Noor HabibZai 🇦🇫

From Every Mountainside, Let Freedom RING - MLK Jr

[Noor HabibZai 🇦🇫 @Habibzai99]

دبستان کې د آسیا چې زه استاد وم.
تا لوستلــــــه هغه وخت کې سیپاره.

مخ دې تور شه اوس زما د سر سودا کړې.
ته او خـــــدای چـــــې په همدغه قواره !

موسی شفیق

[Kabul Podcast @KabulPodcast]

د افغانستان د ماشومانو خوارځواکي: هغه خاموش بحران چې د هېواد راتلونکی له خطر سره مخ کوی.
شننه: نور حبیب زی

په داسې حال کې چې د افغانستان په اړه نړیوال بحثونه تر ډېره پر امنیتي ګواښونو، سیاسي انزوا او اقتصادي بندیزونو راڅرخي، یو بل بحران په چوپتیا سره ژورېږي؛ داسې بحران چې د هېواد د راتلونکو لسیزو پر ثبات، اقتصاد او بشري پانګې به تر هر بل عامل ډېر اغېز ولري. دا بحران د ماشومانو خوارځواکي ده.

نن ورځ افغانستان د نړۍ له هغو هېوادونو څخه دی چې د ماشومانو د خوارځواکۍ تر ټولو لوړه کچه لري. د یونیسف د ۲۰۲۶ کال د اټکل له مخې، شاوخوا ۳.۷ میلیونه ماشومان تر پنځو کلونو کم عمر لري چې د شدیدې خوارځواکۍ له خطر سره مخ دي، او نږدې ۴.۹ میلیونه میندې او ماشومان بېړنیو تغذیوي مرستو ته اړتیا لري. همدارنګه، میلیونونه افغانان د خوراکي ناامنۍ له سخت وضعیت سره مخ دي.

دا شمېرې یوازې د بشري مرستو غوښتنه نه څرګندوي؛ بلکې د افغانستان د راتلونکي اقتصادي او ټولنیز وضعیت په اړه یو جدي خبرداری هم دی.

خوارځواکي؛ د فقر او بې‌ثباتۍ ګډه پایله!

د ماشومانو خوارځواکي یوازې د خوړو د کمښت ستونزه نه ده. دا د اقتصادي رکود، بېکارۍ، اقلیمي بدلون، کمزوري روغتیايي خدماتو او د نړیوالو مرستو د کمېدو ګډه پایله ده.

وروستیو کلونو کې د افغانستان اقتصاد له سخت فشار سره مخ شوی، د خلکو د پېرلو ځواک کم شوی او د خوراکي توکو بیې لوړې شوې دي. په ډېرو کلیوالو سیمو کې وچکالۍ او د اوبو کمښت کرنه زیانمنه کړې او د کورنیو د عاید سرچینې یې محدودې کړې دي.

له بلې خوا، د نړیوالو مرستو کمېدو د هغو روغتیايي او تغذیوي پروګرامونو ظرفیت هم راکم کړی چې پخوا یې د زرګونو ماشومانو ژوند ژغوره.

د بشري پانګې له لاسه ورکول!

د خوارځواکۍ تر ټولو خطرناکه اغېزه هغه وخت څرګندېږي چې د ماشوم د دماغ او بدن وده اغېزمنه شي.

د ژوند لومړۍ زر ورځې، له امیندوارۍ څخه تر دوو کلنۍ پورې، د انسان د ذهني او فزیکي ودې تر ټولو مهم پړاو دی. که ماشوم په همدې موده کې مناسبه تغذیه ترلاسه نه کړي، د دماغ وده یې د تل لپاره زیان ویني.

دا ماشومان وروسته په ښوونځي کې د زده کړې له ستونزو سره مخ کېږي، د کار په بازار کې یې تولیدي وړتیا ټیټېږي او د ژوند په اوږدو کې یې اقتصادي ونډه کمه وي.

له همدې امله، د ماشومانو خوارځواکي یوازې د روغتیا ستونزه نه ده؛ دا د افغانستان د بشري پانګې د کمزوري کېدو، د اقتصادي ودې د ټکني کېدو او د فقر د دوام یو مهم لامل هم دی.

د امنیت او ثبات له زاویې!

د ماشومانو خوارځواکي د افغانستان د ملي امنیت له موضوع سره هم مستقیم تړاو لري.

هغه ټولنې چې پکې لوږه، بېوزلي او د زده کړو کمزورتیا پراخه وي، د افراطیت، ناقانونه کډوالۍ، جرمونو او ټولنیزو بې‌ثباتیو پر وړاندې ډېرې زیان‌منې وي.

کله چې یو نسل له مناسبې زده کړې، روغتیا او تغذیې بې‌برخې شي، هېواد د مسلکي کدرونو، تولیدي ځواک او اقتصادي نوښت له کمښت سره مخ کېږي. دا وضعیت نه یوازې د افغانستان، بلکې د سیمې پر امنیت او ثبات هم اغېز لري.

نړیواله ټولنه ولې باید اندېښمنه وي؟!

د افغانستان د ماشومانو د خوارځواکۍ بحران یوازې یوه داخلي موضوع نه ده.

افغانستان د آسیا په زړه کې پروت هېواد دی. د دې هېواد اوږدمهاله بې‌ثباتي د کډوالۍ، بشري بحران، سیمه‌ییز امنیت او اقتصادي اړیکو پر راتلونکي مستقیم اغېز لري.

که نړیواله ټولنه غواړي په افغانستان کې د تلپاتې ثبات زمینه برابره شي، باید د بیړنیو مرستو ترڅنګ د کرنې، روغتیا، تعلیم او د خوړو د خوندیتوب په برخه کې اوږدمهاله پانګونه وکړي.

د حل لاره یوازې مرستې نه دي!

بیړنۍ بشري مرستې د زرګونو ماشومانو ژوند ژغوري، خو د ستونزې بنسټیز حل نه شي کېدای.

افغانستان د داسې ملي ستراتیژۍ اړتیا لري چې د ماشومانو تغذیه د پراختیايي سیاستونو په لومړیتوب کې ځای پر ځای کړي. د کرنې عصري کول، د اوبو مدیریت، د کلیوالو اقتصاد پیاوړتیا، د میندو روغتیا، د تغذیې عامه پوهاوی او د لومړنیو روغتیايي خدمتونو پراخول باید د دې ستراتیژۍ اساسي برخې وي.

په ورته وخت کې، نړیوال شریکان باید د افغانستان د ماشومانو د تغذیې پروګرامونه له سیاسي تحولاتو بېل وګوري، ځکه لوږه سیاست نه پېژني او ماشومان د سیاسي اختلافونو مسؤل نه دي.

پایله!

د افغانستان راتلونکی یوازې د سولې، سیاسي جوړجاړي او اقتصادي اصلاحاتو پورې نه دی تړلی؛ بلکې د نن ورځې د ماشومانو له روغتیا او تغذیې سره هم تړاو لري.

هغه ماشوم چې نن له خوارځواکۍ سره مخ دی، سبا به کمزوری زده‌کوونکی، ضعیف کارګر او له اقتصادي ستونزو سره لاس او ګریوان یو ځوان وی. برعکس، هغه ماشوم چې نن مناسبه تغذیه ترلاسه کوي، سبا کولای شي د خپل هېواد په اقتصادي وده، ټولنیز ثبات او ملي پرمختګ کې مهم رول ولوبوي.

[Financial Times @FT]

FT Exclusive: Japan’s participation in a $40bn nuclear power project in the US has hit a roadblock over fears that its lenders might have to assume liability for any nuclear accident on American soil. https://t.co/CwYr6vHkmz

[Al Jazeera English @AJEnglish]

A deal between the US and Saudi Arabia allowing the kingdom to build nuclear reactors using American technology and to enrich uranium “could lead to a regional nuclear race,” according to ex-Israeli PM Naftali Bennett.

🔴 LIVE updates: https://t.co/g84IOHnA48

[ShamshadNews @Shamshadnetwork]

ایرو ایشیا: چین له یوې پېړۍ وروسته افغانستان سره پوله پرانیزي.
https://t.co/PFB58kHLvE

[ABN Pashto @afbnpashto]

سعودي عربستان او امریکا په رسمي ډول د ملکي اټومي انرژۍ په برخه کې د ۳۰ کلنې همکارۍ تړون لاسلیک کړی دی.

د دغه تړون له مخې، سعودي به خپل د ملکي اټومي انرژۍ پروګرام پراخ کړي او احتمال شته چې په دغه هېواد کې د یورانیمو د غني‌ سازۍ زمینه هم برابره شي.

د راپورونو له مخې، په دې تړون کې د امریکا له لوري د ملکي اټومي بټیو (رېکټورونو) جوړول، د اټومي خوندیتوب د پرمختللو ټکنالوژیو لېږد او د ریاض د متخصصیننو روزنه شامله ده.

امریکايي چارواکي وایي، دا پروګرام به د اټومي انرژۍ نړیواله اداره (IAEA) څاري او موخه یې د سعودي انرژۍ سرچینو ته تنوع او پر نفتو د دغه هېواد د اقتصادي تکیې کمول دي.

د د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې چارواکو دغه تړون د ایران د نفوذ د مهارولو او له خپلو سیمه‌ ییزو متحدانو سره د واشنګټن د ستراتیژیکو اړیکو د پیاوړتیا لپاره یو مهم ګام بللی دی.

دا په داسې حال کې ده چې سعودي عربستان تر دې وړاندې ویلي وو، که د سیمې په اټومي توازن کې هر ډول بدلون راشي، مناسب غبرګون به وښيي.

#ABN #SaudiArabia #UnitedStates #NuclearEnergy #MiddleEast

[The Economist @TheEconomist]

In his first extended interview since SpaceX’s blockbuster IPO, @elonmusk tells @zannymb about what he thinks the future holds.

Watch the expansive, and at times heated, conversation, from 6pm London time on Thursday https://t.co/hIwL9vyQx4

[Fox News @FoxNews]

BREAKING: CENTCOM releases unclassified footage of U.S. forces striking key Iranian military targets as the conflict in the Middle East continues to escalate.

CENTCOM says the latest operation hit Iranian missile and drone storage sites, air defense assets, coastal surveillance positions, and maritime capabilities in the 12th straight night of attacks against the regime.

The military says the campaign is intended to further degrade Iran's ability to threaten commercial shipping and civilian mariners.

[ZAWIA NEWS @ZawiaNews]

د نورستان د قومي شورا يو مشر امير محمد وايي، په پارون کې رامنځته شوي ناورين سره د طالبانو رژيم چلند سپکوونکی دی.

نوموړی وايي، تر اوسه استول شوي مسوولين يوازې بسکويټو او نوشابو سره ورغلي او له ننګرهار څخه د طالب نظاميانو ورغلې ډله هم يوازې د فېسبوکي عکسونو لپاره يو څو بېلچې او کولنګونه واوري.

دی له نورستانيانو سره دغه چلند دوه ګونی او توهین امېزه بولي.

[Sohail Noor Khan @sohailnoorkhan]

سخت فقر او مجبورۍ په مخه کړی ځوان؛
د قاري تواب په نوم دغه ځوان چې لس ورځې وړاندې د مزدورۍ لپاره ایران ته روان شوی و، په لاره کې مړ شوی دی.

د هغه خپلوان وایي، قاري تواب تازه د دولسم ټولګي څخه فارغ شوی و او د قران حافظ هم و،‌ خو د سخت غربت له کبله اړ شوه چې ایران ته مخه کړي. هغه ډېرې دروازې وټکولې، خو کار یې ونه موند او بالاخره یې پر سختو لارو د تګ پرېکړه وکړه. ایران ته د تګ پر لاره دې وروستیو کې څو تنه ځوان په یو دښته کې له سختې تندې مړه شوي دي.

وطن کې مجبورۍ ډېرې دي، لوږه اوج ته رسېدلې او ګڼې ستونزې شته،‌ خو بیا هم د خپلو کورنیو پر غړو رحم وکړئ. مه یې پرېږدئ چې په قاچاقي او ناقانونه خونړیو لارو ځانونه مرګونو ته ورکړي.

[BRICS News @BRICSinfo]

JUST IN: 🇾🇪 5 oil tankers diverted in the Red Sea to avoid Bab al-Mandab Strait due to Yemeni Houthi blockade and missile strikes.

[Al Jazeera English @AJEnglish]

Houthi leaders in Yemen have declared a naval blockade against Saudi Arabia, effective immediately.

What is Bab al-Mandeb?

🔴LIVE updates: https://t.co/yFjI8LCNqm

[Al Jazeera English @AJEnglish]

President Donald Trump says there'll be no enrichment of material under a civil nuclear deal between the US and Saudi Arabia and that the agreement is conditioned on Riyadh joining the Abraham Accords.

🔴 LIVE updates: https://t.co/Pwc0ldXIiN

[Reuters @Reuters]

Amnesty International calls for investigation into Pakistani strikes in Kabul https://t.co/WYOPyIMmCD https://t.co/WYOPyIMmCD

[ICRC Afghanistan @ICRC_af]

Following the devastating floods in Parun, #Nuristan dozens of people were killed & many more injured & displaced.

@ICRC delivered emergency medical kits including dressing, intravenous & oral packages to health facility to help health workers provide timely care to the injured.

[Fazel Fazly فضل فضلي @FFazly]

Pakistani officials and media may reject @amnesty Amnesty International’s findings, but denial cannot erase history. While we welcome every effort to document the suffering of Afghans, our memory does not depend on international reports. For Afghans, Pakistan’s direct and proxy policies since 1974 have contributed to the deaths of well over a million Afghans and the destruction of our country. Justice will not come through propaganda or denial; it will come through a strong, united and sovereign Afghan nation that preserves the truth and holds those responsible accountable.

[ZAWIA NEWS @ZawiaNews]

زاويه چېرته ده!؟
مقبوضه پښتونخوا، شانګله.

[Kabul Podcast @KabulPodcast]

د بښنې نړیوال سازمان ویلي، په کابل کې د روږدو کسانو د درملنې پر روغتون د پاکستان هوايي برید د نړیوالو بشردوستانه قوانینو جدي سرغړونه ده او باید د احتمالي جنګي جنایت په توګه وڅېړل شي.

دغه سازمان د چهارشنبې په خپل راپور کې ویلي چې د پاکستان هغه ادعا، چې ګواکې دغه مرکز د وسلو او مهماتو د زېرمتون په توګه کارېده، له شواهدو سره سمون نه لري.

د راپور له مخې، د لسګونو ویډیوګانو، انځورونو، سپوږمکۍ عکسونو او د عیني شاهدانو د څرګندونو له ارزونې وروسته هېڅ داسې نښه نه ده موندل شوې چې وښيي په دغه روغتون کې وسلې، مهمات یا د دویمو چاودنو شواهد موجود وو.

بښنې نړیوال سازمان ټینګار کړی چې د موجودو شواهدو پر بنسټ، «امید» روغتون مشروع نظامي هدف نه و.

دغه بنسټ همداراز ویلي، په دې برید کې سلګونه ملکي وګړي وژل شوي او د ملګرو ملتونو د شمېرو له مخې، د قربانیانو شمېر ۲۶۹ کسانو ته رسېږي.

پاکستان څلور میاشتې وړاندې د دغه برید پر مهال ادعا کړې وه چې «امید» مرکز د وسلو او مهماتو د زېرمتون په توګه کارېده، خو د بښنې نړیوال سازمان دا ادعا بې‌اساسه بللې ده.

[Mir Yar Baloch @miryar_baloch]

د بلوچستان جمهوریت د خلکو د خواخوږۍ او پیوستون پیغام

د بلوچستان جمهوریت خلک د افغانستان د نورستان ولایت له خپلو وروڼو او خویندو سره، چې نن د ویجاړوونکو ناڅاپي سېلابونو له ستر ناورین سره مخ شوي، خپله ژوره خواخوږي، صادقانه تسلیت او د زړه له کومې پیوستون څرګندوي.
د وروستیو راپورونو له مخې، د سختو بارانونو له امله زورورو ناڅاپي سېلابونو د نورستان ولایت مرکز پارون ښار سخت ځپلی او پراخ ویجاړی یې رامنځته کړی دی. د لومړنیو معلوماتو له مخې، لږ تر لږه ۲۰ کسان خپل ژوند له لاسه ورکړی، له ۸۰ څخه زیات کسان ټپیان شوي، او تر ۱۰۰ زیات کسان لا هم ورک دي. سېلابونو کورونه، بازارونه، هوټلونه، دوکانونه، سړکونه او عامه بنسټونه ویجاړ کړي دي.
زموږ زړونه له هغو ټولو کورنیو سره دي چې په دې ستر غم کې یې خپل عزیزان، کورونه او د ژوند د عاید سرچینې له لاسه ورکړي دي. موږ په دې سختو او دردناکو شېبو کې د افغانستان د نورستان ولایت له زړورو او زغمناکو وروڼو او خویندو سره ولاړ یو، او دعا کوو چې ټپیان ژر تر ژره روغ شي، ورک کسان په خوندي توګه وموندل شي، او الله تعالی ټولو اغېزمنو ته صبر، ځواک او زغم ورکړي.
هیله لرو چې د نورستان خلک د دې ستر ناورین پر وړاندې له زړورتیا او حوصلې څخه کار واخلي، او سوله، روغتیا، هیلې او سوکالي یو ځل بیا د دوی ښکلي وطن ته بېرته راستانه شي.

د بلوچستان خلک د افغانستان د نورستان له خلکو سره ولاړ دي

The Republic of Balochistan solidarity message to the people of Afghanistan

21 July, 2026
The people of the Republic of Balochistan extend their deepest condolences and heartfelt solidarity to our brothers and sisters of Afghanistan Nuritan following the devastating flash floods that struck the province today. According to the latest available reports, powerful flash floods swept through Parun, the capital of Nuristan Province, after heavy rainfall, causing catastrophic destruction.

Preliminary reports indicate that at least 20 people have lost their lives, more than 80 have been injured, and over 100 people remain missing. The floods destroyed homes, markets, hotels, shops, roads, and public infrastructure.

Our hearts go out to every family that has lost loved ones, homes, and livelihoods in this terrible tragedy. We stand with the resilient brothers and sisters of Afghanistan province of Nuristan during this painful time and pray for the swift recovery of the injured, the safe rescue of those still missing, and strength for all those affected.

May the people of Nuristan find courage in the face of adversity, and may peace, healing, and hope return to their beautiful homeland. The people of Balochistan stand with the people of Nuristan, Afghanistan.

THE REPUBLIC OF BALOCHISTAN
@TOLOnews @TOLONewsEnglish @Aissc12 @khaama @KaDailyNews @Kabul_Governor @AfghanUrdu @hyrbyair_marri

[Pajhwok Afghan News @pajhwok]

د خپل ناروغ ماشوم پر وخت روغتون ته د نه رسولو درد، د جوزجان د یوې مور د ژوند لوری بدل کړ؛ سایرې له هماغې شپې وروسته موټر چلول زده کړل او اوس د ښځینه مسافرو په لېږدولو د خپلې کورنۍ ژوند پر مخ وړي.
د بشپړو جزییاتو لپاره لاندې لېنک کېکاږئ:
https://t.co/lvL27M8WMx
#جوزجان #سایره #د_کورنۍ_ژوند #ټکسي_چلوونکې
#Jawzjan #Saira #FamilyLife #taxidriverservices

[Amnesty International South Asia, Regional Office @amnestysasia]

@amnesty found no evidence to support the Pakistan military’s claims that Omid Rehabilitation and Treatment Centre was being used to store weapons and ammunition or for other military purposes at the time of the attack. The air strikes violated the special protection afforded to healthcare facilities under international humanitarian law (IHL), as well the principles of distinction, precaution and proportionality designed to protect civilians.
https://t.co/LzdZwgfHEL