١/
سرانجام نخبگان ایران پیام دکتر قاسملو را شنیدند!
مصطفی مولودی
کمیتەی مرکزی حزب دموکرات کوردستان ایران روز ٢٧/٣/١٣٥٨ خورشیدی نامەای خطاب بە خمینی، رهبر وقت ایران ارسال داشت. در این نامە کە متن آن را دکتر قاسملو، دبیرکل وقت حزب دموکرات نگاشتە و کمیتەی مرکزی آن را تصویب کردەبود، خواست مردم کوردستان بە روشنی و صراحت توضیح دادەشدەاست. در بخشی از این نامە آمدەاست کە مردم کوردستان پس از سرنگونی رژیم پادشاهی در ایران دو هدف دارند. نخست: استقرار یک نظام سیاسی ــ اجتماعی کە حقوق و آزادیهای مردم در آن تضمین شدەباشد. دوم: تأمین حقوق ملی بە شیوەی خودمختاری یا فدراتیو. در این نامە ضمن اشارە بە خودمختاری بە عنوان شیوەای از حق تعیین سرنوشت و تأمین حقوق سیاسی و ملی مردم کورد در ایران، شش بار نیز از فرم فدراتیو برای همین منظور یاد شدەاست. کمیتەی مرکزی حزب دموکرات کوردستان ایران در این نامە تصریح میکند کە اگر تنها از حقوق ملی یک ملت در ایران سخن گفتە شود، خودمختاری مناسب است، اما بە دلیل آنکە ایران از چند ملت ستمدیدەی مختلف تشکیل شدەاست، شکل و شیوەی فدراتیو راەحل جامعتری است.
در این نامە، حزب دموکرات راەحل مسألەی ملی در ایران را در استقرار سیستم فدرالی میداند و این راەحل را نیز بە ع��وان پیشنهاد بە خمینی ارائە دادەاست، اما بر این نکتە نیز تأکید ورزیدەاست کە در حال حاضر مردم کوردستان خواهان دموکراسی برای ایران و خودمختاری برای کوردستان هستند. در توضیح محتوای خودمختاری هم اختیارات چهارگانەی مشخصی برای حکومت مرکزی و دیگر اختیارات اداری برای حکومت خودمختار در نظرگرفتەشدەاست. طبیعی است کە مردم کوردستان نیز باید بە میزان مشخصو با توجە بە جمعیتشان در این حکومت شرکت داشتەباشند. اختیارات چهارگانەی حکومت مرکزی عبارتند از مناسبات بینالمللی، حراست و دفاع از مرزهای کشور و جلوگیری از تجاوز بیگانگان، سیاست پولی و برنامەریزیهای بلندمدت اقتصادی. در همین نامە تصریح شدەاست کە خودمختاری و فدرالیسم هیچ منافاتی با اتحاد و یکپارچگی خاک کشور ایران ندارند.
هر چند آن زمان کە این نامە نگاشتەشدە و تا کنگرەی سیزدهم حزب دموکرات کوردستان ایران ( تیرماه ١٣٨٣) شعار استراتژیک حزب " دموکراسی برای ایران و خودمختاری برای کوردستان" بودە، اما همانگونە کە در این نامە تصریح شدە حزب دموکرات سیستم فدرالی را برای ایران کثیرا��ملە مناسبتر دانستەاست. دکتر صادق شرفکندی در گزارش کمیتەی مرکزی برای کنگرەی نهم، کنگرەی قاسملو (١٣٧٠) در رابطە با حقوق ملی مینویسد: در حال حاضر هرازگاهی از سیستم فدرالی برای ایران سخن بە میان میآید، اگر این موضوع مورد قبول همە واقع شود، بدیهی است کە حزب دموکرات هم کاملا از آن حمایت خواهدکرد. زیرا حزب ما ١٢ سال پیش در پیامی رسمی خطاب بە خمینی، سیستم فدرالی را برای حل مسألەی ملی در ایران، سیستم ��ناسبتری دانستەاست. منظور دکتر صادق از این پیام، همان نامەای است کە در ابتدای این نوشتە بدان اشارەشد.
دکتر صادق در گزارش کمیتەی مرکزی حزب برای کنگرەی ٩ (کنگرەی قاسملو) بە لزوم تشکیل یک جبهەی دموکراتیک ترقیخواه پرداختە و تصریح کردەاست کە جبهە تنها باید از نیروهایی تشکیل شود کە اعتقاد عمیقی بە دموکراسی دارند. سپس با صراحت تمام اظهار میدارد کە ما بە چند علت مخالف همکاری و تشکیل جبهە با سلطنتطلبان هستیم. نخست: سلطنت در اصل یک سیستم غیر دموکراتیک است. دوم: پیشینەی تاریخی حاکمیتسلطنت در این منطقە دیکتاتوری است. سوم: سلطنت هموارە خواستار حفظ تمامیت ارضی کشور است ک�� در واقع بهانەای است برای مردود شمردن خواستهای دموکراتیک. چهارم: مردم ایران تاکنون دو بار سلطنت را بطور کامل رد کردەاند. نخست در سال ١٣٣٢ خورشیدی و در دوران حکومت ملی دکتر مصدق و دوم در انقلاب ١٣٥٧ خورشیدی. در حال حاضر نیز حزب دموکرات کوردستان ایران همین سیاست را دنبال کردە و با سلطنتطلبان همکاری نمیکند.
در گزارش کمیتەی مرکزی بە کنگرەی ١٣ شعار استراتژیک حزب چنین ترسیم شدە کە بهترین شیوەی برای حل مسألەی ملی در چارچوب ایران، فدرالیزم است. این امر هم در کتاب مشهور دکتر قاسملو (کوردستان و کورد) بدان اشارە شدە، هم بعدها در کنفرانس سوم حزب در سال ١٣٥٠ خورشیدی مورد بحث قرار گرفتە و هم در نامەی خرداد ماه ١٣٥٨ حزب بە خمینی بر آن تأکید بە عمل آمدەاست و برخی اوقات نیز در نشریەی "کوردستان" ارگان کمیتەی مرکزی حزب بازتاب یافتەاست.