Hạnh Nguyễn | Hannah

Cách đây cũng lâu lâu, tui sang Quế Lâm học. Gần ký túc xá có 1 nhà hàng siêu lớn, nổi tiếng về vịt quay, tui thỉnh thoảng ghé ăn. Ông chủ già chắc cỡ 80 tuổi, hay ngồi trên bàn đặt trước cửa, đon đả chào mời khách, tui hay trò chuyện với ông lúc đợi xe. Ông nói ông là đời thứ 10 của nhà hàng này, họ có chi nhánh ở Úc, NZL, Mỹ, Canada, châu Âu, Hongkong,.. quản lý các chi nhánh cũng là người trong dòng họ. Có lần tui hỏi ông về câu thành ngữ "không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời", ổng nói trong tiếng Trung cũng có câu này, nhưng gia tộc ông thì 10 đời vẫn thịnh vượng. Bí quyết nằm ở đâu, tui hỏi. Ổng nói là 2 chữ đàng hoàng, "uy tín như tính mạng", mất uy tín thì không làm ăn gì được nữa. Ví dụ có tin đồn, đứa đó mượn tiền không có trả, hoặc lâu mới trả, hoặc huy động tiền xong lặn mất...thì xác định, 1 lần và mãi mãi không bao giờ làm ăn được nữa. Người ta đồn nhau nhanh lắm, nhất là vụ tiền nong. Và người đó bị thánh thần quở phạt nữa, người ta thương, người ta tin thì mới móc hầu bao ra giúp mình, cho mình vay mượn không lãi. Mình tự dưng lợi dụng cái lòng tin ấy vì tham lam bất nghĩa bất nhân, không còn 1 chút nhân phẩm nào, thật là đê hèn. Ông tổ tui dặn, phải giúp đỡ người nghèo khó trong XH, hễ có phúc thì sẽ có lộc, ai chịu chia lộc thì được thọ. Những người làm công ở hệ thống nhà hàng này đều là con em của người nông dân nuôi vịt ở quê, lên Quế Lâm được cấp nhà cho ở, ngoài giờ đi học thì làm bán thời gian, trả lương đầy đủ. Nhà trọ miễn phí, bao luôn học phí. Luân phiên nhau về thăm cha mẹ ông bà ở quê, sẵn mang vịt lên. Ông chủ nói, người ta có thể chọn làm phúc với người già neo đơn hoặc người trẻ mồ côi, nhưng gia tộc tui thì chọn thế hệ sau để giúp đỡ, vì đó là tương lai. Ông nói thêm, nhiều người nói ông tổ của ngộ bán thịt vịt, sát sinh, trước sau gì cũng lụi tàn. Mà 10 đời rồi, người già thì khoẻ mạnh, con cháu thì thông minh hạnh phúc, du học trời Tây, thành danh cả. Vịt, cá, gà, heo, bò, cừu... là những vật nuôi dùng cho thực phẩm, con người chủ động muốn nuôi bao nhiêu thì nuôi. Giờ muốn 1 triệu con thì ấp 1 triệu trứng, đơn giản vô cùng, như 1 cỗ máy sản xuất thực phẩm thôi. 1 triệu con vịt con gà con cá đó là sinh kế của bao nhiêu nông dân. Mình tiêu thụ là cũng góp phần giúp họ có tiền, xây cái nhà cao lên chống lũ lụt, con cái họ đóng được học phí, người già đủ tiền đóng viện phí. Triết học mênh mông và khó, con người đứng góc độ nhỏ mà phán xét thì như con kiến trên bức tường khổng lồ. Tất cả đều không bao quát. Ai ăn chay thì ăn, ai ăn mặn thì ăn, miễn đừng hại người và trái pháp luật. Thú cưng là thành viên tình cảm của gia đình người ta, như dân Ngọc Lâm (1 thành phố ở Quảng Tây) ăn chó mèo dữ lắm, người ở đó tính tình hung dữ, đi đâu cũng bị người ta kỳ thị, làm ăn không lên được. Vì nó hại người. Còn như trên Nam Ninh, mấy ông quan chức với mấy ông trọc phú thì luôn chọn ăn thú rừng khi nhậu nhẹt, rồi ông nào cũng kết cục bi đát. Vì nó phạm pháp. Thú rừng là để cân bằng sinh thái, con này ăn con kia, cộng sinh tồn tại, triệu năm qua nó vẫn như thế. Nhiều nhân viên của nhà hàng này cũng ra làm riêng, copy y chang mô hình nhà hàng để làm. Chỉ vài bữa thì đóng, rồi đi gặp những ông thầy - ông tăng - ông sư trình độ thấp, họ giải thích làm thất bại như vậy là do nghiệp, là do sát sinh. Không phải. Nếu một người có năng lực mà làm ăn thất bát, thì do bản thân người đó không đàng hoàng. Là thiếu đức, thiếu phúc nên thiếu lộc.