหตุผลแค่ไหน มันไม่เคยแยกจากอารมณ์ และสมองส่วน vmPFC ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางของการประเมินคุณค่าที่มีต่อตัวเราเอง เพื่อใช้ในการตัดสินใจ

ต่อมาในปี 2012 D’Argembeau กับทีมวิจัยใช้ fMRI ศึกษาการทำงานของ vmPFC ขณะอาสาสมัครนึกถึงตัวเองในอดีตหรืออนาคต พวกเขาพบว่า ยิ่งเราคิดถึง “ตัวเองที่มีความหมาย” มากเท่าไร vmPFC จะยิ่งตอบสนองแรงขึ้น โดยเฉพาะเมื่อมีความภาคภูมิใจหรืออบอุ่นใจปนอยู่

ต่อมาในปี 2023, Yuzhen Li และคณะ ตีพิมพ์งานใน Frontiers in Neurology โดยใช้ fMRI ศึกษาการตัดสินใจแบบเสี่ยงในบริบทของ social conformity และพบว่าผู้เข้าร่วมมีแนวโน้มเปลี่ยนการตัดสินใจตามกลุ่ม และมันสัมพันธ์กับการทำงานของ vmPFC ที่ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ

คือพูดง่ายๆนะครับ vmPFC มีแนวโน้มจะให้คุณค่าของ “สิ่งที่มีอยู่แล้ว” เช่น ความเชื่อเดิม ความคิดเดิม ตัวเราเดิมๆ สภาพเดิมๆ เหนือกว่าช้อมูลใหม่ที่เข้ามา

และเมื่อ vmPFC ทำงานน้อยลงสมองของเราประเมิน คุณค่าหรือบรรทัดฐานทางสังคม (social value) เหนือกว่าสิ่งเดิมๆที่เรามีอยู่ แน่นอน รวมถึงตัวตนเราด้วยครับ มันจึงส่งผลต่อความพอใจในตัวเราได้ในไง

สมองส่วนนี้ยังเชื่อมโยงกับ hippocampus (ศูนย์ความจำ) และ orbitofrontal cortex (OFC) ซึ่งทำหน้าที่คล้ายระบบ “ซาบซึ้ง” กับคุณค่าทางใจ พูดง่ายๆ คือ สมองของเรามีระบบที่ทำหน้าที่จำ – ประเมิน – และรู้สึกดีกับสิ่งที่เราทำได้ดีมาแล้ว

นั่นแปลว่าสมองเราพร้อมที่จะรู้สึกว่า ”เราดีพอ“
แต่ปัญหาคือระบบนี้บางครั้งมัน “เงียบ” (ทำไม?)
หรือมันไม่ได้เงียบแต่ “เราไม่ได้ฟังมัน” (ทำไม?)
โดยเฉพาะในคนที่เอาคุณค่าตัวเองไปฝากไว้กับวิธีการวัดผลในสายตาคนอื่น

…

[coach @coachfail_]

ผู้ใดไร้รัก ผู้นั้นกลัวที่จะมีรักอีกครั้ง

[polaris @Gooddaytodienow]

@153ariel สงยมากครับบ

[lom-náo @llomnaonao]

ถ้าคิดถึงก็บอกหน่อย กำลังจะว่างแล้ว 😣 อยากให้กลับมากันไหมคะ

[polaris @Gooddaytodienow]

@jemappelleelsa อู้วววว

[₍ᐢᐢ₎ ✧ ณช. 🍒🐯 @PcyNicha]

ตอนเลิกกับแฟนที่คบมา 5 ปี ก็มี EXO ประคองสติสตางค์

ตอนเลิกกับแฟนที่คบมา 3 ปี เกือบจะจัดงานมัดข้อมือเล็กๆ ก็มี EXO ประคองใจ

คิดถึง EXO คิดถึง EXO

[mars. @yoxrgravity]

ไม่ถูกรัก แต่ดันไปจงรักภักดี

[Domjeen​ ด้อมจีน​ ติ่งจีน​ รักทุกอย่างที่เป็นจีน @dom_jeen]

#ZhaoLusi #จ้าวลู่ซือ
ออกมาโพสครั้งแรก เกี่ยวกับสิ่งที่เกิดขึ้น
อ่านแล้วสงสาร น้องเจออะไรมาเยอะมากจริงๆ
ปี2019 น้องเริ่มมีความผิดปกติ สภาวะซึมเศร้าแต่ตอนนั้นน้องไม่ได้ใส่ใจ
ปี2021 เธอมีอาการภูมิแพ้ รู้สึกเหมือนมีมดแมลงมากมายไต่บนตัว เจ็บปวดเหมือนเข็มมากมายทิ่มแทงร่างกาย

[polaris @Gooddaytodienow]

@imyourbabe98 แน่ะ

[하나 @jellytufu]

dem #rtxxdm

[アボガド6 @avogado6]

迷い

[เฮียขับรถ @Lizarddriverx]

แม๊นี่เด้งเอ๊งงง ไม่ใช่ผลไม้น้าาา😓 #หมูเด้ง #Moodeng

[เฮียขับรถ @Lizarddriverx]

อย่าเผลองับเด้งนะแม๊😅 #หมูเด้ง #Moodeng

[สวนสัตว์เปิดเขาเขียว Khao Kheow Open Zoo @KhaokheowZoo]

บอสเด้ง ขอโทษที่ทำให้รถติดยาว 3 กิโล

#Moodeng #หมูเด้ง
#khaokheowzoo

[dog person 🐶 @notmadeinpain]

ทุกคนทำยังไงถึง move on จากรักที่ไม่สมหวังได้หรอคะ

[Impella @calendargurl_]

อยากกอดจริงๆง่ะ

[TAROTIVA 🏺 ♄ @TAROTIVA]

ชาวราศีมีน

เขาว่ากันว่า เป็นคนที่น่ารัก แต่มักจะพบเจอกับความสัมพันธ์ที่คลุมเครือ

[พี่เค้ก ~ 🍰 @cake_journey]

#สรุปมาให้อ่าน แบบมอนิเตอร์สด #บอสพอล ใน #โหนกระเเส

1. "บอสพอล" บอกว่าเหตุที่ยอมมาออกโหนกระแส เจ้าตัวอ้างว่า อยากมาในช่วงจังหวะที่ตัวเองยังมีชีวิตอยู่

2. บอสพอล หลั่งน้ำตาร้องไห้โฮ ฟังเรื่องลูกข่ายกินยาฆ่าตัวตาย พร้อมยกมือไหว้ขอโทษ

[แครี่ แคทรีโอนา กรรณิการ์ หวัง แบรดชอว์ @NiaTanjararak]

อีนี่ฉลาดสัส ทุกอย่างทุกคำที่ส่อผิดกฎหมาย ลูกโซ่มันจะตอบว่าไม่รู้ ไม่เข้าใจ ส่งให้กรรชัยพูดตลอด สังเกตว่ามันจะพูดบ่อยว่า พี่หนุ่มใช้คำว่าอะไรนะครับ ที่เมื่อกี้พี่หนุ่มพูดคำว่าอะไรนะครับเสมอ #โหนกระแส