Ewa Wojdyło w podcaście u Pana „diagnozuje Igę Świątek”. Tak – „diagnozuje”, bo właśnie tak brzmi tytuł podcastu.
Posłuchajcie mojej kontrrolki.
To, co zwróciło moją uwagę, nie dotyczy wyłącznie samej krytyki Igi Świątek. Krytykowanie sportowca, jego decyzji czy sposobu gry jest czymś naturalnym. Problem zaczyna się wtedy, gdy zamiast oceny zachowania pojawia się ocena człowieka.
W tej wypowiedzi można dostrzec kilka mechanizmów:
• Pogarda i deprecjonowanie – ocena osoby zamiast jej zachowania.
• Zawstydzanie zamiast wspierania – sugerowanie, że porażka jest czymś kompromitującym.
• Etykietowanie zamiast opisu – przypisywanie cech zamiast analizowania konkretnych sytuacji.
• Błąd atrybucji – ignorowanie kontekstu, presji sportu wyczynowego i procesu rozwoju.
• Infantylizacja – używanie umniejszającego języka wobec dorosłej, odnoszącej sukcesy kobiety.
• Normatywne oczekiwania wobec kobiet – komunikaty w rodzaju „uśmiechaj się bardziej”, które nie mają oparcia w psychologii i od lat są przedmiotem krytyki.
• Kontrfaktyczne uproszczenia – sugerowanie, że po pierwszych porażkach należałoby zrezygnować, mimo że historia sportu pokazuje dokładnie odwrotny mechanizm: rozwój opiera się na uczeniu się z porażek.
• Brak rozdzielenia osoby od zachowania – a to jedna z podstaw konstruktywnej informacji zwrotnej.
Jako psychiatrka uważam, że słowa osób z autorytetem mają szczególne znaczenie. Tym bardziej warto pamiętać o zasadzie, która obowiązuje nie tylko w gabinecie, ale również w przestrzeni publicznej.
Krytykować można zachowania, decyzje i strategie. Nie człowieka.
Bo od merytorycznej krytyki do deprecjonowania drugiego człowieka jest naprawdę bardzo krótka droga.
Całość na yt @trzeciserwis https://t.co/sJ7xBBx5lY