Bu futbol palavralarını bir kenara bıraksak mı?
Onun yerine (muhtemelen bizi de yenecek) ABD'nin sıfırdan bu noktaya nasıl geldiğine bakmak daha zihin açıcı olabilir.
ABD'ye bir gün yolunuz düşerse ülkenin her yerinin halkın kullanımına açık futbol sahaları ile dolu olduğunu görürsünüz.
Bu güzelim sahalarda binlerce çocuk top oynar.
Hatta bunları düzenli olarak antrenmanlara taşıyan annelere takılan bir unvan bile var: Soccer Mom.
Ama biraz araştırınca öğrendim ki bunlar aslında daha büyük bir planın birer parçasılar sadece.
Futboldaki büyük parasal potansiyeli gören ABD (evet ABD kapitalist bir sistemdir) uzun zamandır bu alana sistematik şekilde yatırım yapıyormuş meğer.
Bu bağlamda ABD, "yeteneğin kendiliğinden çıkmasını" beklemek yerine altyapıya para gömmüş.
Kulüpler sadece antrenman tesislerine 1,5 milyar dolardan fazla yatırmışlar mesela.
Sonra eskiden yetenekli ama parasız çocukları eleyen "paralı oyna" düzenini akademilerle kırmışlar: bir çocuk MLS akademisine girdiğinde futbol onun için ücretsiz hale geliyormuş.
Sonra köprüyü kurmuşlar.
Akademi → alt ligler → ilk takım arasına geçiş katmanları koymuşlar; bugün ilk takım sözleşmesi imzalayan oyuncuların yarısından fazlası kendi akademilerinden çıkıyormuş.
Son halka ise ihracatmış.
En iyi yetenekleri erken yaşta Avrupa'nın en sert liglerine göndermişler.
Pulisic, McKennie, Reyna... bugünkü kadronun çekirdeği MLS'te yetişip Avrupa'da olgunlaşan bir nesilmiş meğerse.
Yani bugün Dünya Kupası'nda gördüğünüz sonuç bir tesadüf değil; tesise, akademiye ve sahaya gömülen 15 yıllık sessiz emeğin meyvesi.
Biz hâlâ "yetenek niye çıkmıyor" diye tartışalım, Avrupa'nın yetiştirdiklerine forma giydirmekle yetinelim.
Hamaset bir yere kadar.
(Not: Elbette yazı için yapay zekadan destek aldım. Bu müthiş imkanı sonuna kadar kullanmayı dedikodu yapmaya her zaman tercih ederim.)
Haftanın olayı bu.
Trump dev Çin çıkartması yapıyor.
Enflasyon hikayesine kaptırmayın kendinizi.
Çekirdek %2.8 ve faiz indirimi taraftarı yeni FED Başkanı geliyor.
ABD ne pahasına olursa olsun büyümek zorunda.
Dev borç dev büyümenin içinde eritilecek.
Basit.
Trump sevilmesi kolay adam değil.
Ondan nefret etmek için çok neden var.
Lakin adama aptal filan diyenlerin dünyayı okumaları ya ideolojik ya da çocukça.
Trump sonunda başarıya ulaşır mı bilemem ama biraz düşünmeyi bilen zihinler için yaptıkları aptallıktan ziyade planlanmış bir stratejinin.
An itibarıyla ara seçimler için işi zor gözüküyor.
Ama durumu toparlamak için hala bolca vakti ve anlatabileceği güçlü hikayeleri var. (Çeviri Perplexity)
1.Panama. Yoğun baskı yoluyla Panama’yı Çin’in etkisinden kopmaya zorladı ve Kuşak ve Yol girişimine katılımını sona erdirdi.
2.Venezuela. Çin ve Küba’ya ucuz petrol akışını kesiyor. Küba, ana enerji kaynağı kesildiği için artık ABD ile müzakereye daha istekli hale geliyor. Çin ucuz petrolü kaybediyor ve Venezuela’daki yatırım borçlarını nasıl geri alacağını düşünüyor. Venezuela da Kuşak ve Yol girişiminden çıkıyor.
3.ABD, fiilen Amerika kıtasında hakimiyet kurmuş durumda.
4.İran ile gerilim. Çin’e giden ucuz petrolü kesiyor, Çin’in Orta Doğu’daki etkisini sona erdirmeye çalışıyor.
5.ABD ile daha önce tarafsız olan Endonezya arasında Büyük Savunma İş Birliği Ortaklığı. Bu, ABD’ye Malakka Boğazı üzerinde operasyonel etki sağlıyor. Bu boğaz küresel ticaretin %40’ını ve Orta Doğu’dan Çin’e giden petrolün ana rotasını taşıyor. Kritik bir dar boğaz.
6.ABD ve Filipinler savunma iş birliğini güçlendiriyor. Bu, ABD’ye Luzon Boğazı/Bashi Kanalı ve Balabac Boğazı üzerinde daha fazla kontrol sağlıyor. Bunların ikisi de Çin’e giden önemli rotalar.
7.Hürmüz Boğazı ile birlikte düşünüldüğünde, ABD Çin’in deniz yoluyla petrol ithalatının %80’ini abluka altına alma kapasitesine sahip olduğunu gösteriyor.
Karşımızda bir aptal yok.
Her ne kadar öyle gözükmeyi başarsa da.
Bu yıl temel materyaller iyi gidiyor.
Maalesef hiç anlamadığım bir saha.
Ama muazzam bir üstad var: Heiko Ihle.
Adam tahminlerinin %77'sinde haklı çıkıyor ve tahmin başına kazancı %67.5
Bizdeki fenomenlerin atıp tuttuğuna bakmayın, bu tür sonuçları istiktarlı olarak almak çok zor.
Son dönem şirket ratingleri şu şekilde. Bazılarında gözüm var.
Belki ilginizi çeker.
Neden çocuklarınızı kesinlikle beyaz yakalı olmak için yetiştirmemelisiniz?
"Yapay Zeka" denince aklınıza ne geliyor?
Muhtemelen şiir yazan, kod üreten veya karmaşık finansal analizler yapan bir sistem, değil mi?
Ama size bir sır vereyim: Bu sistemler aslında işin "kolay" kısmını yapıyor.
Asıl zor olan ne biliyor musunuz?
Bir çocuğun dağıttığı odadaki oyuncakları toplamak.
İşte buna "Moravec Paradoksu" diyoruz ve geleceği anlamak için bunu bilmek zorundasınız.
1980'lerde Hans Moravec ve arkadaşları şunu fark etti:
Bilgisayarlar için satrançta dünya şampiyonunu yenmek, borsa verilerini analiz etmek veya integral çözmek "çocuk oyuncağı".
Çünkü bunlar mantık tabanlı, kuralları belli ve hesaplama gücüyle çözülebilen, bizim "zor" sandığımız işler.
Ama iş bir robotun masadaki bardağı devirmeden almasına, engebeli bir yolda yürümesine veya çamaşır katlamasına gelince...
İşte orada işler sarpa sarıyor.
Bizim için "düşünmeden" yaptığımız bu basit motor beceriler, yapay zeka için birer kabus.
Neden mi?
Cevap: Evrim.
İnsanlık olarak mantık, matematik ve strateji yeteneklerimizi son birkaç bin yılda geliştirdik.
Bu, evrimsel takvimde daha dün demek.
O yüzden bu becerileri kodlamak ve tersine mühendislik yapmak nispeten kolay.
Ama görmek, denge kurmak, hareket etmek?
Biz bunları yüz milyonlarca yıllık bir evrimsel sürecin sonunda, bilinçdışı bir mükemmellikle yapıyoruz.
Biyolojimize o kadar derin işlenmiş ki, ne kadar karmaşık olduklarının farkında bile değiliz. O yüzden bunları makinelere öğretmekte bu kadar zorlanıyoruz.
Bu paradoks bize şunu gösteriyor: Beyaz yakalıların yaptığı "entelektüel" işler (analiz, raporlama, kodlama) yapay zeka tarafından çok daha hızlı domine edilecek.
Ama o "basit" görülen mavi yakalı işleri (musluk tamiri, elektrik tesisatı, hasta bakımı) robotlara devretmek sandığımızdan çok daha uzun sürecek.
Yatırımcı gözüyle bakarsak: Şu an yaşadığımız LLM (Dil Modeli) devrimi sadece ilk perdeydi.
Asıl büyük ve zorlu dalga "Physical AI" (Fiziksel Yapay Zeka) olacak.
Yani Moravec Paradoksu'nu kıran, o bardağı devirmeden tutabilen robotları üreten şirketler (Tesla Optimus gibi projeler), bir sonraki trilyon dolarlık hikayeyi yazacak.
Zekayı sadece "işlem gücü" sanmayın.
Asıl zeka, kaotik fiziksel dünyada hayatta kalabilmekte yatıyor.
2026 ve sonrasına bakarken portföylerinizde sadece "yazılım" değil, bu paradoksu çözecek "donanım" ve "robotik" şirketlerini de radarınıza alın.
Ve çocuğunuza muslul tamir etmeyi öğretmeye başlayın. Ben başladım.
Çünkü gelecek, sanal olandan fiziksel olana doğru akıyor.
Basit.
#YapayZeka #MoravecParadox #Yatırım #Teknoloji
@Selcoin Cok ahmakca bi yorum olmus, kusura bakma.
Yillardir dunya ekonomisinin bashini ceken bi ulke icin boyle yorum yapamazsin.
Her gun konushdugun amazonu, teslasi, nvidiasi, amd si her biri bu cöp yatirim dediyin ulkenin shirketleri. Her birinin de trilyon dolarlarca deyeri var.
@uzmancoin Bu Hayesden parami aliyorsunuz siz? Soylediyinin hic biri cikmazken, neden hala bu adami haber yapiyorsunuz? Baska analiz yapan yokmu? Bi bunami kaldi umit ki, her defasinda Hayes Hayes Hayes haber yapiyorsunuz?