Nog even over deze docu. Ik ben net terug uit Rijen en ben dus een beetje moe.
Maar ik wil hier nog even wat over kwijt, omdat ik weer een heel aantal pantoffeldiertjes met een IQ kleiner dan hun schoenmaat en heel kleine voeten zie kletsen en kwaken over 'grote trials' en 'aanpassen richtlijnen'.
Bla, bla, bla.
Ik gun die pantoffeldiertjes van harte een dokter die ten allen tijde zich aan de richtlijnen houdt. Ik maak van mijn hart geen moordkuil meer. Ik gun jullie een dokter die niet nadenkt en gewoon doet wat het protocol zegt.
De situatie - het protocol - in 2016 was dat zogenaamde 'wake-up strokes' - mensen die wakker worden met een herseninfarct - niet behandeld werden met trombolyse, ofwel hele sterke bloedverdunners. Dat zou te gevaarlijk zijn.
Uit de literatuur was echter al duidelijk dat die mensen dat herseninfarct waarschijnlijk kort voor ontwaken oplopen en voor het merendeel deze mensen dus binnen het tijdsinterval van vier-en-een-half-uur vielen.
Ook was uit de literatuur duidelijk dat de zogenaamde 'early signs' op de CT van de hersenen geen prognostische waarde hadden. Dat kun je hier lezen, maar ik had en heb hierover een hele serie artikelen uit die tijd.
Die 'early signs' ontstaan vrij snel na het infarct, en na ongeveer zes uur ontstaan afwijkingen die maken dat trombolyse niet veilig meer is. Die afwijkingen waren er niet. In het allerslechtste geval waren er dus maximaal zes uur verstreken sinds het ontstaan van het herseninfarct.
https://t.co/XTz1jzLvSJ
Dat heeft allemaal niks met richtlijnen te maken, maar alles met het goed bijhouden van de literatuur. Daar ging ook voor een deel van de zeer hevige discussie met de dienstdoende interventieradioloog over die - eerlijk is eerlijk - gouden handjes heeft en deze man heeft gered.
Ik stond mijn mannetje als het om de neuroradiologie ging. Een van de twee mensen die 'opleider' waren en die titel ook verdienden, zei in de tweede week: "Jan, zorg dat je de neuroradiologie kent, want de radioloog kent die niet." Dat is geen verwijt, maar voor de algemeen radioloog is de neuroradiologie te complex.
En zonder valse bescheidenheid zeg ik dat ik me kon meten met de gespecialiseerde neuroradiologen. Dat heeft vele jaren studie gekost en meerdere cursussen, zoals bijvoorbeeld de 'Advanced Course in Neuroradiology van het Massachusetts General Hospital, een van de meest prestigeuze medische instituten in de VS. Dat heeft de staat niets gekost, dat heeft mij veel gekost: zowel tijd als geld. En dat deed ik graag, want ik vond dat fantastisch om te doen.
En je bent sowieso een volstrekte imbeciel als je zegt dat een specialist-in-opleiding 'tonnen kost'. Feit is dat de specialist-in-opleiding en de andere arts-assistenten voor een relatief laag bedrag het ziekenhuis draaiende houdt buiten kantooruren.
En dat wordt nu pijnlijk duidelijk nu er geen arts-assistenten meer zijn en de specialisten zelf de diensten weer moeten doen, en dan de volgende dag geen poli kunnen doen. Maar dom blaten is waarschijnlijk de meest endemische ziekte in dit land.
Toen ik aan mijn waarneming in de Isala in Zwole begon - zelden trof ik zo'n godvergeten puinhoop aan op de poli van de betreffende 'collega' - bleek dat in het grootste niet-academische ziekenhuis van Nederland niet de mogelijkheid was van de perfusie-CT waarmee je heel goed in kunt schatten of behandeling nog zinvol is of te gevaarlijk..
Ik was eerlijk gezegd verbijsterd. Die techniek was al beschikbaar in het hele kleine ziekenhuisje in Kevelaer in 2008. Daar heb ik toen een half jaar gewerkt. En was al een hele tijd in zwang. Ik had er in Duitsland al veel mee gewerkt, en in de academische klinieken in Nederland was het ook al gemeengoed.
Maar in Zwolle vond men dat niet nodig, want de techniek was zogenaamd nog niet 'evidence-based'. Ofwel: het stond nog niet in de richtlijn, die in Nederland standaard vijf tot tien jaar achterlopen op de stand van de wetenschap, in tegenstelling tot de richtlijnen in Duitsland die na elke belangrijke studie geupdate en aangepast worden.
Ik had dus geen perfusie-CT tot mijn beschikking, en heb besloten op basis van de uitermate goede gezondheidstoestand van deze man, het feit dat hij een wake-up stroke had met alleen 'early signs' en het feit dat het om een heel groot potentieel infarct ging.
De keus was dus een zekere gang naar het verpleeghuis en waarschijnlijk overlijden, of ingrijpen in de hoop dat de man daar beter van zou worden, en als het niet goed zou gaan alsnog de gang naar het verpleeghuis of het graf. Die keus was voor mij niet moeilijk en Godzijdank ook niet voor de dochter - een pittige tante die heel goed wist wat er op het spel stond.
Maar wat echt indrukwekkend is, is om te zien - voor mij ook een eyeopener - hoe lang het duurt voordat hij hersteld was. Maar deze man had een ijzeren wil en een enorm doorzettingsvermogen. Dat heeft mijns inziens voor een groot deel bijgedragen aan zijn herstel. En we hebben gewoon ook geluk gehad.
Wat niet in de documentaire naar voren komt, is een geval wat ik precies een week daarna op de SEH kreeg.
Dat was een nog jonge vrouw met een basilaristrombose, of wel een stolsel in het bloedvat dat de hersenstam van bloed voorziet. De sterfte daaraan was toen rond de 90-95%. Maar deze vrouw had qua collaterale circulatie alle prognostisch gunstige factoren. Dat wil zeggen dat ze over potentieel grote compensatiemechanismen beschikten om de hersenstam in ieder geval tijdelijk van bloed te voorzien.
Daar heeft zich dezelfde zeer hevige discussie voorgedaan. Ik heb alle grote centra in Nederland gebeld: maar de trombectomie - met een katheder het stolsel verwijderen - werd toen nog niet gedaan in Nederland, terwijl ook dat in Duitsland en internationaal wel gebeurde. Met goede resultaten.
Het heeft me destijds vier uur gekost om de interventieradioloog te overtuigen dat hij dat toch moest doen op basis van de literatuur die ik kende en goed gelezen had. Ook die discussie - zelfs voor mijn doen - is destijds heel hoog opgelopen. De vrouw zelf was toen al comateus. Uiteindelijk is ze behandeld, en een week later heeft ze lopend het ziekenhuis verlaten met een heel klein infarctje in de hersenstam. Drie maanden later was ze geheel klachtenvrij.
Ik heb écht maar heel weinig mensen het leven gered. Dit waren er twee van. En alleen omdat de twee interventieradiologen uiteindelijk toch deden wat zij moesten doen: een groot stolsel uit een bloedvat halen. Dat kan ik niet, dus daarvan was ik afhankelijk van hen. Daar ben ik ze nog steeds zeer erkentelijk voor, want als het fout zou gaan, zouden ook zij verantwoordelijk zijn.
Een week na mijn vertrek liet een van de oudere 'collega's' in Zwolle een soortgelijk geval, een vrouw van in de veertig, gewoon doodgaan. Want ook dat was een 'wake-up stroke', en dus volgde hij gewoon het protocol. Ik was woest. Maar dat heeft geen zin.
In deze gevallen was het de keus tussen de dood of de gladiolen. Zou er niets gedaan zijn, dan eindigde patiënt in het beste geval in het verpleeghuis of anders in het graf. Als je wel zou ingrijpen was er een kans op herstel, klein of groot. Het viel goed uit, tot twee keer toe.
Ik heb dit vaker gedaan - vooral in Duitsland - waarbij er een veel grotere 'behandeldrang' bestaat dan in Nederland. Dat heeft zeker ook risico's en er bestaat heel veel overbehandeling bij de Oosterburen, maar het gaf me wel de ruimte om op het scherpst van de snede te handelen als de situatie daar om vroeg. Dat is een geval verkeerd afgelopen, in vijf gevallen goed.
Dus, Maarten Keulezwams, wat jij verder ook denkt of vindt is van nul en generlei waarde. Je bent niets meer dan een pretentieuze no no. En dat geldt ook voor alle misfits en niksnutten die denken dat ze iets van het vak weten, en met wat lullige artikeltjes aan komen zetten.
Eerst probeerden jullie om mij brodeloos te maken, door mij het werken als neuroloog onmogelijk te maken. Dat is jullie gelukt en dat was een zware slag. Prima. Dus ging ik wat anders doen. En nu is het opeens dat ik de maatschappij geld gekost heb, en ik gewoon als neuroloog zou moeten werken.
Ik zeg: zak er lekker in. Ik heb dit gedaan en het is een van de weinige dingen waar ik écht trots op ben. Ik wilde helemaal niet meewerken aan de docu - en dat weet Melliena - maar ik was in de naïeve veronderstelling dat ik daarmee een protocol van tafel kon krijgen wat er al lang niet meer had moeten zijn. Dat gebeurde een jaar later alsnog. Maar niet door mijn toedoen, maar doordat eindelijk, eindelijk de literatuur ook doorgedrongen was bij de mensen die de protocollen schreven.
Nogmaals, ik gun jullie een arts die als het er écht op aankomt gewoon het protocol volgt, ook betekent dat een zekere dood en een eenvenster-appartement of een prachtig uitzicht over het grasveld van het verpleeghuis.
Als je tenminste nog wat kunt zien.