Mücahit 1903

@MSKK1903

BJK 🦅🦅🦅

Joined August 2017

911 Following

399 Followers

1.2K Posts

MSKK1903 retweeted

Fatih Eryılmaz

@fatiheryilmaz0

about 2 months ago

Seçil Erzan’a üç beş futbolcuyu dolandırdığı için 102 yıl ceza veren sistem onbinlerce insanı 2 milyar 170 milyon tokatlayan Fatma Betül Sayan Kayayı neden gözaltına bile alamıyor? Görevden alınmakla iş halloluyorsa Seçil Erzanı da işten atıp konuyu kapatabilirdiniz. #FatmaBetülSayanKayaTutuklansın

fatiheryilmaz0's tweet photo. Seçil Erzan’a üç beş futbolcuyu dolandırdığı için 102 yıl ceza veren sistem onbinlerce insanı 2 milyar 170 milyon tokatlayan Fatma Betül Sayan Kayayı neden gözaltına bile alamıyor?

Görevden alınmakla iş halloluyorsa Seçil Erzanı da işten atıp konuyu kapatabilirdiniz.

#FatmaBetülSayanKayaTutuklansın

435

32K

279

408K

MSKK1903 retweeted

Güzin Göksu

@guzun4rgoksu

3 months ago

Başkası için tahrif, kendisi için gelenek Sünni ideolojinin hristiyanlık ve yahudiliğe yönelttiği 'tahrif edilmişlik' söyleminin doğrudan kendi üzerinde test edilmesi Yahudilik ve hristiyanlığın zaman içinde özgün ilahi mesajlardan uzaklaştığı eleştirisi geleneksel Sünni ideolojinin en yerleşik tarih anlatılarından biridir ve bunu yaparken de kendi ideolojilerinin 'korunmuş' olduğunu savunurlar. Burada farklı bir soru soracağız. Bu eleştirilerin doğruluğunu veya yanlışlığını tartışmadan geleneksel Sünni ideolojinin yahudilik ve hristiyanlık için kullandığı eleştirileri ve ölçütleri aynı biçimde kendisine uygularsak ne görürüz? Bu eleştirileri kısa kısa maddelerle listeleyelim ve her maddenin Sünni ideolojideki izdüşümüne bakalım. Eleştiri - Yahudiler Musa'nın kitabının yanına kendi yazdıkları rabbanilik külliyatını da koydu. Sünni ideolojideki izdüşümü Kuran'ın yanına rivayet, fıkıh, usul, tefsir ve mezhep külliyatları yerleştirildi. Eleştiri - Yahudiler yazılı eski ahit'in yanında bağlayıcı bir de sözlü kültür oluşturdular. Sünni ideolojideki izdüşümü - Kuran'ın yanında Resul sünneti adı altında ikinci bir normatif kaynak konuldu, klasik teoride yaygın biçimde 'vahy-i gayr-i metluv' yani Kuran'a yazılmayan vahiyler olduğu iddia edildi ve rivayetler de vahiy kabul edildi. Bu çok ciddi bir sapmaydı. Eleştiri Yahudi rabbiler ilahi yasaya yeni hükümler eklediler. Sünni ideolojideki izdüşümü Kuran'da hiçbir şekilde yer almayan birçok haram, vacip ve yasak hükmü rivayet, kıyas ve fıkıh yoluyla oluşturuldu ve İslam'ın hükümleri olarak sunuldu. Eleştiri Hristiyan inancının esasları insanlar tarafından yapılan konsillerle belirlendi. Sünni ideolojideki izdüşümü Bilinen tüm mezhep ve rivayet kitapları Abbasiler döneminde yazıldı. Akaid sistemleri ve icma mekanizmasının hangi görüşleri meşru dini görüş sayacağı belirlendi. İznik konsilleri neyse Abbasi mezhepsel kurumsallaşması da aynı şeydi. Eleştiri Hristiyanlık ve yahudilik kendi içlerinde tutarlı değil, herkes başka bir doğruyu savunuyor, çok fazla grup ve çok fazla çelişki var. Sünni ideolojideki izdüşümü Hanefi, Şafii, Maliki, Hanbeli gibi mezhepsel yorum farklılıklarının yanı sıra daha onlarca farklı mezhep ekolü bulunur. İlginç olan ise en basit ritüellerde bile görülen fikir ayrılıklarıdır. Örneğin Şafii'nin abdesti bozan unsurları ile Hanefi'ninki farklıdır ve Hanefi'lere göre Şafii'nin kıldığı 'namaz' batıldır. Eleştiri İncil'i ancak Papa'nın ve kardinallerin yorumluyor olması kabul edilemez. Sünni ideolojideki izdüşümü Kuran herkes tarafından anlaşılamaz, hadis, usul, nesih-mensuh, mezhep birikimi gerekir, meal okunması sakıncalıdır şeklinde bir yorum tekeli oluşmuştur. Kuran'ı ancak ulema yorumlayabilir ve yorum kapısı kapanmıştır. Eleştiri Kilisede ve yahudilikte özel bir din adamları sınıfının oluşması kabul edilemez, İslam'da ruhbanlık yoktur. Sünni ideolojideki izdüşümü Ulema, fakih, imam, müftü ve şeyhler dinin yetkili yorumlayıcıları haline gelmiştir. Eleştirilen ruhbanlık doğrudan doğruya İslam anlayışının içerisine enjekte edilmiştir. Eleştiri Hristiyanlık ve yahudilikte insanların oluşturduğu hükümler Tanrı'nın hükümleri gibi sunulur. Sünni ideolojideki izdüşümü İçtihadi veya rivayet kaynaklı hükümler için gündelik dilde doğrudan 'İslam bunu emrediyor veya Allah bunu haram kıldı' denmesi insanların Allah adına hükümler uydurmasının doğrudan izdüşümüdür. Eleştiri Kilise veya ana akım mezhepler, mesela katolikler kendilerini tek kurtuluş yolu sayıyor. Sünni ideolojideki izdüşümü Fırka-i naciye ve 'hak mezhep' gibi kabullerle Sünni ideoloji kendisini tek kurtuluş yolu sayar ve diğer tüm yolları reddeder. Eleştiri İsa, Meryem ve azizler Tanrı ile insan arasında aracılara dönüştürüldü. Sünni ideolojideki izdüşümü Şefaat, tevessül ve bazı geleneklerde sözde ermişler üzerinden manevi aracılık düşüncesi Sünni ideolojide çok yaygın bir şekilde görülmektedir. Eleştiri İsa'nın insanüstü özelliklere sahip olduğu düşüncesi ve Tanrısallaştırılması kabul edilemez. Sünni ideolojideki izdüşümü Muhammed Resul Sünni gelenekte Kuran'daki beşer-resul profilinin ötesinde kozmik ve metafizik özelliklerle donatılmıştır ve İlah ile aynı yetkilere sahiptir. Resul'ü kibriya anlayışı ve evrenin Muhammed'in nurundan yaratıldığı anlatısı teknik olarak İsa'nın ilahlaştırılması ile aynıdır. Tablonun maddeleri aynı noktalarda kümelenir, insan eliyle oluşturulan yönetici dini sınıf ve din tekelleşmesi. Yahudilik ve hristiyanlığa yönelik geleneksel Sünni eleştirinin merkezinde geniş bir tarihsel anlatı yer alır ve Resul'den sonra insanlar geldi, açıklamalar geliştirdi, açıklamalar gelenekleşti, gelenek hukuk ve doktrin üretti ve sonunda bu ikinci katman özgün vahiy kadar belirleyici hale geldi şeklinde bir eleştiriler bütünü bulunur. Aynı ölçü İslam tarihine uygulandığında o zaman şunu sormalıyız: Kuran'ın yanı sıra neler oluşturuldu ve bunlar nasıl dinde geçerli hatta olmazsa olmaz kabuller haline getirildi? Hadis külliyatı, 'sünnet' teorisi, siyer, tefsir, fıkıh, usul, kelam, akaid, mezhep, tarikat ve fetva geleneğindeki yorumların hangi aşamada yorum olmaktan çıkıp dinin kendisine dönüştüğü asıl sorulması gereken sorudur. Sünni ideoloji dünyada söylem üstünlüğüne sahiptir. Bir mezhep ideoloğunun 'benim ulaştığım sonuç budur' cümlesi sonraki kuşaklarda 'İslam'ın hükmü budur' inancına dönüşür. Bir resulün ölümünden sonra onun adına oluşturulan bilgi hangi noktaya kadar tarihsel anlatı, hangi noktadan itibaren yeni bir normatif din katmanıdır? Bu sorular yahudiliğe soruluyorsa İslam'a da sorulmalıdır, hristiyanlığa yöneltiliyorsa İslam'a da yöneltilmelidir. Ve aynı ölçüt herkes için kullanıldığında geleneksel Sünni ideolojinin 'diğer dinlerin tahrif tarihi' şeklinde anlattığı mekanizmaların neredeyse tamamının kendi tarihinin içerisinde de farklı isimlerle yeniden üretildiği görülür. Kitabın etrafında oluşan ikinci kanon zamanla yaşanan dinin asli belirleyicisine dönüşebilir. Asıl incelenmesi gereken tahrif biçimi belki de tam olarak budur. Arınabilecek miyiz?

129

MSKK1903 retweeted

Güzin Göksu

@guzun4rgoksu

2 months ago

İnsan zihninin kısayolları Türkiye'deki İslam algısındaki halo ve horn efektleri İnsan zihni karmaşık dış dünyayı anlamlandırmak için sürekli kestirme yollar arayabilir. Psikolojide bilişsel önyargılar olarak adlandırılan bu zihinsel kısayollar günlük kararlarımızı olduğu kadar din algısı gibi derin sosyolojik olguları nasıl anlamlandırdığımızı da doğrudan şekillendirir. Günümüz Türkiye'sindeki kutuplaşmış din algısını anlamak için psikolojinin iki temel kavramı olan halo ve horn efektlerini incelemek ufuk açıcı bir okuma olabilir. Zihnimizin bir bütünü değerlendirirken tek bir detaya takılıp kalması durumunu iki zıt yönüyle şöyle tanımlayabiliriz. Bir kişinin veya nesnenin sahip olduğu tek bir olumlu özelliğe mesela dış görünüşüne, güçlü hitabetine veya statüsüne bakarak o kişinin diğer tüm özelliklerinin de kusursuz ve iyi olduğunu varsaymak önemli bir yanılgıdır. Bu durumun dini terminolojideki karşılığı kişiye bir kutsallık halesi atfetmektir. Veya tam tersine eğer bu kişi İslam karşıtı ise onun sözlerinin ciddiye alınır bir tarafı olduğu yanılgısı zihnimizde belirebilir. Bunun psikolojideki adı halo efektidir. Bu durumun tam zıttı ise bir kişi veya durumla ilgili tek bir olumsuz özelliğe veya kötü deneyime odaklanıp o kişinin inandığı tüm değerler dünyasının bütünüyle kötü, karanlık veya tehlikeli olduğunu varsayımıdır. Türkçe literatürde şeytanlaştırma etkisi veya lekeleme yanılgısı olarak geçen bu kavramın psikolojideki adı ise horn efektidir. Bu iki psikolojik yanılgıyı Türkiye'deki geleneksel kültürel din hegemonyası, din karşıtlığı ve Kuran merkezli din algısı arasındaki çatışmaya formüle ettiğimizde toplumsal kutuplaşmanın anatomisi ortaya çıkabilir. Sahte kutsallık efekti Şekilcilik ve Kuran dışı tahakküm Türkiye'de dini tekelinde tuttuğunu iddia eden tarikat, cemaat veya mezhep yapıları güçlerini doğrudan halo efekti'nden alır. Bu yapılardaki temsilciler sarık, başörtüsü, cübbe, sakal, tapınak, boncuk çekme, 'kutsal' kabul edilen insan figürler, karizmetik kabile reisleri, 'kutsal' sayılan Kuran-dışı kitaplar ve özel günler gibi şekilsel unsurları veya Arapça kelimelerle bezenmiş hitabetleri bir tetikleyici olarak kullanırlar. Dini doğrudan kaynağından öğrenmeyen ve öğretmeyen kitleler bu şekilsel dindarlık vitrinine bakarak sahte dini temsil eden kişilerin başlarına zihinsel bir kutsallık halesi yerleştirir. Bu yanılgının trajik neticesi ise hilenin meşrulaşmasıdır. Başlarındaki bu sahte kutsallık halesi sayesinde söz konusu figürlerin ürettiği Kuran dışı iddialar, şekilsel zorlamalar, kadınları sosyal hayattan dışlayan eril fetvalar ve kendi uydurdukları helal ve haram listeleri sorgulanamaz hale gelir. Toplumun bir kesimi bu kişileri dini en iyi bilenler varsaydığı için onların ağzından çıkan her sözü Allah'ın emri zannederek körü körüne bir itaate sürüklenir. Kötü örneklere bakıp kaynağı reddetmek Horn efekti Diğer kutupta ise dini hiç bilmeyen, Kuran'ı kendi dilinde bir kez bile okumayıp İslam'ı sadece sosyal medyada, TV'de, mitinglerde veya sokakta gördüğü temsilciler üzerinden tanıyan kitleler yer alır. Bu kitleler sözde din temsilcilerinin akıl dışı açıklamalarına, özgürlükleri kısıtlayıcı tavırlarına veya karıştıkları skandallara şahit olduğunda devreye horn efekti girer. Zihin bu kişilerin yarattığı karanlık tabloya bakar ve onlara şeytani bir boynuz takar. Ancak bu bir sosyolojik felakettir ve aklı aktive etmeyen zihinlerin bir tuzağıdır. Birey bu şeytani boynuzu hem o yozlaşmış din adamına hem de onun inancına takar ve ardından sanki bu olumsuzluğu doğuran unsur Allah'ın mesajıymış gibi bir kanıya ulaşır. Temsilcinin hataları da böylece ana kaynağın yani Kuran'ın üzerini örtmüş olur. Müslümanlık buysa İslam akıl dışı ve baskıcı bir dindir önkabulü oluşur. Kuran'ın adaleti, aklı merkeze alan yapısı, cehalet ve yoksullukla mücadeleyi emreden evrensel mesajı onu hiç okumamış insanların zihninde kötü temsilcilerin eylemleri yüzünden haksızca yok sayılır. Din karşıtlarının sahte bilgelik halesi Ünvana ve statüye aldanmak Halo efekti din karşıtı kutbu da esir alan çift yönlü bir yanılgıdır. Münafikun suresi 4. ayet ilginç bir vurgu yapar: Onları gördüğünde bedenleri seni hayran bırakır; konuşurlarsa sözlerine kulak verirsin. Sanki dayandırılmış kerestelerdir, her bağırtıyı kendi aleyhlerine sanırlar.... Ayette dikkat çekilen tipoloji dış görünüşleri hoşa giden ve sözlerine kulak verilen gösterişli profillerdir. Günümüzde akademik bir unvan, entelektüel bir jargon veya modern bir imajla karşımıza çıkabilirler. Bir yazarın, akademisyenin veya popüler bir figürün dış görünüşü, din karşıtı duruşu, statüsü veya kelime dağarcığı zihinlerde farklı türden bir halo efekti yaratır. Söz konusu kişinin İslam'a veya Kuran'a yönelik eleştirilerinin otomatik olarak bilimsel, rasyonel ve tartışılmaz olduğu yanılgısını doğar. Tıpkı cübbeye ve sakala bakarak sözde din adamlarının her lafını 'kutsal' kabul eden kitlelerinki gibi. Bu kez de modern kılığa, popülariteye ve statüye aldanan kitleler din karşıtı söylemleri hiçbir eleştirel süzgeçten geçirmeden ciddiye alır ve mutlak doğru olarak kodlar. Nihayetinde her üç kutup da Kuran'ı ve aklı merkeze almak yerine imajın otoritesine teslim olma hastalığını paylaşır. Çözüm nedir? Köklere dönüş ve kavramları doğru okumak olabilir mi? Günümüz Türkiye'sinde İslam'ı bu psikolojik kapan etkisinin elinden kurtarmanın tek yolu aracıları devreden çıkarıp köklere dönüş hareketini başlatmaktır. Kuran aslında insan zihnini hem halo hem de horn efektinden korumaya çalışan bir manifestodur. Ataların izinden körü körüne gitmeyi aşağılayarak, ruhban sınıfının sözde kutsallığını yıkarak ve insanları sürekli akletmeye çağırarak kişiyi özgürleşmeye davet eder. İslam'ın kavramlarını yozlaşmış aracıların anlatılarından dinlemeyi bırakıp doğrudan Kuran'ın kendi anlamsal bütünlüğü içinde yeniden keşfetmek ve kaynağa bizzat doğrudan temas etmekle aydınlanabiliriz. Kuran ile aydınlanmamız dileği ile. https://t.co/inWtYaa4rD

guzun4rgoksu's tweet photo. İnsan zihninin kısayolları
Türkiye'deki İslam algısındaki halo ve horn efektleri

İnsan zihni karmaşık dış dünyayı anlamlandırmak için sürekli kestirme yollar arayabilir. Psikolojide bilişsel önyargılar olarak adlandırılan bu zihinsel kısayollar günlük kararlarımızı olduğu kadar din algısı gibi derin sosyolojik olguları nasıl anlamlandırdığımızı da doğrudan şekillendirir. Günümüz Türkiye'sindeki kutuplaşmış din algısını anlamak için psikolojinin iki temel kavramı olan halo ve horn efektlerini incelemek ufuk açıcı bir okuma olabilir.

Zihnimizin bir bütünü değerlendirirken tek bir detaya takılıp kalması durumunu iki zıt yönüyle şöyle tanımlayabiliriz.

Bir kişinin veya nesnenin sahip olduğu tek bir olumlu özelliğe mesela dış görünüşüne, güçlü hitabetine veya statüsüne bakarak o kişinin diğer tüm özelliklerinin de kusursuz ve iyi olduğunu varsaymak önemli bir yanılgıdır. Bu durumun dini terminolojideki karşılığı kişiye bir kutsallık halesi atfetmektir. Veya tam tersine eğer bu kişi İslam karşıtı ise onun sözlerinin ciddiye alınır bir tarafı olduğu yanılgısı zihnimizde belirebilir. Bunun psikolojideki adı halo efektidir.

Bu durumun tam zıttı ise bir kişi veya durumla ilgili tek bir olumsuz özelliğe veya kötü deneyime odaklanıp o kişinin inandığı tüm değerler dünyasının bütünüyle kötü, karanlık veya tehlikeli olduğunu varsayımıdır. Türkçe literatürde şeytanlaştırma etkisi veya lekeleme yanılgısı olarak geçen bu kavramın psikolojideki adı ise horn efektidir.

Bu iki psikolojik yanılgıyı Türkiye'deki geleneksel kültürel din hegemonyası, din karşıtlığı ve Kuran merkezli din algısı arasındaki çatışmaya formüle ettiğimizde toplumsal kutuplaşmanın anatomisi ortaya çıkabilir.

Sahte kutsallık efekti
Şekilcilik ve Kuran dışı tahakküm

Türkiye'de dini tekelinde tuttuğunu iddia eden tarikat, cemaat veya mezhep yapıları güçlerini doğrudan halo efekti'nden alır.

Bu yapılardaki temsilciler sarık, başörtüsü, cübbe, sakal, tapınak, boncuk çekme, 'kutsal' kabul edilen insan figürler, karizmetik kabile reisleri, 'kutsal' sayılan Kuran-dışı kitaplar ve özel günler gibi şekilsel unsurları veya Arapça kelimelerle bezenmiş hitabetleri bir tetikleyici olarak kullanırlar. Dini doğrudan kaynağından öğrenmeyen ve öğretmeyen kitleler bu şekilsel dindarlık vitrinine bakarak sahte dini temsil eden kişilerin başlarına zihinsel bir kutsallık halesi yerleştirir.

Bu yanılgının trajik neticesi ise hilenin meşrulaşmasıdır. Başlarındaki bu sahte kutsallık halesi sayesinde söz konusu figürlerin ürettiği Kuran dışı iddialar, şekilsel zorlamalar, kadınları sosyal hayattan dışlayan eril fetvalar ve kendi uydurdukları helal ve haram listeleri sorgulanamaz hale gelir. Toplumun bir kesimi bu kişileri dini en iyi bilenler varsaydığı için onların ağzından çıkan her sözü Allah'ın emri zannederek körü körüne bir itaate sürüklenir.

Kötü örneklere bakıp kaynağı reddetmek
Horn efekti

Diğer kutupta ise dini hiç bilmeyen, Kuran'ı kendi dilinde bir kez bile okumayıp İslam'ı sadece sosyal medyada, TV'de, mitinglerde veya sokakta gördüğü temsilciler üzerinden tanıyan kitleler yer alır.

Bu kitleler sözde din temsilcilerinin akıl dışı açıklamalarına, özgürlükleri kısıtlayıcı tavırlarına veya karıştıkları skandallara şahit olduğunda devreye horn efekti girer. Zihin bu kişilerin yarattığı karanlık tabloya bakar ve onlara şeytani bir boynuz takar.

Ancak bu bir sosyolojik felakettir ve aklı aktive etmeyen zihinlerin bir tuzağıdır. Birey bu şeytani boynuzu hem o yozlaşmış din adamına hem de onun inancına takar ve ardından sanki bu olumsuzluğu doğuran unsur Allah'ın mesajıymış gibi bir kanıya ulaşır. Temsilcinin hataları da böylece ana kaynağın yani Kuran'ın üzerini örtmüş olur. Müslümanlık buysa İslam akıl dışı ve baskıcı bir dindir önkabulü oluşur. Kuran'ın adaleti, aklı merkeze alan yapısı, cehalet ve yoksullukla mücadeleyi emreden evrensel mesajı onu hiç okumamış insanların zihninde kötü temsilcilerin eylemleri yüzünden haksızca yok sayılır.

Din karşıtlarının sahte bilgelik halesi
Ünvana ve statüye aldanmak

Halo efekti din karşıtı kutbu da esir alan çift yönlü bir yanılgıdır. Münafikun suresi 4. ayet ilginç bir vurgu yapar:

Onları gördüğünde bedenleri seni hayran bırakır; konuşurlarsa sözlerine kulak verirsin. Sanki dayandırılmış kerestelerdir, her bağırtıyı kendi aleyhlerine sanırlar....

Ayette dikkat çekilen tipoloji dış görünüşleri hoşa giden ve sözlerine kulak verilen gösterişli profillerdir. Günümüzde akademik bir unvan, entelektüel bir jargon veya modern bir imajla karşımıza çıkabilirler.

Bir yazarın, akademisyenin veya popüler bir figürün dış görünüşü, din karşıtı duruşu, statüsü veya kelime dağarcığı zihinlerde farklı türden bir halo efekti yaratır. Söz konusu kişinin İslam'a veya Kuran'a yönelik eleştirilerinin otomatik olarak bilimsel, rasyonel ve tartışılmaz olduğu yanılgısını doğar. Tıpkı cübbeye ve sakala bakarak sözde din adamlarının her lafını 'kutsal' kabul eden kitlelerinki gibi. Bu kez de modern kılığa, popülariteye ve statüye aldanan kitleler din karşıtı söylemleri hiçbir eleştirel süzgeçten geçirmeden ciddiye alır ve mutlak doğru olarak kodlar. Nihayetinde her üç kutup da Kuran'ı ve aklı merkeze almak yerine imajın otoritesine teslim olma hastalığını paylaşır.

Çözüm nedir?
Köklere dönüş ve kavramları doğru okumak olabilir mi?

Günümüz Türkiye'sinde İslam'ı bu psikolojik kapan etkisinin elinden kurtarmanın tek yolu aracıları devreden çıkarıp köklere dönüş hareketini başlatmaktır.

Kuran aslında insan zihnini hem halo hem de horn efektinden korumaya çalışan bir manifestodur. Ataların izinden körü körüne gitmeyi aşağılayarak, ruhban sınıfının sözde kutsallığını yıkarak ve insanları sürekli akletmeye çağırarak kişiyi özgürleşmeye davet eder.

İslam'ın kavramlarını yozlaşmış aracıların anlatılarından dinlemeyi bırakıp doğrudan Kuran'ın kendi anlamsal bütünlüğü içinde yeniden keşfetmek ve kaynağa bizzat doğrudan temas etmekle aydınlanabiliriz.

Kuran ile aydınlanmamız dileği ile.

https://t.co/inWtYaa4rD

MSKK1903 retweeted

Güzin Göksu

@guzun4rgoksu

about 2 months ago

Hollywood'un zombi kurgusundan Kuran'ın yaşayan ölüler tanımına Özünü kaybetmiş insan üzerine Zombi imgesi Hollywood sinemasında ve popüler kültürde bir korku öğesi olarak kodlandı. Korkutan şey çürümüş yüzleri, boş gözleri ve insan eti ile beslenmeleri mi? Belki.. Ya da zombi imgesini gerçekten rahatsız edici yapan şey belki de daha farklıdır. Zombi insan biçimini koruduğu halde insanı insan yapan unsurlardan yoksun kalmış bir varlıktır. Yürür ama nereye gittiğini bilemez. Görür gibi görünür ama gördüğünü anlamlandıramaz. Sesleri algılar fakat onlarla bir düşünce ilişkisi kuramaz. Bir kalabalığın peşinden gider fakat niçin gittiğini sorgulayamaz ve yalnızca dürtüsünün peşinden gider. Yaşama benzeyen bütün hareketler devam ederken içindeki öz sanki çoktan ölmüştür. Hareket eden bir bedenin içinde artık 'insanın bulunmaması' belki de asıl korkunç olandır. Ve bu 'tanıdığımız ve bildiğimiz' bir insan ise korku katsayısı artar. Bu ürkütücü imge bugün bildiğimiz haliyle kanlı ve vahşi bir Hollywood yorumu olmadan evvel çok daha trajik bir tarihe sahipti. Popüler kültürdeki zombi kelimesinin kökeni Haiti'nin şeker kamışı tarlalarındaki kölelik anlatılarına kadar uzanır. O dönemin zonbi algısında kişinin kendi iradesini kaybetmesi sözkonusuydu. Sömürgeciliğin acımasız çarkları arasında ezilen bir köle için ölümden bile daha korkunç olan tek bir ihtimal vardı o da öldükten sonra dahi iradesini geri kazanamamak, özünü kaybetmiş bir beden olarak başkasının tarlasında sonsuza dek çalışmaya mahkum edilmekti. Yani zonbi kavramı kölelikle doğrudan ilişkiliydi. Öznenin ortadan kaldırıldığı bu erken zonbi figürü modern insanın irade kaybına dair yaratılmış önemli bir metafordu. Zamanla sinema endüstrisi bu figürü devralıp dönüştürdü. George A. Romero'nun 1968 tarihli Night of the Living Dead ve ardından gelen efsanevi Dawn of the Dead filmleriyle modern zombi arketipi şekillenmeye başladı. Yavaş hareket eden, kalabalıklaşan, düşünme ve muhakeme yeteneğinden yoksun bırakılmış bu yaratıklara son derece ürpertici, insandan kalma kalıntılar eklenmişti. Zombilerin açıklanamaz bir güdüyle büyük bir alışveriş merkezine doluşmaları aslında hayattayken sahip oldukları tüketim alışkanlığının anlamını yitirmiş bir kas tekrarından ibaretti. Davranış devam etmekteydi fakat eylemin içindeki anlam tamamen buharlaşmıştı. Alışveriş merkezinin koridorlarında dolaşıyorlar fakat ne aradıklarını bilmiyorlardı. Kalabalığı takip ediyorlar fakat kalabalığın neden o yöne aktığını hiçbir zaman sorgulamıyorlardı. Bir zamanlar bilinçle, tercihle ve akılla yapılan eylemler artık sadece otomatik bir dürtünün emrine girmişti. İlerleyen yıllarda 28 Days Later gibi yapımlar zombiliğin biyolojik ölüm şartını tamamen ortadan kaldırdı. Artık ortada mezardan kalkan bir ceset yoktu, bir enfeksiyon veya tetikleyici unsur insan bedeninin üst düzey kontrol mekanizmalarını yok ediyor, geriye sadece saf dürtü ve şiddet bırakıyordu. Bu evrim zombi tanımını ölü bir insan olmaktan çıkarıp insani kontrol mekanizmalarını kaybetmiş yaşayan bir insan profiline dönüştürdü. Muhakeme yeteneği silinmiş, dili işlevsizleşmiş, bireyselliği kalabalığın içinde erimiş ve kendilik bilinci tümüyle ortadan kalkmış yaşayan ölüler. Üstelik bu dönüşümün en karanlık yanı canavarın kendi durumunun farkında olmamasıydı. Hiçbir zombi bir aynanın karşısına geçip ben neye dönüştüm, neden bu haldeyim diye soramıyordu. Çünkü bu varoluşsal soruyu sorabilecek kendi üzerine düşünebilecek o kritik öz çoktan yok olmuştu. Land of the Dead filminde bir Big Daddy isimli zombi aynanın karşısında kendisini görür, sanki eski insanlığından bir izi hatırlayacak gibi olur ama bunu beceremez. Modern insanın rutinleri, tüketim çılgınlığı, kalabalıkları sorgusuz sualsiz takip edişi ve kendi dürtülerinin kölesi oluşu üzerine inşa edilmiş bu popüler kültür metaforu şaşırtıcı biçimde Kuran'daki bazı terimlerin kavramsal keşfinin kapısını aralar. İnsanın insanlığını kaybettiğinin farkına varmadan insanlığını kaybetmesi ihtimali.. Biyolojik ölümden bağımsız bir ölülük hali Kuran'ın akletme krizini anlatmak için kurduğu paradigmanın merkezinde yer alır. Kuran, modern zombi anlatılarının yürüyen ölü imgesi ile oldukça paralel, derin ve yapısal bir anatomi sunarak biyolojik olarak nefes alan ancak hakikat düzleminde ölü sayılan insanlardan bahseder. Bu paradoksal insanın en çarpıcı tasviri Enam suresi 122. ayette karşımıza çıkar: Ölü iken dirilttiğimiz, ona, insanlar arasında, onunla yürüyeceği bir nur atadığımız bir kimse; karanlıklar içinde kalıp bir türlü çıkamayan kimseye benzer mi? Gerçeği örtenlerin yaptıkları kendilerine süslü gösterildi. Enam 122 Bu ayetteki diri ve ölü insan figürlerinin ikisi de yaşamaktadır, nefes almaktadır, sokaklarda yürümektedir. Dolayısıyla ortada toprağa verilmiş bir ceset yoktur. Fakat ayet karanlıklar içinde hapsolmuş insan durumunu açıkça ölülük olarak tanımlar. O zaman yeniden dirilmek biyolojik bir uyanış mı yoksa bir şuur ve idrak uyanışı mıdır sorusu karşımıza çıkacaktır. Popüler kültürde zombinin kritik organı beyindir. Klişe filmlerde zombiyi durdurmanın tek yolu bu sinir sistemini yok etmektir. Kuran'da tanımlanan meyt yani ölü insanın anatomisinde ise devreden çıkan ve çürüyen asıl merkez kalp olarak belirir. Kuran dilindeki kalp insanın anlama, kavrama, akletme ve hakikatle bağ kurma merkezidir. Hac suresi 46. ayet bu anatomik çöküşün kaynağını sunar: Onlar yeryüzünde dolaşmıyorlar mı ki kendilerinin, onunla akıl edecekleri kalpleri veya onunla işitecek kulakları olsun. Zira kör olan gözler değildir, kör olan göğüslerin içindeki kalplerdir. Hacc 46 Beden tıkır tıkır çalışmaktadır. Organlar fizyolojik olarak yerli yerindedir ancak işlevlerini tamamen yitirmişlerdir ve Araf 179 bu yaşayan ölülerin tomografisini çeker. Veri girişi vardır fakat içeride bu veriyi işleyecek, onu anlamlandıracak, hayatla ve hakikatle bağlantı kuracak olan akletme kapasitesi kapanmıştır. Hollywood zombisinin davranışlarını belirleyen tek şey doyurulamaz bir açlık dürtüsüdür. Dürtüsüne mani olamaz, onu yargılayamaz, ona sınırlar çizemez sadece onun emri altında sürüklenir. Kuran'da meyt yani ölülük halinde yaşayan insanın dürtüsel köleliği anlatılır. Furkan 43'te arzunun insanı yöneten bir diktatöre ve sahte bir tanrıya dönüşmesi eleştirilir. Zombinin kendi açlığının onun bir uzantısına dönüşmesi gibi kalbi ve aklı devreden çıkmış bir insan da kendi arzularının güdümünde, iradesi elinden alınmış bir köleye ve adeta modern bir zombiye dönüşür. Zombi filmlerinin en dehşet verici yanı bireyin yok olup yerini nereye gittiğini bilmeyen, sadece önündekini takip eden devasa sürülere bırakmasıdır. Kuran'ın atalarının dinini veya toplumun genel geçer kabullerini akletmeden kopyalayanlara yönelttiği taklit eleştirisi tam olarak bu sürüleşme tehlikesine işaret eder. Bakara 170'te hayır, biz atalarımızı üzerinde bulduğumuz şeye uyarız diyenlerin mazereti Romero'nun alışveriş merkezinde boş boş gezinen zombilerinin trajedisi ile kavramsal olarak aynıdır. Başkasının kararını kendi kararı zannetmek, bir eylemi sırf kalabalıklar yapıyor diye hiçbir gerekçe üretmeden, hiçbir anlam atfetmeden kopyalamak. Hareket vardır ama yönün gerekçesi kayıptır. Kuran'ın meyt olarak tanımladığı insan da kendi çürümüşlüğünün farkında değildir. Görmediği halde gördüğünü, bilmediği halde bildiğini sanan, karanlığın tam ortasında dururken kendini aydınlıkta zanneden bir zihnin dirilme şansı var mıdır? Kuran'da mezardan kalkıp insan etine saldıran biyolojik ölüler yer almaz. Fakat Hollywood'un yüzyıllar sonra modern insanın yabancılaşmasını, tüketim çılgınlığını ve irade kaybını dramatize etmek için icat ettiği walking dead metaforu ile Kuran'ın mevt ve hayat ayrımı arasında müthiş bir kavramsal köprü bulunur. İnsan, insan formunu korurken insanlığını kaybedebilir. Sokağa çıkabilir, kalabalıklara karışabilir, tüketebilir, konuşabilir ve her sabah aynı döngüyü kusursuzca tekrar edebilir. Ancak içeride idrak eden bir kalp, bağ kuran bir akıl, hakikate açılan bir duyu ve görü yoksa kişi yalnızca kendi arzularının rüzgarında savruluyorsa, Kuran'da yer alan teşhis tüm çıplaklığıyla karşımızda durur. Bedenin yürüyor olması içerideki insanın hala hayatta olduğu anlamına gelmez. Ve bu sessiz ölümün en ürkütücü yanı ölülerin bizimle birlikte şehrin tam kalbinde, ışıltılı caddelerde ve sıradan hayatların içinde yaşıyor olmasıdır. Peki İsa nebi'nin dirilttiği insanlar yaşayan ölüler miydi yoksa mezarlıktaki ölüler mi? Kuran ile aydınlanmamız dileği ile.

guzun4rgoksu's tweet photo. Hollywood'un zombi kurgusundan Kuran'ın yaşayan ölüler tanımına
Özünü kaybetmiş insan üzerine

Zombi imgesi Hollywood sinemasında ve popüler kültürde bir korku öğesi olarak kodlandı.

Korkutan şey çürümüş yüzleri, boş gözleri ve insan eti ile beslenmeleri mi? Belki..

Ya da zombi imgesini gerçekten rahatsız edici yapan şey belki de daha farklıdır. Zombi insan biçimini koruduğu halde insanı insan yapan unsurlardan yoksun kalmış bir varlıktır. Yürür ama nereye gittiğini bilemez. Görür gibi görünür ama gördüğünü anlamlandıramaz. Sesleri algılar fakat onlarla bir düşünce ilişkisi kuramaz. Bir kalabalığın peşinden gider fakat niçin gittiğini sorgulayamaz ve yalnızca dürtüsünün peşinden gider. Yaşama benzeyen bütün hareketler devam ederken içindeki öz sanki çoktan ölmüştür.

Hareket eden bir bedenin içinde artık 'insanın bulunmaması' belki de asıl korkunç olandır. Ve bu 'tanıdığımız ve bildiğimiz' bir insan ise korku katsayısı artar.

Bu ürkütücü imge bugün bildiğimiz haliyle kanlı ve vahşi bir Hollywood yorumu olmadan evvel çok daha trajik bir tarihe sahipti. Popüler kültürdeki zombi kelimesinin kökeni Haiti'nin şeker kamışı tarlalarındaki kölelik anlatılarına kadar uzanır. O dönemin zonbi algısında kişinin kendi iradesini kaybetmesi sözkonusuydu.

Sömürgeciliğin acımasız çarkları arasında ezilen bir köle için ölümden bile daha korkunç olan tek bir ihtimal vardı o da öldükten sonra dahi iradesini geri kazanamamak, özünü kaybetmiş bir beden olarak başkasının tarlasında sonsuza dek çalışmaya mahkum edilmekti. Yani zonbi kavramı kölelikle doğrudan ilişkiliydi.

Öznenin ortadan kaldırıldığı bu erken zonbi figürü modern insanın irade kaybına dair yaratılmış önemli bir metafordu.

Zamanla sinema endüstrisi bu figürü devralıp dönüştürdü. George A. Romero'nun 1968 tarihli Night of the Living Dead ve ardından gelen efsanevi Dawn of the Dead filmleriyle modern zombi arketipi şekillenmeye başladı. Yavaş hareket eden, kalabalıklaşan, düşünme ve muhakeme yeteneğinden yoksun bırakılmış bu yaratıklara son derece ürpertici, insandan kalma kalıntılar eklenmişti.

Zombilerin açıklanamaz bir güdüyle büyük bir alışveriş merkezine doluşmaları aslında hayattayken sahip oldukları tüketim alışkanlığının anlamını yitirmiş bir kas tekrarından ibaretti. Davranış devam etmekteydi fakat eylemin içindeki anlam tamamen buharlaşmıştı. Alışveriş merkezinin koridorlarında dolaşıyorlar fakat ne aradıklarını bilmiyorlardı. Kalabalığı takip ediyorlar fakat kalabalığın neden o yöne aktığını hiçbir zaman sorgulamıyorlardı. Bir zamanlar bilinçle, tercihle ve akılla yapılan eylemler artık sadece otomatik bir dürtünün emrine girmişti.

İlerleyen yıllarda 28 Days Later gibi yapımlar zombiliğin biyolojik ölüm şartını tamamen ortadan kaldırdı. Artık ortada mezardan kalkan bir ceset yoktu, bir enfeksiyon veya tetikleyici unsur insan bedeninin üst düzey kontrol mekanizmalarını yok ediyor, geriye sadece saf dürtü ve şiddet bırakıyordu.

Bu evrim zombi tanımını ölü bir insan olmaktan çıkarıp insani kontrol mekanizmalarını kaybetmiş yaşayan bir insan profiline dönüştürdü. Muhakeme yeteneği silinmiş, dili işlevsizleşmiş, bireyselliği kalabalığın içinde erimiş ve kendilik bilinci tümüyle ortadan kalkmış yaşayan ölüler.

Üstelik bu dönüşümün en karanlık yanı canavarın kendi durumunun farkında olmamasıydı. Hiçbir zombi bir aynanın karşısına geçip ben neye dönüştüm, neden bu haldeyim diye soramıyordu. Çünkü bu varoluşsal soruyu sorabilecek kendi üzerine düşünebilecek o kritik öz çoktan yok olmuştu. Land of the Dead filminde bir Big Daddy isimli zombi aynanın karşısında kendisini görür, sanki eski insanlığından bir izi hatırlayacak gibi olur ama bunu beceremez.

Modern insanın rutinleri, tüketim çılgınlığı, kalabalıkları sorgusuz sualsiz takip edişi ve kendi dürtülerinin kölesi oluşu üzerine inşa edilmiş bu popüler kültür metaforu şaşırtıcı biçimde Kuran'daki bazı terimlerin kavramsal keşfinin kapısını aralar.

İnsanın insanlığını kaybettiğinin farkına varmadan insanlığını kaybetmesi ihtimali.. Biyolojik ölümden bağımsız bir ölülük hali Kuran'ın akletme krizini anlatmak için kurduğu paradigmanın merkezinde yer alır.

Kuran, modern zombi anlatılarının yürüyen ölü imgesi ile oldukça paralel, derin ve yapısal bir anatomi sunarak biyolojik olarak nefes alan ancak hakikat düzleminde ölü sayılan insanlardan bahseder.

Bu paradoksal insanın en çarpıcı tasviri Enam suresi 122. ayette karşımıza çıkar:

Ölü iken dirilttiğimiz, ona, insanlar arasında, onunla yürüyeceği bir nur atadığımız bir kimse; karanlıklar içinde kalıp bir türlü çıkamayan kimseye benzer mi? Gerçeği örtenlerin yaptıkları kendilerine süslü gösterildi.
Enam 122

Bu ayetteki diri ve ölü insan figürlerinin ikisi de yaşamaktadır, nefes almaktadır, sokaklarda yürümektedir. Dolayısıyla ortada toprağa verilmiş bir ceset yoktur. Fakat ayet karanlıklar içinde hapsolmuş insan durumunu açıkça ölülük olarak tanımlar. O zaman yeniden dirilmek biyolojik bir uyanış mı yoksa bir şuur ve idrak uyanışı mıdır sorusu karşımıza çıkacaktır.

Popüler kültürde zombinin kritik organı beyindir. Klişe filmlerde zombiyi durdurmanın tek yolu bu sinir sistemini yok etmektir. Kuran'da tanımlanan meyt yani ölü insanın anatomisinde ise devreden çıkan ve çürüyen asıl merkez kalp olarak belirir.

Kuran dilindeki kalp insanın anlama, kavrama, akletme ve hakikatle bağ kurma merkezidir. Hac suresi 46. ayet bu anatomik çöküşün kaynağını sunar:

Onlar yeryüzünde dolaşmıyorlar mı ki kendilerinin, onunla akıl edecekleri kalpleri veya onunla işitecek kulakları olsun. Zira kör olan gözler değildir, kör olan göğüslerin içindeki kalplerdir.
Hacc 46

Beden tıkır tıkır çalışmaktadır. Organlar fizyolojik olarak yerli yerindedir ancak işlevlerini tamamen yitirmişlerdir ve Araf 179 bu yaşayan ölülerin tomografisini çeker.

Veri girişi vardır fakat içeride bu veriyi işleyecek, onu anlamlandıracak, hayatla ve hakikatle bağlantı kuracak olan akletme kapasitesi kapanmıştır.

Hollywood zombisinin davranışlarını belirleyen tek şey doyurulamaz bir açlık dürtüsüdür. Dürtüsüne mani olamaz, onu yargılayamaz, ona sınırlar çizemez sadece onun emri altında sürüklenir.

Kuran'da meyt yani ölülük halinde yaşayan insanın dürtüsel köleliği anlatılır. Furkan 43'te arzunun insanı yöneten bir diktatöre ve sahte bir tanrıya dönüşmesi eleştirilir. Zombinin kendi açlığının onun bir uzantısına dönüşmesi gibi kalbi ve aklı devreden çıkmış bir insan da kendi arzularının güdümünde, iradesi elinden alınmış bir köleye ve adeta modern bir zombiye dönüşür.

Zombi filmlerinin en dehşet verici yanı bireyin yok olup yerini nereye gittiğini bilmeyen, sadece önündekini takip eden devasa sürülere bırakmasıdır.

Kuran'ın atalarının dinini veya toplumun genel geçer kabullerini akletmeden kopyalayanlara yönelttiği taklit eleştirisi tam olarak bu sürüleşme tehlikesine işaret eder.

Bakara 170'te hayır, biz atalarımızı üzerinde bulduğumuz şeye uyarız diyenlerin mazereti Romero'nun alışveriş merkezinde boş boş gezinen zombilerinin trajedisi ile kavramsal olarak aynıdır. Başkasının kararını kendi kararı zannetmek, bir eylemi sırf kalabalıklar yapıyor diye hiçbir gerekçe üretmeden, hiçbir anlam atfetmeden kopyalamak. Hareket vardır ama yönün gerekçesi kayıptır.

Kuran'ın meyt olarak tanımladığı insan da kendi çürümüşlüğünün farkında değildir.

Görmediği halde gördüğünü, bilmediği halde bildiğini sanan, karanlığın tam ortasında dururken kendini aydınlıkta zanneden bir zihnin dirilme şansı var mıdır?

Kuran'da mezardan kalkıp insan etine saldıran biyolojik ölüler yer almaz. Fakat Hollywood'un yüzyıllar sonra modern insanın yabancılaşmasını, tüketim çılgınlığını ve irade kaybını dramatize etmek için icat ettiği walking dead metaforu ile Kuran'ın mevt ve hayat ayrımı arasında müthiş bir kavramsal köprü bulunur.

İnsan, insan formunu korurken insanlığını kaybedebilir. Sokağa çıkabilir, kalabalıklara karışabilir, tüketebilir, konuşabilir ve her sabah aynı döngüyü kusursuzca tekrar edebilir. Ancak içeride idrak eden bir kalp, bağ kuran bir akıl, hakikate açılan bir duyu ve görü yoksa kişi yalnızca kendi arzularının rüzgarında savruluyorsa, Kuran'da yer alan teşhis tüm çıplaklığıyla karşımızda durur. Bedenin yürüyor olması içerideki insanın hala hayatta olduğu anlamına gelmez. Ve bu sessiz ölümün en ürkütücü yanı ölülerin bizimle birlikte şehrin tam kalbinde, ışıltılı caddelerde ve sıradan hayatların içinde yaşıyor olmasıdır.

Peki İsa nebi'nin dirilttiği insanlar yaşayan ölüler miydi yoksa mezarlıktaki ölüler mi?

Kuran ile aydınlanmamız dileği ile.

101

Who to follow

memleket rize ikamet İstanbul Beşiktaş jk

Furkan black-eagle

@blackea54353093

La Vittoria Sara Nostra 🦅

MSKK1903 retweeted

Dr. Cenk Özatıcı

@cenkozatici

3 months ago

KORKUNUN ECELE FAYDASI YOK !

121

233

149K

MSKK1903 retweeted

Gelincik Çiçeklerimiz 𓍲

@gelinciklerimiz

3 months ago

Utanmadınız mı şehit kızından?

15K

301

229K

Mücahit 1903 @MSKK1903

3 months ago

@cenginyurt52 @cm_aydin @yenipartiyiz @eczozgurozel Çerçeve yasaya evet diyerek mi olacak bu işler. Güldürme adamı. Kaybettiniz...

MSKK1903 retweeted

Dr. Naim Babüroğlu

@NaimBaburoglu

3 months ago

“Çerçeve Yasa” TBMM Adalet Komisyonu’nda AK Parti, MHP, DEM Parti ve YENİ Parti’nin “evet” oylarıyla kabul edildi. -YENİ PARTİ, kuruluş felsefesini ve Atatürk’ü inkar etti.

566

11K

244

473K

Mücahit 1903 @MSKK1903

3 months ago

@guzun4rgoksu Rabbimiz Allah yaşattıklarini yaşamadan ölmeyi kimseye nasip etmesin. Rabbimiz olan Allah'a sığınırım.

MSKK1903 retweeted

Gökçen 🇹🇷

@gokcendelikurt

3 months ago

Türk olarak bu yazıyı okuyamadık ve mağdur olduk.

702

80K

547

Mücahit 1903 @MSKK1903

3 months ago

@SonKaleVatn Özdağ hocamla ittifak yaparlar bende %100

Mücahit 1903 @MSKK1903

3 months ago

@SonKaleVatn Ümit Özdağ

Mücahit 1903 @MSKK1903

3 months ago

@SonKaleVatn %0

Mücahit 1903 @MSKK1903

3 months ago

@SonKaleVatn %0

Mücahit 1903 @MSKK1903

3 months ago

@SonKaleVatn %0

Mücahit 1903 @MSKK1903

3 months ago

🇹🇷🇹🇷🇹🇷 #GazileriminYanındayım

MSKK1903 retweeted

Zafer Partisi

@zaferpartisi

3 months ago

Van Erciş'te PKK'lı teröristlerin katlettiği kimin çocuklarıydı? #TürkMilletiUnutmaz

856

263

17K

MSKK1903 retweeted

Zafer Partisi

@zaferpartisi

3 months ago

Tokat'ta Jandarmaya pusu kurup 7 askerimizi şehit eden PKK'lı teröristler aramızda gezecekler! #TürkMilletiUnutmaz

zaferpartisi's tweet photo. Tokat'ta Jandarmaya pusu kurup 7 askerimizi şehit eden PKK'lı teröristler aramızda gezecekler!

#TürkMilletiUnutmaz https://t.co/mm7eQdAJ4F

927

296

16K

MSKK1903 retweeted

B i L A L 🇹🇷

@TlFnCu1907

3 months ago

🚨 Daha önce çalışanlarına amed forması giydiren,Kurdistan TV'ye sınırsız indirim veren normal vatandaşa 900 liradan dürüm satan Bedri usta 25. Restoranını açıyormuş.. Arkadaşlar boykot için ne olmasını bekliyorsunuz, kazandırmayın 🤨