Faiz ve riba aynı şeydir ⚠️
Aksini iddia edenler günümüz itibari parası nasıl yaratılır bilmiyordur. Enflasyon nedir bilmiyordur. Öğrenmek isteyen şu videoyu izlesin
https://t.co/Z4zdbPbevW
Her fabrika gezişimde sanki şırıngayla kapital 1.cilt verilmişim gibi hissediyorum. Sosyalizm iktisadı genel olarak batıl olsa da, marx'ın isabet ettiği değerli noktalar gerçekten varlar. Çözümü islama uygun bir sosyal ekonomik düzen.
Gazze'de yaşanan, artık kelimelerin anlatmaya yetmediği bir insanlık dramı. 💔
🔹 Gazze'nin dünyaya açılan kapısı Mısır'dadır. Müslüman bir ülke. Asırlardır ilmin merkezi sayılan El Ezher üniversitesinin ülkesi.
➡️ Peki o kapıdan geçecek her yardım ve erzak tırının kaderi neden müslümanların değil de başkalarının iki dudağı arasında?
🔶 Çünkü sınır kapısının anahtarı bir nevi İsrail'in elinde. Mısır ekonomisi batık. Sürekli dış yardım, sürekli kredi, finansman, sürekli borç... Parası ve ekonomisi başkasına muhtaç olan, kararını da maalesef kendi veremiyor. Mısır'ın elini kolunu bağlayan, ABD'ye ve İsrail'e uzanan bu finansal bağımlılık zinciridir.
Düşünsene, müslüman bir ülkesin, yanıbaşında binlerce çoluk çocuk yalvarıyor, ama sen sınır kapısına gelen onlarca tırı bekletmek zorundasın…
Müslümanlar ekonomik, parasal ve finansal olarak özgür olmadıkça bu sorunları kalıcı olarak çözemeyecek. Borçla ayakta duran bir ümmet, mazluma uzatması gereken eli bile özgürce uzatamaz.
📖 Nisâ 75'te Rabbimiz soruyor: "Size ne oluyor ki Allah yolunda ve 'Rabbimiz, bizi halkı zalim olan bu şehirden çıkar, katından bize bir sahip ve bir yardımcı gönder' diye yalvaran çaresiz erkekler, kadınlar ve çocuklar için savaşmıyorsunuz?”
Bana göre bu cihadın bir yönü de ekonomik sahadır.
Mazluma yetişecek gücün ön şartı, kimsenin boyunduruğunda olmayan bir ekonomik düzendir.
Bizim mücadelemiz de budur. 🤲
Üzerinde baya emek verdiğimiz özgün bir içerik aslında. Sitedekilerin hepsi öyle. Ama kolay okunabilmesi, sıkıcı olmaması ve anlaşılır cümleler olması için y.zekaya editletiyorum yazıları. Görselleri de aynı şekilde. Kolay anlaşılabilir hale ygetirdiğini düşünüyordum. Ama eğer "yazı direk saçma bi y.zeka çıktısı, okumaya değmez" algısı veriyorsa o kötü tabi.
Modern dünyada faiz ve enflasyona dair zaten kanalımızda yeterince içerik mevcuttu. Sitemizdeki yazılar bölümünü de takip etmenizi öneririm. Konuya dair de son yazıyı inceleyebilirsiniz.
Bugün şirketlerin zekatlarını hem eksiksiz ödeyip hem de vergi mevzuatıyla tam uyumlu şekilde matrahtan %100 düşebilecekleri 2 yol var. Yani normalde zekat ödemenizi vergiden düşmeniz zor. Öyle bağış yaptım gider oldu diyemiyorsunuz. Fakat iki yöntemle bu mümkün.
1️⃣ Kızılay’a nakdi zekat
Türkiye Kızılay Derneği’ne makbuz karşılığı yapılan nakdi bağışların tamamı kurumlar vergisi matrahından düşülür. %5 gibi bir sınır yok, doğrudan %100.
2️⃣ Gıda bankacılığı yapan vakıflara ayni zekat
İHH veya Aziz Mahmud Hüdayi Vakfı gibi gıda bankacılığı yapan kurumlara şu 4 kalemde yapılan ayni bağışların maliyet bedeli de %100 matrahtan düşer:
🍞 Gıda
🧼 Temizlik
👕 Giyecek
🔥 Yakacak
🔶 Peki avantaj tam olarak ne? Örnek:
➡️ Şirketinizin bu yılki zekatı 1.000.000 TL olsun.
Bunu Kızılay’a nakit olarak ya da gıda bankacılığı yapan bir vakfa gıda/giyecek olarak verdiniz. Zekatı kuruma bağışlamış oldunuz. İbadetinizi yerine getirdiniz.
Vergi Matrahınız da bu sırada 1.000.000 TL azaldı.
➡️ Sonuç olarak 250.000 TL daha az kurumlar vergisi ödersiniz.
Zekatın tamamı hak sahiplerine ulaştı, şirketin ödeyeceği zekat yükü ise reel olarak 750.000 TL’ye indi. Çünkü 250.000 TL’si vergiden düşme yoluyla halledilmiş oldu.
Aynı parayı bu kapsam dışındaki bir derneğe verseydiniz, ya hiç düşemeyecek ya da kazancın %5’iyle sınırlı kalacaktınız.
Yani kısacası, gıda bankacılığı veya kızılay bağışı ile zekatınızı %25 oranında, verginin içine yedirebiliyorsunuz. Bence iyi bir imkan.
🤔 Kişisel bir tahminim:
BİM'in zekatlarının bir kısmını bu gıda bankacılığı yöntemiyle, aynı gruba ait olan Aziz Hüdayi Vakfı’na verdiğini düşünüyorum. Zaten raflarında gıda, temizlik ve giyecek var. Tabi bu sadece bir tahmin, elimde bir bilgi yok.
Sonuç: Zekat bir ibadettir, vergi avantajı onun amacı değil. Ama helal ve yasal bir yol varken neden kullanmayalım ki? 🤲
Günümüzde devletler çok fahiş miktarda ve halkı ezecek düzeyde vergi almaktadırlar. Üzerine bir de zekat yükümlülüğü binince, finansal tablo iyice bunaltıcı olmaktadır. Peki ödediğimiz vergi zekat yerine geçer mi?
🔹 Hanefi İmam Serahsi rahimehullah ne dedi?
Zalim yöneticiler halktan zorla mal aldığında, vergi veren vatandaş içinden "bunu zekat olarak veriyorum" diye niyet ederse zekatı vermiş sayılır.
➡️ Gerekçesi de şu: O zalimlerin boynunda o kadar çok gasp ve kul hakkı borcu var ki, bütün servetleri bu borçları ödemeye yetmez. Borcu malından fazla olan kişi ise fıkhen fakir sayılır. Yani zalim yönetici aslında reel olarak eksidedir, borçlu durumdadır, zekat alacak fakirliktedir. Bu sebeple vatandaş vergi olarak bu yöneticiye verdiğinde, zekat vermiş olur.
🔹 Bunu hangi şartlarda söyledi?
İmam Serahsi, Karahanlı hükümdarına hakkı söylediği için bir kuyu-zindana atıldı. O kuyunun dibinden, talebelerine ezberden eserler yazdırdı.
O dönemde yöneticiler meşru zekat ve öşrün dışında halkı keyfi ve haksız vergilerle, müsaderelerle soyuyordu. Mümin bir yandan zulümle malından oluyor, öbür yandan kalan malından zekatını da vermek zorunda kalıyordu.
Serahsi’nin formülü bu çifte ezilmeyi önlemek için geliştirilmiş bir zaruret ruhsatıydı. Bir vergi fıkıh teorisi değildi.
🔶 Peki bu bugüne uyar mı?
Kısa cevap: Hayır. Çünkü hükmün dayandığı illet ortadan kalkmış durumda.
1️⃣ Muhatap değişti
Serahsi’nin muhatabı, kul hakkı altında ezilen gerçek bir şahıs, yani zalim bir hükümdardı. Modern ulus devlet ise tüzel bir kişilik. Ona "borcu malından fazla olan fakir bir şahıs" muamelesi yapamazsınız. Hükmen fakirlik illeti yoksa hüküm de yoktur.
2️⃣ Harcama yeri farklı
Zekatın nereye harcanacağını kuran’da sekiz sınıfla belirler. Vergi ise yola, köprüye, savunmaya, maaşlara ve bürokrasiye gider. Vergiyi zekat sayarsanız, fakirin doğrudan hakkı olan para genel bütçenin içinde erir gider.
3️⃣ Temlik şartı karşılanmıyor
Hanefi mezhebinde zekatın sahih olması için malın bizzat ihtiyaç sahibinin mülküne geçmesi gerekir. Herkesin, zenginin de eşit kullandığı bir kamu hizmeti temlik sayılmaz. Eskiden vergi sanki zalim krala verildiği için ve o da teorik olarak fakir sayıldığından zekat olabiliyordu. Günümüzde tüzel kişi olan devlete zekat ödüyoruz ve temlik şartı karşılanamamış oluyor.
4️⃣ Devlet bunu zekat olarak toplamıyor
Eskiden zekat memurunun, tüccardan aldığı %2,5 zaten zekat adına alınıyordu, bu yüzden düşüyordu. Bugünkü vergi ise ne nisaba bakıyor, ne zekât niyetiyle toplanıyor, ne de zekat yerlerine dağıtılıyor.
➡️ Bu yüzden Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu, İslam Fıkıh Akademisi, ve çağdaş alimlerin ve fıkıh kurullarının büyük çoğunluğu vergiyi zekat yerine saymaz.
Burdaki pozisyonumuz, vergiyi eleştirmek, verginin azaltılması için ve zekata dönüştürülmesi için kamuoyu oluşturmak olmalıdır. Vergiyi zekat yerine sayarsak, çözüme asla ulaşamayız. Çözüm zekatı yok etmek değil, vergiyi yok etmektir.
İmam Serahsi(rh) zulme karşı mümini koruyan geçici bir ruhsat verdi. Bu ruhsatı, tamamen farklı bir yapıya sahip modern devlete taşımak, hükmü illetinden koparmak olur.
Danışma kurulu ile meclis tamamen farklı. Danışma kurulu veya şeyhülislama rağmen halife karar alma yetkisine sahiptir. Fakat CB, meclis olmadan bazı kararları alamaz, yetkisi yok. Fark var yani.
Ayrıca konu azimet hükmü çıkarmak değil zaten, ruhsat konusunu tartışıyoruz. Vakıaya yönelik illaki bir hüküm verilecek, olumlu veya olumsuz. Onu anlamaya düşünmeye çalışıyoruz. Değilse modern ulus devlet zaten batıl bir mekanizmadır.
Temsiliyet farklı yetki farklıdır. Bugün CB bir savaş başlatamaz. Meclis onayı gerekir. Veya plan ve bütçe komisyonu var pek çok bürokrat tartışarak bir yıllık bütçe hazırlar. Yetmez meclis onayı gerekir. Tek kişinin doğrudan yetkisi olmayan şeyler bunlar. Veya Almanya'da anayasal denk bütçe vardır. Yani komisyon dahi aksine hareket edemez. Anayasa değiştirmek gerekir o da referandum vs pek çok aşaması var işte. Dolayısıyla klasik dönemde kralın/halifenin doğrudan iktisadi yetkisi ile kıyaslanamaz bile. Halife bütçenin harcanması için kurumsal tüzel bir yapıya muhtaç değil. Fark bu.
🔶 Bir de şu açıdan düşünelim:
Modern Para Teorisi’ne (MMT) göre, kendi parasını basan bir devletin harcama yapmak için vergi toplamaya ihtiyacı yoktur.
Önce basıyor, sonra harcıyor. Halktan bişey alması gereksiz.
Peki vergi ne işe yarıyor? Bu teoriye göre vergi, piyasadaki fazla parayı geri çekip yakmak, yani enflasyonu dizginlemek için var.
➡️ O zaman şu tabloyla karşı karşıyayız:
Zekat, bir fakirin eline geçsin, onun mülkü olsun diye verilir. Temlik, ibadetin özüdür.
Bu bakışa göre vergi ise kimsenin eline geçmesin, piyasadaki para yok olsun diye ödeniyor.
Biri bir insanı ihya etmek için veriliyor. Diğeri paranın kendisini imha etmek için.
Ne garip bir denklem değil mi? 🤔
Yok olmak için ödenen bir şeyin, temliki şart olan bir ibadetin yerine geçtiğini iddia etmek nasıl mümkün olabilir?
Üstelik o paranın değerini en baştan kim eritti? Basan el.
Modern ekonomik sistemin derinlerine indikçe şeytanın yüzü çok daha net belli olmaya başlıyor.
Klasik dönemde asıl para altın ve gümüştü, fülus(bakır sikke) ise küçük alışverişlerde kullanılan bir ufaklık parasıydı. Bugün ise itibari kağıt para tıpkı altın-gümüş gibi asıl para haline gelmiştir. Tüm ödemelerimiz, maaşlarımız, borçlarımız onunla yapılıyor. Bu yüzden ufaklık paraya(fülus) dair hükümleri asıl paraya taşımak isabetli değildir.
📜 Klasik Hanefi fıkhı da fülusa asıl para muamelesi yapmazdı. Fülus:
⚫ Selem akdine konu olamazdı (Serahsî, el-Mebsût).
⚫ Peşin olarak bir fels iki felse değiştirilebilirdi (Serahsî; Zeylaî, Tebyînü'l-hakâik).
⚫ Şirket sermayesi yapılamazdı (İbnü'l-Hümâm, Fethu'l-kadîr).
Altın ve gümüş için bunların hiçbiri söylenemez. Yani fülus, kendi başına bir para değil, asıl paranın küsuratı gibi görülüyordu. Bugünkü itibari kağıt para ise hiçbir asıl paraya bağlı olmayan, tek ve bağımsız bir paradır.
🪙 Bu farkı dilimiz bile hatırlıyor. Arapçada dirhemleri varken sermayesini kaybedip sadece fülusa kalan kişi için "eflese'r-racül" denir, bugün kullandığımız "iflas" kelimesi buradan gelir (İbn Manzûr, Lisânü'l-Arab).
Yani iflas, kelime anlamıyla değerli paradan bozuk paraya düşmektir. Bugünün itibari parası modern bir fülussa, hepimiz kelimenin asıl anlamıyla iflastayız.
hocam kaçınmak ile kaçmak farklı şeyler. zekattan veya vergiden kaçmak hukuki olarak suç. cezası var. yakalanırsa sıkıntı yaşar. "kaçınma" durumu ise hukuki olarak legal bir işlem kimse bir şey diyemez. vergiden kaçınılabiliyor. fakat zekattan kaçınılamıyor. Osmanlıdaki olayların neredeyse tamamı "kaçmak" şeklinde. eski dönemde denetim ve ispat mekanizması olamadığından bu suçu işleyip yakalanmamak nispeten daha kolay. günümüzde daha kolay ve iyi denetlenebiliyor.
Bazı kişiler zekatın kârdan verildiği yanılgısına düşebiliyor. Halbuki, şirket zarar etse dahi, hala zekat pozitif çıkabilir.
Örneğin bir tüccar 10 milyon TL sermayesiyle ticaret malı(stok) satın almış olsun. Üzerinden 1 yıl geçsin, piyasa koşulları değişsin ve mallarının değeri 6 milyon TL’ye düşsün. Tüccar henüz hiçbir satış yapmamış, 4 milyon TL zarar etmiş ve elinde nakit de kalmamış olsun.
Borcu bulunmadığını varsayarsak, şirket aslında reel olarak zararda. Fakat mevcut stokunun piyasa değeri üzerinden hesapla, toplam 150 bin TL zekât ödemekle yükümlü olacaktır.
Çünkü zekât, elde edilen kâr üzerinden değil, zekâta tâbi servet üzerinden hesaplanır.
Ticaret malının fiilen kazanç sağlaması değil, artmaya elverişli olması esas alınır.
Dolayısıyla başlangıç sermayesinin %40’ını kaybetmiş, nakit sıkıntısı yaşayan bir tüccar, zekâtını yine de stok serveti yüzünden ödemek durumundadır.
İlk bakışta garip gelebilir. Fakat iktisadi olarak piyasa düzenleyici bir tarafı var.
emeksiz ve sulama Allah tarafından yağmur ile olan tarla için %10 hocam. çiftçi sulaması ve emek var ise %5 oluyor. Şöyle düşünüyorum ben bunu. Tarlada yetişenler insanların temel ihtiyaç maddesi. Çok temel yani. Asla stoklanmaması gereken şeyler. O yüzden zekatı peşin alınıyor ve 2.5 değil 5 alınıyor. Bir de toprak bir nevi Allah'ın lütfu, pek çok şey elimizde değil, Allah oradan 2.5 da kendi hakkını katmış olabilir. Fakat fabrika,atölye gibi üretim alanlarında üretilen ürünler nihayetinde yiyecek kadar elzem ve kritik değil. Onlara üzerinden 1 yıl geçme opsiyonu tanınmış ve parametrelerin çoğu üreticinin elinde olduğu için de 2.5 oranında kalmış. Doğrusunu Allah bilir.
Namazın vaktini dakikası dakikasına takip ediyoruz. Astronomik gözlem yapıyoruz, yeri geliyor kutuplara bile gidiliyor. Pek çok mobil uygulama yüksek hassasiyette vakitleri bize gösteriyor.
Öte yandan, zekatın hesabını ise çoğumuz “kabaca yüzde 2,5” diye geçiştiriyoruz.
Oysa Kur’an bu ikisini hiç ayırmıyor 👇
🔹 Kur’an’da zekât kelimesi yaklaşık 27 yerde namazla yan yana durur.
Kalıp aynıdır “وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ”
“Namazı kılın ve zekatı verin”
🔹 Tevbe 11: “Tevbe eder, namazı kılar ve zekâtı verirlerse artık din kardeşlerinizdir.”
Yani din kardeşliğinin şartı ikisi birlikte.
🔹 Hz. Ebûbekir zekâtı reddedenlere karşı çıkarken “Namazla zekâtın arasını ayırana karşı savaşırım” demişti.
🔶 Güzel bir tevafuk da vardır:
Hanefi hesabıyla farz, vacip ve sünnetleriyle günlük namaz 40 rekat. Aynı şekilde zekâtın oranı da 40’ta bir.
➡️ Peki bugün tablo ne?
Namaz için bu denli detaylı çalışmalar varken, zekat içinse ciddi finansal araştırma, hesap metodolojisi, kafa yoran insan sayısı çok az.
➡️ Hele konu şirketlere gelince herkesin kafası karışık:
Modern dünyada, karışık borç ilişkileri, muhasebe kayıtları, ortaklar, borsa derken üzerine ciddiyetle düşünülmesi gereken pek çok konu var.
Esnafın, KOBİ sahibinin, yatırımcının çoğu bu soruların cevabını bilmiyor.
Bilenler de çoğu zaman birbirinden farklı cevap veriyor.
✅ Zekât sadece bir sadaka kalemi değil.
Kur’an’ın namazla omuz omuza koyduğu mali bir ibadet ve başlı başına bir ekonomik sistem.
✅ Bu yüzden fıkhı da finansı da bilen, zekatı bir muhasebe disiplini ciddiyetiyle ele alan çalışmalara ihtiyacımız var.
Namazın hesabını bu kadar titiz tutan bir ümmet, zekatın hesabını da aynı titizlikle tutmalı.
namaz vakti için diyanetin bizzat teleskopla filan gözlem yapmaya gidip veri topladığını ben biliyorum. zekat konusunda ise pek çok uluslararası konsey düzenli aralıklarla toplanıp tartışıyorlar aslında güncel meseleleri. iyi kötü kararlar da alıyorlar. ama tabii ki bu sistematik bir çıktıya dönüşmüyor. benim hedefim sizin dediğiniz gibi, tıpkı namaz vakitleri gibi, dünyada kullanılan tüm muhasebe sistemlerine entegre olabilecek, akredite bir zekat hesaplama modülü. güncel içtihatlarla da bu modüle güncellemeler atmak sürekli. bu şekilde pratik hayata yansıyabilir kararlar ancak.
@fenerli525252@bitbluedext üretim araçlarında yok, üretilen malda var, zaten ticari maldan zekat düşer. tarla mantığı da benzer, çıkan şey ticari ürün.
günümüz ile uyumlu değil ve oldukça azınlık bir görüş hocam. serahsi'nin mantığı şöyle ve biraz da ilginç açıkçası. zalim yöneticinin üzerindeki kul hakları aslında onun mal varlığından büyük, yani yönetici aslında fakir ve kendisine zekat düşer. zalim kral vergi aldığında, veren kişi niyetinde, ben bu aslında fakir krala zekat veriyorum derse zekat yerine geçer diyor. eleştirenler var elbette. fakat günümüze bu uyarlanamıyor zaten. günümüzde vergiyi kral/halife tahsil etmiyor. devlet organı modern ulus-devlet yapılanmasında. bir kişi değil yani. fakir de değil, çünkü para basabiliyor istediği gibi. serahsi'yi doğru kabul etsek dahi günümüze uyumlu bir kıyas olamıyor. nitekim çağdaş alimler ve kurullar da verginin zekat yerine geçemeyeceğini söylüyor.
bu vatandaş üzerine bir zulüm müdür, kesinlikle evet. çözümü ama dediğim gibi devleti vergi konusunda düzenlemeye çağırmak ve kamuoyu oluşturmak.
Normal, vergiden bi şekilde kaçınılabilir, fakat zekattan kaçış yolu pek yok çünkü servetten alınır. Çok daha efektiftir. Eğer ama soru, biz ülke olarak vergileri minimuma çekip zekat düzenine geçersek, yatırımcılar gelmez, zenginler kaçar biz de mahvoluruz ekonomi dağılır iddiası ise, ben buna katılmıyorum. gesell'in Wörgl Deneyi var orada da böyle olmayacağı hatta çok pozitif etkileri olduğu gösterilmişti.
benim bildiğim ve araştırdığım kadarıyla muhasebe programlarında böyle bir modül yok. zaten detaya girince böyle bir modül olabilmesi için, muhasebecinin baştan zekata uygun olarak tek düzen hesap planını işlemesi gerekiyor, bazı önemli ayrıntılar var çünkü. hocalar filan da çok genel formüller veriyorlar ama benim iddiam o genel formüller adaletli değil. eğer konuya ilgiliyseniz hocam bu konuda detaylı yazım var inceleyebilirsiniz.
https://t.co/NdGMrYClMW
@fenerli525252@bitbluedext zekat ve vergi pek çok açıdan farklı hocam. eskiden devletin topladığı zekat ayrı sandıkta tutulur, sadece kuran'ın emrettiği 8 yere harcanırdı.
https://t.co/vUXF1isGf1
Vergi ile zekat benzer veya yakın zannediliyor. Halbuki mekanizmaları ve iktisadi hayata etkileri bakımından taban tabana zıt kavramlar diyebilirim. Zekat proaktif olarak piyasa düzenleyici, servet birikim limitleyici ve refahı topluma yayan bir araç iken, vergi ise hedeflerine ulaşamayan zayıf ve pek çok boşluğu suistimal edilen verimsiz bir araç. Videolarımda anlatıyorum. Vergi ve Zekat farkını anlattığım bir kesit. Vergiye nazaran Zekatı savunmak için ille de müslüman olmanıza gerek yok. Mantıklı düşünen herkes zekatın gücünü görecektir.