Mohamad

Struggle for Sustainable Peace & Political Justice: You cannot have Sustainable Peace without Political Justice.

[Mohamad @GraanHewad]

د یوه ارمانجن پلار د لوڼو د تعلیم نیمګړی فصل:

میاخان اکا د پکتیکا د مرکز، شرنې پهٔ لمنو کې اوسېږي. نوموړی ارمان لري تر څو یې لوڼې تعلیم وکړي او ډاکترانې شي تر څو خپل ولایت کې محرومو مېرمنو ته د خدمت مصدر وګرځي.

نوموړی د ژوند د کړاوونو یو ډک داستان لري، چې د لوڼو د د تعلیم لپاره هره ورځ د پکتیکا د مرکز شرنې پهٔ لمنو کې د نجونو ښوونځي ته نږدې ۱۲ کیلومیتره یې پیاده مزل کاوه تر څو یې لوڼې تعلیم وکړي خو د طالبانو له راتګ سره یې د تعلیم دا هیلې هم مړاوې شوې او دا درې کاله کېږي چې د نجونو د ښوونځیو د خلاصون پهٔ هیله شپې سبا کوي، خو دی خبر نه دی چې د افغان نجونو د تعلیم او تحصیل دا ناتمام فصل نور د تل لپاره وتړل شو.

د افغان نجونو د نیمګړي ژوند داستان

——

An aspiring father's unfinished chapter of his daughters' education:

Miya Khan Aka lives on the outskirts of Sharana, the capital of Paktika. He dreams of educating his daughters and becoming doctors so that they can serve the deprived women of his province.

He has a story full of hardships in his life. Every day, he used to walk about 12 kilometers to the girls' school on the outskirts of Sharana, the capital of Paktika, so that his daughters could receive an education. However, with the arrival of the Taliban, his hopes for education also faded. For three years, he has been spending nights and days hoping for the opening of girls' schools, but he is unaware that this unfinished chapter of the education and higher education of Afghan girls has been closed forever.

This one of the real stories story of the Afghan girls in Afghanistan.

#Afghanistan
#AfghanGirlsEducation
#Pakteka
#World
#AfghanParents
#AfghanWomen
#AfghanGirls

[Mohamad @GraanHewad]

ای ځما وطنه د لالونو خزانې ځما
غواړمه بښنه ومې نه ساتلو شان د ستا

ګودر ځاځی https://t.co/agkpYxvl7Z

[Mohamad @GraanHewad]

اَوْره يې خبرې به مې پاکې وي
ونو ته په څانګو باندې مه خيځه
لنډې لنډې لارې خطرناکې وي

هیڅ نشه مشه تماشه نه کوي
ځینې خلک هسې په هوا کې وي

پېغلې چې بې روره وي، بې شوره وي
پېغلې چې خپلواکې وي،چالاکې وي

مُنیر بونیری

#PashtoPoetry

[Mohamad @GraanHewad]

له انګریزي استعمار څخه د اوسني افغانستان د بهرني سیاست د بېرته خپلواکۍ ترلاسه کولو ۱۰۷ مه کلیزه دې ټولو درنو افغانانو ته مبارک وي.
دا چې ولې زموږ هېواد:
- په متداومه توګه بې ثباته پاتې شوی
- ملي بنسټونو مو په سمه توګه وده نه دی ورکړل شوې
- د ملت جوړولو څپرکی ناتمام پروت دی
-د نیم وطن د ترلاسه کولو تاریخي داعیه چې د دوامدراې بې ثباتۍ د حل کیلي په کې نغښتې دی لا هم لاینحله پرته دی
- د سیاسي عدالت پر بنسټ د هېواد د زعامت د انتخاب د معضلې نېمګړې باب راته مخکې پروت دی
- میلیونونه افغانان په نړۍ کې مهاجر دي
- داخل کې مو ملت له اقتصادي ستونزو کړېږي
- میلیونونه افغان مېرمنې او نجونې په ۲۱ قرن کې د تعلیم او تحصیل ترلاسه کولو حق نه لري
- لا هم هېواد کې سیاسي تنوع او یو د بل د منلو کلتور نه دی منل شوی
- د سیمې او نړۍ له زبرځواکونو سره د ملي منافعو په محور متقابلو اړیکې سره مو غفلت کړی یا نه یو توانېدلي چې اړیکې ورغوو او یا نه یو پرېښودل شوي
- ولې اکثره مهال د نظامونو د سقوطونو شاهدان پاتې شوی یو
- او نور ګڼ لوی مسایل عمیق څېړلو ،تحلیل او مناسبو ملي حل لارو ته اړتیا لري چې باید تکمیل او عملي شي.

[Mohamad @GraanHewad]

John Sopko says America is betraying the trust of every Afghan who believed its promises of protection.
#War_Peace #FallOfRepublic

[Christiane Amanpour @amanpour]

“We have people dying in Afghanistan right now”: John Sopko served as U.S. Special Inspector General for Afghanistan Reconstruction. He says America is betraying the trust of every Afghan who believed its promises of protection.

[Mohamad @GraanHewad]

اتمر پیشنهاد کرد که خودش و داکتر عبدالله دوباره نزد رییس جمهور بروند و این بار موضوع را واضح بگویند تا هیچ ابهامی باقی نماند. قرار شد از رییس جمهور وقت گرفته شود. من و اکرم خپلواک باهم به طرف حرم‌سرا رفتیم تا پیام را به رییس جمهور برسانیم و نظرش را بگیریم. در حویلی حرمسرا از داکتر خپلواک خواستم خودش تنها با رییس جمهور صحبت کند. خپلواک رفت و بعد از مدت کوتاهی برگشت. رییس جمهور حاضر نشده بود داکتر عبدالله و اتمر را ببیند.

وقتی آن روز از چهارچنار بیرون می‌شدم، برداشت من از آنچه اتفاق افتاده بود واضح بود. تقریباً تمام سیاسیون مهم داخل و بیرون نظام به این نتیجه رسیده بودند که رییس جمهور غنی باید از صحنه کنار برود. محاسبه‌شان ظاهراً این بود که مشکل اصلی طالبان با رییس جمهور است و اگر او کنار برود، طالبان با دیگر رهبران سیاسی به یک تفاهم خواهند رسید و ممکن یک حکومت مشارکتی ساخته شود. طالبان قبلاً پیام‌هایی در این مورد به برخی رهبران سیاسی داده بودند.

اما یک سوال اساسی بی‌جواب مانده بود: طالبانی که بدون مقاومت جدی تا دروازه‌های کابل رسیده بودند و حالا می‌دانستند که در داخل کابل هم اراده جدی برای جنگ وجود ندارد، چرا باید قدرت را با کسی تقسیم می‌کردند؟

اگر می‌توانستند تمام قدرت را با زور بگیرند، چه چیزی آن‌ها را مجبور می‌کرد که فردای آن روز در قطر آن را با دیگران تقسیم کنند؟

جواب این سوال در کمتر از ۲۴ ساعت بعدی روشن شد.

۲/۲

[Mohamad @GraanHewad]

آخرین مجلس رهبران سیاسی افغانستان در ارگ

شنبه، ۱۴ آگست ۲۰۲۱

- - - - - - - - - - - -

وحید عمر
- - - -

قرار بود ساعت ۲:۳۰ بعد از ظهر رهبران سیاسی و جهادی با رییس جمهور در ارگ ملاقات کنند. ساعت ۲:۳۰ که به قصر چهارچنار رسیدم، به جز داکتر اکرم خپلواک که مسوولیت هماهنگی مجلس را داشت، کسی دیگر نرسیده بود. از او پرسیدم رهبران سیاسی کجا هستند. گفت در سپیدار مجلس دارند و قرار است همه باهم به ارگ بیایند.

حدود یک ساعت بعد رهبران سیاسی به ارگ رسیدند. رییس جمهور کرزی، داکتر عبدالله عبدالله، فضل‌الهادی مسلمیار رییس سنا، قانونی صاحب، استاد خلیلی، استاد محقق و باتور دوستم آمده بودند. وزیر خارجه حنیف اتمر هم همرای شان‌ بود. رییس شورا میررحمان رحمانی کمی دیرتر رسید. برای استاد سیاف هم کرسی گذاشته شده بود، ولی نیامد. معاونان رییس جمهور در مجلس نبودند.

فضای مجلس پرتنش بود و چهره‌ها عبوس و پریشان. کسی نمی‌خندید. بعد از تلاوت قرآن کریم، رییس جمهور مجلس را آغاز کرد. برخلاف معمول، خودش گفتنی زیادی نداشت. مایک را روشن کرد و به داکتر عبدالله گفت که آماده است از آن‌ها بشنود. داکتر عبدالله از رییس جمهور کرزی خواست که صحبت کند.

رییس جمهور کرزی عاطفی صحبت کرد. گفت از احتمال جنگ و خون‌ریزی در کابل نگران است. تمام خانواده‌اش در کابل هستند و حتی وقتی جرمن‌ها خواسته بودند پسرش میرویس را با یک بورس پنج‌ساله به آلمان ببرند، قبول نکرده بود. گفت نمی‌خواهد فرزندان خودش در خارج باشند و از درد فرزندان مردم بی‌خبر بمانند. بعد به اصل موضوع رسید. گفت وقت تصمیم و قربانی است و باید از خون‌ریزی و ویرانی کابل جلوگیری شود.

بعد از او داکتر عبدالله، استاد خلیلی، استاد محقق و یونس قانونی صحبت کردند. پیام همه تقریباً یکی بود: باید از خون‌ریزی و ویرانی کابل جلوگیری شود. چیزی که برای من بسیار جالب بود، تفاوت این مجلس با مجلس امنیتی یک روز قبل بود. روز جمعه در همان ارگ، تمام بحث بر سر مقاومت، ایستاده‌گی و دفاع از کابل بود. اما روز شنبه دیگر هیچ‌کس از مقاومت حرف نمی‌زد. همه از جلوگیری از جنگ و خون‌ریزی صحبت می‌کردند.

این تغییر به دلیلی هم عجیب بود که رهبران جهادی در جلسات هقته های قبل از توانایی‌های خود برای دفاع از نقاط مختلف افغانستان صحبت می‌کردند و برای خیزش‌های مردمی و مفرزه‌های امنیتی از دولت اسلحه، مهمات و امکانات می‌خواستند. و امکاناتی هم برای این کار برای شان داده شده بود. اما حالا دیگر کسی از دفاع حرف نمی‌زد.

رییس جمهور ظاهراً پیام را دریافت کرد، یا حداقل فکر کرد دریافت کرده است. در جمع‌بندی کوتاه خودش هم دیگر از مقاومت و ایستاده‌گی حرف نزد. گفت با پیشنهادهای رهبران موافق است و هدایت داد یک هیات باصلاحیت تعیین شود تا فردا به قطر برود و با طالبان روی تصمیم نهایی صحبت کند. بعد به عجله از مجلس بیرون شد. آخرین مجلس رهبران سیاسی افغانستان با رییس جمهور غنی کمتر از نیم ساعت دوام کرد.

در جریان مجلس موضوع دیگری هم مطرح شد. یونس قانونی گفت که او و تعدادی از رهبران سیاسی به اسلام‌آباد دعوت شده‌اند و قرار است فردا به پاکستان بروند. از رییس جمهور اجازه خواست. رییس جمهور برآشفته شد و گفت این وقت رفتن رهبران سیاسی افغانستان به پاکستان نیست و چنین سفری در این مقطع پیام خوبی نخواهد داشت. قانونی چیزی نگفت.

بعد از ختم مجلس، بیرون تالار با قانونی روبه‌رو شدم. از این‌که رییس جمهور با رفتن آن‌ها به اسلام‌آباد موافقت نکرده بود، ناراحت بود و سخنان سختی گفت. از من خواست به رییس جمهور بگویم که از روی احترام در مجلس چیزی نگفته، وگرنه برای رفتن به اسلام‌آباد به اجازه کسی ضرورت ندارد. حرف‌هایش را شنیدم، ولی چیزی نگفتم. قرار نبود من میان قانونی صاحب و رییس جمهور غنی قاصد باشم.

کمی آن‌طرف‌تر، پیش روی قصر چهارچنار، داکتر عبدالله، استاد خلیلی، حنیف اتمر و اکرم خپلواک ایستاده بودند و صحبت می‌کردند. اتمر در وسط ایستاده بود و دیگران با دقت به او گوش می‌دادند. اتمر ناراحت بود. می‌گفت پیامی که قرار بود به رییس جمهور غنی داده شود، در لفافه گفته شد و به اندازه کافی واضح نبود. داکتر عبدالله هم با او موافق بود.

برداشت آن‌ها این بود که رییس جمهور غنی پیام مجلس را درست نفهمیده است. حرف فقط این نبود که جنگ در کابل متوقف شود یا هیاتی به قطر برود. پیامی که رهبران سیاسی آورده بودند این بود که رییس جمهور باید کنار برود تا زمینه انتقال فوری قدرت فراهم شود.

۱/۲

[Mohamad @GraanHewad]

Today, the world celebrates #YouthDay while the de facto authorities of Afghanistan have deprived half of Afghanistan's population, girls and women of the basic human rights of #Education.

[António Guterres @antonioguterres]

On #YouthDay we celebrate the creativity & leadership of young people everywhere.

By working with them as equal partners, we can use their energy & expertise to tackle some of the defining crises of our time.

Together, let's build a future where every generation can thrive.

[Mohamad @GraanHewad]

Today, the world celebrates #YouthDay while the de facto authorities of Afghanistan have deprived half of Afghanistan's population, girls and women of the basic human rights of #Education.

[Amina J Mohammed @AminaJMohammed]

Young people around the world are demanding change for a sustainable future.

With less than five years to deliver on the SDGs, youth leadership and impatience are the urgency needed to make a difference.

This #YouthDay, let us act in solidarity with every young person for the future they want.

[Mohamad @GraanHewad]

منت باره مې دا زړۀ ډېر د نسیم دی
چې راؤړی ستا د زلفو ئې شمیم دی

ماښامی دی، تنهائي ده ، پردی ښار دی
بې اسرې زړۀ مې خفه لکه یتیم دی

د ګردش د ګرد تیرو کې هر چا پرېښوم
بس یو ستا لېونی خیال مې لا ندیم دی

د ضمیر اواز هر غوږ ته رسؤم به
کوم فرعون زبان پرېکړی د کلیم دی؟

د چا خیال ، د ژوندون غم ، د وطن فکر
په څو ځایه مې دا یو زړګی تقسیم دی

عجيبه مې د روح غم دی ، د زړۀ رنځ دی
نۀ پوهېږي پرې طبیب دی کۀ حکیم دی

وخت ئې هر څو وخت په وخت کۀ نوم بدل کړو
راز هم هغه ستا مئين شاعر سلیم دی

ارواښاد سلیم راز
#PashtoPoetry

[Mohamad @GraanHewad]

The Seven key takeaways from this report are as:

· Accountability mechanisms exist, but remain weak because the institutional structures have not reliably prevented impunity;
· Investigations lack sufficient transparency thus announcing an investigation does not establish genuine accountability;
· Serious violations continue to be attributed to security personnel where killings, arbitrary detention and ill-treatment remain major concerns;
· Internal accountability is insufficient where security institutions need credible independent oversight;
· Command responsibility matters thus accountability must go beyond individual low-ranking officers;
· The general amnesty remains inadequately enforced which former officials and former security personnel remain vulnerable;
· UNAMA wants measurable accountability, not assurances, the real test is whether perpetrators are identified, prosecuted and punished.

This report finds that while Taliban de facto authorities have established internal oversight bodies, a severe lack of transparency and systemic reporting barriers hinder accountability for security force misconduct.
Covering 2021–2026, the report notes that despite some disciplinary actions, the absence of public data and fear of reprisal undermine justice for civilians.

Full report is accessible here through UNAMA address.

[UNAMA News @UNAMAnews]

UNAMA Report on Efforts of #Afghanistan’s De Facto Authorities to Provide Accountability for de facto Security Forces #Afghanistan.
Press release and full report [English/Dari/Pashto]: https://t.co/Pi0kwEUNsN

[Mohamad @GraanHewad]

پاڼې پاڼې ترمې ترمې سرۀ ګلان دي
نن ازغي په ټول چمن کې واکداران دي

په کوم ښاخ چې زمونږ جاله د ارمان وه
ګزار کړي تندرونه پرې اسمان دي

د چمن مینه چې اور کړه صیادانو
په قفس کې ډېر خوشحاله بلبلان دي

چې سرونه ئې ختلي نمر ته ټیټ دي
له تودو څپېړو هغه په امان دي

تۀ یادګار د مينې نه ئې تاج محله!
ستا د لاندې چخڼي شوي مزدوران دي

ستا د مينې د جنون له برکته
ما هم لوبې راشه کړې په ګرېوان دي

حال مې څۀ پوښتي ملګري سلیم رازه!
دا شعرونه د حالاتو ترجمان دي

شاعر ـ ارواښاد سليم راز
کتاب ـ د زخمونو پسرلي
#PashtoPoetry

[Mohamad @GraanHewad]

د ژوند صحرا ته مې د مينې باډيوه راؤړې
ما د احساس د ګل په لپه کې لمبه راؤړې

زۀ د مئين زړۀ د رضا نه بغېر نۀ پايمه
ما کله کله د جانان کلي ته شپه راؤړې

زمونږه څۀ خو يا په سترګو کې لمبې د خمار
يا په تنکي زخم کې ستا د ياد شُغله راؤړې

د لېونتوب د جنګ په زغره کې مې نغښتی ايمان
د سحر لمونځ له مې د ځان سره نېزه راؤړې

زما نصيب زما د جنګ او جهاد دغه برخه
چې خپله تُوره مې په خپله وينه سره راؤړې

تۀ راته ووايه چې څۀ په کربلا کې شوي
ما په ټکر او په بابړه تبصره راؤړې

زما د غرونو د ښايست له غمه هر سوداګر
د کرش مشين او فولادي سپينه اره راؤړې

بس داسې لږ د مينې رنګ ورکړه نو ډېره ښه ده
وخته! چې تا د نوي ژوند کومه نقشه راؤړې

بيا به په هر سړي په زور خپله خبره مني
زورور بيا د خپل غرض تُوره تېره راؤړې

د انتظار د هاړ تودو غرمو وهلی صابر
د خپل ارمان د ونې سېوري ته دمه راؤړې

مرحوم ډاکتر صاحب شاه صابر

#PashtoPoetry

[Mohamad @GraanHewad]

پـــه کــاتـــه شــم و عــالــم و تــه حــیــران
چــې د نـــس د پــاره څــه کـا دا ســــګان
.
هسـې چـارې يــې پــيـدا شــي، لـه وجــوده
چــې پــه فــکـر ذکــر نــه وي ، د شـيــطان
.
تــل قــرآن د وړانـدې ايـښـی، قـرآن لـولـي
ولــې هـېــڅ عـمـل يـې نــه وي ، پــه قــرآن
.
پـه کوم لوري پسـې ځم، چـېرته يې غـواړم؟
د کـيـمــيا غــونــدې نايـاب شــول دانـايـان
.
ښـه سړی لال و ياقوت دی، مونـده نـه شـي
لــکــه نــور کاڼي لږ نـــه دي نـاکــســان
.
که په نور خلکو کې، ښه سړی مونده شي
ولــې ښــه ســړي بــه لــږ وي افــغـانـان
.
کــه هـر څــو ورتــه د پـنــد خـبـرې وایــې
د پلار پند یې هم ښـه نـه لـګـي، پــه ځــان
.
هـره چاره د پښـتـانــه تــر مــغـول ښــه ده
اتــفــاق ورڅــخـه نـشـتــه ، ډېــر ارمــان
.
د بـهـلـول او د شـیـر شـاه خـبــرې اورم
چـې پـه هــینـد کې پـښـتانه وو بادشاهان
.
شـپـږ اووه پـېـړۍ یې هـسـې بادشـاهي وه
چې په دوی پورې درست خلک وو حـیـران
.
یا هـغه پښـتـانـه نـور وو، دا څه نـور شـول
یا د خـدای دی اوس دا هـسـې شـان فـرمان
.
کـه تـوفـیـق د اتـفـاق پـښـتانـه مــومـي
زوړ خـوشـحال به دوباره شي په دا ځوان

---

خوشال خان بابا
---
#PashtoPoetry

[Mohamad @GraanHewad]

ما آسمان د ازادۍ ته لار کوله
خو افسوس صیاد مې مات کړل وزرونه

هره خوا چې د رڼا په تمه لاړم
خواره شوي وه ډیوو لاندې دامونه

زما هډوکي به لا فخر کړي په ګور کې
ومې نه لیکل د سپیو صفتونه

د حرمان په لمبو وسوم خو ټیټ نشوم
ومې نکړل مغرورانو ته عذرونه

نوی روح مې د پښتو شعر ته ورکړ
په ګلونو کې مې ونغښتل اورونه

څو چې ژبه د پښتو وي زه به يمه
هير به نکړي پښتانه زما لالونه

ارواښاد سليمان لايق

#PashtoPoetry

[Mohamad @GraanHewad]

اعتراف

شاعر:
مرحوم ګل‌پاچا الفت
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
نه مې د چا مـال خوړلى نه مې څوك وژلي دي
نه مـې چـا ته ورك شـه يا ګُمشـو كلـه ويلـي دي

نـوره ګناه نه‌لرم پـه دې ګناه مې مـه نيسه
زړهٔ كې مې چې پټ ظالم ته بد غوندې كتلي دي

وخت د اعتراف دى ګناه خپله درته وايمه
نه يـمه منكر پـه مظلومانو مې ژړلي دي

دا ګناه د سترګو كه د زړهٔ ده نه پوهېږمه
بد مې چې ليدلي خداېږو بد مې هم ګڼلي دي

نه ومه خبر پرده مې لږ غوندې چې جګه كړه
نـه دي د ويلو هغه څه چې ما ليدلي دي

زهٔ يې پـه ويلـو او ليدلـو ګُنهګار شـومـــه
نور يې پـه كولو او عمـل باندې ښاغلي دي

نه يمه خاين خو په خيانت د نورو پــوه يمه
پوهه كه ګناه وي خلك ټول اوس پوهېدلي دي

دا چې دا كـاږهٔ درتـه ولاړ دي ټيټ سـرونـه هم
ستا مخ كې چې سم نه‌شول سـم كله چلېدلي دي؟

هیڅ هيله ترې مه‌كړه كه څوك ځان د تا غُلام ګڼي
ما غُلامانـه ذهنيتونه پېژندلې دي

لوړ مقام ته رسي چې بوټونه پاكوي د بل
ډېر په دغـه شُغل رياســـت ته رسېدلي دي

- -

[Mohamad @GraanHewad]

What I saw in a week on the front line of Afghanistan’s hunger crisis
Cobi Rietveld is the Afghanistan Country Director for Action Against Hunger, who travelled to Helmand shared a week travel findings to the Action Against Hunger feeding clinic.
I was particularly affected by what I saw inside the Therapeutic Feeding Unit in Lashkar Gah, where we treat children with severe acute malnutrition and complications.

Each bed was occupied by a child fighting for survival, and behind each one of them was a story of hunger and vulnerability.

Standing there, I felt the full weight of the crisis and, at times, a deep sense of helplessness.
The latest information is that more than a third of the country’s population requires urgent food assistance. Malnourished mothers and children bear the brunt;
- Some 17.4 million people – over a third of the population – require urgent food assistance.
-The UN has warned that 4.7 million Afghans are on the brink of famine, while nearly five million mothers and children are suffering from acute malnutrition.

Over one-third of the population faces acute food insecurity, with 4.7 million people on the brink of famine. Healthcare systems are overwhelmed by surging malnutrition cases, driven by economic collapse, drought, and severe funding shortages.
https://t.co/e43gLDshE2

[Mohamad @GraanHewad]

نه زۀ "عمــــــر دراز مروت" د نیمــــې لارې مل یم
نه بل اوسي د نیمــــــې لارې مل زمـــا په زړۀ کې
°°°
ھیڅـــــــــوک پناہ عمردراز مروته نه راکـــــــوي
لکہ کوچیـان تړلې کـــــــــډې در په در ګـــــــرځوو
°°°
په تش لباس د ژبه ورو خلکو مــــــه غولیــــــــږه
د مازیګر د وخت عبث هــسې اوږده وي سیوري
°°°
نَـنْـګ او غـيرت مِي دَيَعقُـــــــوب ځامـــــــــــن دي
دَ ځَانَه مَخکِي چِـــــــــــي خَـپَل وَرُوْر نَــــه مَـنِي
°°°
د وچــې خانــه دا خانــي بـه دې تر عمـــره نه وي
دا خو بدلیـــږي زنــده ګي ده ګـــــوزاره کـــوه لـږ
°°°
اُوس تصّور هـــم د رقــــــیب د رِقابت نه کــــــــوې
د عشّق په درس کې د زړۀ داسې تربیت مې وکه
°°°
د زړګي کورته مې د غم پسې غــــــــم ځکه راځي
هوښياران وايي چـــــــې دنيا پسې دنيا را درومي
°°°
ما د هیندوانو درمسال کې ذکر د خدای وکـــــــړ
ما د ښاریانو سره ټول دستور د غـــــــرۀ وساتۀ
°°°
په ګرده چم کې همــــــــدا یو عمر دراز مروت دی
د چا په کار کې چـــــــې تر خپله وسه کار نه لري
°°°
ســــــــــر ماتول د ســـــــر اعـــــــــــزاز ګڼمــــــــه
خو ســـــــــــــر ټيټي مې د خپل قام نه غـــواړم

مرحوم عمردراز مروت

[Mohamad @GraanHewad]

پریزاده! زړۀ مې چوي له اضطرابه
کوم جادو به تا راپورته کړي له خوابه

پریزاده! زړۀ هم تاته د سپړدو دی
ستا په وړاندې څۀ حجاب څۀ بې حجابه

پریزاده! لاس مې ایښی دی په سترګو
فال را وباسه زما هم له کتابه

پریزاده! ځان مې ښکول کړ آئینه کې
دا کوم رنګ مې کشید کړی له ګلابه؟

پریزاده! له ځنګلونو تېرېدل دي
څۀ خبر یې د ځنګلو له ادابه

پریزاده! د فرات په ژۍ ولاړ یم
مودې وشوې تنده غوړام له دریابه

پریزاده! یو تپوس مې په زړۀ لیک دی
اخلم سا که راتېرېږم له عذابه

پریزاده! که زۀ دا وارې ویده شوم
هېڅ یو شور به مې راویښ نۀ کړي له خوابه

پریزاده! څۀ خوبي راکې ضرور شته
بې سببه خارج نۀ یم له نصابه

پریزاده! بس په پونده تاوېدل دي
زندګي ده او ساتو یې له سېلابه

پریزاده! خاموشۍ مې هم نارې کړي
د تسنیم پۀ زړۀ کې درد دی بې حسابه

[Mohamad @GraanHewad]

مرحوم استاد ګل پاچا الفت د پښتو ادب یو ځلانده ستوری،لوی شاعر، ادیب، لیکوال، دینې عالم او افغان مفکر وه.
مرحوم الفت ډېرې لسیزې پخوا د هر افغان واکمن او سیاستوال پر نسبت د افغانانو او په ځانګړي توګه د پښتنو پراخو او عمیقو محرومیتونو ته په دقیقه توګه پام شوی وه او د شعر په ژبه یې بیان کړي وه.

د مرحوم الفت له خوا په دغه شعر کې د افغانانو او پهٔ ځانګړي ډول د پښتنو له ستونزو او کړاوونو څخه ډک ژوند یو دقیق حقیقي انځور بیان شویدی:

باغ و بڼ یې بې بلبل بې عندلیبه
رنځوران یې بې دوا او بې طــــــبیبه

څه په لوږه، څه په تبه، څه په تېغ مري
ورک شه ورک شه د پښتون خواره نصیبه

که یې ښه پوره په حال باندې خبر شې
خدایږو! ته به هم پرې وژاړې رقیبه

لاس یې یو ځای، سر یې بل ځای، پښه یې بل ځای
پښتانه ټوټې ټوټې دي بې ترکیبه

که غمخور،همدرد،خواخوږی او دردمند یې
ژاړه ژاړه د پښتون په حال حبیبه

توره مه ستایه هنر ورلره ستایه
چې نور هم نشي مجروح پښتون ادیبه

ارواښاد استاد ګل پاچا الفت