نبض:
هجرت رسول الله ﷺ؛ برای چه و با چه هدفی؟
داکتر الیاس مایار
ماه محرم، آغاز سال هجری اسلامی است؛ تقویمی که حضرت عمر فاروق رضیاللهعنه آن را بر بنیاد هجرت رسول الله ﷺ تعیین کرد. هجرت تنها انتقال از مکه به مدینه نبود، بلکه آغاز تطبیق عملی دعوت اسلامی، شکلگیری امت اسلامی و تأسیس نخستین دولت اسلامی بود.
هجرت رسول الله ﷺ برای بشریت، نویدبخش طلوع صبحی نو بود. رسالت پیامبران پیشین علیهمالسلام به اقوام خود اختصاص داشت، اما رسالت حضرت محمد ﷺ رسالتی جهانی است که تا روز قیامت استمرار دارد. از همینرو، یثرب به نخستین مرکز آن رسالت جهانی تبدیل شد؛ رسالتی که هدف آن، رهبری بشریت در سایهٔ شریعت اسلام بود.
هجرت، مرز میان دو مرحلهٔ رسالت نبوی است. در مکه، با وجود دعوت، مبارزهٔ فکری و آزار و اذیتهای سخت قریش، مسلمانان بر حق استوار ماندند. آنان شکنجه شدند، به شهادت رسیدند، در محاصرهٔ اقتصادی قرار گرفتند و حتی برای قتل رسول الله ﷺ توطئه چیده شد؛ اما آن حضرت ﷺ میفرمود: «صبرًا آل ياسر، فإن موعدكم الجنة» «ای خاندان یاسر! شکیبا باشید، زیرا وعدهگاه شما بهشت است.» در این مرحله، مسلمانان مستضعف بودند، اما هرگز از مسیر حق منحرف نشدند و با عزمی راسخ، راه خود را ادامه دادند.
هنگامی که در بیعت دوم عقبه، بزرگان یثرب نصرت و دفاع از رسول الله ﷺ را پذیرفتند، زمینهٔ هجرت فراهم شد. دولت اسلامی تأسیس گردید، مدینه به مرکز دولت اسلامی تبدیل شد و یثرب، به عنوان دولتشهرِرسول الله ﷺ، «مدینة الرسول» نام گرفت؛ شهری که در آن، وحی الهی همهٔ عرصههای زندگی را تنظیم میکرد. از همینجا دعوت جهانی اسلام آغاز شد و پیام اسلام، از طریق سیاست خارجی دولت اسلامی (دعوت و جهاد)، به مکه، سراسر شبهجزیرهٔ عربستان و سپس به فارس و روم رسید.
رسول الله ﷺ از روی ترس هجرت نکرد، بلکه هدف آن حضرت این بود که دعوت اسلامی را از مرحلهٔ فکری و سیاسی به مرحلهٔ حاکمیت عملی منتقل سازد. هنگامی که مکه برای تطبیق نظام اسلامی بستر مناسبی نبود، مدینه به سرزمین مناسبی برای تأسیس دولت اسلامی تبدیل شد.
بزرگترین درس هجرت، پایبندی به منهج نبوی است. رسول الله ﷺ به وعدهٔ الهی یقین کامل داشت و هرگز برخلاف طریقهٔ شرعیِ تعیینشده عمل نکرد. هنگامی که عباس بن عباده رضیاللهعنه پیشنهاد آغاز نبرد را مطرح کرد، رسول الله ﷺ فرمود: «لم نؤمر بذلك» «ما به چنین کاری مأمور نشدهایم.» یعنی برای تحقق تحول اسلامی، هم هدف و هم طریقه، باید مطابق شرع باشد.
از همینرو، هجرت به ما میآموزد که تحول اسلامی تنها بر منهج نبوت تحقق مییابد، نه از راه دموکراسی، ائتلافهای پارلمانی، سازشهای سکولار یا اقدامات مسلحانهٔ فاقد منهج.
امروز که امت اسلامی با ضعف، تفرقه و ناتوانی سیاسی روبهرو است، یاد هجرت نباید تنها به برگزاری مراسمی تاریخی محدود شود، بلکه باید دعوتی به نهضت، بیداری، عمل و مبارزه برای ایجاد تغییر باشد. هجرت به ما یادآوری میکند که عزت، سیادت و تطبیق کامل اسلام، تنها در پرتو وجود دولت راشدهای امکانپذیر است که بر منهج نبوت اقامه شده باشد. این، بزرگترین پیام هجرت و بنیادیترین راه برای احیای دوبارهٔ امت اسلامی است.
خبر امت
تشییع جنازه خامنهای؛ رویدادی با ابعاد سیاسی، دینی و منطقهای
پس از گذشت ۱۳۱ روز از کشته شدن آیتالله علی خامنهای، رهبر پیشین ایران، تهران اعلام کرده است که مراسم رسمی تشییع وی از ۴ تا ۹ جولای ۲۰۲۶ برگزار خواهد شد. این مراسم از تهران آغاز شده و پس از عبور از قم، کربلا و نجف، در نهایت با خاکسپاری در مشهد پایان مییابد.
این تشییع، تنها یک مراسم نیست، بلکه ابعادی سیاسی، دینی و منطقهای نیز دارد. انتخاب شهرهایی چون قم، کربلا و نجف، در کنار تهران و مشهد، نشان میدهد که این رویداد، علاوه بر جنبههای مذهبی، حامل پیامهایی درباره جایگاه دینی و نفوذ منطقهای دولت ایران نیز هست.
همچنین، برگزاری مراسم پس از پایان جنگ و برقراری آتشبس، زمینه را برای حضور گستردهتر مردم و هیئتهای خارجی فراهم کرده و به دولت ایران فرصت داده است تا این مراسم را در فضایی آرامتر برگزار کند.
از سوی دیگر، این مراسم نخستین رویداد بزرگ پس از انتقال رهبری در ایران به شمار میرود و از همین رو، نحوه برگزاری آن از سوی ناظران منطقهای و بینالمللی با دقت دنبال میشود؛ زیرا میتواند بازتابدهنده وضعیت داخلی ایران و شیوه مدیریت مرحلهای پس از جنگ باشد.
حوادث بزرگ سیاسی، بهویژه در کشورهای تأثیرگذار منطقه، تنها رویدادهایی داخلی نیستند، بلکه پیامهایی فراتر از مرزها نیز به همراه دارند. از این رو، مراسم تشییع رهبران نیز گاه علاوه بر جنبههای عاطفی و مذهبی، به صحنهای برای انتقال پیامهای سیاسی و نمایش انسجام یا ثبات حکومتها تبدیل میشود.
با این حال، برای امت اسلامی، آنچه باید محور وحدت و عزت باشد، نه اشخاص و نه دولتها، بلکه تمسک به اسلام و احکام آن است. شخصیتها میآیند و میروند، اما عزت حقیقی زمانی پایدار خواهد بود که امت، وحدت و قدرت خود را بر اساس عقیده اسلامی و احکام شریعت بنا کند، نه بر محور افراد یا ساختارهای سیاسی.
خبر امت
تشییع جنازه خامنهای؛ رویدادی با ابعاد سیاسی، دینی و منطقهای
پس از گذشت ۱۳۱ روز از کشته شدن آیتالله علی خامنهای، رهبر پیشین ایران، تهران اعلام کرده است که مراسم رسمی تشییع وی از ۴ تا ۹ جولای ۲۰۲۶ برگزار خواهد شد. این مراسم از تهران آغاز شده و پس از عبور از قم، کربلا و نجف، در نهایت با خاکسپاری در مشهد پایان مییابد.
این تشییع، تنها یک مراسم نیست، بلکه ابعادی سیاسی، دینی و منطقهای نیز دارد. انتخاب شهرهایی چون قم، کربلا و نجف، در کنار تهران و مشهد، نشان میدهد که این رویداد، علاوه بر جنبههای مذهبی، حامل پیامهایی درباره جایگاه دینی و نفوذ منطقهای دولت ایران نیز هست.
همچنین، برگزاری مراسم پس از پایان جنگ و برقراری آتشبس، زمینه را برای حضور گستردهتر مردم و هیئتهای خارجی فراهم کرده و به دولت ایران فرصت داده است تا این مراسم را در فضایی آرامتر برگزار کند.
از سوی دیگر، این مراسم نخستین رویداد بزرگ پس از انتقال رهبری در ایران به شمار میرود و از همین رو، نحوه برگزاری آن از سوی ناظران منطقهای و بینالمللی با دقت دنبال میشود؛ زیرا میتواند بازتابدهنده وضعیت داخلی ایران و شیوه مدیریت مرحلهای پس از جنگ باشد.
حوادث بزرگ سیاسی، بهویژه در کشورهای تأثیرگذار منطقه، تنها رویدادهایی داخلی نیستند، بلکه پیامهایی فراتر از مرزها نیز به همراه دارند. از این رو، مراسم تشییع رهبران نیز گاه علاوه بر جنبههای عاطفی و مذهبی، به صحنهای برای انتقال پیامهای سیاسی و نمایش انسجام یا ثبات حکومتها تبدیل میشود.
با این حال، برای امت اسلامی، آنچه باید محور وحدت و عزت باشد، نه اشخاص و نه دولتها، بلکه تمسک به اسلام و احکام آن است. شخصیتها میآیند و میروند، اما عزت حقیقی زمانی پایدار خواهد بود که امت، وحدت و قدرت خود را بر اساس عقیده اسلامی و احکام شریعت بنا کند، نه بر محور افراد یا ساختارهای سیاسی.
عاشورا یعنی فرعون زمان خود را شناختن است!
یهودیها روز عاشورا را روزه میگرفتند؛ زیرا این روز، روزی بود که در آن حضرت موسی علیهالسلام همراه با بنیاسرائیل از چنگ فرعون نجات یافتند. اما رسولالله صلیاللهعلیهوسلم فرمودند که ما مسلمانان نسبت به هر کسی به حضرت موسی علیهالسلام نزدیکتریم و از هر کسی سزاوارتریم که روز عاشورا را زنده نگه داریم و آن را روزه بگیریم.
ما مسلمانان کسانی هستیم که در امتداد راه حضرت موسی علیهالسلام حرکت میکنیم و پس از خاتمالانبیا، رسالت پیامبران را به دوش میکشیم و ادامه میدهیم. ما فرعون زمان خویش را میشناسیم، در برابر او میایستیم، با او صلح نمیکنیم و با وجود اینکه طغیان کرده، دعوای خدایی دارد، نظام خویش را بدیل نظام الله متعال میداند و فکر میکند بر زمان و مکان حاکم است، بر او پیروز میشویم؛ چون ما به وعدههای همان خدایی ایمان داریم که فرعون را آفرید، به او فرصت داد، اما او طغیان کرد و سرانجام خداوند او را با تمام لشکرش در دریا غرق نمود.
بلی، ما به حضرت موسی علیهالسلام از همه نزدیکتریم، چون برای خلافت راشده به منهج نبوت مبارزه میکنیم و آن را بدیل نظم جهانی و فرعونی دولت-ملت میدانیم!
قُلْنَا لَا تَخَفْ إِنَّكَ أَنتَ الْأَعْلَىٰ
ترجمه: به موسی گفتیم: مترس! بیگمان تو برتر هستی (و بر فرعونیان پیروز خواهی شد).
طه: ۶۸
چه بنویسیم از غزه؟
برای که بنویسیم؟
آنگاه که قلم از نوشتن درد یک اُمت باز میماند،
و واژهها در برابر حجم مصیبت ناتوان میشوند،
جز «آسفا» چه میتوان نوشت؟
خبر
افزایش بازداشتها و تفتیش منازل مسلمانان در آستانه اجلاس سازمان همکاری شانگهای در قرغیزستان
در آستانه برگزاری بیستوپنجمین اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای که قرار است در ۳۱ آگست سال جاری در شهر بیشکک، پایتخت قرغیزستان، برگزار شود، دفتر مطبوعاتی حزبالتحریر در قرغیزستان با نشر اعلامیهای از تشدید اقدامات امنیتی علیه مسلمانان و حاملان دعوت اسلامی در این کشور خبر داده است.
بر بنیاد این اعلامیه، مقامات قرغیزستان در هفتههای اخیر عملیاتهای گستردهای را به بهانه مبارزه با تروریزم و افراطگرایی راهاندازی کردهاند. در یکی از این عملیاتها که در ولایتهای اوش و باتکن انجام شد، ۳۱ تن به اتهام تروریزم بازداشت شدند.
همچنین در شهر بیشکک، نیروهای امنیتی با اجرای تفتیشهای خودسرانه، منازل شماری از حاملان دعوت اسلامی را مورد بازرسی قرار دادهاند. در یکی از این رویدادها، مأموران امنیتی با استفاده از نیرنگ وارد منزل یک خانواده شده، تمامی بخشهای خانه را تفتیش کرده و با وجود نیافتن هیچگونه مدرک خلاف قانون، تلفونهای همراه و تجهیزات ذخیرهسازی تصاویر کمرههای امنیتی منزل را ضبط کردند.
در اعلامیه آمده است که این رویداد باعث وخامت وضعیت صحی یک زن باردار شده و در نهایت داکتران ناگزیر به انجام عملیات سزارین برای وی شدند. همچنین در حادثهای دیگر، مأموران امنیتی پس از شکستن کلکین منزل یکی از حاملان دعوت، با اعضای خانواده او برخورد خشونتآمیز داشته و به گفته خانواده، دختر ۱۶ ساله این خانواده در نتیجه این برخوردها دچار آسیب جسمی شده است.
دفتر مطبوعاتی حزبالتحریر همچنین مدعی شده است که شماری دیگر از جوانان مسلمان برای بازجویی احضار شده و علیه برخی از آنان پروندههایی با اتهام «افراطگرایی» گشوده شده است.
در این اعلامیه آمده است که تشدید این اقدامات ممکن است با هدف جلب رضایت روسیه و چین پیش از برگزاری اجلاس سازمان همکاری شانگهای صورت گرفته باشد. همچنین هشدار داده شده است که اینگونه اقدامات میتواند برای منحرف ساختن افکار عمومی از مشکلات داخلی، از جمله افزایش گرانی و تنشهای سیاسی، مورد استفاده قرار گیرد.
این اعلامیه در پایان از مردم قرغیزستان خواسته است تا در برابر فشار و ظلم بر مسلمانان سکوت نکنند و برای جلوگیری از ادامه چنین اقدامات تلاش نمایند.
📢 انتشار شماره جدید جریده «الرایه» به زبان فارسی – شماره ۶۰۴
📌 در این شماره میخوانید:
🔹 میان لفاظیهای آتشین و واقعیتهای ژئوپلیتیک روابط ترکیه و رژیم یهود به کدام سو میرود؟
🔹 میزبانی از پنجاه وزیر آفریقایی در کره جنوبی نشاندهنده حجم ثقل اقتصادی و منطقهای آن است
🔹ساختار امنیتی منطقهای فیدان؛ طرح آمریکا برای حمایت از رژیم یهود با ارتشها و اموال مسلمانان!
🔹 تایوان؛ میان تنشآفرینی چین و سردرگمی آمریکا
🔹 اعتراضات مردمی در جنوب یمن در نتیجه سیاست حاکمانی که در درهمکوبیدن مردم پافشاری میکنند
📌 جریده «الرایه»، نبض امت اسلامی را منعکس کرده و با تحلیل واقعیتهای سیاسی، راهحلهایی مبتنی بر احکام اسلامی ارائه میدهد.
برای دریافت فایل PDF جریده «الرایه» به کانال تلگرام حزب التحریر -دفتر مطبوعاتی مرکزی مراجعه کنید:
کانال تلگرام: 🔗 https://t.co/b2nb5o3N7P
وبسایت رسمی: 🌍 https://t.co/cfWrpBbEnB
ایمیل: 📧 [email protected]
جی دی ونس معاون رئیس جمهوری امریکا:
«من شوخی میکنم که در زندگیام دو فرد بسیار، بسیار مهم وجود دارند؛ یکی یک هندی است و دیگری یک پاکستانی. هندی، همسرم است و پاکستانی، فیلد مارشال عاصم منیر.»
تکنالوژی دشمن نیست؛ ابزار قدرت است. مشکل در سوءاستفاده از آن است، نه در خودِ آن. شکستن موبایلها راهحل نیست؛ آگاهی، مسئولیتپذیری و تسلط بر تکنالوژی راه پیشرفت و عزت امت است.
@HTAFMediaOffice مبایل هوشمند، اینترنت و شبکههای اجتماعی مانند چاقو هستند؛ چاقو هم در دست داکتر وسیله نجات جان است و هم در دست مجرم ابزار جرم. بنابراین، به دلیل استفاده نادرست از یک وسیله، رد و منع کامل آن همیشه راهحل مؤثر نیست.
سخن هفته
تکنالوژی و ایدئولوژی
زمری افغان
در روزهای اخیر گفته میشود که به دستور شیخ هبتالله آخندزاده، تصمیم به منع استفاده از مبایلهای هوشمند در ادارات دولتی گرفته شده است. حتی گفته میشود که این حکم در خارج از ادارات دولتی نیز عملی خواهد شد. در پشت این تصمیم دلایل گوناگونی مطرح میشود؛ مانند حفظ امنیت، جلوگیری از افشای معلومات، ضایع شدن وقت کارمندان و مصون نگهداشتن ادارات از تأثیرات منفی شبکههای اجتماعی. هرچند این نگرانیها تا حدی بجا و مهم هستند، اما پرسش این است که آیا منع تکنالوژی راهحل اصلی مشکل است، یا باید ریشههای مشکل را در جای دیگری جستجو کنیم؟
دنیای امروز، دنیای تکنالوژی است. کشورها بیش از آنکه با سلاح، منابع طبیعی و جغرافیا نیرومند شوند، از راه علم، معلومات و تکنالوژی قدرت مییابند. کشورهایی که دیروز عقبمانده بودند، امروز به کمک تکنالوژی به بازیگران مهم اقتصاد و سیاست جهان تبدیل شدهاند. از همین رو، به جای اتخاذ موضع دفاعی و محدودکننده در برابر تکنالوژی، باید درباره استفاده درست از آن اندیشید.
مشکل در خود تکنالوژی نیست، بلکه در فکر و مفکورهای است که تکنالوژی با آن مورد استفاده قرار میگیرد. مبایل هوشمند، اینترنت و شبکههای اجتماعی مانند چاقو هستند؛ چاقو هم در دست داکتر وسیله نجات جان است و هم در دست مجرم ابزار جرم. بنابراین، به دلیل استفاده نادرست از یک وسیله، رد و منع کامل آن همیشه راهحل مؤثر نیست.
اگر جوانی از طریق شبکههای اجتماعی دچار انحراف فکری میشود، پرسش اصلی این است که چرا مصونیت فکری او ضعیف است؟ اگر کارمندی وقت خود را در فعالیتهای بیفایده ضایع میکند، مشکل تنها در مبایل نیست، بلکه در نظم اداری و تعهد مسلکی نیز نهفته است. از همین رو، در کنار محدود کردن تکنالوژی، باید برای تقویت فکر، شخصیت و ارزشهای انسان نیز کار شود.
ما باید از طریق آگاهی رسانهای، سواد دیجیتالی و تربیت فکری، نسلهایی را پرورش دهیم که در میان سیلاب اطلاعات نیز هویت و ارزشهای خود را حفظ کنند. ما باید نسلی را تربیت کنیم که از یکسو از نگاه اسلامی و فکری نیرومند باشد و از سوی دیگر در استفاده از تکنالوژی معاصر مهارت داشته باشد. اگر ما جوانان را تنها از تکنالوژی محروم کنیم، شاید در کوتاهمدت برخی مشکلات کاهش یابد، اما در درازمدت از میدان رقابت علمی و تخنیکی عقب خواهیم ماند. برعکس، اگر نسلی را تربیت کنیم که بر اساس ارزشهای خود خوب و بد تکنالوژی را تشخیص دهد، هم هویت خود را حفظ خواهیم کرد و هم از پیشرفت جهانی عقب نخواهیم ماند.
مهمتر از این، مسئله استقلال تکنالوژیک است. تا زمانی که ما مصرفکننده نرمافزارها، پلتفورمها و زیربناهای دیجیتالی کشورهای دیگر باشیم، نگرانیهای ما همچنان پابرجا خواهد بود. هدف اصلی باید این باشد که ظرفیتهای تخنیکی خود را تقویت کنیم، نرمافزارها و خدمات دیجیتالی خود را ایجاد نماییم و به استقلال تکنالوژیک دست یابیم.
اگر سخن را جمعبندی کنیم؛ تکنالوژی با ایدئولوژی در جنگ نیست. ایدئولوژی به انسان جهت میدهد و تکنالوژی ابزار را در اختیار او قرار میدهد. اگر جهت باشد اما ابزار نباشد، پیشرفت ناممکن است؛ و اگر ابزار باشد اما جهت نباشد، انسان با خطر مواجه میشود. از همین رو، آینده بهتر نه در منع تکنالوژی است و نه در فراموش کردن ارزشها، بلکه در آن است که تقویت فکری و پیشرفت تکنالوژیک را در کنار هم پیش ببریم. همین راه میتواند ما را به اهداف بزرگمان برساند.
آغاز سال هجری، یادآور هجرت رسول الله ﷺ است؛ رویدادی که از دل رنج و محاصره آغاز شد، اما به عزت مسلمانان و تأسیس دولت اسلامی انجامید. هجرت به ما میآموزد که هرگز از نصرت الله ناامید نشویم؛ پس از هر سختی، آسانی و پس از هر تاریکی، روشنایی است.
#هجرت#خلافت
در فرهنگ غرب، مادر را یک روز تجلیل میکنند؛ اما در اسلام، مادر ۳۶۵ روز سال عزیز و محترم است. بهترین هدیه به مادر، نه گل و تحفه؛ بلکه خدمت، اطاعت و نیکوکاریِ همیشگی به اوست.