M e R Y e M

Pazartesi borsa nasıl açılır, bunu önceden nereden anlarım? Amerikan vadelisinin açılmasını mı beklemeliyim, Kore'ye mi bakmalıyım, tahvil mi izlemeliyim? Bugün size saat saat, A'dan Z'ye bunun rehberini yazıyorum. Kaydedin, her pazar akşamı açıp bakın. Önce temel mantığı oturtalım. Dünya piyasaları bir bayrak yarışı gibidir; güneş doğudan batıya ilerledikçe bayrak el değiştirir. Biz uyurken Asya koşar, biz uyanırken Avrupa devralır, biz kapanırken Amerika sahne alır. BİST sabah 10:00'da açıldığında aslında dünyanın yarısı çoktan fiyatlamasını yapmıştır. Sizin işiniz o fiyatlamayı okuyup masaya hazır oturmaktır. Kahve falı değil bu; herkesin erişebileceği, ücretsiz göstergelerden bahsediyoruz. Şimdi kronolojik gidelim. Pazar akşamı iş, haber taramasıyla başlar. Hafta sonu ne olmuş? Jeopolitik bir gelişme, bir bakan açıklaması, kredi notu kararı, ABD'den bir tarife haberi, KAP'a düşen önemli bir bildirim var mı? Piyasalar kapalıyken biriken haberler, açılışta topluca fiyatlanır. Pazar gecesi yatmadan bir haber turu, pazartesi sabahı sürprizle uyanmamanın sigortasıdır. Gece yarısını geçince ilk somut sinyal gelir: ABD endeks vadelileri. S&P 500 ve Nasdaq vadelileri spot borsadan bağımsız, neredeyse 24 saat işlem görür ve pazar gecesi açılırlar. Dünyanın risk iştahının nabzı burasıdır. Vadeliler yeşilse küresel hava olumlu, kırmızıysa temkin demektir. Uyumadan önce bir bakın; sabah kalkınca ilk iş yine bakın. Yüzde yarımlık oynamalar gürültüdür, kafaya takmayın; yüzde bir ve üzeri hareketler ise sinyaldir. Sabaha karşı, Türkiye saatiyle iki-üç civarı Asya devreye girer. Tokyo'da Nikkei, Seul'de Kospi, ardından Hong Kong ve Şanghay. Kospi'nin bizim için özel bir yeri var; Güney Kore de bizim gibi gelişen piyasa sayıldığından, küresel paranın riskli varlıklara bakışını iyi yansıtan bir termometredir. Asya yeşil açılıp yeşil gidiyorsa, bayrak Avrupa'ya olumlu devredilecek demektir. Sabah uyandığınızda Asya kapanmak üzeredir; telefonda otuz saniyede fotoğrafı çekersiniz. Sabah kahvenizi içerken sıra bizim mahalleye gelir. Dolar kuru gece nasıl seyretmiş, sakin mi? Türkiye'nin beş yıllık CDS'i, yani risk primi ne durumda; düşüyorsa yabancının Türkiye algısı iyileşiyor, fırlıyorsa dikkat demektir. Dolar endeksi DXY yükseliyorsa küresel para güvenli limana kaçıyordur, bu gelişen piyasalar için ters rüzgardır. ABD on yıllık tahvil faizi de aynı hikaye; faiz sert yükseliyorsa dünyada hisseden tahvile göç var demektir, geçen haftaki halka arz yazımda anlattığım tablonun ta kendisi. Brent petrol ve ons altına da göz atın; petrol enerji ithalatçısı Türkiye için maliyet, altın ise korku barometresidir. Bir de bizim gizli silahlarımız var. Cuma gecesi ABD borsasında işlem gören Türkiye ETF'i, yani MSCI Turkey fonu, BİST kapandıktan sonra yabancının Türkiye'ye nasıl baktığını gösterir; cuma gecesi orada sert hareket olduysa pazartesi açılışı ona göre şekillenir. Aynı şekilde VİOP'taki endeks vadelisinin akşam seansı da spot kapandıktan sonra fiyatlamaya devam eder; cuma akşamı vadeli nerede kapandıysa, pazartesi açılışın ilk tahmini oradadır. Saat ona çeyrek kala emir toplama başlar, onda zil çalar. Artık elinizde şu tablo vardır: ABD vadelileri, Asya'nın karnesi, kur, CDS, tahvil, emtia ve cuma gecesinin Türkiye fiyatlaması. Bunların çoğu aynı yönü gösteriyorsa açılışın yönü sürpriz olmaz. Onda Avrupa borsaları da açılır ve gün içi asıl yoldaşınız onlar olur; DAX öksürürse BİST nezle olur, bunu unutmayın. Öğleden sonra üç buçukta ABD verileri gelir, dört buçukta Amerika açılır; günün ikinci yarısının havasını da bunlar belirler. Şimdi işin en önemli kısmı, lütfen buraya dikkat: Bu göstergeler size yön duygusu verir, kesinlik vermez. Küresel hava açılışın rüzgarıdır, rota değildir. Hepsi yeşilken bir haberle tersine dönen çok sabah gördüm. Bu yüzden bu rehber, sabah panikle işlem yapmanız için değil, tam tersine panik YAPMAMANIZ içindir. Pasif emir yazımı hatırlayın; açılışta dünyanın fotoğrafını çekmiş bir yatırımcı, ne aşağı kırmızıda korkudan malını satar, ne yukarı açılışta balon fiyattan mal toplar. Bilgi sizi hızlandırmak için değil, sakinleştirmek içindir. Ve Uzun vadeli yatırımcıysanız bu rehber kültürünüzü artırır ama kaderinizi değiştirmez. On yıl tutacağınız hissenin pazartesi yüzde bir aşağı mı yukarı mı açıldığının, yolun sonunda hiçbir önemi yoktur. Gece nöbeti tutmak trader'ın işidir; yatırımcı rahat uyur, çünkü onun getirisi gece vadelide değil, gündüz sabırda yazılıdır. Faydalı bulduysanız RT ve kaydet yapmayı unutmayın #borsa #bist100 #yatırım #piyasalar #finansalokuryazarlık #YatırımTavsiyesiDeğil

189

779

70K