Matthijs van Schie

Redacteur Buitenland @ewmagazinenl

[Matthijs van Schie @Matthijsvschie]

Alle aandacht van impopulaire en incapabele regeringsleiders voor het buitenland maskeert hun binnenlandse onvermogen niet. Kiezers zien dat. Jetten, vooral druk met het buitenland terwijl de asieldiscussie het land splijt, hopelijk ook.
https://t.co/Yz592VDS0O via @ewmagazinenl

[Bram Hahn @BramHahn]

In het licht van de oproep van Roel Coutinho e.a. aan het RIVM om verkeerde inschattingen toe te geven, gooi ik deze klassieker er nog maar eens in.
De coronacrisis in tweets van het RIVM: een tijdlijn https://t.co/GiKIwlQu0i

[EW @ewmagazinenl]

Net als in Hongarije zijn Nederlandse media in handen van een zeer beperkt aantal bedrijven. Het is maar de vraag of nieuwe wetgeving hierin nog verandering kan brengen.

https://t.co/b5xxkT4DEx

[Patrick van IJzendoorn @IJzendoornV]

Niet vergeten

[EW @ewmagazinenl]

Krijgt de Europese Unie dan eindelijk greep op asielmigratie, nu 12 juni het Asiel- en Migratiepact in werking treedt? Zeker Nederlandse politici hebben hoge verwachtingen. Daarmee is niet iedereen het eens. ‘We stevenen af op een ramp.’

https://t.co/BFokjdpKSI

[Matthijs van Schie @Matthijsvschie]

Lees meer op @ewmagazinenl:

https://t.co/iNIzPjby8X

[Matthijs van Schie @Matthijsvschie]

Dit is al jaren zo in het Duitse openbaar vervoer. In februari schreef ik erover in @ewmagazinenl:

Van de verdachten van gewelddadige aanvallen van wie de nationaliteit kon worden geregistreerd, had in 2024 een meerderheid (53%) niet de Duitse nationaliteit. (1/4)

[Mattijs Glas @MattijsGlas]

Onlangs gepubliceerde Duitse cijfers over criminaliteit in treinen. Buitenlanders zijn:
- 5 keer vaker dader van geweldsdelicten
- 6 keer vaker dader van steekincidenten
- 8 keer vaker dader van zedenmisdrijven.
https://t.co/fNzlSBhgxf

[Matthijs van Schie @Matthijsvschie]

Bij seksueel geweld is oververtegenwoordiging niet-Duitsers nog groter. Dat bleek vorig jaar uit data ministerie van Binnenlandse Zaken waarin ook nationaliteit verdachten van seksueel geweld in treinen en op stations was uitgesplitst. Liefst 59% had geen Duits paspoort. (3/4)

[Niall Ferguson @nfergus]

"You are not likely to see Henry Nowak’s words stenciled on a mural. No corporation will change its logo. The same establishment that made a few words immortal when spoken by a black man in Minneapolis has met the same words, spoken by a white boy dying on a British street, with what can only be described as a determined, institutional silence. That silence is not neutral. It is a statement. It tells you exactly whose suffering the system has decided counts, and whose does not."

[Matthijs van Schie @Matthijsvschie]

Interessante reactie @manyapan op Sebastien Valkenberg in het @FD_Nieuws. Hij beticht haar ervan China te idealiseren vanwege haar constatering dat vrouwen in China minder last hebben van tuig in het openbaar vervoer dan hier. Dat zei ze in @ewmagazinenl: https://t.co/rXMUoUrxGE

[Manya Koetse @manyapan]

Wie iets positiefs zegt over China, loopt tegenwoordig al snel het risico als propagandist te worden weggezet. Dat bleek deze week opnieuw toen filosoof Sebastien Valkenberg mij in het FD opvoerde als voorbeeld van een ‘hippe influencer’ die bezwijkt voor de aantrekkingskracht van autocratische regimes.

Volgens Valkenberg raken steeds meer mensen in het Westen onder de indruk van verhalen over veiligheid, orde en efficiëntie. China speelt daarin een belangrijke rol. Daarbij verwijst hij naar een interview dat ik eerder gaf aan EW Magazine, waarin ik volgens hem instemmend zou hebben geknikt bij opmerkingen over de vermeende superioriteit van China op het gebied van veiligheid.

Dat is opmerkelijk, omdat ik juist fel sprak over een vervelende ervaring in een Nederlandse trein, waar ik ’s avonds alleen in een coupé werd lastiggevallen door een man die zijn broek naar beneden trok. Het gesprek ging over veiligheid, vrijheid en de vraag hoe verschillende samenlevingen die begrippen wegen.

Dat is geen theoretische discussie. Begin dit jaar zorgde de Chinese kunstenaar en dissident Ai Weiwei voor opschudding toen hij na een bezoek aan China vertelde zich daar op bepaalde manieren vrijer te voelen dan in Europa. Niet omdat China plotseling een liberale democratie zou zijn geworden, maar omdat hij in Europa juist beperkingen en maatschappelijke spanningen ervoer die volgens hem vaak buiten beeld blijven.

Je kunt het met Ai Weiwei eens of oneens zijn. Maar het feit dat juist een van China’s bekendste regimecritici zulke observaties doet, laat zien dat de verhouding tussen vrijheid, veiligheid en maatschappelijke orde complexer is dan vaak wordt voorgesteld. Het gesprek daarover zou gevoerd moeten kunnen worden zonder dat iedere vergelijking met China direct wordt gezien als een verdediging van het Chinese politieke systeem.

Het feit dat politieke vrijheid belangrijk is, betekent niet dat fysieke veiligheid geen onderwerp van gesprek mag zijn. Sinds de heropening van China na covid vragen veel Chinezen zich af hoe vrij democratische Europese landen eigenlijk zijn wanneer je er op klaarlichte dag beroofd kunt worden of wanneer vrouwen zich steeds minder veilig voelen in het openbaar vervoer.

Volgens Valkenberg stellen Chinezen zulke vragen echter niet uit zichzelf. Het zou hun zijn afgeleerd om tegen autoriteiten in te gaan. Des te erger, suggereert hij, dat ook mensen in het vrije Westen daarin meegaan.

Ik ben geen spreekbuis van Beijing maar sinoloog. Al bijna twintig jaar bestudeer ik China, woonde er, reis er regelmatig heen en volg er discussies over censuur, propaganda, technologie en publieke opinie. Ik weet dat Chinezen wel degelijk vraagtekens zetten bij wat autoriteiten zeggen. Mijn lezers weten bovendien dat ik regelmatig schrijf over onderwerpen die voor de Chinese overheid allesbehalve comfortabel zijn.

Maar de grotere kwestie is niet persoonlijk.

Wat mij opvalt, is dat Valkenberg nauwelijks onderscheid maakt tussen China als land, Chinezen als mensen en de Chinese staat als politiek systeem. In zijn wereldbeeld staat het ‘vrije democratische Westen’ tegenover het ‘autocratische China’, waarbij China vrijwel volledig samenvalt met Xi Jinping en de Communistische Partij. Wie vervolgens iets positiefs opmerkt over ontwikkelingen in China, loopt al snel het risico te worden gezien als iemand die propaganda verspreidt.

Dat is een problematische manier van kijken. Niet alleen omdat het weinig ruimte laat voor nuance, maar ook omdat het leidt tot een versimpeld beeld van China zelf. Terwijl iedere stap van Donald Trump uitgebreid wordt geanalyseerd, blijft de kennis over China in Nederland opvallend beperkt.

Juist in een essay over de gevaren van beeldvorming valt op hoe gemakkelijk Valkenberg Chinezen neerzet als een homogene massa die nauwelijks kritisch zou nadenken. Tegelijk grijpt hij terug op een van de bekendste misvattingen over China: het idee dat iedere burger via een allesomvattend sociaal kredietsysteem voortdurend wordt beoordeeld en gescoord.

Dat beeld van een systeem waarin iedere burger een persoonlijke puntenscore krijgt, is inmiddels door onderzoekers overtuigend ontkracht. Toch blijft dit verhaal hardnekkig terugkeren in het publieke debat. Ironisch genoeg laat dat zien hoe ook hoogopgeleide mensen zich kunnen laten meeslepen door techno-oriëntalistische mythes en desinformatie.

Dat betekent niet dat er geen reden is om kritisch te zijn op China. Integendeel.

China kent censuur. Politieke vrijheden zijn beperkt. Dissidenten staan onder druk. De staat oefent vergaande controle uit over delen van de samenleving en de digitale macht van de Communistische Partij is groot. Dat zijn belangrijke onderwerpen waarover geschreven en gediscussieerd moet worden.

Maar juist omdat die problemen bestaan, hebben we geen Orwelliaanse schrikbeelden nodig. Wie China serieus wil begrijpen, moet bereid zijn de werkelijkheid onder ogen te zien zoals die is, niet zoals zij het best past binnen een ideologisch verhaal.

Je kunt erkennen dat Chinese steden veiliger zijn geworden zonder censuur goed te praten. Je kunt waardering hebben voor de kwaliteit van de infrastructuur zonder staatscontrole te verdedigen. En je kunt vinden dat er meer gedaan moet worden voor de veiligheid van vrouwen in het Nederlandse openbaar vervoer zonder als bewonderaar van een autoritair regime te worden weggezet.

We leven in een tijd waarin het debat over China steeds vaker wordt gedomineerd door uitersten. Sommigen zien het land als een wonderstaat, anderen uitsluitend als een dystopische nachtmerrie. Beide beelden schieten tekort.

Juist nu China’s geopolitieke invloed groeit, hebben we behoefte aan kennis, context en nuance. En nu Europa worstelt met zijn eigen problemen, kan het geen kwaad ook af en toe kritisch naar onszelf te kijken.

De kracht van onze democratie zou niet moeten afhangen van hoe zwart we het beeld van China kunnen inkleuren. Wie alleen naar de lelijkheid kijkt, ziet China niet.

[EW @ewmagazinenl]

Het is een misser dat het debat nu moet plaatsvinden onder hoge druk, met (sinds Loosdrecht ook letterlijk) explosiegevaar. Al jaren geleden had op rustige toon breed in de samenleving moeten worden besproken wat het precies betekent om Nederlander te zijn.

https://t.co/UPd9TL1Lze

[Matthijs van Schie @Matthijsvschie]

Voor de regio én de Iraniërs is cruciaal dat Trump oorlog alleen beëindigt in ruil voor zware concessies van het regime. Doet hij dat niet, dan laat hij hen in de steek. En komt de Islamitische Republiek als morele winnaar uit de strijd.
https://t.co/kMdac1G0TY via @ewmagazinenl

[Zihni Özdil @ZihniOzdil]

‘Links Nederland heeft van hummus een bewijsstuk gemaakt in een moreel strafproces tegen Joden waar Heinrich Himmler nog jaloers op zou zijn, omdat hij het niet zelf had kunnen bedenken.’ https://t.co/87vrs7VFc9

[Jigal Krant @jigalkrant]

Dit boosaardige broddelwerkje in Trouw was voor mij de druppel. In een uitgebreid interview met EW Magazine ga ik in op de beschuldigingen van culturele toe-eigening, diefstal en culinaire genocide (!) – en waarom die volkomen uit de lucht gegrepen zijn:
https://t.co/ibFARM14M5

[Geerten Waling @GeertenWaling]

"Ik heb de naamgever van deze prijs, de grote Pim Fortuyn, één keer van dichtbij meegemaakt. Hij sprak zijn oordeel over de populaire uitgave van een proefschrift over de integratie van degenen die we toen allochtonen noemden. Hard, vlijmscherp en compromisloos. Hij kreeg uit het gehoor een prop papier tegen zijn hoofd.

"Fortuyn ging onverstoorbaar door.

"De gooier van de prop papier kende ik; ik deelde mijn geboorteland met hem. Maar de kloof tussen ons kon op dat moment niet groter zijn. Hij voelde zich machtig en tegelijk ontwapend, nietig en onmachtig. Machtig, omdat hij het zwaard van moreel gelijk meende te dragen."

Hoe vrijheid verdwijnt: lees hier de toespraak van Keyvan Shahbazi, winnaar Pim Fortuynprijs 2026 https://t.co/8sdzE0OuJJ via @ewmagazinenl

[Matthijs van Schie @Matthijsvschie]

Keyvan Shahbazi wint Pim Fortuynprijs, oeuvreprijs voor EW-columnist Martin Sommer https://t.co/tmX1Wcjsxr via @ewmagazinenl @GeertenWaling @martinsommer3 @msommer000 #pimfortuynprijs

[Jeroen van Wensen @jvanwensen]

In 2023 woonden er 43.428 besneden vrouwen en meisjes in Nederland, in 2018 40.994. 'De groep groeit door immigratie uit de 31 landen waar VGV voorkomt. In sommige landen ondergaat bijna ieder meisje deze verminking, zoals in Guinee (95 procent) of Somalië (99 procent).'

[Geerten Waling @GeertenWaling]

"Een burgemeester is geen activist of morele influencer op socia­le media. Zij vertegenwoordigt ook de Joodse Amsterdammer die zich sinds 7 oktober onveiliger voelt, en ook de inwoner die genoeg heeft van geïmporteerde conflicten op straat."

[Matthijs van Schie @Matthijsvschie]

En waar de vlucht en verdrijving van 700.000 Palestijnse Arabieren tussen 1947 en 1949 veel aandacht krijgt, is het lot van Joden in de regio in die periode bij weinigen bekend:

Hoe bijna miljoen Joden het Midden-Oosten werden uitgejaagd https://t.co/1lbVqcDhbV via @ewmagazinenl

[Matthijs van Schie @Matthijsvschie]

Over de #nakba en het ontstaan van Israël bestaan een hoop misverstanden. Lees hier meer over deze geschiedenis:

Is ‘Palestina’ afgepakt door Israël? Dit zijn de feiten https://t.co/cFurHWgkYf via @ewmagazinenl